Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật” MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC DẠY VÀ HỌC LUẬT HIỆN NAY

Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật” Thường thì trong lớp học có một nhóm bạn chơi với nhau rồi từng người trong nhóm thay phiên nh p

Trang 1

VNU LAW SCH. Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”

DANH MỤC BÀI VIẾT

S

STTTT TTêên n bbàài i vviiếếtt TTrraanng g TTáác c ggiiảả GGhhi i cchhúú

1 Một vài suy nghĩ về học luật và

dạy luật hiện nay 33 LLê ê TTrrọọnng g DDũũnngg

K50A – Khoa Luật ĐHQGHN

-2 Sinh viên luật – sẵn sàng với

“trường đời” 77

Nguy Nguyễn Thàễn Thành Namnh Nam

Công ty tư vấn luậtInvestConsult GroupCựu sinh viên K49B

Khoa Luật ĐHQGHN

-3 HHọọc c nnhhóóm m – – ttạại i ssaao o kkhhôônngg?? 1144 HHooàànng g TThhị ị CChhii K50A – Khoa Luật

-ĐHQGHN Kim

4 Sinh viên luật với hoạt động học

nhóm 29 Bùi Đức Tiến Luật – ĐHQGHNK51CLC – Khoa

5 Tư duy phản biện – yếu tố cần có

của sinh viên luật 34

Lê Việt Anh QT 30 A – Khoa

Pháp luật Quốc tế Đại học Luật Hà Nội

-6 Tiếng Anh là công cụ tra cứu

hữu hiệu của sinh viên luật 45

Đinh Thị HồngTrang K52A-Khoa Luật-

luật kinh inh tế - tế - ĐạiĐạihọc Luật Hà Nội

9 Hoạt động tìm kiếm tài liệu trên

báo và báo và viết báo viết báo của sinh của sinh viên luviên luậtật 65

DDưươơnng Tg Thhảảo Po Phhưươơnngg KK5522CCLLC – C – KKhhooaa

Luật - ĐHQGHN

10 Đạo đức nghề luật

74

Nguy Nguyễn Minh ễn Minh LộcLộc K50CLC – Khoa

Luật - ĐHQGHN

11 Ý thức trách nhiệm xã hội của

sinh viên luật

82 Nguy Nguyễn Minh ễn Minh ThùyThùy K52LKD – Khoa

Luật – ĐHQGHN

Trang 2

MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC DẠY VÀ MỘT VÀI SUY NGHĨ VỀ VIỆC DẠY VÀ HỌC LUẬT HIỆN NAY HỌC LUẬT HIỆN NAY

Lê Trọng DũngK50A – Khoa Luật - ĐHQGHNHiện nay để tiến tới một nền đào tạo luật học tốt, việc dạy và học luật đã áp dụng hình

thức đào tạo tín chỉ Nếu như trong đào tạo theo Học phần – Niên chế, sinh viên luật phải họctheo đúng kế hoạch học tập cả khóa, kế hoạch học tập từng học kỳ của Nhà trường thì trongđào tạo theo Hệ

đào tạo theo Hệ thống tín chỉ sinh viên luật chủ động quyết định kế thống tín chỉ sinh viên luật chủ động quyết định kế hoạch học tập sao cho phùhoạch học tập sao cho phùhợp với năng lực học tập và hoàn cảnh cụ thể của mình

hợp với năng lực học tập và hoàn cảnh cụ thể của mình Tín chỉ là một công cụ để hối thúc cácgiảng viên, sinh viên luật tiến đến một nếp dạy và học luật mới nhưng ngay lập tức nó chưa cótác động được nhiều Và thoảng qua đâu đó trong số sinh viên luật vẫn hiện hữu câu nói “tínchỉ nửa mùa” Sinh viên luật không có sự chủ động trong việc học và không có những giảngviên có trách nhiệm thì thay đổi về hình thức sẽ không thay đổi được đáng kể về nội dung

1.Sự chủ động của sinh viên luật

Đào tạo theo hình thức tiến chỉ phát huy hiệu quả tốt khi sinh viên luật mang trongmình sự chủ động trong học tập Học theo chương trình tín chỉ, sinh viên luật muốn được thànhtích tốt, không đơn giản chỉ là chủ động sắp xếp bài vở, đọc sách, lên thư viện tìm kiếm tài liệu

mà quan trọng hơn là kĩ năng và sự sáng tạo của sinh viên luật trong những công việc quenthuộc ấy Điểm khác biệt lớn nhất của tín chỉ so với cách học truyền thống là ở chỗ thời lượng

sẽ dành nhiều hơn cho thảo luận, làm việc nhóm và tự đọc sách. Tuy nhiên, chỉ một số sinhviên luật tỏ ra

viên luật tỏ ra háo hức với mô hình dạy và học háo hức với mô hình dạy và học theo tín chỉ trong khi đó số sinh viên luật kháctheo tín chỉ trong khi đó số sinh viên luật kháclại tỏ ra tiếc nuối với mô hình cũ - dạy học theo niên chế Không phải vì mô hình cũ có hứngthú và hiệu quả hơn với họ mà chỉ vì một lí do đơn giản: sinh viên luật ngại thay đổi, một số

người muốn giữ thói quen học - thi - trả bài từ bao lâu nay đã ăn sâu vào trong suy nghĩ củamình Vì vậy, trước tiên đòi hỏi các sinh viên luật phải thực sự bứt phá, có ý thức thay đổi đểthoát khỏi những thói quen cũ, chủ động hơn trong việc học luật

Với mong muốn tạo sự chủ động trong việc học của sinh viên luật, mô hình tín khôngtiến hành điểm danh, kiểm tra sự có mặt của

tiến hành điểm danh, kiểm tra sự có mặt của sinh viên ở lớp học Đây là điểm sinh viên ở lớp học Đây là điểm khác biệt với sokhác biệt với sovới mô hình đào tạo theo niên chế cứng nhắc đòi

với mô hình đào tạo theo niên chế cứng nhắc đòi hỏi sự có mặt ở hỏi sự có mặt ở mức độ nào đó của mức độ nào đó của sinh viênsinh viêntại lớp học Thế nhưng sự thiếu ý thức chủ động học tập đã tạo nên tâm lý sinh viên luật cóhứng thì lên lớp học mà không có hứng thì ở nhà chơi (hoặc đi làm thêm, làm những việc màsinh viên thích ) miễn sao đủ bài kiểm tra và trả được thi Không có hứng thì thường ngại học,

mà đã ngại học thì sinh viên luật thường bỏ học Cùng với đó sự liên kết bè bạn của nhữngngười như vậy sẽ dẫn đến hiện tượng nghỉ học tràn lan và lớp học vắng bóng sinh viên

Trang 3

Thường thì trong lớp học có một nhóm bạn chơi với nhau rồi từng người trong nhóm thay phiên nh

phiên nhau đi học chau đi học chủ yếu để canh giảủ yếu để canh giảng viên xeng viên xem hôm nam hôm nay có kiểm tra hay có kiểm tra hay khôny không , nếu có thìg , nếu có thì phone cho cả nhóm đến gấp để làm bài kiểm tra

phone cho cả nhóm đến gấp để làm bài kiểm tra Các quan sát cho thấy các lớp luật học Các quan sát cho thấy các lớp luật học sĩ sốsĩ sốmỗi lớp trên 80 sinh viên nhưng chỉ thấy đông đủ vào buổi đầu tiên và những lúc kiểm tra học

trình Việc chủ động quá mức khi không đến giảng đường làm sinh viên lúng túng trước mỗimùa thi đến, họ chắp vá đề cương ôn thi và cầu may mắn “sống sót” sau mỗi mùa thi Nếu điềunày kéo dài và phổ biến trong si

này kéo dài và phổ biến trong sinh viên luật thì hậu quả là gì? Có lẽ nh viên luật thì hậu quả là gì? Có lẽ câu trả lời dễ câu trả lời dễ nhận thấy lànhận thấy là

có những sinh viên luật "thiếu hụt" về kiến thức khi ra đời và tạo thêm gánh nặng cho xã hội

SSinh viên luật hiên nay đang học thuộc đến từng điều luật, song lại thiếu hiểu biết vềinh viên luật hiên nay đang học thuộc đến từng điều luật, song lại thiếu hiểu biết vềcái mình đang học, điều đó được biểu hiện ở cách hành xử luật không giống với cách củangười học luật

người học luật Kìa là sự vượt đèn đỏ, kìa là sự đánh lộn nhau, kìa là các vi phạm pháp luật củaKìa là sự vượt đèn đỏ, kìa là sự đánh lộn nhau, kìa là các vi phạm pháp luật củasinh viên luật, bấy nhiêu đó nói lên rằng các sinh viên luật đang thiếu một ý thức pháp luật,một cảm xúc học luật Nếu như học luật là học cách cảm nhận về công lý và kiến tạo công lý,

qua đó hướng đến làm theo đúng luật và bảo vệ sự công bằng trong xã hội thì sinh viên luậthiện nay đang thiếu một tư duy học luật theo nghĩa đó Người ta cho rằng các sinh viên luật đã biết đến l

biết đến luật thì khuật thì không công có sự hànó sự hành xử sh xử sai luật nhai luật nhưng do ưng do việc học việc học luật thiếu cluật thiếu cẩn thận đẩn thận đang làm ang làm tỷtỷ

lệ vi phạm luật trong sinh viên luật tăng lên Thực tế này được xuất phát từ việc các

lệ vi phạm luật trong sinh viên luật tăng lên Thực tế này được xuất phát từ việc các sinh viênsinh viênluật lớn lên trong môi trường văn hoá, xã hội khác nhau, có cách suy nghĩ, năng lực nhận thức

và hứng thú khác nhau Bên cạnh những sinh viên năng động, say mê học tập, nghiên cứu vàhiểu được bản chất của các quy định pháp luật, không có sự hành xử sai luật thì vẫn còn nhữngsinh viên luật thờ ơ với việc học và vi phạm pháp luật Một số sinh viên luật không lấy việc đạtđược các tri thức pháp lý làm mục tiêu theo học luật mà lấy việc có được một tấm bằng cửnhân luật làm mục tiêu Điều

nhân luật làm mục tiêu Điều này tạo nên sự này tạo nên sự đa dạng và đa dạng và sự phong phú về phong cách học luật,sự phong phú về phong cách học luật,

có những sinh viên học tập tích cực, chủ động, một số khác lại tỏ ra thụ động, thích im lặngngồi nghe hơn là bàn luận Nếu có sự

ngồi nghe hơn là bàn luận Nếu có sự quan sát thì chúng ta thấy sinh viên luật đang“lười” nói,quan sát thì chúng ta thấy sinh viên luật đang“lười” nói,

“lười” nghe ngay cả ở lớp và ở nhà Có thể nói sinh viên luật đang có dấu hiệu ngại nói, sợ đọc, không thích nghe người khác và thiếu tinh thần trách nhiệm xã hội

Sinh viên luật muốn sáng tạo, có trách nhiệm với xã hội và kiến tạo được công lý thìcần phải có sự nhận thức nghiêm túc về việc học luật cũng như việc có các kỹ năng và bản lĩnhcủa sinh viên luật Cần có sự chủ động trong việc học ngay cả ở lớp và ở nhà Về kiến thức thìkhông phải chỉ là thuộc các điều luật mà sinh viên luật cần hiểu bản chất của các quy định phápluật Sinh viên luật khôn

luật Sinh viên luật không chỉ phải học về cái g chỉ phải học về cái văn bản luật mà phải học cả văn bản luật mà phải học cả cái đạo lý, mục đíchcái đạo lý, mục đíchcủa chính sách cũng như cách thức mà các luật tác động vào hành vi của con người Đây cũng

Trang 4

chính là một cảm xúc học luật mà sinh viên luật cần trang bị Và để có được điều này thì phương

phương pháp pháp nghiênghiên n cứu cứu văn văn bản bản pháp pháp luật, luật, cảm cảm nhận nhận về về công công lý, lý, tư tư duy duy phản phản biện, biện, tráchtráchnhiệm xã hội, việc trình bày thuyết phục trước người khác, kỹ năng làm việc nhóm.… của sinhviên luật cần phải được nhận thực một cách nghiên túc Sinh viên luật tăng cường khả năng

nói, hùng biện, chia sẻ hợp tác, tổng hợp tài liệu… sẽ không còn thấy hiện tượng ngủ gật, ngồi

im, ngại nói trong các giời trên lớp học Hơn nữa sinh viên luật cũng sẽ cảm thấy thực sự phấnkhích khi các ý kiến của họ được nêu lên, được nói, được bộc lộ ý kiến cho dù đôi khi khôngtránh khỏi sự tranh luận, bảo vệ cho ý kiến của bản thân Từ đó, những sinh viên luật học tậptốt, năng động, có trách nhiệm với xã hội, có thái độ với công bằng xã hội và dám xả thân vìcông bằng sẽ ngày càng nhiều hơn.

2.Tạo sự chủ động của sinh viên luật từ phía cơ sở đào tạo

Sinh viên luật luôn là những người học rất nhanh nếu có sự nghiêm túc nhìn về phương pháp tốt v

pháp tốt và được khuyến kà được khuyến khích tự học Mhích tự học Muốn tạo sự chủ độuốn tạo sự chủ động của sinh ng của sinh viên luật troviên luật trong việc họcng việc họcthì ngoài truyền đạt kiến thức pháp lý người thầy còn phải truyền đạt cảm xúc học luật Khisinh viên biết luật, biết triết lý

sinh viên biết luật, biết triết lý của pháp luật, cái bản chất của pháp luật, cái bản chất đằng sau mỗi điều luật thì thấy đượcđằng sau mỗi điều luật thì thấy đượcnhững giá trị và qua đó hứng thú trong việc học Có nghĩa là sinh viên luật sẽ chủ động trongviệc học khi được dạy về cái đạo lý, mục đích của chính sách nằm trong mỗi văn bản luật

Giảng dạy luật học theo cách đó không “nhẹ nhàng”, bởi cách thức truyền đạt và đối tượng thunhận kiến thức đều đã thay đổi, người thầy không chỉ dạy cái mà thầy có, cái thầy thích mà nêndạy những gì sinh viên luật cần, xã hội cần Và nếu xem người học là trung tâm của quá trìnhgiảng dạy, quan hệ giữa thầy và trò bình đẳng thì sinh viên luật thông qua đối thoại, các yêucần giải đáp sẽ buộc người thầy phải luôn cập nhật kiến thức và nâng cao trình độ chuyên môn

Để truyền đạt kiến thức chuyên môn và truyền cảm xúc học luật một cách hữu hiệu, người thầyngoài những kĩ năng sư phạm, còn phải có kiến thức sâu và rộng về chuyên ngành để có thểkhai triển những lí thuyết và ý tưởng từ thực tế

Khi những sinh viên luật tích cực, Khi những sinh viên luật tích cực, chủ động trong việc học, chủ động trong việc học, thích nghiêthích nghiên cứu n cứu khoa họckhoa học

và được sự quan tâm của người thầy bằng việc dẫn dắt nhiệt tình, cho tham gia vào các đề tàikhoa học đang nghiên cứu thì những sinh viên luật này sẽ tăng thêm sự say mê nghiên cứu

Trang 5

khoa học Cùng với đó xây dựng những diễn đàn học tập và nghiên cứu khoa học mà tại đó cókhông khí thảo luận sôi nổi về phương pháp và kỹ năng nghiên cứu sẽ làm tăng thêm sự tự tincủa sinh viên luật trong nghiên cứu khoa học Xây dựng những diễn đàn để sinh viên luật công

bố những bài

bố những bài viết nghiên cứu viết nghiên cứu của và của và từ từ đó các đó các sinh viên luật sinh viên luật có thể có thể phát triển những bài phát triển những bài viếtviết

nghiên cứu của mình Trong trường hợp này tồn tại một tạp chí khoa học để sinh viên luật vàngười thầy cùng chia sẻ những bài viết nghiên cứu là phù hợp Để có được điều này cần trang

bị cho sinh viê

bị cho sinh viên về phương pháp, kn về phương pháp, kỹ năng và giá trị của nghiên cứu khoỹ năng và giá trị của nghiên cứu khoa học ngay từ năm thứa học ngay từ năm thứnhất Điều này cũng tạo nên động lực cố gắng học tập của các sinh viên luật Làm được điềunày không nhữ

này không những mang lại sự ng mang lại sự tự tin tự tin trong nghtrong nghiên cứu khoa học và iên cứu khoa học và chủ động trong học tập củachủ động trong học tập củasinh viên luật mà còn khẳng định một môi trường đào tạo chuyên nghiệp, không phải là trường phổ t

phổ thông chông cấp bốn.ấp bốn

Cho dù các cơ sở đào tạo luật học có một đội ngũ giảng viên có trách nhiệm và biếtcách khuyến khích sinh viên chủ động trong việc học, nghiên cứu khoa học mà không có hỗ trợ của thư viện tốt

của thư viện tốt hay cơ sở vật hay cơ sở vật chất tốt thì cũng không thể nào nâng cao chất lượng đào tạo chất tốt thì cũng không thể nào nâng cao chất lượng đào tạo luậtluậthọc Thư viện chưa đầu tư đúng mức, số lượng sách chưa phong phú, các giáo trình, các sáchtham khảo còn thiếu và chưa cập nhật cũng làm những mong muốn tự khám phá và sự chủđộng của sinh viên luật giảm Do đó, việc nâng cấp thư viện tạo không gian cơi mở, thuận tiện

để sinh viên gắn bó thân thiết với thư viên là điều cần thiết

SINH VIÊN LUẬT – SẴN SÀNG VỚI SINH VIÊN LUẬT – SẴN SÀNG VỚI “TRƯỜNG ĐỜI” “TRƯỜNG ĐỜI”

Nguy Nguyễn Thànễn Thành Namh NamCông ty tư vấn luật InvestConsult GroupKhoa Luật – ĐHQGHN, một cơ sở đào tạo khoa học pháp lý có uy tín trên cả nước,một trong những cơ sở đi

một trong những cơ sở đi tiên phong trong chươntiên phong trong chương trình đào tạo g trình đào tạo đại học theo tín đại học theo tín chỉ, khơi dậychỉ, khơi dậy

Trang 6

được sự năng động, sáng tạo và tinh thần tự học của sinh viên Sinh viên Khoa Luật – ĐHQGHN ra trường được các nhà tuyển dụng đánh giá cao về cách tư duy và giải quyết vấn

