Giáo án trình chiếu ngữ văn 7, bài qua đèo ngang (thi giáo viên giỏi)

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc, Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.. Dừng chân đứng lại, trời, non, nước, Một mảnh tình riêng, ta với ta.. Lom khom dưới núi, tiều vài chú,Lác đác bên sô

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG

QUA ĐÈO NGANG

TRÒ CHƠI: GÓC CHIA SẺ

Văn bản:

Bà huyện Thanh Quan

Đèo Ngang nằm trên dãy núi Hoành Sơn - dải núi chạy từ dãy Trường Sơn phía tây đâm ngang ra tới biển Đông Do tính chất địa lý và địa hình đặc biệt như vậy nên từ xưa Hoành Sơn và đèo Ngang luôn là chốt giữ hiểm yếu trên con đường thiên lý Bắc - Nam Qua những thăng trầm của lịch sử và bao cuộc chiến tranh, ngày nay đèo Ngang là ranh giới giữa tỉnh Hà Tĩnh (phía bắc, thuộc xã Kỳ Nam, thị xã Kỳ Anh) và tỉnh Quảng Bình (phía nam, thuộc xã Quảng Đông, huyện Quảng Trạch).

Đọc-tìm hiểu chung

QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,

Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,

Một mảnh tình riêng, ta với ta.

Bà Huyện Thanh Quan

-Bà huyện Thanh Quan

 Quê quán: …….………

 Cuộc đời: ………

 Sự nghiệp: ………

 Phong cách sáng tác: ….………

Văn bản  Hoàn cảnh sáng tác: …….………

 Thể thơ: ………

 Chữ viết: ………

 Bố cục: ….………

1 Tác giả

Tên thật: Nguyễn Thị Hinh, sống ở thế kỉ XIX

 Quê quán: Nghi Tàm (nay thuộc Tây Hồ, Hà Nội)

Hai câu luận:

Tâm trạng của tác giả

Đọc- hiểu văn bản

QUA ĐÈO NGANG

Bước tới Đèo Ngang, bóng xế tà,

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa

Nội dung: - Thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ, cây cối rậm rạp, um tùm

- Cảnh sắc thiên nhiên gợi buồn, cô đơn, trống trải

Lom khom dưới núi, tiều vài chú, Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

Hãy chỉ rõ nghệ thuật đối, nhận xét cách sử dụng từ ngữ, cấu trúc ngữ pháp trong 2 câu thực và nêu hiệu quả diễn đạt của chúng?

THẢO LUẬN NHÓM

Lom khom dưới núi, tiều vài chú,Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.

- Ngòi bút tài hoa đến độ mẫu mực

- Gợi không gian rộng lớn, có dấu hiệu của sự sống nhưng còn thưa thớt, vắng vẻ

Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.

Phép đối: Nhớ nước – thương nhà

Đau lòng – mỏi miệngquốc quốc – gia gia

Đảo ngữ: Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,

Theo truyền thuyết Trung Quốc, Thục Đế mất nước, hồn biến thành chim cuốc, kêu nhớ nước (quốc: nước) đến nhỏ ra máu mà chết

- Cái gia gia: chim đa đa (Trong câu hiểu với nghĩa gia: nhà)

⇒ Tâm trạng nhớ nước, thương nhà

⇒ Nỗi niềm hoài cổ khi triều Lê suy vong

Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,Một mảnh tình riêng, ta với ta.

Đối lập

Liệt kê: Trời, non, nước: Không gian mênh mông.

Điệp ngữ: ta với ta: Nỗi buồn cô độc, lẻ loi

“Ta với ta”

Đối diện với chính mình. 

Các con chữ câu kết đều mang một nỗi niềm đơn chiếc: “một - mảnh - riêng – ta – ta

Tất cả đều cực tả nỗi buồn thầm lặng cô đơn đến tột cùng của người lữ thứ

Tổng Kết

QUA ĐÈO NGANG

hiện lên với vẻ thưa thớt qua từ láy và

Cuộc sống con người

hiện lên với vẻ thưa thớt

qua từ láy “lác đác” và

phép đảo “chợ mấy nhà”

Âm thanh

Từ tượng thanh “quốc quốc”, “gia gia” gợi lên cảm xúc buồn

nhớ, cô đơn của nhà thơ (nghệ thuật tả cảnh ngụ tình) Nhà thơ

nhớ nước dù không xa nước vì: nhớ về thời Hậu Lê

Tâm trạng của nhà thơ khi qua Đèo Ngang:

Nhớ nước, thương nhà và mang một nỗi buồn thầm lặng,

bâng khuâng

LUYỆN TẬP

QUA ĐÈO NGANG

T ì m đ ọ c t r ê n I n t e r n e t m ộ t s ố b à i t h ơ c ủ a B à H u y ệ n T h a n h Q u a n :

T h ă n g L o n g t h à n h h o à i c ổ ; C h i ề u n h ớ n h à ; C h ù a Tr ấ n B ắ c ; C ả n h

c h i ề u h ô m ; Đ ề n Tr ấ n Võ v à c h é p v à o v ở

Xin chào và hẹn gặp lại

QUA ĐÈO NGANG