đề, hiểu biết xã hội cùng với sự năng động trong công việc Ngành nghề nào cũng đòi hỏinhững phẩm chất, chuyên môn, kỹ năng và nghiệp vụ Tuy nhiên, sinh viên Khoa Luật –

ĐHQGHN nói riêng và sinh viên ngành luật nói chung lại thường có ít kinh nghiệm trong côngviệc, hiểu biết về thực tiễn còn hạn chế và khả năng sử dụng ngoại ngữ, vi tính chưa thànhthạo, dẫn đến việc các nhà tuyển dụng thường phải tiến hành một công việc bất đắc dĩ là “đàotạo lại”

tạo lại” (re-educa(re-education).tion)

Bài viết này không đặt quá nhiều tham vọng có thể truyền đạt được những kỹ năng cầnthiết cho các bạn sinh viên, bởi cũng đã có rất nhiều tài liệu viết về kỹ

thiết cho các bạn sinh viên, bởi cũng đã có rất nhiều tài liệu viết về kỹ năng mà các bạn có thểnăng mà các bạn có thể

dễ dàng tìm đọc ở các hiệu sách hay tìm trên mạng Internet Tôi chỉ mong muốn qua bài viếtnày, chia sẻ một vài kinh nghiệm “nóng hổi” của một cựu sinh viên Khoa Luật – ĐHQGHNmới ra trường

1.Trau dồi chuyên môn – “Liệu cơm gắp mắm”

Các bạn không học về luật thường hỏi các bạn học luật rằng: “Học luật vừa phải nghiêncứu, vừa phải học hết tất cả các điều luật thì học kiểu gì nhỉ?” Câu trả lời tất nhiên là không.Sinh viên luật, mà cụ thể là sinh viên Khoa Luật học cách tư duy giải quyết vấn đề pháp lý,cũng như tiếp thu, phát huy cái hay, đồng thời gạn lọc, chỉnh sửa cái bất cập để phục vụ chocông việc

Không phủ nhận việc học luật là phải học nhiều, nhưng học cái gì và học như thế nàomới thực sự quan trọng Người luật sư hay luật gia giỏi là người biết trong tình huống cụ thểthì cần có cách giải quyết như thế nào cho phù hợp, định hướng được tư duy và hành động củamình, rồi mới áp dụng các quy định của pháp luật, chứ không đơn thuần chỉ là đọc tài liệu rồichăm chăm vào quyển luật để rồi lạc lối giữa một “rừng” văn bản

2.Ngoại ngữ và kỹ năng văn phòng – “thanh gươm thứ hai”:

Có những công ty luật nước ngoài như Baker & Mckenzie hay YKVN sẵn sàng trả cho bạn mức

bạn mức lương mà lương mà bản thân bản thân những người những người đi đi làm lâu làm lâu năm cũng năm cũng phải mơ phải mơ ước ước – – khoảng 1000khoảng 1000USD/ tháng Tất nhiên, để đảm nhận được công việc đó, nhà tuyển dụng yêu cầu bạn có khảnăng sử dụng thành thạo ngoại ngữ với mức là “có thể tranh luận với trọng tài nước ngoài bằngtiếng Anh” Bạn có sẵn sàng? Việc sử dụng thành thạo tiếng Anh là tiêu chí hàng đầu của cácnhà tuyển dụng đặt ra đối với sinh viên luật, đồng thời cũng là cái rào khó nhảy qua nhất đốivới sinh viên Một thực tế không thể phủ nhận rằng, có quá nhiều tiếng thở dài từ các nhà tuyển

Trang 7

dụng đối với khả năng sử dụng ngoại ngữ của sinh viên luật Nhiều bạn khi bước chân vàoKhoa Luật thì điểm ngoại ngữ từ những năm cấp 3 không hề thấp Tuy nhiên, trong quá trìnhhọc, không ít bạn tự làm cho mình lười đi với môn ngoại ngữ, để đến khi ra trường đại học, vavấp với “trường đời” mới chợt nhận ra rằng, ngoại ngữ có giá trị như thế nào và cảm thấy hốitiếc vì những quãng thời gian lãng phí đã

tiếc vì những quãng thời gian lãng phí đã qua Vì vậy, ngay từ hôm nay, hay bắt qua Vì vậy, ngay từ hôm nay, hay bắt đầu với cuốnđầu với cuốnsách ngữ pháp cơ bản và cuốn từ điển; rà soát lại kiến thức đã

sách ngữ pháp cơ bản và cuốn từ điển; rà soát lại kiến thức đã học và mỗi ngày học một vài từhọc và mỗi ngày học một vài từmới bằng cách ghi ra một cuốn sổ tay hay nghe một bài hát, đọc một đoạn văn Tuy nhiên, khiquay lại các kiến thức đã học, kiến thức nào còn chưa nhớ hay mơ hồ thì hãy tập trung giảiquyết, đừng cố gắng nhồi nhét thêm cái mới Ngoại ngữ là “thanh gươm thứ hai” bên cạnhchuyên môn Nhưng cần phải sử dụng nó hợp lý và đúng lúc Chân lý học ngoại ngữ là “mưadầm thấm lâu” Hãy kiên trì, bền bỉ, mỗi ngày một chút, rồi bạn sẽ thành công!

Ngàn Ngành luật h luật có thể có thể không yêu cầu bạn không yêu cầu bạn quá cao về quá cao về kỹ năng sử kỹ năng sử dụng vi tính Nhưng bạndụng vi tính Nhưng bạnhãy cố gắng trau dồi thật tốt

hãy cố gắng trau dồi thật tốt các phần mềm văn phòng, chủ yếu là Word và Excel Các vị lãnhcác phần mềm văn phòng, chủ yếu là Word và Excel Các vị lãnh

đạo sẽ đánh giá thấp một nhân viên không biết chuyển một file Word sang file PDF như thếnào, hay tệ hại hơn là gõ sai chính tả Nếu như bạn biết sử dụng các phần mềm hỗ trợ văn phòng

phòng khác nhkhác như Power Pư Power Point hay Point hay Photoshotoshop thì shop thì sẽ một lợi thế rất lớn Đó lẽ một lợi thế rất lớn Đó là một cách tạo dựà một cách tạo dựngng

uy tín trong mắt đồng nghiệp; bởi những phần mềm nói trên rất hữu dụng, nhưng không phải aicũng sử dụng thành thạo Khi nào cần sự

cũng sử dụng thành thạo Khi nào cần sự trợ giúp là các trợ giúp là các đồng nghiệp sẽ nghĩ ngay đến bạn vàđồng nghiệp sẽ nghĩ ngay đến bạn vànhờ bạn – một cách “ghi điểm” đơn giản mà hiệu quả

Nhiều b Nhiều bạn sinạn sinh viên h viên mới ra trường mới ra trường (tất nhiên(tất nhiên, trong , trong đó có cđó có cả tôi) nhữnả tôi) những ngg ngày đầu đi ày đầu đi làmlàmgặp khá nhiều trục trặc với các thao tác văn phòng tưởng chừng rất đỗi đơn giản như cách đánh

số công văn, cách gửi fax, cách viết hóa đơn

số công văn, cách gửi fax, cách viết hóa đơn thanh toán, cách đóng bìa hồ sơ, cách lưu tài thanh toán, cách đóng bìa hồ sơ, cách lưu tài liệuliệuv.v… Vì vậy, việc tự chuẩn bị cho mình các kỹ năng văn phòng cơ bản cũng là một điều cầnlưu ý Một cách đơn giản là quan sát các thao tác văn phòng của cô thủ thư ở Thư viện hay củaanh bán hàng photo Sẽ có nhiều điều bổ ích

3.Một số kỹ năng cần thiếtTrong khuôn khổ bài viết này, tôi xin chia sẻ với các bạn về những kỹ năng mềm màsinh viên Việt Nam hiện nay cần có để hội nhập với thị trường lao động; kỳ vọng rằng, các bansinh viên sẽ đủ sức “qua cầu” mà không “gió bay”

3.1 Làm việc nhóm (Team work):

Kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng tương tác giữa các thành viên trong một nhóm,nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc việc phát triển tiềm năng của tất cả các thành viên Một mục

Trang 8

tiêu lớn thường đòi hỏi nhiều người làm việc với nhau, vì thế làm việc nhóm trở thành mộtđịnh nghĩa quan trọng trong tổ chức cũng như trong cuộc sống

Trong thời đại ngày nay, khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầu làmviệc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết Đơn giản vì không ai là hoàn hảo, làm việc theo

nhóm sẽ tập trung những mặt mạnh của từng người và bổ sung cho nhau Hơn nữa, chẳng ai cóthể cáng đáng hết mọi việc Người phương Tây luôn xem công việc và bạn bè khác nhau, do đótrong khi làm việc rất thoải mái Tuy nhiên, không khí làm việc khá căng thẳng đôi khi mâuthuẫn với nhau gay gắt do họ rất coi trọng cá nhân

Các kỹ năng làm việc nhóm được xây dựng trong quá trình học tập trên lớp học cũngnhư là làm các bài tiểu luận Tuy nhiên, cũng có bạn sinh viên bày tỏ: “Ở khoa mình hầu nhưmôn học nào cũng có bài tập nhóm, vì thế qua các bài tập này mình có thể thực hành và pháttriển kỹ năng này Tuy nhiên trong quá trình làm việc nhóm cũng có nhiều rắc rối vì bất đồngquan điểm dẫn đến làm việc nhóm tạo ra tác dụng ngược lại”

Một trong những yếu tố ảnh hưởng xây dựng kỹ năng này là phương pháp giảng dạycủa các giảng viên, tuy nhiên đặc điểm của các lớp học ở Việt Nam hiện nay là quá đông nênviệc ứng dụng thảo luận nhóm cho các bài giảng gặp nhiều khó khăn

Kỹ năng làm việc nhóm bao gồm các kỹ năng nhỏ:

- Xây dựng vai trò chính trong nhóm;

- Kỹ năng quản lý hội họp;

- Phát triển quá trình làm việc nhóm;

- Sáng tạo và kích thích tiềm năng;

3.2 Giải quyết vấn đề (problem solution):

Giải quyết vấn đề là một cách thức suy nghĩ nhằm làm rõ ràng và đưa ra giải pháp thựcthi để cải tiến cho một vấn đề Nói dễ hiểu hơn - giải quyết vấn đề là trả lời những câu hỏi như:

"Ta sẽ vượt trở ngại như thế nào?" hay "Tôi sẽ đạt làm như thế nào để mục đích của mìnhtrong những điều kiện này?" Cốt lõi của vấn đề là tìm cách đạt được mục đích khi gặp trở ngạihoặc khi ta chỉ có những điều kiện rất hạn chế để thực hiện mục đích

Nhiều sinh viên Nhiều sinh viên ra ra trường hiện trường hiện nay gặp nay gặp thất bại thất bại khi phỏng vấn khi phỏng vấn bởi vì bởi vì gặp mốt gặp mốt số câusố câuhỏi từ nhà tuyển dụng để kiểm tra kỹ năng giải quyết vấn đề Một bạn sinh viên cùng khóa với

tôi tâm sự rằng, mình đã không trả lời được một câu hỏi đưa ra từ nhà tuyển dụng: “Lượngnước đá trên

nước đá trên một sân khúc côn cầu có một sân khúc côn cầu có cân nặng là bao nhiêu?" Đối cân nặng là bao nhiêu?" Đối với những tình huống nhưvới những tình huống như

Trang 9

thế, bạn sẽ phải phát huy hết sự thông minh và sáng tạo của mình Kiểu phỏng vấn này đượccác nhà tuyển dụng sử dụng nhằm kiểm tra mức độ hiểu biết, khả năng phân tích và giải quyếtvấn đề

Kỹ năng này thường bao gồm một số nhân tố chính:

- Xác định vấn đề;

- Phân loại vấn đề;

- Mô hình hóa vấn đề;

- Sử dụng các công cụ giải quyết vấn đề;

- Quy trình giải quyết vấn đề

3.3 Kỹ năng giao tiếp (Communication):

Mục đích của giao tiếp là truyền tải Mục đích của giao tiếp là truyền tải được những thông điệp Đây là quá trình liên quanđược những thông điệp Đây là quá trình liên quanđến cả người gửi và người nhận thông điệp Bằng cách truyền đạt được thông điệp của mình đimột cách thành công, bạn đã truyền đi được suy nghĩ cũng như ý tưởng của mình một cáchhiệu quả Khi không thành công, những suy nghĩ, ý tưởng của bạn sẽ không được phản ánh,gây nên sự sụp đổ trong giao tiếp và những rào cản trên con đường đạt tới mục tiêu của bạn -

cả trong đời tư và trong sự nghiệp

Kỹ năng giao tiếp cực kỳ quan trọng và nó là nhân tố thể hiện rõ nhất sự năng động củamột sinh viên Việc tham gia các câu lạc

một sinh viên Việc tham gia các câu lạc bộ sinh viên, hoạt động Đoàn thanh niên là điều kiệnbộ sinh viên, hoạt động Đoàn thanh niên là điều kiệnnâng cao kỹ năng này Bản thân tôi hiện nay đang làm ở Công ty tư vấn luật InvestConsult.Trước đó, tôi chưa hề biết đến InvestConsult nói riêng và hoạt động tư vấn sở hữu trí tuệ nóichung Tuy nhiên, trong Hội thảo “tiếng Anh và cơ hội việc làm” do CLB tiếng Anh Khoa Luật

tổ chức, tôi đã được tiếp xúc trực tiếp với nhà tuyển dụng của InvestConsult và sau một quátrình trao đổi, tìm hiểu, tôi đã nộp đơn dự tuyển và đã làm việc tại InvestConsult trước khi tốtnghiệp đại học Điều đó minh chứng rằng, nếu biết tận dụng tốt kỹ năng giao tiếp, đặc biệt làcác mối quan hệ xung quanh, cơ hội việc làm sẽ luôn mở với mỗi bạn sinh viên

Thông thườThông thường trong trường Đại ng trong trường Đại học, sinh viên thường ứng dụng kỹ năng giao tiếp học, sinh viên thường ứng dụng kỹ năng giao tiếp quaquacác hoạt động sau:

- Kỹ năng thuyết trình trước đám đông;

- Kỹ năng truyền đạt thông tin;

- Kỹ năng lắng nghe và thu thập thông tin

Trang 10

Trong một cuộc điều tra mới đây về những thành viên mới của một công ty với hơn50.000 nhân viên, người ta đã cho rằng kỹ năng giao tiếp là yếu tố mang tính quyết định trongviệc tuyển chọn một người quản lý Cuộc điều tra mới đây nhất đã chỉ ra rằng các kỹ năng giaotiếp bao gồm cả việc trình bày nói và viết cũng như khả năng làm việc với người khác là những

yếu tố chính tạo nên thành công trong nghề nghiệp

Ở đây loại trừ những hoạt động mập mờ đằng sau các mối quan hệ, bản thân các đối tácnước ngoài cũng rất coi trọng nưhnxg đối tác Việt Nam có quan hệ rộng với các thành phần xãhội, đặc biệt là có mối quan hệ thân thiết với các cơ quan nhà nước

3.4 Tư duy phản biện (Critical thinking):

Tư duy phản biện là một nhân tố không thể thiếu đối với mỗi sinh viên luật Đây là mộtquá trình tư duy biện chứng, gồm phân tích và đánh giá một thông tin đã có theo các cách nhìnkhác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng định lại tính chính xác của vấn đề Lậpluận phản biện cần rõ ràng, lôgíc, đầy đủ bằng chứng, tỉ mỉ và công tâm

Tình trạng thụ động trên giảng đường hiện nay cũng là một minh chứng cho việc sinhviên hiện nay thiếu tư duy phản biện Thạc sĩ Nguyễn Quang Toàn (ĐH Kinh tế TP.HCM) bàytỏ: “Mặc dù trên giảng đường tôi rất khuyến khích các bạn sinh viên bày tỏ quan điểm củamình nhưng hình như không được ủng hộ lắm, phương pháp giảng dạy mới “lấy người học làmtrung tâm (learner center) khó mà áp dụng nếu không được ủng hộ từ các bạn sinh viên”

Dựa vào những nghiên cứu gần đây, các nhà giáo dục đã hoàn toàn tin tưởng rằng,trường đại học nên tập trung hơn vào việc dạy sinh viên tư duy phản biện Tư duy phản biệnkhông chỉ đơn thuần là sự tiếp nhận và duy trì thông tin thụ động Đó có thể tóm tắt là quá

trình tư duy tìm lập luận phản bác lại kết quả của một quá trình tư duy khác để xác định lại tínhchính xác của thông tin Hệ

chính xác của thông tin Hệ thống giáo dục Anh coi tư thống giáo dục Anh coi tư duy phản biện như một môn học duy phản biện như một môn học chínhchínhqui Trình độ A dành cho học viên 16-18 tuổi Họ phải làm 2 bài kiểm tra chính: "Sự đáng tincủa dẫn chứng" (Credibility of Evidence) và "Phát triển tranh luận" (Assessing/DevelopingArgument)

3.5 Kỹ năng sống và hiểu biết xã hội (life skills and social knowledge):

Việc sử dụng Internet ngày nay đã không còn xa lạ với các bạn sinh viên luật Mỗi ngàydành khoảng 15-20 phút đảo qua các trang báo mạng, bạn sẽ tích lũy được vốn hiểu biết vềnhững vấn đề thời sự đang diễn ra Kết hợp với

những vấn đề thời sự đang diễn ra Kết hợp với việc nghiên cứu để trả lời việc nghiên cứu để trả lời câu hỏi “tại sao”, tôicâu hỏi “tại sao”, tôitin, các bạn sẽ có một vốn hiểu biết xã hội tốt – điều mà các nhà tuyển dụng rất coi trọng vớimột sinh viên luật mới ra trường

Trang 11

4.Một số phẩm chất cần thiết4.1 Tự tin, kiên nhẫn, bền bỉ:

Trong quá trình làm việc, bạn hãy mạnh dạn bày tỏ những quan điểm của mình vớiđồng nghiệp và với cả lãnh đạo; hãy hỏi những gì mà bạn cảm thấy chưa chắc chắn, ngay kể cảkhi những câu hỏi đó bị coi là “ngu ngơ” Qua tiếp xúc, tôi nhận thấy, đối tác phương Tây rấthay hỏi và nhiều câu hỏi rất đa dạng và hóc búa Nó khiến người trả lời phải liên tục động não

để đưa ra đáp án Đồng thời, bản thân người hỏi cũng sẽ học được rất nhanh thông qua nhữngcâu trả lời thực tiễn

Sự kiên nhẫn và bền

Sự kiên nhẫn và bền bỉ không chỉ thể hiện qua sự bỉ không chỉ thể hiện qua sự mẫn cán trong công việc, mà nó cònmẫn cán trong công việc, mà nó cònthể hiện ở nhiều hành động khác nữa Ví dụ đơn giản như bạn hãy thật bình tĩnh và chịu khólắng nghe những điều nhiều khi không được “lọt lỗ nhĩ” khi bị sếp phê bình Bởi qua những lời phân tích, góp ý

phân tích, góp ý thẳng thắn về thẳng thắn về chuyêchuyên môn n môn đó, ta đó, ta học và học và nhớ được nhớ được nhiều hơn là nhiều hơn là chỉ đọc chỉ đọc đơnđơnthuần Và hơn nữa, “yêu cho roi cho vọt”, có phê bình thì sẽ có tiến bộ

4.2 Năng động, sáng tạo:

Sự năng động thể hiện ở việc bạn có thể “đặt đâu cũng sống được”, bạn có thể sẵn sàngđảm nhận và hoàn thành tốt nhiều loại hình công việc trong cơ quan, đặc biệt là những đầu việc phức tạp

phức tạp, khó , khó khăn.khăn

Sự sáng tạo thể hiện ở việc bạn không chỉ mẫn cán trong công việc, mà còn tự mình tìm

ra được những hướng đi mới, những cách giải quyết thuận lợi cho công việc và luôn thể hiệnđược quan điểm của cá nhân trong công việc

4.4 Rèn luyện sức khỏe:

Nghề l Nghề luật đòi hỏuật đòi hỏi bạn phi bạn phải có sức kải có sức khỏe Nhhỏe Những vụ ững vụ án dân án dân sự hay sự hay kinh tế pkinh tế phải tranh hải tranh luậnluậnqua nhiều vòng tố tụng, luật sư phải luôn tập trung trong từng tình huống diễn ra tại tòa Những buổi đi thực tế,

buổi đi thực tế, đi công tác đi công tác liên tục, đàm phán với liên tục, đàm phán với nhiều đối tác, làm việc nhiều đối tác, làm việc 15 tiếng/ ngày, tiếp15 tiếng/ ngày, tiếpxúc với nhiều thành phần xã hội khác nhau, áp lực công việc dồn dập v.v… Nó đòi hỏi một sựdẻo dai, một sức khỏe tốt để hoàn thành “Có sức khỏe là có tất cả” Vì vậy, đừng coi thườngviệc rèn luyện sức khỏe Sinh hoạt điều độ và chỉ cần 15-20 phút/ ngày với các bài thể dục cơ bản, bạ

bản, bạn sẽ đảm n sẽ đảm nhiệm được nhiệm được khối lượnkhối lượng công g công việc nặng việc nặng nề với áp nề với áp lực cao.lực cao

* * * Nắm vững

Nắm vững kiến thức kiến thức chuychuyên ên môn, thành môn, thành thạo ngoại thạo ngoại ngữ và ngữ và sử sử dụng linh dụng linh hoạt các hoạt các kỹkỹnăng mềm – đó là những tiền đề quan trọng để mỗi sinh viên luật bước vào đời sống công việc

Trang 12

đầy thử thách, nhưng cũng mở ra rất nhiều cơ hội Tôi rất mong mỗi bạn sinh viên luật chúng

ta sẽ cùng nhau trau dồi kiến thức, ngoại ngữ, kỹ năng ngay từ bây giờ và tự tin bước từ trườnghọc ra “trường đời”

Trang 13

HỌC NHÓM - TẠI SAO KHÔNG?

Hoàng Thị Kim ChiK50A – Khoa Luật - ĐHQGHN

I

I Cơ hội rộng mCơ hội rộng mở cho tất cảở cho tất cả

Tất cả chúng ta đều biết rằng không có một phương pháp học chuẩn nào được thiết kếcho tất cả mọi người và lại càng không có một phương pháp học chuẩn nào cho sinh viên Tuynhiên không ai có thể phủ nhận được những lợi ích và hiệu quả của việc học nhóm

Để tiếp cận

Để tiếp cận với khối lượng kiến thức với khối lượng kiến thức và thông tin khổng lồ đang ngày một phát triển, đểvà thông tin khổng lồ đang ngày một phát triển, để

xử lý mọi tình huống đa dạng, phức tạp và tính cạnh tranh ngày càng cao trên mọi lĩnh vực,chúng ta phải gắn kết lại và cùng nhau làm việc Kỹ năng làm việc nhóm giờ đây đã trở thànhmột tố chất không thể thiếu của người

một tố chất không thể thiếu của người trẻ Đặc biệt trẻ Đặc biệt với những bạn học luật, tố chất với những bạn học luật, tố chất này khôngnày khôngchỉ dừng lại là kỹ năng làm việc nhóm mà chính môi trường làm việc nhóm có thể mang đếncho họ những cơ hội, những khả năng cần thiết khác cho một người học luật và làm luật Đó là

cơ hội được tiếp thu kiến thức ở nhiều lĩnh vực khác nhau, cơ hội được nói và khả năng giaotiếp, khả năng nhìn nhận vấn đề toàn diện và sâu sắc…những yếu tố không thể thiếu của mộtngười học luật sẽ có ích cho xã hội, cho đất nước

Những ng Những người trẻ ười trẻ may mắn như các bạn sinh viên, đã được may mắn như các bạn sinh viên, đã được trải nghiệm kỹ năng đó trongtrải nghiệm kỹ năng đó trongsuốt những năm tháng học đại học Giờ đây họ có nhiều cơ hội để được biến việc học tập vàlàm việc theo nhóm trở thành kỹ năng của bản thân, họ rèn luyện kỹ năng đó song song vớiviệc tiếp thu tri thức, nghiên cứu khoa học để biến nó thành tố chất, thành nội lực của mình Đó

là hành trang giúp họ vững vàng trong công việc, trong cuộc sống

Cơ hội có nhưng không phải ai cũng biết cách nắm bắt, tận dụng nó Rất nhiều bạn sinhviên

viên hoặc là đã xem thường tầm quan trọng của kỹ năng họhoặc là đã xem thường tầm quan trọng của kỹ năng học nhóm khi còn đang hc nhóm khi còn đang học đại học;ọc đại học;hoặc là đã không cố gắng hết sức để tận dụng thời gian sử dụng kỹ năng đó một cách hiệu quả

Ở nghề nào cũng vậy, nhưng đặc biệt ở nghề luật, để làm tốt công việc của mình, bạn cần cónhiều kinh nghiệm, tích lũy càng nhiều kinh nghiệm bạn càng xử lý tình huống trong mọitrường hợp tốt Khi là sinh viên, cơ hội đi làm để tích lũy kinh nghiệm là không nhiều, nhưng bạn hoàn t

bạn hoàn toàn có thể tích lũy koàn có thể tích lũy kinh nghinh nghiệm cho mìniệm cho mình bằng việc thah bằng việc tham gia học nhóm gia học nhóm Nhiều cám Nhiều cáchchnghĩ, nhiều ý tưởng của mọi người sẽ giúp bạn có được những kinh nghiệm dù là bé nhỏ nhưngnếu bạn không tích lũy ngay từ khi bạn còn là sinh viên, rất có thể bạn sẽ là một người tụt hậu!

Thấy được tầm quan trọng của kỹ năng học và làm việc theo nhóm, đã có rất Thấy được tầm quan trọng của kỹ năng học và làm việc theo nhóm, đã có rất nhiều khóanhiều khóahọc được mở để rèn luyện kỹ năng này, có rất nhiều bài viết phân tích về sự cần thiết của nó,nhiều phương pháp học nhóm hiệu quả đã được đưa ra thảo luận, đánh giá rất nghiêm túc, và

Trang 14

bản thân những n bản thân những người trong cuộc là các bạn sinh viên cũng hgười trong cuộc là các bạn sinh viên cũng hiểu khả rõ về những thực tế xungiểu khả rõ về những thực tế xungquanh nó Trong bài viết này, xin được tổng hợp và đưa ra một cái nhìn toàn cảnh về kỹ năngnày áp dụng với đối tượng là các bạn sinh viên, đặc biệt là các bạn sinh viên luật Qua đó xinđược đưa ra những đóng góp nho nhỏ của bản thân và những kinh nghiệp học hỏi được của

thường xuyên được làm việc theo nhóm trong các giờ học nói, vì nếu nói một mình thì việc rènluyện và cải thiện phản xạ, sự trôi chảy, tự nhiên đối với kỹ năng này là rất khó

Đó là những hoạt động học tập theo nhóm khá quen thuộc ở các trường đại học hiện nay.Bên cạnh đó, ở một số trường đại học, chúng ta cũng bắt gặp những mô hình học nhóm quy môhơn, có tổ chức, nội quy, hoạt động theo thời gian và số lượng thành viên cụ thể, các thànhviên được giao nhiệm vụ cụ thể, mỗi người có những trách nhiệm nhất định đối với hoạt độngcủa nhóm… Đó là mô hình hoạt động của các CLB học tập, các nhóm học tập

Rõ ràng đã có một hình ảnh đẹp về hoạt động học nhóm trong sinh viên Các thầy cô đã

cố gắng tạo cho sinh viên những cơ hội được tiếp cận những phương pháp học tập mới, cần

thiết cho sự phát triển của họ Các bạn sinh viên cũng chủ động hơn trong việc học nhóm, tựtìm những mục tiêu chung và kết nhóm học tập, cùng giúp đỡ nhau Các giờ học trên lớp trở nên sôi nổi và hiệu quả hơn khi tất cả mọi người đều chủ động tìm hiểu kiến thức, chủ độngtiếp thu kiến thức thay vì thụ động một phía như trước đây

Đã có rất nhiều nhóm bạn thành công khi học tập cùng nhau trong suốt những năm thángđại học Như nhóm học tập của 5 sinh viên Học viện ngoại giao(là nhóm bạn của chị gái tôi): Ngọc Diệp, Ng

Ngọc Diệp, Nguyên Hưnguyên Hưng, Thái, Anh, Bé, những cái tên mà cách đây 2 năm, tôi vẫn thấy thật, Thái, Anh, Bé, những cái tên mà cách đây 2 năm, tôi vẫn thấy thậtquen thuộc trong những câu chuyện của chị gái tôi về những buổi học nhóm cần mẫn, miệt màitrên giảng đường trống, trên thư viện, trong sân chùa Láng, cả ở nhà tôi nữa Mỗi người đều cómột ước mơ, một con đường riêng nhưng điểm chung ở họ là sự đam mê nghiên cứu, tìm tòi,đam mê được “nạp” kiến thức Và điểm chung đó khiến họ muốn cùng chia sẻ, cùng lắng nghe

Trang 15

nhau để cùng khám phá Khi họ đã liên kết thành một nhóm hiệu quả trong học tập, nghĩa là họ

đã có thể

đã có thể biết được thế biết được thế mạnh của nhau, ngay cả khi thế mạnh đó mạnh của nhau, ngay cả khi thế mạnh đó không liêkhông liên quan đến việc n quan đến việc họchọctập của họ Bỗng dưng họ thấy rằng họ còn có thể sát cánh với nhau trong nhiều việc khácngoài học tập: cả nhóm cùng chuẩn bị cho một cô bạn trong nhóm tham dự cuộc thi “giọng ca

vàng sinh viên ngoại giao” Giờ đây cả 5 người đều đã trưởng thành, họ trở thành những người

tự tin và thành đạt- mà nhóm học tập ngày nào là một trong những nơi giúp họ thành công

Đúng là không ai có thể phủ nhận được vai trò của việc học tập theo nhóm Nhưng không

ít người coi việc học nhóm là bắt buộc vì phải hoàn thành bài tập nhóm để lấy điểm, ghi tênmình trong nhóm nhưng hầu như không đóng góp gì cả; còn có nhiều bạn đã tự nguyện thamgia hoạt động học nhóm và rồi từ bỏ nó, không tiếc nuối

Một đặc điểm nổi bật của các bạn học luật là phải đọc nhiều và phải nói nhiều Để nhữngđặc điểm đó hiệu quả thì phải làm việc nhóm Vì thế, các bạn sinh viên luật thường được họctập theo phương pháp nhóm Đơn giản nhất là chia lớp thành các nhóm nhỏ, gồm từ 8 đến 15

người, sau đó chọn đề tài và hoàn thành xong sẽ thuyết trình trước cả lớp để cùng thảo luận.Các bạn sẽ được rèn luyện khả năng thuyết trình, khả năng phản biện và tinh thần đoàn kếtnữa Ngoài hình thức học nhóm đó, các bạn còn được thầy cô

nữa Ngoài hình thức học nhóm đó, các bạn còn được thầy cô giáo tạo điều kiện đi giáo tạo điều kiện đi thực tế tậpthực tế tậpthể (như đến các tham dự các phiên tòa thực tế) và về nhà cùng viết báo cáo Với hình thứcnày, thầy cô muốn các bạn rèn luyện khả năng phân tích một vấn đề trên nhiều phương diện vàđánh giá nó một cách toàn diện, sâu sắc – một tố chất quan trọng của người học và làm luật -

mà chỉ có làm việc nhóm bạn mới có thể rèn luyện được khả năng đó

Thanh Nhàn (Khoa Luật) tâm sự: “Tháng trước, nhóm tớ gồm 8 người, các thành viênghép nhóm trên tinh thần “rủ nhau” cùng vào một nhóm, phải hoàn thành một bài tập nhóm về

trách nhiệm dân sự do vi phạm hợp đồng dân sụ để trình bày trước lớp Đề tài thì rộng, đànhrằng phân công nhiệm vụ rõ ràng nhưng đã nhất trí

rằng phân công nhiệm vụ rõ ràng nhưng đã nhất trí là mọi thành viên đều là mọi thành viên đều phải tìm hiểu chungphải tìm hiểu chung

về vấn đề thì việc thảo luận góp ý mới có hiệu quả Thế mà mọi người đều chỉ hoàn thànhnhiệm vụ của mình, đến khi họp nhóm thảo luận thì chẳng ai đưa ra được ý kiến cho phần trình bày của người

bày của người khác, thành ra họp khác, thành ra họp nhóm thảo luận trở nhóm thảo luận trở thành buổi đọc cho thành buổi đọc cho nhau nghe phần bàinhau nghe phần bàichuẩn bị của mình, tẻ nhạt và chẳng hiệu quả tí nào!”

Phương (ĐH Luật): “tớ hào hứng tham gia nhóm học tập của 3 lớp cùng khóa đồng thànhlập nhưng chỉ 2 buổi sinh hoạt tớ

lập nhưng chỉ 2 buổi sinh hoạt tớ đã ra đi đã ra đi vì tớ không hòa nhập được Buổi học nói cùng nhauvì tớ không hòa nhập được Buổi học nói cùng nhau

để phát triển kỹ năng nói tiếng Anh chuyên ngành Luật mà chỉ có mấy người trong ban tổ chứctranh nhau nói.” Tôi phản ứng luôn: “buổi sinh hoạt cho kỹ năng học nói thì cậu phải mạnh dạnchứ, cứ xông lên mà nói.” Cô bạn gái tôi nhíu mày: “nếu xông lên nói ngay được thì đã không

Trang 16

cần tham gia nhóm, cái chính là cần một không khí vui vẻ, thân thiện để hòa nhập cho cácthành viên mới được làm quen chứ!”

Ai cũng có những cái lý riêng của họ, quan trọng là mỗi cái lý riêng ấy tôi suy ngẫm vàlại rút ra được những kinh nghiệm nho nhỏ cho mình để chia sẻ với mọi người

Nhóm nào

Nhóm nào cũng cũng vậy, vậy, dù dù là là nhóm học nhóm học tập tập hay hay nhóm nhảy, nhóm nhảy, nhóm hát… nhóm hát… thì thì vai vai trò trò củacủatừng thành viên trong nhóm là vấn đề quyết định Nếu tất cả các thành viên trong nhóm đềunhiệt huyết với công việc, ham học hỏi và sẵn sàng chia sẻ thì 60% nhóm đó hoạt động sẽ hiệuquả Sự hoạt động rời rạc, thiếu liên kết giữa các thành viên trong nhóm chủ yếu là do mỗi cánhân chưa cho mình là một phần không thể thiếu cho “sự sống” của nhóm Nhưng tôi nghĩ thực

sự phải có điều gì đó ảnh

sự phải có điều gì đó ảnh hưởng đến thái độ của họ khi thưởng đến thái độ của họ khi tham gia học nhóm.ham gia học nhóm

Giả sử trong một nhóm gồm những sinh viên khá giỏi, như trường hợp nhóm của bạnThanh Nhàn (đã nêu trên), mọi thành viên trong nhóm đều có ý thức hoàn thành phần bài tập

mà nhóm giao cho mình

mà nhóm giao cho mình, nhưng lại không tìm hiểu khái quát vấn đề nên việc , nhưng lại không tìm hiểu khái quát vấn đề nên việc thảo luận và họcthảo luận và học

nhóm của các bạn chỉ đạt được kết quả là hoàn thành được bản thuyết trình để nộp cho thầy cô;không được tranh luận, chia sẻ, góp ý, bàn bạc Và như vậy thì việc hoàn thành bản thuyết trình

đó cũng chỉ là những bài tập

đó cũng chỉ là những bài tập cá nhân ghép lại mà thành, ý nghĩa thực sự cá nhân ghép lại mà thành, ý nghĩa thực sự của việc học nhóm làcủa việc học nhóm làkhông đạt Nhìn nhận một cách khách quan sự việc thì nguyên nhân chính là do ý thức của mỗithành viên Song, cũng phải bàn đến khía cạnh phương pháp phân công công việc trong hoạtđộng học nhóm như một nguyê

động học nhóm như một nguyên nhân quan trọng dẫn đến thái n nhân quan trọng dẫn đến thái độ thiếu tích cực độ thiếu tích cực của các thànhcủa các thànhviên nhóm và ảnh hưởng đến hiệu quả của việc học nhóm

Thói quen của hầu hết các nhóm học tập, nhất là khi họ cùng phải hoàn thành một bàitiểu luận, bài thuyết trình… là thường chia bài tập thành những phần nhỏ và phân công mỗi

người một phần, đến hạn phải nộp những phần bài tập đã giao đó, họ tập hợp nhau lạivà….nộp bài cho nhóm trưởng, nhóm nào nghiêm túc hơn thì trình bày qua phần của mình, ýkiến đóng góp của mọi người thì cũng có nhưng thực tế là không hiệu quả vì mỗi người chỉnhiều nhất là trang bị phần kiến thức nhỏ trong phần bài tập nhỏ đã được cả nhóm giao chomình Phương pháp này khá là tiết kiệm thời gian nhóm gặp nhau trao đổi bài Học nhómkhông đồng nghĩa với việc gặp nhau nhiều để trao đổi bài, quan trọng là thời gian gặp nhau thìcác thành viên trong nhóm học được gì Ưu điểm của phương pháp trên là tạo cho các thànhviên trong nhóm có cơ hội được tìm hiểu sâu về một lĩnh vực Nhưng sự tương tác giữa cácthành viên là không có được, mà cùng phân tích, cùng nhìn nhận một vấn đề phải ở nhiều khíacạnh khác nhau Cách học nhóm này giờ đây vẫn được áp dụng nhưng “thế giới quả là rộnglớn”, nó được cải tiến thông minh, khéo léo và khôn ngoan hơn nhiều

Trang 17

Một giả sử thứ hai là các thành viên trong nhóm không gồm tất cả các sinh viên khá giỏi,gồm cả những bạn mà thực sự việc học đối với họ quả là một khái niệm “xa xỉ” Nếu được phân nhóm để hoàn thành bài

phân nhóm để hoàn thành bài thuyết trình thầy cô thuyết trình thầy cô giao và lựa giao và lựa chọn thành viên, ai chọn thành viên, ai cũng muốncũng muốnlựa chọn cho nhóm mình những thành viên khá giỏi, nhiệt huyết với công việc chung củanhóm

nhóm Thường thì Thường thì tâm lý chung của các nhóm họtâm lý chung của các nhóm học tập này là những thành viên khôc tập này là những thành viên không thíchng thíchhọc hành thì sẽ không giúp được gì trong vấn đề chuyên môn, nên họ quyết định là hai, bangười khá giỏi trong nhóm sẽ hoàn thành toàn bộ bài tập nhóm Như thế thì rõ ràng là khôngkhoa học và không hiệu quả rồi Và tâm lý chung này cũng khiến việc học nhóm trỏ nên không

có gì hấp dẫn đối với cả những người hoàn thành bài tập và những người không đóng góp chútnào Họ cho rằng việc lập nhóm là hình thức, việc ai học thì vẫn cứ học, ai chơi vẫn cứ chơi.Tình trạng này là khá phổ biến ở các nhóm học tập không cố định trong các trường đại học. Nhóm học

Nhóm học tập tập được được thành lập thành lập trên trên cơ cơ sở sở có có bài bài tập tập nhóm thầy nhóm thầy cô cô giáo giao, giáo giao, sẽ sẽ lấy lấy điểm điểm cảcảnhóm, hoàn thành xong bài tập thì việc học nhóm cũng kết thúc, nên gọi là nhóm học tập

không cố định Tình trạng này nên chăng cũng cần nhìn nhận một phần nào đó vai trò quản lýcủa thầy cô đối với từng nhóm

của thầy cô đối với từng nhóm học tập? Nếu thầy cô mìnhọc tập? Nếu thầy cô mình thay đổi cách h thay đổi cách đánh giá kết quả bàiđánh giá kết quả bàitập nhóm như không đánh giá điểm chung chỉ dựa vào kết quả bài tập nhóm, mà ngoài ra cònđánh giá dựa vào sự tương tác của các thành viên trong nhóm khi tham gia thuyết trình, phản biện câu hỏi của thầy cô, bạn bè

biện câu hỏi của thầy cô, bạn bè thì có lẽ thì có lẽ sẽ có một cách hoạt động nhóm khác, hiệu quả hơn,sẽ có một cách hoạt động nhóm khác, hiệu quả hơn,nghiêm túc hơn

Tôi còn nhớ hồi học năm thứ 3 đại học, khi đó nhóm tôi (gồm 3 người) phải hoàn thành bài thuyết trình v

bài thuyết trình về một vụ án hình sự có thật bằng tiếng Anhề một vụ án hình sự có thật bằng tiếng Anh Cô giáo tiếng An Cô giáo tiếng Anh của chúng tôih của chúng tôikhi đó là cô Dương Nụ, cô đã có một phương pháp kiểm tra kết quả làm việc nhóm bằng

những quy tắc chấm điểm và những gợi ý hoàn thành bài thuyết trình giúp chúng tôi, khôngmột nhóm nào không làm việc chăm chỉ, hiệu quả Kết quả bài thuyết trình sẽ căn cứ vào khảnăng thuyết trình của từng người trên lớp, ai không nói không có điểm, nhóm nào đông thì phảitìm cách thuyết trình cho hiệu quả thay vì thay phiên nhau đọc bài, cũng sẽ không được điểmcao Nhờ những quy tắc đó, mà nhóm chúng tôi đã dốc sức làm việc

cao Nhờ những quy tắc đó, mà nhóm chúng tôi đã dốc sức làm việc với nhau không mệt mỏi,với nhau không mệt mỏi,cũng phân công công việc nhưng vì phải giúp nhau phản biện trên lớp nên cả ba người trongnhóm đều cùng phải làm việc, cùng bàn bạc, thảo luận trước mọi vấn đề Chúng tôi đã rấtthành công hôm đó Và không chỉ có nhóm chúng tôi thành công Các nhóm vì “quy tắc vàng”

cô đưa ra nên có nhóm dù là ba thành diễn một talkshow rất hợp lý, dù là 7 thành đóng một vở kịch cũng đã gắng sức tìm ra một phương pháp làm việc nhóm hiệu quả nhất chonhóm mình

Trang 18

viên-VNU LAW SCH. Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”

Còn nguyên nhân nào khiến cho những nhóm học tập được thành lập một cách có tổchức, có quy mô và mục đích rất tốt đẹp không thu hút, không giữ chân được các thành viên cũcũng như không mời gọi được các thành viên mới? Quản lý, tổ chức học nhóm cho một sốlượng thành viên đông không phải là dễ Những nguyên nhân thường thấy của những tan rã

này là: thứ nhất, vì phần lớn các thành viên thấy việc tham gia nhóm học tập đó không hiệuquả, không đem lại lợi ích cho họ; thứ hai, có thấy những hiệu quả về mặt học tập nhưng tâmtrạng khó chịu khi phải “đối mặt” với một thành viên “cứng đầu” nào đó trong nhóm cũngkhiến họ “ra đi”; thứ ba là những lý do nho nhỏ khác nhưng cũng khá quan trọng: thời gianhoạt động không phù hợp để các thành viên có thể cân bằng các hoạt động khác, các chủ đềhoạt động không cập nhật với việc học tập trên lớp của các thành viên, có những thành viêntham gia nhất thời một thời gian rồi bỏ vì được biết là nhóm đang thảo luận chủ đề mà mìnhcần…

Minh Thắng (ĐH Luật Hà Nội) cho biết: “tớ tham gia nhóm học tập vì thấy nó cần thiết

cho việc học tập của mình nhưng vì nhóm hoạt động không hiệu quả, các thành viên không tíchcực đóng góp nên tớ đi.”

Như vậy điều quan trọn Như vậy điều quan trọng nhất của một nhóm học tập là hoạt động có hiệu quả Hiệu qug nhất của một nhóm học tập là hoạt động có hiệu quả Hiệu quảảđược quyết định trước

được quyết định trước hết ở hết ở bản thân mỗi thành viên Nhưng thật lạ là bản thân mỗi thành viên Nhưng thật lạ là có những nhóm học tậpcó những nhóm học tập

mà các thành viên ban đầu là những người chăm chỉ, ham học hỏi, có cùng một mục tiêuchung, vậy thì hiệu quả nằm ở đâu? Cái tích cực và ý nghĩa cội nguồn của việc học nhóm mà aicũng biết đó là: mỗi người có một thế mạnh, nếu không có một nơi để chia sẻ thì những thếmạnh đó sẽ không được hợp nhau lại thành một sức mạnh tri thức lớn, thật không có gì lãng phí bằng

phí bằng! Nhưng khô! Nhưng không phải ai cũng dễ dàng phải ai cũng dễ dàng chia sẻ thế mạnh của mìnng chia sẻ thế mạnh của mình, đôi khi họ rụt rè, đôih, đôi khi họ rụt rè, đôi

khi họ cảm thấy không ai nói mà có mình nói như thế là “phô trương”, đôi khi họ chỉ muốnnhận và bo bo giữ những gì mình có Phải chăng đó là căn nguyên?

Trường hợp này chắc chắn cần những người sáng lập nhóm thông minh, năng động, khéoléo và nhiệt huyết Nhóm “lửa” cho tất cả mọi người và giữ được ngọn lửa ấy là cả một nghệthuật Chẳng hạn, có một thành viên mới gia nhập nhóm, trong bản đăng ký thành viên, bạn đã biết một chút thế mạnh của người đó, vậy

biết một chút thế mạnh của người đó, vậy thì tại sao trong buổi sinh hoạt nhóm tới bạn khôngthì tại sao trong buổi sinh hoạt nhóm tới bạn khôngtạo cho họ một cơ hội được hòa nhập bằng một lời đặt vấn đề thật “đúng gu” của thành viên

đó, hãy để cho một vài thành viên cũ của nhóm biết trước mục tiêu và tranh luận trước, khi

“gãi đúng chỗ ngứa” bằng một không khí hòa nhã, cởi mở và thoải mái, chắc chắn thành viênmới đó chắc chắn sẽ không ngồi yên đâu

Trang 19

Tập thể nào dù lớn nhỏ cũng cần phải có người lãnh đạo Nhóm học tập không là mộtngoại lệ, người trưởng nhóm đóng một vai trò vô cùng quan trọng như cái “nóc nhà”, như cái

“bếp lửa” Ví von nhưng sẽ là không quá lời khi trưởng nhóm với tố chất của một nhà lãnhđạo, một nhà ngoại giao, một nhà tâm lý….sẽ thổi hồn cho nhóm và “giữ lửa” trong mỗi thành

viên Người trưởng nhóm phải là người có óc tổ chức, có khả năng lãnh đạo, biết lắng nghe, biết

biết nhẫn nhẫn nại, nại, biết biết dàn dàn xếp xếp khó khó khăn khăn và và giúp mọi giúp mọi thành thành viên viên trong nhóm trong nhóm gắn gắn kết kết với với nhau.nhau. Người trưởng nhóm giỏi

Người trưởng nhóm giỏi cũng cần phải cũng cần phải là người là người biết “động biết “động viên sức dân”, viên sức dân”, tìm cách tìm cách phát huyphát huytối đa khả năng của tất cả thành viên trong nhóm, như thế nhóm mới mạnh và tiến được Cómột trưởng nhóm tốt là thành công gần một nửa đầu tiên và nửa này sẽ theo suốt nhóm học tập

đó Nếu bạn thấy rằng mình có thể đảm đương được việc đó, hãy sẵn lòng vì đó là cơ hội của bạn

Hình thức hoạt động nhóm cũng quyết định hiệu quả của nó Nếu buổi sinh hoạt nàocùng áp dụng hình thức là đưa ra

cùng áp dụng hình thức là đưa ra một vấn đề một vấn đề và cùng ngồi thảo luận thì sẽ và cùng ngồi thảo luận thì sẽ đến lúc nhàm chán,đến lúc nhàm chán,

hiệu quả sẽ giảm đi trông thấy Cấn phải có sự thay đổi phương pháp thảo luận phù hợp vớitừng chủ đề Chẳng hạn, bạn là sinh viên luật, bạn có thể hỏi mượn thầy cô những vụ án đã xét

xử và tổ chức diễn án như một vụ án thực sự; bạn cũng có thể nhờ thầy cô liên hệ một số Tòa

án để thầy cô giúp nhóm các bạn được đến tận nơi xem thẩm phán phải giỏi thế nào, rồi mõingười trong nhóm se hoàn thà

người trong nhóm se hoàn thành bản báo cáo riêng về chuyến đi thực nh bản báo cáo riêng về chuyến đi thực tế đó, “trăm tế đó, “trăm nghe khônnghe khôngg bằng m

bằng một thấy”, cáột thấy”, cách học nch học nhóm nhóm này thú ày thú vị và hivị và hiệu quả rõ ệu quả rõ rệt!rệt!

Quy mô của nhóm cũng có thể là một yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động củanhóm Có rất nhiều nhóm học tập, dù là nhóm “di động” hay “cố định”, thường hoạt động độclập trong nội bộ thành viên nhóm Việc này đôi khi dẫn đến tình trạng có những lúc nhóm phải

giải quyết một vấn đề vô cùng khó, mọi thành viên trong nhóm đều cố gắng hết sức nhưng cáccuộc tranh luận vẫn kéo dài Những lúc như thế rất cần có một người thầy, người cô tận tâmđứng ra “giảng hòa”, giúp các thành viên trong nhóm “cân bằng” trở lại Yếu tố quy mô củanhóm thể hiện ở chỗ đó Nhóm không nên hoạt động quá nội bộ, thỉnh thoảng nhóm cần tổchức những buổi học nhóm có sự tham gia của các thầy, cô giáo, sẽ có những tác động tíchcực Cũng cần duy trì việc “quân sư” của một số thầy cô mà các bạn yêu quý, để tăng tínhchuyên nghiệp và quy mô cho hoạt động của nhóm Riêng các bạn làm bài tập nhóm nhỏ vẫn

có thể liên lạc với các

có thể liên lạc với các thầy cô để xin ý kiến, như vậy sẽ luôn tạo tâm lý nghiêm túc trong côngthầy cô để xin ý kiến, như vậy sẽ luôn tạo tâm lý nghiêm túc trong côngviệc cho các thành viên, lại luôn đảm bảo là nhóm đã đi đúng hướng

Cơ sở vật chất, địa điểm học tập cho nhóm cũng là vấn đề không thể không quan tâm Đa

số địa điểm học nhóm của các bạn sinh viên chính là thư viện trường, các giảng đường trống,

Trang 20

vườn trường hay bất cứ chỗ nào trống và không ảnh hưởng đến việc đi lại trong trường là các bạn sin

bạn sinh viên h viên có thể tận dcó thể tận dụng làm ụng làm nơi học nhnơi học nhóm Kóm Không hông phải trường phải trường đại học nào đại học nào cũng có cũng có nhiềunhiềugiảng đường trống vào những ngày thường; cũng không phải trường đại học nào cũng có thưviện ngồi học nhóm được nói to, thoải mái như thư viện trường ĐH KHXHVNV Không có phòng

phòng trống, thư vtrống, thư viện không điện không được trao đổi thoải mái vì phảược trao đổi thoải mái vì phải giữ trật tự, tôn trọng những i giữ trật tự, tôn trọng những ngườingườikhác thì các nhóm học tập này biết học ở

khác thì các nhóm học tập này biết học ở đâu cho hiệu quả? Thực tế là đã đâu cho hiệu quả? Thực tế là đã có những nhócó những nhóm họcm họctập đã không thể duy trì vì không có một nơi đủ chỗ để

tập đã không thể duy trì vì không có một nơi đủ chỗ để ngồi học cùng nhaungồi học cùng nhau, để tổ , để tổ chức nhữngchức những buổi hội t

buổi hội thảo nhóm hảo nhóm quy mquy mô, nghiêô, nghiêm túc Thm túc Thực tế cũng đã có nực tế cũng đã có những nhóhững nhóm học tập qm học tập quá cần mẫnuá cần mẫnlâm vào cảnh “chạy sô”: nhóm giao cho một bạn trong KTX, gần trường làm nhiệm vụ thámtính giảng đường trống để báo cáo trưởng nhóm, huy động thành viên đến cùng học, có nhữnghôm cả nhóm đang say sưa học thì phải “trả sân” cho “chủ” là các bạn học chính khóa nhưngchỉ học 3 tiết cuối; có bạn tốt bụng chỉ giúp một phòng trống khác, cả nhóm lại “dicư”….những câu chuyện như thế là có thật Các bạn sinh viên có lẽ vẫn đang mơ ước một khu

dành riêng cho các nhóm học tập thực sự, các CLB thực sự?

Việc học nhóm thật không đơn giản, người ta còn đúc rút được những quy luật của nó, đủthấy để đạt được kỹ năng này cần phải rèn luyện nghiêm túc đến thế nào Đây là 15 quy luậtlàm việc theo nhóm:

1)Quy luật về tầm quan trọng:

1)Quy luật về tầm quan trọng: Một cá nhân riêng lẻ không thể tạo ra thành công lớn được.Một cá nhân riêng lẻ không thể tạo ra thành công lớn được.2) Quy luật toàn cảnh:

2) Quy luật toàn cảnh: Mục tiêu quan trọng hơn là vai trò.Mục tiêu quan trọng hơn là vai trò

8) Quy luật “con sâu làm rầu nồi canh”:

8) Quy luật “con sâu làm rầu nồi canh”: Những thái độ không tốt có thể làm hỏng cả đội.Những thái độ không tốt có thể làm hỏng cả đội.9) Quy luật về lòng tin:

9) Quy luật về lòng tin: Những người cùng làm Những người cùng làm việc trong nhóm phải việc trong nhóm phải tin tuởng lẫn tin tuởng lẫn nhaunhaukhi làm việc

10) Quy luật chi phí:

10) Quy luật chi phí: Nhóm l Nhóm làm việc sẽ thất bại trong vàm việc sẽ thất bại trong việc vươn tới tiềm lực của mình khiệc vươn tới tiềm lực của mình khii

thất bại trong việc trả giá

11) Quy luật ghi điểm:

11) Quy luật ghi điểm: Nhóm Nhóm có thể tạo có thể tạo ra những ra những điều chỉnh điều chỉnh khi biết khi biết rõ vị trí rõ vị trí của mình.của mình

Trang 21

12) Quy luật vị trí:

12) Quy luật vị trí: Những Những nhóm nhóm giỏi có giỏi có tầm hiểu btầm hiểu biết rộng.iết rộng

13) Quy luật nhận dạng:

13) Quy luật nhận dạng: Những Những giá trị chgiá trị chung xung xác định rõ ác định rõ bản chất bản chất của nhócủa nhóm.m

14) Quy luật giao tiếp:

14) Quy luật giao tiếp: Sự tác động lẫn nhau kích thích hoạt động tốt hơn.Sự tác động lẫn nhau kích thích hoạt động tốt hơn

15) Quy luật về sự lợi thế:

15) Quy luật về sự lợi thế: Sự khác nhau giữa hai nhóm làm việc hiệu quả tương tự nhau làSự khác nhau giữa hai nhóm làm việc hiệu quả tương tự nhau là

khả năng lãnh đạo

IIIII.I Sự Sự cầcần tn thihiết cết của ủa viviệc hệc học ọc và và làlàm vm việiệc tc theheo no nhóhómm1

1 Học luậHọc luật và nhữnt và những câu chg câu chuyện thi cuyện thi cử ử

Là sinh viên luật, có lẽ các bạn đã khá quen thuộc với các kỳ thi vấn đáp Thường thì sẽ ít

có “giới hạn” phạm vi ôn tập đối với cách thi này Bạn sẽ phải học tất cả kiến thức cơ bảntrong giáo trình để trả

trong giáo trình để trả lời câu hỏi lời câu hỏi thi trong vòng tối đa khoảng 10 phút hoặc ít hơn thi trong vòng tối đa khoảng 10 phút hoặc ít hơn hoặc nhiềuhoặc nhiềuhơn một đôi phút tùy theo sự “thẩm vấn” của các thầy cô và cả năng lực của bạn nữa Ngoàiđáp ứng kiến thức cơ bản trong giáo trình để yên tâm trả

đáp ứng kiến thức cơ bản trong giáo trình để yên tâm trả thi thì nếu muốn đạt điểm giỏi có thi thì nếu muốn đạt điểm giỏi có thểthể bạn cần phải có kiến

bạn cần phải có kiến thức một số môn chuyên ngành kháthức một số môn chuyên ngành khác có liên c có liên quan, kiến thức xã hội, thờiquan, kiến thức xã hội, thờisự… vì rất nhiều thầy cô giáo đánh giá kết quả cuối

sự… vì rất nhiều thầy cô giáo đánh giá kết quả cuối cùng qua những cùng qua những câu hỏi phụ như thế câu hỏi phụ như thế CònCònnhớ khi học về các thiết chế như Chủ tịch nước, Chính phủ, Quốc hội…trong môn luật Hiến pháp,

pháp, khi đi tkhi đi thi nhiều bhi nhiều bạn khôạn không trả lời được cng trả lời được các câu hỏác câu hỏi như là “Ci như là “Chủ tịch nước, Chủ tịch nước, Chủ tịch Qhủ tịch Quốcuốchội hiện giờ là ai”,

hội hiện giờ là ai”, rồi “hiện nay có những cơ quan nào đã sát rồi “hiện nay có những cơ quan nào đã sát nhập”… Như vậy, bạn cần phảinhập”… Như vậy, bạn cần phảitrang bị cho mình khối lượng kiến thức cơ bản chắc chắn, càng nhiều kiến thức xã hội càng tốt

Một nguyên tắc nữa trong thi vấn đáp là thầy cô hỏi thi có thể hỏi bạn bất cứ vấn đề gì.Bạn bắt thăm câu hỏi nhưng không có nghĩa là bạn chỉ cần trả lời các câu hỏi trong phiếu hỏithi Có thể có nhiều khái niệm, nhiều vấn đề trong câu trả lời của bạn và thầy cô có thể yêu cầu bạn làm rõ

bạn làm rõ hơn, đòi hỏi hơn, đòi hỏi bạn phải hiểu bạn phải hiểu vấn đề vấn đề thực sự thực sự chứ không phải chỉ là chứ không phải chỉ là học thuộc Thậmhọc thuộc Thậm

chí sau khi bạn đã hoàn thành câu trả lời trong phiếu hỏi thi, thầy cô sẽ hỏi bạn một hay mộtvài câu hỏi khác mà bạn sẽ không có thời gian chuẩn bị như câu hỏi trong phiếu hỏi thi

Tất cả những tình huống này bạn hoàTất cả những tình huống này bạn hoàn toàn có thể gặp trong các kỳ thi n toàn có thể gặp trong các kỳ thi vấn đáp Bạn cầnvấn đáp Bạn cần phải chủ động

phải chủ động với những kvới những kiến thức của mìniến thức của mình để phản ứng tốh để phản ứng tốt với tất cả các tình huốnt với tất cả các tình huống Khi trảg Khi trảlời bạn phải có cách diễn đạt lưu loát, logic thì mới chứng tỏ là

lời bạn phải có cách diễn đạt lưu loát, logic thì mới chứng tỏ là mình hiểu bài Thmình hiểu bài Thêm nữa cũngêm nữa cũngrất cần bạn phải tự tin, bản lĩnh và đôi khi thông minh, khéo léo một chút để xử lý các tìnhhuống gay cấn Chẳng hạn gặp phải câu hỏi mà bạn không chắc chắn câu trả lời lắm, nhưngnếu biết “gu” và tâm lý của

nếu biết “gu” và tâm lý của thầy cô, bạn hoàn toàn có thể biến “khôngthầy cô, bạn hoàn toàn có thể biến “không” thành “có”, “kéo” thầy” thành “có”, “kéo” thầy

cô vào phần mà thầy cô thích và cũng là sở trường của bạn Không phải ai cũng sở hữu khả

năng thiên bẩm là: phản ứng tốt, diễn đạt lưu loát, logic, bản lĩnh, tự tin- những tố chất không phải chỉ

phải chỉ để đáp ứng để đáp ứng cho các cho các kỳ thi kỳ thi vấn đáp!vấn đáp!

Trang 22

Học nhóm - môi trường tuyệt vời giúp bạn rèn luyện những kỹ năng đó một cách hoànhảo đến không ngờ! Những thắc mắc của các thành viên trong nhóm hoàn toàn có thể là vấn đề

mà thầy cô có thể hỏi bạn khi thi Bạn càng phản biện nhiều và giỏi khi học nhóm thì càng xử

lý tốt các tình huống mà thầy cô bất ngờ đặt ra cho bạn Tham gia học nhóm bạn sẽ có cơ hội

được biết nhiều thông tin về thầy cô hơn vì càng có nhiều người thì mối quan hệ và sự hiểu biết các mối q

biết các mối quan hệ cànuan hệ càng lớn Bạn tg lớn Bạn thoải mái nói hoải mái nói ở nhóm, rồở nhóm, rồi được mọi người ci được mọi người chỉ ra lỗi hay bổhỉ ra lỗi hay bổsung thiếu sót cho ban thì bạn sẽ thấy bớt sợ và tự tin hơn khi nói với thầy cô những vấn đề mà bạn đã được

bạn đã được bạn bè bạn bè của bạn của bạn đánh gđánh giá trước đó.iá trước đó

2 Người học luật phải là những người giỏi nhất theo quan niệm của người Mỹ

Ở Mỹ, để được

Ở Mỹ, để được vào học các trường Luật danh giá, bạn phải đã tốt nghiệp một trường đạivào học các trường Luật danh giá, bạn phải đã tốt nghiệp một trường đạihọc nào đó, phải là 1 trong 20 sinh viên xuất sắc nhất của trường mà bạn tốt nghiệp và phải trảiqua các kỳ thi cần khối lượng kiến thức rộng, sâu sắc Người Mỹ hoàn toàn ủng hộ việc cácsinh viên thuộc các lĩnh vực khác nhau học luật Họ cho rằng những người học luật phải là

những người có kiến thức rộng ở các lĩnh vực khác nhau và phải là những người giỏi nhất, xuấtsắc nhất vì họ nắm cả thế giới trong tay

Để có được

Để có được kiến thức sâu rộng ở kiến thức sâu rộng ở các lĩnh vực các lĩnh vực khác nhau bạn không chỉ tìm hiểu, nghiênkhác nhau bạn không chỉ tìm hiểu, nghiêncứu một mình mà những kiến thức bạn đọc được, tìm hiểu được

cứu một mình mà những kiến thức bạn đọc được, tìm hiểu được cần phải được cọ cần phải được cọ sát với thựcsát với thực

tế, phải được “va chạm” ở mọi góc cạnh, mọi phương diện với những cách nhìn, cách nghĩ khác nhau, như thế bạn mới có thể có được cái nhìn toàn diện, sâu sắc cho một vấn đề được.Đương nhiên, bạn chỉ có thể làm được điều này bằng cách làm việc, nghiên cứu, học hỏi ở môitrường nhóm, môi trường tập thể

3 Nghề luật là nghề nói

Tôi còn nhớ hồi học năm thứ nhất, thứ hai đại học, thầy giáo dạy Hiến pháp và Lịch sửcác học thuyết chính trị đã rèn cho chúng tôi khả năng giao tiếp, trình bày trước tập thể ngay từnhững bài học đầu tiên Thầy nói người học luật và làm luật thì phải biết nói thì mới giúp íchđược cho xã hội, cho đất nước Trong các giờ học của thầy, thầy liên tục đặt ra các câu hỏi, bất

kỳ ai cũng có thể phải trả

kỳ ai cũng có thể phải trả lời Hiệu quả trông thấy là có những giờ học thầy chia lớp thành cáclời Hiệu quả trông thấy là có những giờ học thầy chia lớp thành cácnhóm, thành các “phe đối lập”, mỗi nhóm phải đưa ra các lý lẽ, các dẫ chứng để chứng tỏ mìnhhợp lý hơn những ý kiến khác Không khí cạnh tranh, đôi chút hiếu chiến khiến nhóm nào nóicũng hăng hơn, thuyết phục hơn Nhiều giờ học sau đó các bạn tự tin hơn rất nhiều khi phát biểu, khi diễn đạt cũng lưu loát, trôi chảy hơn Chính mô

biểu, khi diễn đạt cũng lưu loát, trôi chảy hơn Chính môi trường nhóm ở những buổi học đầui trường nhóm ở những buổi học đầu

đã giúp các bạn có được sự tự tin đó

Trang 23

Thầy đã nói đúng, nghề luật là nghề nói Kể cả bạn làm nghiên cứu thì bạn cũng phảigiao tiếp tốt để công bố những nghiên cứu của mình, bạn phải trình bày và giải thích nhữngđiểm mới và hữu ích trong nghiên cứu của bạn như thế nào Thực tế thì có những vấn đề viết racho người khác đọc không thuyết phục bằng khi bạn nói với sự kết hợp của ngôn ngữ cơ thể

như ánh mắt, cử chỉ… Bạn là luật sư, thẩm phán, giảng viên luật thì nghề nói rõ ràng là nghềcủa bạn rồi

Môi trường giúp cải thiện khả năng giao tiếp của bạn tốt nhất chính là môi trường nhómhọc tập ở lớp ở trường và ở bất cứ đâu bạn có thể kết nhóm học hiệu quả Bạn sẽ thấy một ưuđiểm rõ nhất khi tham gia nhóm học tập ở lớp hay ở trường của bạn, đó là: những người kếtnhóm với bạn thường là những người bạn cùng trang lứa, có thể hơn kém bạn 1 vài tuổi, nhưvậy bạn sẽ dẽ dàng và thoải mái hơn rất nhiều khi nói, đó là chưa kể đến việc các bạn có chungmục tiêu, càng dễ dàng bày tỏ Bạn có thể ngại ngùng đứng trước lớp nói vì có sự hiện diện củathầy cô nhưng sẽ ít ngại ngùng hơn khi nói với bạn bè mình ở một môi trường ngoài giờ học

thoải mái hơn Vậy thì học nhóm- tại sao không?

4 Học luật thời….tín chỉ Nhìn các bạn

Nhìn các bạn sinh viên các sinh viên các khóa bắt đầu khóa bắt đầu áp dụng hình thức áp dụng hình thức đào tạo đào tạo tín chỉ tín chỉ học mà học mà thấythấyvừa thương, vừa khâm phục bạn nào học giỏi Thấy thương là bởi vì các bạn phải học khốilượng kiến thức gấp đôi các bạn sinh viên học theo hình thức đào tạo niên chế Cùng là cácmôn như lý luận chung về nhà nước và pháp luật, luật hành chính, luật hiến pháp, luật tố tụngdân sự… cùng khối lượng kiến thức, đào tạo theo niên chế sẽ được hoàn thành trong 2 học kỳ,trong khi các bạn học theo tín chỉ phải học trong 1 học kỳ! Thấy khâm phục cũng là vì lẽ đó,khối lượng kiến thức nhiều như thế trong một học kỳ với các môn học khác nhau mà có những bạn đã rất

bạn đã rất thành cthành công.ông

Để đối mặt với khối lượng kiến thức “chóng mặt” như thế, nếu bạn học một mình, hiệuquả sẽ khó như mong muốn do những yếu tố tâm lý như mệt mỏi, nhàm chán và thậm chínhiều quá không nhớ nổi Những tác động tâm lý không mong muốn đó sẽ được cải thiện khikết hợp việc tự học với học nhóm Sự chia sẻ kiến thức khi học nhóm sẽ giúp bạn giải tỏa sựnhàm chán, nhiều vấn đề khó khăn mà bạn chưa giả quyết được sẽ được cả nhóm chung taykhiến bạn không thấy mệt mỏi, kiến thức được bạn tìm hiểu một lần và được nhóm đề cậpnhiều lần, bổ sung thiếu sót sẽ giúp bạn nhớ lâu hơn…

Đó là một đặc điểm

Đó là một đặc điểm nổi bật của đào tạo tín nổi bật của đào tạo tín chỉ của Việt Nam Một đặc điểm nữa chỉ của Việt Nam Một đặc điểm nữa là nhằmlà nhằm

đề cao tính tự học, tự nghiên cứu của sinh viên, giờ học trên lớp được hạn chế đáng kể Cácthầy cô lên lớp chủ yếu để giao đề tài, hướng dẫn chung và giải đáp thắc mắc, thời gian còn lại

Trang 24

các bạn sinh viên phải tự tìm cách học phù hợp cho mình Các đề tài các thầy cô giao thường làcác đề tài làm nhóm để thảo luận trong một buổi tổng kết Bởi vậy, các bạn phải tập hợp nhóm

để hoàn thành bài thảo luận, nếu không muốn là người “lạc lõng” cả về mối quan hệ với mọingười, cả về kiến thức thì bạn phải tham gia nhóm Nhóm nào càng nhiệt tình, nghiêm túc và

ham học càng đạt kết quả cao

Thứ nữa, đào tạo theo tín chỉ tạo điều kiện cho bạn có rất nhiều thời gian cho riêng mình. Nếu trước đây cho dù bạn có khôn

Nếu trước đây cho dù bạn có không muốn lên lớp thì nhiều khi vẫn phải lên vì sợ không muốn lên lớp thì nhiều khi vẫn phải lên vì sợ không đượcg đượcthi, nhưng giờ đây thì dù bạn có muốn lên lớp để học vì ở nhà sẽ lười hơn cũng không có lớp

mà học Sẽ là lợi

mà học Sẽ là lợi bất cập hại nếu bạn không biết sử dụng hợp lý quỹ thời gian tự bất cập hại nếu bạn không biết sử dụng hợp lý quỹ thời gian tự do của mình,do của mình,không chịu sự quản lý của ai, bạn sẽ có nguy cơ lãng phí quỹ thời gian đó nếu không nghiêmkhắc với mình Học nhóm nghiêm túc sẽ giúp bạn rất nhiều trong việc sử dụng hợp lý quỹ thờigian đó Nhóm học tập sẽ là nơi tạo cho bạn “áp lực” học tập thay cho những “áp lực” trêngiảng đường Bạn cũng vẫn phải chuẩn bị bài, đọc sách, tìm hiểu vấn đề để thảo luận cùngnhóm

nhóm, những việc mà nếu không tham gia nhóm rất có thể bạn , những việc mà nếu không tham gia nhóm rất có thể bạn sẽ có cảm sẽ có cảm giác “ngại”! Có mộtgiác “ngại”! Có mộtnhóm trưởng giỏi giang, chăm chỉ hàng ngày thúc giục bạn hoàn thành bài tập nhóm cũng làmột động lực rất tốt cho học tập mà chỉ có tham gia nhóm bạn mới có được!

5 Học nhóm và những phát hiện thú vị5 Học nhóm và những phát hiện thú vị

Tại sao bạn cần học cách học và làm việc theo nhóm? Câu trả lời đơn giản đầu tiên sẽ làkhông ai có thể sống, học tập và làm việc một mình được Câu trả lời đơn giản thứ hai nằmtrong câu ca dao mà ông cha ta đã đúc kết từ bao đời nay: “Một cây làm chẳng nên non Ba câychụm lại nên hòn núi cao.” Bạn thử so sánh quá trình làm việc và kết quả của một bài thuyếttrình trên lớp một mình bạn hoàn thành với một bản thuyết trình nhóm được thực hiện theo

nhóm một cách nghiêm túc Nhiều cái đầu cùng nghĩ cho một vấn đề hẳn là sẽ toàn diện hơn,hoặc nếu bạn có nghĩ được hết thảy những ý tưởng đó cho một vấn đề thì chắc chắn bù lạilượng thời gian bạn bỏ ra sẽ gấp nhiều lần khi bạn làm nhóm Có lẽ sẽ không cần bàn bạcnhiều về vai trò của việc học nhóm, bởi ảnh hưởng tích cực của nó tới việc học tập của bạnnhư thế nào là quá rõ ràng Xin được chỉ ra thêm những khía cạnh thú vị của việc học nhóm:+ học nhóm = giao tiếp = “Ơ rê ka”

Khi bạn học và làm việc trong một nhóm, bạn không chỉ tư duy đề viết ra như khi họcmột mình, mà bạn phải nói, thậm chí nói nhiều hơn những cái bạn đã nghĩ và đã viết ra vàthậm chí có những điều mà chỉ khi bạn học với nhóm, quá trình tranh luận đã giúp bạn bật ravấn đề Chính cái không khí “áp lực” từ nhiều phía hướng về bạn, hỏi bạn, tranh luận với bạn

Trang 25

đã làm bạn phải gồng mình lên, não của bạn sẽ

đã làm bạn phải gồng mình lên, não của bạn sẽ không có cơ hội được lười không có cơ hội được lười biếng, và những “ơ biếng, và những “ơ

rê ka” sẽ ra đời ngay tại những cuộc tranh luận đó, nằm ngoài mong muốn của bạn

+ học nhóm = khám phá bản t+ học nhóm = khám phá bản thân = yêu chính mìnhhân = yêu chính mình

Khi bạn học nhóm bạn mới phát huy được hết khả năng và thể hiện cả những tính cách

của mình Nếu chưa một lần tham gia học nhóm, bạn sẽ không bao giờ biết rằng bạn có khảnăng giàn xếp một cuộc tranh luận “quá đà” của hai người bạn Nếu chưa một lần học nhóm, bạn

bạn cũng cũng không thể không thể biết biết rằng rằng mình có mình có khả khả năng năng trình trình bày bày vấn vấn đề đề tuyệt tuyệt đến đến mức mức tất tất cả cả mọimọingười trong nhóm đều tập trung lắng nghe bạn Bạn sẽ dần khám phá nhiều điều hơn về bảnthân mình, sẽ tự tin hơn và mong muốn được hoàn thiện mình nhiều hơn

+ học nhóm = khẳng định thương hiệu

Trong nhóm học tập, mỗi người đều có những thế mạnh riêng Khi tham gia hoạt độngnhóm, bạn sẽ thường xuyên phải trình bày, đóng góp và cả giải thích ý kiến đóng góp của mìnhnữa Thường thì bạn sẽ nói nhiều hơn về những điều bạn giỏi và tâm đắc, mỗi lần được lắng

nghe là mỗi lần bạn muốn được tìm tòi nhiều hơn để được nói, được chia sẻ, được lắng nghenhiều hơn Càng lúc càng nhiều hơn bạn sẽ dần khẳng định được thế mạnh thực sự của mìnhtrong lòng mọi người Và dần dần bạn sẽ tạo thương hiệu cho chính mình là khi nhắc đến bạn

là nhắc đến thế mạnh đó, nhắc đến thế mạnh đó là nhắc đến bạn Khi có một thương hiệu bảnthân, bạn sẽ chẳng bao giờ muốn đánh mất nó, nó là công sức của bạn, là giá trị của bạn

+ học nhóm = update

Thông tin nhiều lên từng giây, từng phút Người hiện đại không bao giờ muốn mình thiếuthông tin hay thành kẻ lỗi thời Thông tin không đơn thuần chỉ là những kiến thức khoa họctrong sách vở mà bạn và các bạn trong nhóm đang theo đuổi Thông tin là thế giới rộng lớn

ngoài kia, bạn không đủ thời gian, sức lực để tự mình nạp tất cả chúng Bạn thích những bảntin kinh tế còn bạn của bạn lại thích những bản tin pháp luật, thể thao hay âm nhạc, nếu hoạtđộng trong cùng một nhóm chắc chắn các bạn sẽ chia sẻ những thông tin đó với nhau Mộtcuộc trao đổi tuyệt vời giúp bạn lúc nào cũng là người hiện đại

Còn thật nhiều nữa những thú vị của việc học nhóm mà bạn sẽ khám phá được nếu bạnsẵn sàng đón nhận một cơ hội và hết mình vì nó!

Một điều nữa cần phải nhấn mạnh là kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng cơ bản mà cácnhà tuyển dụng yêu cầu cho một ứng cử

nhà tuyển dụng yêu cầu cho một ứng cử viên Nếu bạn tiếp cận nó viên Nếu bạn tiếp cận nó ngay khi bạn có cơ hội ngay khi bạn có cơ hội nhưnhưkhi còn đang học đại học thì bạn sẽ dề dàng hơn rất nhiều khi ra trường Thực tế thì có không ítngười khi đi làm đã gặp những khó khăn như không hòa nhập được với đồng nghiệp khi làm

Trang 26

việc tập thể vì bất đồng quan điểm, rồi có những người giao tiếp không tốt, thiếu tự tin đã đánhmất nhiều cơ hội vàng trong công việc…

IV/ Lời kết

Học và làm việc theo nhóm để thành một kỹ năng không thể chỉ đơn giản là nghe giảng

về nó, nghe một vài lời khuyên hay đọc một cuốn sách chuyên về nó… Những việc đó chỉthực sự có hiệu quả khi bạn “dấn thân” và “vào cuộc” bằng tất cả lòng nhiệt tình và tinh thầnham học hỏi

Bản thân mình chủ động thì khi nhập cuộc bạn sẽ thấy thoải mái và dễ dàng hơn rấtnhiều

Xin được lấy bài viết “Làm việc theo nhóm và bài học từ loài ngỗng” (nguồngiaoduc.net) thay cho lời kết của mình

“Vào mùa thu, khi bạn

“Vào mùa thu, khi bạn thấy bầy ngỗng bay về thấy bầy ngỗng bay về phương nam để tránh đông theo phương nam để tránh đông theo hình chữhình chữV

V, bạn có tự hỏi những lý lẽ khoa học nào có thể rút ra từ đó? Mỗi khi một con ngỗng vỗ đôi, bạn có tự hỏi những lý lẽ khoa học nào có thể rút ra từ đó? Mỗi khi một con ngỗng vỗ đôi

cánh của mình, nó tạo ra một lực đẩy cho con ngỗng bay ngay sau nó Bằng cách bay theo hìnhchữ V, đàn ngỗng tiết kiệm được 71% sức lực so với khi chúng bay từng con một

Khi là Khi là thành viên thành viên của một của một nhóm, người nhóm, người ta cùng ta cùng chia sẻ chia sẻ những mục những mục tiêu tiêu chung, người chung, người tata

sẽ đi đến nơi họ muốn nhanh hơn và dễ dàng hơn bởi vì họ đang đi dựa trên sự tin tưởng lẫn nhau

Mỗi khi một con ngỗng bay lạc khỏi hình chữ V của đàn, nó nhanh chóng cảm thấy sức cản

và những khó khăn của việc bay một mình Nó sẽ nhanh chóng trở lại đàn để bay theo h́

và những khó khăn của việc bay một mình Nó sẽ nhanh chóng trở lại đàn để bay theo h́nh chữnh chữ

V như cũ, và được hưởng những ưu thế của sức mạnh từ bầy

Nếu chúng ta cũng có sự cảm nhận tinh tế Nếu chúng ta cũng có sự cảm nhận tinh tế của loài ngỗng, chúng ta sẽ chia sẻ thông tincủa loài ngỗng, chúng ta sẽ chia sẻ thông tinvới những người cũng đang hướng đến cùng một

với những người cũng đang hướng đến cùng một mục tiêu như chúng ta.mục tiêu như chúng ta

Những lời động viên Những lời động viên sẽ tạo nên sẽ tạo nên sức mạnh cho những sức mạnh cho những người đang ở đầu người đang ở đầu con sóng, giúpcon sóng, giúp

họ giữ vững tốc độ, thay vì để họ mỗi ngày phải chịu đựng áp lực công việc và sự mệt mỏi triền miên

Cuối cùng, khi một con ngỗng bị bệnh hay bị thương và rơi xuống, hai con ngỗng khác sẽ rờikhỏi bầy để cùng xuống với con ngỗng bị thương và bảo vệ nó Chúng sẽ ở lại

khỏi bầy để cùng xuống với con ngỗng bị thương và bảo vệ nó Chúng sẽ ở lại cho đến chừngcho đến chừngnào con bị thương lại

nào con bị thương lại có thể bay được có thể bay được hoặc là chết, và hoặc là chết, và khi đó chúng sẽ nhập vào một đàn kháckhi đó chúng sẽ nhập vào một đàn khác

để tiếp tục bay về phương nam

Nếu Nếu chúng ta chúng ta có có tinh tinh thần thần của của loài loài ngỗng, chúng ngỗng, chúng ta ta sẽ sẽ sát sát cánh cánh bên bên nhau khi nhau khi có có khókhókhăn

Lần sau có cơ hội thầy một đàn ngỗng bay, bạn hãy nhớ

Trang 27

Bạn đang h Bạn đang hưởng một đặc ân khi là thưởng một đặc ân khi là thành viên của một nhómành viên của một nhóm.”.”

SINH VIÊN LUẬT VỚI HOẠT ĐỘNG HỌC NHÓM

Bùi Đức TiếnK51CLC – Khoa Luật - ĐHQGHN11 DDẫẫn n nnhhậậpp

Bước chân vào môi trường học tập bậc đại học, không ít người bỡ ngỡ về Bước chân vào môi trường học tập bậc đại học, không ít người bỡ ngỡ về cách thức học tập vàcách thức học tập vàrèn luyện kỹ năng để thành nghề Vì học đại học khác xa học trung học ở chỗ mỗi cá nhân

Trang 28

không thể tự mình hoàn thành mọi mục tiêu được, mà cần có sự hỗ trợ của các bạn đồng môn.Làm việc nhóm xuất hiện và theo suốt quá trình học của mỗi sinh viên Sinh viên luật cũngkhông phải là ngoại lệ Trong phạm vi bài viết này, tôi trình bày quan điểm của bản thân vềviệc học nhóm – làm việc nhóm trong quá trình học tập – những yếu tố xung quanh kỹ năng

này và tôi đưa ra những giải pháp để những điều tôi trình bày dưới đây có ý nghĩa hơn trongthực tiễn

Học nhóm xuất hiện khi nhóm học tập ra đời Nhóm học tập là tập hợp hai hoặc nhiềungười tổ chức hoạt động cùng nhau nhằm hoàn thành mục tiêu nhất định, mỗi thành viên trongnhóm có sự tác động qua lại với nhau, thông qua đó tìm ra những điểm chung để giải quyết vấn

đề Cần nhắc đến quy luật cơ bản nữa:

đề Cần nhắc đến quy luật cơ bản nữa: “Mục tiêu quan trọng hơn vai trò”“Mục tiêu quan trọng hơn vai trò” Nhóm học tập được Nhóm học tập đượclập nên để phục vụ cho việc học tập, nhìn một cách tổng thể, mục tiêu cả nhóm muốn đạt được

là đích đến cuối cùng, cho nên việc phối hợp các thành viên trong quá trình hoạt động là nhằmđến đích ngắm đó, chứ học nhóm không phải là diễn đàn để mỗi cá nhân khẳng định vai tròcao thấp của mình

3

3 ThThực ực tiễtiễn vn việc iệc họhọc nc nhóhóm.m.

Trên đây các bạn có thể hình dung được học nhóm là gì, nhưng vấn đề của chúng ta cần bàn tới

là học nhóm hiện tại diễn ra như thế nào Một lợi thế lớn của sinh viên luật hiện nay là đượchọc theo chương trình tín chỉ Điều này sẽ thúc đẩy người học phải tự học và tương tác vớinhau rất nhiều, giảng viên chỉ còn giữ

nhau rất nhiều, giảng viên chỉ còn giữ vai trò định hướng và vai trò định hướng và điều phối trong quá trình học tập.điều phối trong quá trình học tập.Phần lớn mỗi môn học tín chỉ có trọng số giờ tín chỉ học nhóm là 30% tổng số giờ tín chỉ củamôn học, còn lại là thời gian làm việc cá

môn học, còn lại là thời gian làm việc cá nhân Qunhân Qua đó ta a đó ta thấy rằng để đạt được thấy rằng để đạt được khối kiến thứckhối kiến thức

Trang 29

tích lũy 100% thì sinh viên phải học nhóm Thế nhưng, thực tiễn lại không như vậy Trải quagần hai năm học tập dưới chương trình tín chỉ, tôi nhận ra rằng sinh viên còn quá thụ động.Gần như mỗi ngày học tập chỉ là mang sách lên lớp, vào thư viện đọc tài liệu, rồi trở về nơi ở với một đống sách vở như vậy Kiến thức không được tương tác, kỹ năng không được trau dồi,thế nên tất cả vẫn chỉ tròn trịa là bản thân mình Dấu hỏi về học nhóm càng lớn dần lên

Trước hết là sinh viên không thấy cần phải học nhóm Nghe giảng ở trên lớp là đủ Saugiờ học bạn bè gặp nhau bàn chuyện phiếm, đôi khi có đụng chạm đến học tập, tranh luận rấthăng say nhưng chỉ là nói suông như vậy, chẳng căn cứ vào nguồn nào và cũng chẳng để lạikết quả gì Như vậy rất lãng phí thời gian và công sức Khoa học rất cần phải nghiêm túc Đãnghiên cứu vấn đề gì thì phải đi đến đích và đổ mồ hôi vì nó

Các bạn biết rằng có một quy trình học nhóm thế này: Forming – Storming – Norming – Performing22, tạm dịch là Hình thành – Sóng gió – Chuẩn hóa – Thể hiện Một nhóm giống nhưmột con người vậy, lớn lên, tranh đấu với chính mình, chuẩn mực hành vi rồi thể hiện bản thântrước cộng đồng Bạn có thể thấy giai đoạn mấu chốt của quy trình này là sự chuẩn hóa(norming) Mỗi cá nhân phải gò mình vào guồng máy của cả nhóm, thống nhất ý chí để tạo nênnhịp bước chung Đây là một khó khăn không phải ai cũng dễ dàng làm được Chính vì thế,những lúc cái tôi trỗi

những lúc cái tôi trỗi dậy, xung đột không thể dung hòa thì không thể duy trì dậy, xung đột không thể dung hòa thì không thể duy trì nhóm được nữa.nhóm được nữa.Tôi khẳng định “cái tôi” ở đây không phải chỉ là sự tự tin về vốn tri thức của mình, đó còn là

sự tự ti không vượt qua được rào cản của bản thân để tiếp cận những con người mới, tri thứcmới, thói quen mới Lý do trên giải thích vì sao sinh viên hiện nay có học nhóm nhưng rất rờirạc Dường như ta nói “sản phẩm của học nhóm là tổng hợp tri thức của mỗi cá nhân” thì đúnghơn trong thực tiễn

Có một hạn chế trong suy nghĩ của mọi người về học nhóm, đó là học nhóm thì phải gặpnhau Ng

nhau Nghĩ vậy là hĩ vậy là quá đơn giản Họ đã bỏ quá đơn giản Họ đã bỏ qua những ưu thế lớn của qua những ưu thế lớn của phương tiện thông tin màphương tiện thông tin màmỗi cá nhân có thể dễ dàng tiếp cận được trong thời đại hiện nay Trên thế giới có những nước

mà sinh viên sử dụng mạng x

mà sinh viên sử dụng mạng xã hội để học tập, họ ã hội để học tập, họ lên mạng, gửi thư, viết bài để trao đổi…Mộtlên mạng, gửi thư, viết bài để trao đổi…Mộtngười ở bờ Thái Bình Dương, người kia ở ven Đại Tây Dương, vậy mà vẫn cùng nhau hoànthành một sản phẩm khoa học để gửi lên cho người hướng dẫn cũng theo phương thức giántiếp như vậy Đến đây, ta

tiếp như vậy Đến đây, ta đặt câu hỏi vì đặt câu hỏi vì sao hầu hết người trẻ sao hầu hết người trẻ Việt Nam chỉ dùng mạng xã hộiViệt Nam chỉ dùng mạng xã hội

để tán gẫu, thăm hỏi, quảng cáo, kinh doanh hay thỏa mãn trí tò mò của bản thân để các bạncùng suy ngẫm

Trang 30

Bây giờ tôi quay lại giá trị của việc học nhóm Học nhóm có lợi ích gì thì người ta mớilàm Mỗi người có một định hướng về nghề nghiệp nhưng tất cả đều có điểm chung khi đã bước chân vào môi trường học luật Nghề ngh

bước chân vào môi trường học luật Nghề nghiệp của chúng ta sau này đòi hỏi các tố chất iệp của chúng ta sau này đòi hỏi các tố chất củacủamột luật gia - một cử nhân đã được đào tạo luật – vậy thì điều đó nằm ở đâu? Chính ở tư duy

làm luật, tư duy hành xử với luật, tư duy phản biện luật vì lẽ công bằng Đã là luật thì sẽ cónhiều góc nhìn, nhiều góc nhìn thì sẽ có xung đột, xung đột sẽ dẫn đến tranh chấp Từ địa vịcủa người học, đó là sự tranh chấp về quan điểm Học nhóm sẽ không làm thống nhất quanđiểm, nhưng sẽ thống nhất về giải pháp Trong một nhóm, có thể có cá nhân không đồng tìnhvới quan điểm của nhóm, người đó đi đường khác để tiếp cận vấn đề, nhưng nếu tất cả tìm ragiải pháp chung, thì đó là một nhóm thành công Một khi nhiều người cùng làm việc, cùng chia

sẻ kinh nghiệm, cùng đưa ra ý kiến thảo luận và mang lại một kết quả cuối cùng thì đươngnhiên tính đảm bảo về chất lượng thành quả sẽ cao hơn làm việc độc lập Như vậy, cái cốt yếu,mục tiêu cao nhất của học nhóm là

mục tiêu cao nhất của học nhóm là giải ph giải pháp cháp cho một vo một vấn đề ấn đề

Từ đây, ta

Từ đây, ta rẽ sang vai trò của rẽ sang vai trò của học nhóm – làm việc nhóm trong công việc tương lai Đốihọc nhóm – làm việc nhóm trong công việc tương lai Đốivới mỗi nhà tuyển dụng, khả năng làm việc nhóm của nhân viên được đặt lên ưu tiên hàng đầu. Nếu một ng

Nếu một người không hợười không hợp tác tốt, khônp tác tốt, không làm tròn trág làm tròn trách nhiệm của mìnch nhiệm của mình khi nhận nh khi nhận nhiệm vụ dohiệm vụ docấp trên phân công thì sẽ khó được đánh giá cao Chính vì vậy, trong khi phỏng vấn thử việc,nếu bạn chứng tỏ được rằng mình có thái độ cầu thị, có khả năng hợp tác hiệu quả thì chắc hẳnnhà tuyển dụng sẽ hài lòng với bạn Và đó là

nhà tuyển dụng sẽ hài lòng với bạn Và đó là ích lợi của ích lợi của việc học nhóm khi còn được học trênviệc học nhóm khi còn được học trêngiảng đường

đề đó, nếu không các luận điểm đưa ra sẽ thiếu vững vàng, giọng điệu thiếu tự tin, kết quả sẽthiếu thuyết phục Thêm nữa, giai đoạn sóng gió (storming) bắt buộc xảy ra trong quá trình họcnhóm nên cần có cách thức chế ngự nó Khi một nhóm thành lập, đó là một tập thể gồm nhữngngười khác nhau về năng lực, tính cách, thói quen…nên xung đột rất dễ xảy ra Đến lúc này,mỗi thành viên phải nâng cao sự chủ động của mình, dám nói ra ý kiến mà không e dè nhút

Trang 31

nhát, như vậy mới chuẩn hóa được hành vi của nhiều người để tạo thành một nhóm gắn bó – động lực cho sự phát triển sau này

Điều tiếp theo là tìm ra người lãnh đạo của nhóm Lợi thế của một nhóm so với nhómkhác có hiệu quả ngang mình là năng lực của người lãnh đạo Người lãnh đạo là người có thểxốc vác tinh thần của

xốc vác tinh thần của cả nhóm, tạo nên những biến chuyển lớn trong quá trình hoạt động Cáccả nhóm, tạo nên những biến chuyển lớn trong quá trình hoạt động Các bạn có thể thấy q

bạn có thể thấy quá rõ vai trò củuá rõ vai trò của người lãnh đạo vớa người lãnh đạo với tư cách là một đại diện của nhi tư cách là một đại diện của nhóm Tóm Thônghôngthường, mọi người lựa chọn người lãnh đạo một cách cảm tính, đó là người hơi trội hơn nhữngthành viên khác thông qu

thành viên khác thông qua biểu hiện giao tiếp, a biểu hiện giao tiếp, có sự tự có sự tự tin nhất định và được tin nhất định và được lòng hầu hết cáclòng hầu hết cácthành viên trong nhóm Nhưng không phải người lãnh đạo là người giỏi thì cả nhóm sẽ hoạtđộng tốt Vấn đề cần bàn

động tốt Vấn đề cần bàn ở chỗ làm thế ở chỗ làm thế nào để lãnh đạo nhóm đi lên Thứ nhất, đó nào để lãnh đạo nhóm đi lên Thứ nhất, đó là tầm nhìnlà tầm nhìnđịnh hướng và thay đổi Thứ hai, đó

định hướng và thay đổi Thứ hai, đó là chất xúc tác là chất xúc tác để nhóm hoạt động một cách trơn tru để nhóm hoạt động một cách trơn tru ThứThứ

có vai trò như người lãnh đạo của một nhóm lớn, đó là cả tập thể lớp Như vậy, người giảngviên phải có tố chất của người lãnh đạo như tôi đã đề cập ở trên Rõ ràng là muốn buổi thảoluận diễn ra hiệu quả thì người

luận diễn ra hiệu quả thì người dạy cần định hướng một cách xác đáng và đưa dạy cần định hướng một cách xác đáng và đưa ra lịch trình tiếnra lịch trình tiếnhành cụ thể, đồng thời tham gia điều phối trực tiếp quá trình hoạt động của các nhóm nhỏ,thông qua đó mới đánh giá được những điểm tốt, những điểm không tốt để sửa đổi Nhưngthực tế là giờ thảo luận đã hiếm mà khi thảo luận thầy trò lại chờ nhau, không ai bảo ai, điềunày làm lãng phí rất lớn quỹ thời gian của cả người dạy lẫn người học, làm không khí trầmlắng, ì trệ đến nỗi không cứu vãn được Ở đây tôi nhấn mạnh đến vai trò của người dạy trongviệc gợi mở ý tưởng, điều khiển quá trình làm việc nhóm Giá như một giờ học nhóm đượcthực hiện như một phiên tòa, có người học - luật sư hai bên và người dạy – thẩm phán thì họcnhóm trên lớp sẽ thú vị biết bao, các thủ tục tranh luận sẽ trở nên quy củ nhưng sức sáng tạovẫn được kích thích đáng kể

Ngoài ra, Ngoài ra, trong quá trong quá trình trình học, học, sinh viên sinh viên rất rất cần cần biết biết cách cách thức thức tiếp tiếp cận cận vấn vấn đề đề để để giảigiảiquyết Một điều không hợp lý lắm là các thành viên trong nhóm thì tích cực làm việc cùngnhau nhưng sự tương tác giữa từng nhóm với giảng viên hướng dẫn lại không hề có hoặc rất

Trang 32

hiếm Phần trước chúng ta đã biết có tương tác thì mới thống nhất vấn đề và đưa ra được giải pháp K

pháp Không chông có sự tiếp xúc gó sự tiếp xúc giữa thành viêiữa thành viên và người lãnn và người lãnh đạo một cách th đạo một cách thường xuhường xuyên thì hoyên thì hoặcặc

là giải pháp không xác đáng hoặc là giải pháp không sâu sắc Câu hỏi ở đây là rào cản giữangười dạy và người học Vấn đề tâm lý và thứ bậc cần được cởi mở hơn, nếu không giảng viên

sẽ tạo nên tâm lý e dè, ngại ngùng trong sinh viên, khi đó hiệu quả học tập sẽ không cao. Ngược lại, khi người học cảm nhận người dạy gần gũi, sâu sát và có nhữn

Ngược lại, khi người học cảm nhận người dạy gần gũi, sâu sát và có những điểm chung giốg điểm chung giốngngmình thì tất yếu sẽ chia sẻ và tự tin hơn trong quá trình hai bên làm việc

Trên đây là một vài ý kiến của tôi về hoạt động học nhóm, dựa trên những kinh nghiệmcủa mình về vấn đề này, tôi khẳng định học nhóm – làm việc nhóm là kỹ năng cần thiết chomỗi sinh viên – đó là nền tảng để mỗi người tiếp cận với môi trường làm việc sau này Nếulàm việc nhóm được trau dồi tốt từ khi còn ngồi trên giảng đường, sinh viên sẽ có lợi thế lớnkhi tốt nghiệp, bước vào cuộc sống mưu sinh trắc trở

Tài liệu tham khảohttp:/ /www.bulletin.vnu.edu.vn/btdhqghn/Vietnamese/C1473/C1477/2007/03/N10546/?1http://kynang.sangtacsv.com/2008/12/15-quy-lut-lm-vic-theo-nhm.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Teamwork Forming – Storming – Norming – Performing

TƯ DUY PHẢN BIỆN – YẾU TỐ CẦN C

TƯ DUY PHẢN BIỆN – YẾU TỐ CẦN CÓ CỦA SINH VIÊN LUẬT Ó CỦA SINH VIÊN LUẬT

Lê Việt Anh

QT 30 A – Khoa Pháp luật Quốc tế - Đại học Luật Hà Nội

biện, trong khoa học, phản biện cũng là một trong những cách thức chủ yếu để các nhà nghiêntrong khoa học, phản biện cũng là một trong những cách thức chủ yếu để các nhà nghiên

Trang 33

cứu tiệm cận tới các chân lý khoa học Còn trong đời sống xã hội phản biện là một công cụkhông thể thiếu để tổ chức ra một xã hội dân chủ

không thể thiếu để tổ chức ra một xã hội dân chủ 33

Hiểu như thế nào về tư duy phản biện? Tư duy phản biện mà sinh viên Luật cần có liệu

có gì khác với tư duy phản biện thông thường hay không? Sinh viên Luật hiện nay đang tư duy phản biện như thế

phản biện như thế nào? Giải pháp nào để nào? Giải pháp nào để phát triển tư phát triển tư duy phản biện của duy phản biện của sinh viên Luật? Bàisinh viên Luật? Bàiviết sẽ giải quyết các vấn đề vừa nêu ra

1 Nhận thức về tư duy phản biện1.1 Tư duy phản biện là gì?

Tư duy phản biện còn được biết dưới nhiều tên gọi khác như tư duy phê phán, tư duy phân

phân tích, tư dutích, tư duy bình y bình phẩm (crphẩm (critical thinitical thinking).king)

Tư duy phản biện

Tư duy phản biện là một quá trình tư duy biện chứng gồm phân tích và đánh giá mộtlà một quá trình tư duy biện chứng gồm phân tích và đánh giá mộtthông tin đã có theo các cách nhìn khác cho vấn đề đã đặt ra nhằm làm sáng tỏ và khẳng địnhlại tính chính xác của vấn

lại tính chính xác của vấn đề Lập luận phản biện phải đề Lập luận phản biện phải rõ ràng, logic, đầy đủ bằng chứng, tỉ rõ ràng, logic, đầy đủ bằng chứng, tỉ mỉmỉ

và công tâm

Joe Lau trong cuốn “Một hướng dẫn nhỏ về tư Joe Lau trong cuốn “Một hướng dẫn nhỏ về tư duy phân tích” đưa ra một duy phân tích” đưa ra một khái niệm cókhái niệm có phần đơn

phần đơn giản hơn “Tư giản hơn “Tư duy phân tích duy phân tích là khả là khả năng tiến năng tiến hành những tư hành những tư tưởng độc tưởng độc lập, có lập, có suysuynghĩ và có thể suy nghĩ một cách rõ ràng và hợp lý”

1.2 Phản biện hay phản đốiXét từ khía cạnh ngôn ngữ, khi đề cập đến từ “phản biện” người ta sẽ nghĩ tới nhữngngữ nghĩa liên quan đến “sự phản kháng” Tuy nhiên, phản biện và phản đối là hai hoạt độnghoàn toàn khác nhau

Tư duy phản biện không có nghĩa là cải lý hoặc chỉ trích tư tưởng khác Mặc dù những

kỹ năng tư duy phản biện có thể

kỹ năng tư duy phản biện có thể được sử dụng trong việc vạch trần những sai lầm được sử dụng trong việc vạch trần những sai lầm và các lý lẽvà các lý lẽkhông đúng, chúng cũng có thể được sử dụng để ủng hộ những quan điểm khác, và góp phầnvới những quan điểm khác trong việc giải quyết các vấn đề tiếp thu kiến thức có được

Cần phải hiểu rằng phản biện không phải là chống đối Phản biện là trạng thái chuyênnghiệp của quá trình thảo luận, cho nên, nếu không xây dựng nền văn hoá thảo luận

nghiệp của quá trình thảo luận, cho nên, nếu không xây dựng nền văn hoá thảo luận thì khôngthì khôngthể có nền văn hoá phản biện mà chỉ có nền văn hoá chống đối

Phản biện là hoạt động thân thiện, là Phản biện là hoạt động thân thiện, là hoạt động có trách nhiệm, là sự hoạt động có trách nhiệm, là sự kết hợp giữa kiếnkết hợp giữa kiếnthức và phương thức tư duy cùng các cách tiếp cận khác nhau để tạo ra tính chính xác, tínhđúng đắn của các luận điểm Còn phản đối là các phản ứng cực đoan ở những cấp độ khácnhau, cùng phát triển với sự sai lầm của các luận điểm

3 Ng Nguy uyễn ễn Tr Trần ần Bạ Bạt, t, Ph Phản ản bi biện ện xã xã hộ hội, i, http://www.chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNgam/Hanh-

Trang 34

http://www.chungta.com/Desktop.aspx/ChungTa-SuyNgam/Hanh-VNU LAW SCH. Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”Hội thảo “Phong cách học của sinh viên luật”

Phản biện, như vậy, không phải là sự cãi cọ mang tính bản năng, vì vậy, cần phảihướng dẫn sự hỏi đáp

hướng dẫn sự hỏi đáp để trở để trở thành những cuộc thảo luận chuyêthành những cuộc thảo luận chuyên nghiệp mà biểu hiện cao nhấtn nghiệp mà biểu hiện cao nhấtcủa nó là phản biện thì mới đạt được mục đích tìm ra những luận điểm chính xác và đúng đắn

1.3 Tư duy phản biện và tư duy tích cực

So sánh giữa tư duy phản biện và tư duy tích cực có thể được xem xét qua ví dụ44sau:Giả sử bạn đang ngồi làm việc bên máy tính xách

Giả sử bạn đang ngồi làm việc bên máy tính xách tay tay và bên cạnh bạn có một ly nướcvà bên cạnh bạn có một ly nướcuống được Bạn chỉ cần chuyển tay góc 30 độ, không cần với, là sẽ được uống nước mát

Tư duy tích cực giúp tôi nhận thấy bạn là người rất chu đáo, làm việc khoa học, biết chăm sóc bản thân Hẳn sau này bạn sẽ là người rất biết chăm lo cho gia đình

Tư duy phản biện giúp tôi nhận thấy bạn là người lười vận động, cẩu thả và chẳng biết

an nguy cho cái máy tính quý giá ngần ấy Hẳn sau này bạn sẽ phải cố gắng nhiều hơn nữa để thực sự biết chăm lo cho bản thân và người thân

Tư duy tích cực lại giúp tôi khuyên bạn nên để bên trong phòng bạn, có thể là trước

mặt bạn, một chai LaVie nhỏ chứa đấy nước mát và được vặn chặt nắp Mỗi khi bạn thấythích, hoặc cần, uống nước, bạn chỉ cần đứng dậy, đi lại 3 bước, đứng thẳng, cầm cả chai mà giải kh

giải khát Hoát Hoặc bạn có ặc bạn có thể cầm thể cầm chai đó chai đó ra gần ra gần cửa sổ thcửa sổ thoáng oáng mát mmát mà uống à uống nữa.nữa

Với bất kì sự vật, hiện tượng hay cả con người nào mà ta tiếp xúc hàng ngày, tự thân họcũng có những điểm mạnh và yếu, tích cực và hạn chế Tư duy tích cực

cũng có những điểm mạnh và yếu, tích cực và hạn chế Tư duy tích cực giúp ta hiểu được mặtgiúp ta hiểu được mặttốt của họ mà hợp tác và học hỏi từ họ Tư duy phản biện giúp ta nhìn thấy mặt hạn chế Tưduy tích cực lại lần nữa giúp ta tìm được

duy tích cực lại lần nữa giúp ta tìm được cách khắc phục hạn chế để làm sao có lợi cho ta nhấtcách khắc phục hạn chế để làm sao có lợi cho ta nhất

mà đối tác khác cũng lợi ít nhiều

2 Tại sao Sinh viên Luật

2 Tại sao Sinh viên Luật cần có tư duy phản biện?cần có tư duy phản biện?

Gần đây, tại Đại hội Hội Sinh viên toàn quốc lần thứ VIII, rèn luyện kỹ năng tư duy phản biện được các đại biểu cho là khá qua

phản biện được các đại biểu cho là khá quan trọng Sinh viên trọng Sinh viên Việt Nam thiếu tính tư duy phản Việt Nam thiếu tính tư duy phảnn biện nhìn vấn

biện nhìn vấn đề theo đề theo một khía một khía cạnh mà cạnh mà thiếu đi thiếu đi tính tổng quan tính tổng quan và ý và ý kiến của kiến của cá cá nhân mình.nhân mình.Đại hội này đưa ra lời kêu gọi: “Hãy tích cực tham gia phương pháp học mới “Lấy sinh viênlàm trung tâm, giáo viên là người hướng dẫn”55

Có thể dẫn ra đây những lợi ích cơ bản của tư duy phản biện đối với sinh viên

Tư duy phản biện là những kỹ năng suy nghĩ chung mà nó hữu dụng với tất cả các loạihoạt động và nghề nghiệp

hoạt động và nghề nghiệp Suy nghĩ rõ ràng và có hệ thống có thể cải Suy nghĩ rõ ràng và có hệ thống có thể cải thiện được sự nhận thứcthiện được sự nhận thức

4 V Ví í ddụ ụ đđưượợc c llấấy y ttừ ừ bbàài i ““T Tư ư dduuy y pphhảản n bbiiệện n vvà à ttư ư dduuy y ttíícch h ccựựcc”” N Ngguuồồnn:: http://www.saga.vn/Chuoigiatri/nghiencuuvaphattrien/15047.saga (truy cập ngày 03-03-2009) (truy cập ngày 03-03-2009)

Trang 35

và diễn đạt những ý tưởng, vì vậy khả năng tư duy phản biện tốt có thể nâng cao được các kỹnăng ngôn ngữ và diễn đạt66

Tư duy phản biện thể hiện vai trò quyết định trong việc đánh giá sự có ích của những ýtưởng mới, lựa chọn những ý tưởng tốt nhất và hỗ trợ chúng nếu cần thiết

Tư duy phản biện cũng rất cần thiết cho việc tự phản ánh Để sống một cuộc sống cónghĩa và xây dựng cuộc sống của chúng ta một cách phù hợp, chúng ta cần điều chỉnh và phảnánh trên những giá trị và quyết định của chúng ta Tư duy phân tích cung cấp những công cụcho quy trình của sự tự đánh giá

Như vậy, tư duy p Như vậy, tư duy phản biện có ích chhản biện có ích cho mọi hoạt động vo mọi hoạt động và ngành nà ngành nghề Một câu hghề Một câu hỏi đượcỏi đượcđặt ra là

đặt ra là tư duy phản biện áp dụng trong từng lĩnh vực cụ thể mà ở đây là trong lĩnh vựctư duy phản biện áp dụng trong từng lĩnh vực cụ thể mà ở đây là trong lĩnh vựcluật học thì có

luật học thì có điểm gì đặc thù hay điểm gì đặc thù hay không?không?

Thực chất, tư duy phản biện cần có ở sinh viên Luật có nhiều điểm đặc Thực chất, tư duy phản biện cần có ở sinh viên Luật có nhiều điểm đặc thù mà từ trướcthù mà từ trướcđến nay ít thầy có tài liệu nào đề cập tới Ở đây người viết tạm gọi nó là “tư duy phản biện pháp

pháp lý” (critical llý” (critical legal thiegal thinking) nking) dựa trên sdựa trên sự tiếp thu ự tiếp thu nghiênghiên cứu của Nn cứu của Nikolas ikolas James.James

Theo Nikolas James,Theo Nikolas James, tư duy phản biện pháp lýtư duy phản biện pháp lý là nghệ thuật của là nghệ thuật của sự không tuân phụcsự không tuân phục

có suy nghĩ (thoughtful disobedience) đối với những khẳng định và lập luận pháp lý, khái niệm pháp

pháp lý, các lý lý, các lý thuyết vthuyết và tư tưởng, à tư tưởng, các quy các quy định, tđịnh, thực tiễn phhực tiễn pháp lý áp lý và hệ thốvà hệ thống phng pháp luậtáp luật77

Tư duy phản biện pháp lý được tạo nên bởi ba bộ phận: kiến thức phản biện, các kỹnăng phản biện, thiên hướng phản biện

Kiến thức Kiến thức phản biệnphản biện là những kiến thức không theo khuôn mẫu về giá trị pháp lý củalà những kiến thức không theo khuôn mẫu về giá trị pháp lý củanhững luận cứ, các khuôn mẫu lý luận, những hệ quả chính trị-xã hội của pháp luật

Các kỹ năng phản biệnCác kỹ năng phản biện là những kỹ năng cần phải có để thao tác, ngữ cảnh hóa, nghilà những kỹ năng cần phải có để thao tác, ngữ cảnh hóa, nghi

vấn đối tượng của sự phản biện, bao gồm các kỹ năng nhận thức, phân tích, đánh giá, bàochữa, tổng hợp

Thiên hướng phản biệnThiên hướng phản biện là khuynh hướng không tuân phục có kiến thức và kỹ năng,là khuynh hướng không tuân phục có kiến thức và kỹ năng,cũng như sẵn sàng tự phản ảnh và chính sửa quan điểm khi có yêu cầu

6 JJo oe e L La au u ((k kh ho oa a T Trrii t ế ế ọ t h h c ọ Đ c, , Đạ ạ ọ i i h h c ọ ồ c H H n ồ ng g K Kô ôn ng g)), , M M t ộ ộ ư t h h ướ ớ n ng g d d n ẫ n n nh h v ỏ ỏ ề v t ề ư t d ư du uy y p ph hâ ân n ttííc ch h,, ((N Ng gu uy y n ễ ễ n N Ng ọ g c ọ c Y Y n ế ế n C Ch hiin nh h d d c ịị ch h)),, www.kinhtehoc.com

7 Ni Niko kola las s Ja Jame mes, s, Cr Crea eatin ting g cr crit itic ical al la lawy wyer ers: s: De Deve velo lopi ping ng an and d as asse sess ssin ing g cr crit itic ical al le lega gal l th thin inki king ng,, http://www.etl2008.qut.edu.au/program/handouts/PRE_ETL2008_NickolasJames.pdf (t (tru ruy y cậ cập p ng ngày ày 03 03-03 -03 2009)

TƯ DUY PHẢN BIỆN PHÁP LÝ

KIẾN THỨC PHẢN BIỆN

Trang 36

3 Sinh viên Luật đang tư duy

3 Sinh viên Luật đang tư duy phản biện như thế nào?phản biện như thế nào?

Tìm hiểu phản biện ở môi trường học Luật, thực trạng giờ học thảo luận

Có câu nói: “Bản chất của việc học Luật là tranh luận” Nói như vậy để hiểu phản biệnđóng vai trò quan trọng như thế nào trong việc

đóng vai trò quan trọng như thế nào trong việc học Luật Thông thườnghọc Luật Thông thường, sinh viên Luật bày tỏ, sinh viên Luật bày tỏ

ý kiến riêng của mình trong giờ thảo luận Tuy nhiên, thực trạng của giờ học và giờ thảo luận

của sinh viên Luật hiện nay cũng có nhiều điều đáng để suy nghĩ

3.1 Ít phản biện

Ít phản biện là tình trạng phổ biến trong giờ học của sinh viên Luật Thói quen học theokiểu “đọc - chép” đã ăn sâu vào từng sinh viên và thậm chí là cả giảng viên Lối truyền thụ mộtchiều đó khiến sinh viên ít chịu độc lập suy nghĩ Nhiều sinh viên bây giờ có sức ỳ lớn, một phần cũ

phần cũng bởi chng bởi chỉ thụ độnỉ thụ động nghg nghe mà ke mà không hông lật lại vấn đề, xlật lại vấn đề, xét dưới nhiềét dưới nhiều góc u góc cạnh.cạnh

Thêm vào đó, sinh viên ít khi phản biện thầy cô trên lớp, phần vì thiếu tự tin, phần vìngại nói trước đám đông Có nhiều vấn đề mình tự thấy có thể phản biện theo một hướng khácnhưng không dám phát biểu Dần dần trở thành thói quen khó bỏ

Nói như vậy khô

Nói như vậy không có nghĩa là không cng có nghĩa là không có sinh viên phản bó sinh viên phản biện Tuy nhiên số lượng siniện Tuy nhiên số lượng sinhhviên thường xuyên đặt câu hỏi, phản biện ý kiến của thầy cô ở trên lớp khá ít Rất ít người dámthể hiện quan điểm riêng Các buổi học trên lớp vì vậy cũng khá trầm Càng đến những nămcuối, tâm lý ngại nói lại càng ăn sâu bén rễ

Nhìn Nhìn đi đi cũng cũng phải phải nhìn nhìn lại, lại, khi khi trình trình bày bày một một vấn vấn đề đề khác khác với với ý ý của của giảng giảng viên viên thìthìthường sinh viên ít dám mạnh dạn trao đổi thẳng thắn mà khi có cũng ít được chấp nhận vàthậm chí gây khó khăn và không được khuyến khích cho lắm Có sinh viên đã từng tâm sự:

““ Lần đầu tiên Lần đầu tiên nói chínnói chính kiến của mh kiến của mình trước thình trước thầy và các bầy và các bạn trong ạn trong lớp, mìnlớp, mình run lắmh run lắm”” Không Không

có sự khuyến khích từ phía các giảng viên, sinh viên thường tỏ ra thiếu tự tin trong việc phản biện Thê

biện Thêm vào đó, những hành vi thiếu tích cực mà một số giảng viên thể hiện cũng làm thuim vào đó, những hành vi thiếu tích cực mà một số giảng viên thể hiện cũng làm thuichột đi ham muốn nói lên ý tưởng riêng của mình Giảng viên và sinh viên là hai chủ thể có vai

Trang 37

trò không cân bằng nhau Ở trong hoàn cảnh này, có thể tạm gọi giảng viên là chủ thể có quyềncòn sinh viên là chủ thể chịu sự áp đặt Liệu rằng có thể có phản biện giữa hai chủ thể khôngcân bằng về

cân bằng về quyền lực đó quyền lực đó khôngkhông? Một ? Một ý kiến không theo khuôn mẫu của sinh viên ý kiến không theo khuôn mẫu của sinh viên nếu chẳngnếu chẳngmay gặp phải một giảng viên khó tính và bảo thủ có thể dẫn tới những kết quả bất lợi về học

tập cho sinh viên này Trong trường hợp này, sinh viên lo lắng và hạn chế phản biện cũng làđiều dễ hiểu

3.2 Phản biện nửa vờia) Từ phía sinh viênCũng cần nhắc đến tình trạng sinh viên đặt ra các câu hỏi không đúng lúc đúng chỗ Rấtnhiều sinh viên đến giờ thảo luận mới cuống cuồng mở giáo trình ra đọc lướt qua, đọc đếnđoạn nào không hiểu thì hỏi ngay mà không nghiên cứu vấn đề cần hỏi từ trước Điều này làmmột mặt làm tốn thời gian của giờ thảo luận, mặt khác gây tâm lý ức chế đối với phía giảngviên bởi rất nhiều câu hỏi của sinh viên hoàn toàn có thể tìm thấy câu trả lời nếu sinh viên chịu

khó đọc từ đầu đến cuối vấn đề được trình bày Tình trạng hỏi lấy được, hỏi chỉ để hỏi màkhông xác định mục đích rõ ràng cũng xuất hiện ở một số sinh viên Như đã trình bày ở trên, phản biện là trạng thái

phản biện là trạng thái chuychuyên nghiệp của thảo luận, cho ên nghiệp của thảo luận, cho nên muốn phản biện, phải tự học, nên muốn phản biện, phải tự học, tựtựnghiên cứu mới có kiến thức để tranh luận

b) Từ phía giảng viênThuật ngữ “phản biện” trong môi trường đào tạo thường được gặp nhất trong các hộiđồng phản biện các đề tài khoa học, khóa luận tốt nghiệp, luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ,… Ởhình thức này, người ta hình thành các hội đồng phản biện các công trình của các tác giảnghiê

nghiên cứu khoa học Về n cứu khoa học Về mặt lý thuyết, đây là mặt lý thuyết, đây là hình thức phản biện có chất lượng hình thức phản biện có chất lượng ở cấp độ ở cấp độ caocao bởi tác giả các công trình có thời gian ng

bởi tác giả các công trình có thời gian nghiên cứu vấn đề sâu sắc, hội đồng phhiên cứu vấn đề sâu sắc, hội đồng phản biện gồm cácản biện gồm cácthành viên là nhà nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực được xem xét Đáng buồn thay, hình thực phản biện này giờ đây không còn đạt

phản biện này giờ đây không còn đạt được ý được ý nghĩa như lý thuyết của nó Thật nghĩa như lý thuyết của nó Thật vậy, chỉ cần đivậy, chỉ cần đi

dự các buổi bảo vệ khóa luận tốt nghiệp của sinh viên cũng có thể nhận ra sự sắp xếp, tính kịchcủa buổi bảo vệ khóa luận Cá biệt, còn có trường hợp thành viên hội đồng phản biện đưa ranhững câu hỏi “ngớ ngẩn” vì một lẽ thành viên này đến tận thời điểm ngồi vào bàn của hộiđồng mới cầm được công trình của tác giả trên tay

Cung cách phản biện như vậy trước hết thể hiện sự thiếu nghiêm túc trong hoạt độngkhoa học, sau đó gây ấn tượng và tạo thói quen không tốt ở sinh viên khi tham gia hoạt động phản biện Mô hình hoạt động phản biện được coi là

phản biện Mô hình hoạt động phản biện được coi là có chất lượng nhưng vẫn có những điểmcó chất lượng nhưng vẫn có những điểm

Trang 38

hạn chế xuất phát từ hạn chế xuất phát từ chủ quan như vậy thì thật khó có thể chủ quan như vậy thì thật khó có thể là mẫu hình tốt để là mẫu hình tốt để sinh viên học tậpsinh viên học tập

và làm theo

3.3 Đi tìm nguyên nhân

* Giảng viên không muốn nghe phản biện

Phương thức truyền thụ kiến thức “đọc - chép” đã ăn sâu vào cách học của cả giảngviên và sinh viên Nếu so với phương pháp học thảo luận – phản biện thì truyền thụ kiến thứcmột chiều khiến cho giảng viên nhàn nhã hơn rất nhiều Một cuốn giáo án được soạn có thểđược dùng trong nhiều năm mà không cần cập nhật nhiều thông tin

Mặt khác, không phải tất cả các giảng viên đều có tâm lý sẵn sàng nghe phản biện cũngnhư biết tiết chế

như biết tiết chế phản biện từ phía sinh viên Tâm lý đứng trên sinh viên của giảng viên tươngphản biện từ phía sinh viên Tâm lý đứng trên sinh viên của giảng viên tươngđối phổ biến Cũng chính từ điểm này mà giảng viên ngại và có tâm lý xâu hổ nếu như bị đối phổ biến Cũng chính từ điểm này mà giảng viên ngại và có tâm lý xâu hổ nếu như bị sinhsinhviên phản biện sắc sảo và chính xác

* Sinh viên không muốn tham gia phản biện

Có thể thấy, bản thân sinh viên chưa có được kỹ năng phản biện thuần thục bởi kỹ năngnày không được rèn luyện từ bậc phổ thông Sự thiếu hụt về kiến thức, kỹ năng và cả thiênhướng phản biện khiến cho sinh viên Luật không muốn phản biện

* Sinh viên không cần phải có tư duy phản biện vẫn có thể tốt nghiệp

Có một sự thật là đáng buồn là một sinh viên Luật có thể tốt nghiệp đàng hoàng sau bốn năm học mà

bốn năm học mà không cần phải có tư không cần phải có tư duy phản biện Thật vậy, bằng cách luyện duy phản biện Thật vậy, bằng cách luyện tập kỹ năngtập kỹ nănghọc thuộc lòng, sinh viên có thể ghi nhớ điều luật, nội dung bài giảng của giảng viên, sau đó,trong các kỳ thi, trả

trong các kỳ thi, trả bài tốt, thậm chí bài tốt, thậm chí được điểm khá, giỏi Khi những sinh viên này tốt được điểm khá, giỏi Khi những sinh viên này tốt nghiệpnghiệp

và tới làm việc tại

và tới làm việc tại các văn phòng luật, tình trạng mà họ gặp phải là lúng túng, bối rối và luốngcác văn phòng luật, tình trạng mà họ gặp phải là lúng túng, bối rối và luống

so sánh Đây cũng là điểm bất cập về nội dung khoa học của các giáo trình luật hiện nay màngười viết không muốn đi sâu

Trang 39

Một hướng mở khác đối với sinh viên Luật khi muốn phản biện là tiếp cận với các tàiliệu nước ngoài (ở đây chủ yếu là tiếng Anh) Gần như ngay lập tức, sinh viên Luật gặp phảitrở ngại lớn là hệ thống thư viện hiện nay chưa đáp ứng được nhu cầu nghiên cứu tài liệu nướcngoài và khả năng tiếng Anh còn hạn chế

* Kết cấu chương trình đào tạo không tạo điều kiện tốt cho phản biệnKết cấu chương trình đào tạo sinh viên Luật hiện nay theo quy định của Bộ Giáo dục vàđào tạo nhìn chung chưa hợp lý Khoảng 50 môn học được sắp xếp cho 8 kỳ học (thực chất là 7

kỳ bởi kỳ học cuối cùng là thời gian sinh viên đi thực tập hoặc làm khóa luận tốt nghiệp) khiếncho thời lượng dành cho các môn giảm đi nhiều, số môn học trong một kỳ tăng lên đáng kể.Tương ứng theo đó là thời

Tương ứng theo đó là thời gian để sinh viên có thể gian để sinh viên có thể nghiênghiên cứu với n cứu với mục đích nắm kiến thức rấtmục đích nắm kiến thức rất

ít chưa nói đến thời gian đào sâu nghiên cứu để có thể phản biện những gì mình đã được truyềnthụ

Việc chuyển sang học chế tín chỉ vốn được xem là giải pháp cho tình trạng học thụđộng ở sinh viên, bắt sinh viên phải tự

động ở sinh viên, bắt sinh viên phải tự học nhiều hơn sẽ không thể có kết quả học nhiều hơn sẽ không thể có kết quả tốt nếu như tiếptốt nếu như tiếptục giữ lại bộ khung chương trình học như hiện nay Hệ quả kết cấu chương trình đào tạo nhưhiện nay là sinh viên không có môi trường thích hợp để rèn luyện khả năng phản biện

4 Giải pháp cho việc phát triển tư duy phản biện ở sinh viên Luật

Tư duy phản biện không phải tự nhiên mà có ở mỗi cá nhân Đó là một quá trình rènluyện nghiêm túc và có định hướng rõ ràng

4.1 Giải pháp tự thâna) Kỹ năng đặt câu hỏiAlbert Einstein đã từng nói : “Điều quan trọng là đừng bao giờ ngừng đặt câu hỏi”

Phản biện đi từ cái nhỏ tới cái lớn Một bí quyết nhỏ trong việc rèn luyện tư duy phản biện làhãy đặt thật nhiều câu hỏi về bất kỳ vấn đề nào mà bạn đang tìm cách giải quyết Càng đặtnhiều câu hỏi, bạn sẽ hiểu nhiều về vấn đề đó bấy nhiêu

Những câu hỏi không phải là Những câu hỏi không phải là những lời phê những lời phê phán Những chất vấn tự phán Những chất vấn tự nhiên thường bịnhiên thường bịnhầm lẫn là sự chỉ trích

nhầm lẫn là sự chỉ trích trong khi đơn giản chỉ là chất vấn, thăm dò Bạn hãy đặt trong khi đơn giản chỉ là chất vấn, thăm dò Bạn hãy đặt ra những câura những câuhỏi cho những việc thường ngày Đặt thật nhiều câu hỏi, bạn sẽ hiểu rõ hơn về tổ chức, về cơ quan của bạn và môi trường xung quanh Nếu có sự hiểu biết tốt hơn, bạn sẽ có những cái nhìnsáng tạo về cách cải tạo nó

Có nhiều cách đặt câu hỏi tùy vào mục đích Có thể sử dụng kỹ thuật

“

“ Hỏi t Hỏi tại sao 5 ại sao 5 lần lần” để tìm gốc rễ vấn đề Kỹ thuật này yêu cầu hỏi “ ” để tìm gốc rễ vấn đề Kỹ thuật này yêu cầu hỏi “Tại sao Tại sao

?” ít nhất 5 lần Đến khi không còn câu trả lời cho câu hỏi “tại sao ?” nữa thì nguyên nhân gốc đã được trả lời

lập trường của 1 nhà doanh nghiệp , khi đó bạn có thể đặt những câu hỏi : thể đặt những câu hỏi : Ai Ai

là đối thủ cạnh tranh của ta ? Ai là khách hàng của ta ? Tổ chức của chúng

ta làm gì ? Nhiệm vụ của chúng ta là gì ? Chúng ta có thể tạo ra được những bước cải tiến ở đâu ? Khi nào chúng ta nên thâm nhập vào 1 thị

Trang 40

b) Các kỹ năng bổ trợ:

* Trau dồi khả năng ngoại ngữ

Như đã trình bà Như đã trình bày ở trên, ngoại ngy ở trên, ngoại ngữ là một cản trở đối với sinh viên Lữ là một cản trở đối với sinh viên Luật trong việc tiếpuật trong việc tiếpcận nguồn tư liệu tiếng nước

cận nguồn tư liệu tiếng nước ngoài vốn rất phong phúngoài vốn rất phong phú Bởi vậy, rèn luyện khả năng ngoại ngữ Bởi vậy, rèn luyện khả năng ngoại ngữ

là sự bổ trợ đáng giá cho việc phát triển tư duy phản biện

Thêm vào đó, ngôn ngữ là vỏ vật chất của tư duy Sử dụng được ngoại ngữ thông thạo,

tư duy bằng thứ ngôn ngữ đó cũng là một cách tiếp cận vấn đề theo hướng khác với cách tiếpcận truyền thống theo ngôn ngữ mẹ đẻ Tư duy phản biện nhờ đó mà cũng được phát triểnnhiều lần

* Kỹ năng đọc và tìm kiếm tài liệuTrong thời đại công nghệ thông tin, lượng thông tin mà mỗi người phải xử lý là vôcùng lớn Rèn luyện được kỹ năng đọc và tìm kiếm tài liệu giúp cho tư duy phản biện sắc sảo

và gọn ghẽ hơn Ở chiều ngược lại, tư duy phản biện giúp tăng tốc độ đọc và khả năng tìmkiếm tài liệu chính xác hơn

4.2 Giải pháp ngoại thân

Phản biện, như đã nói là trạng thái chuyên nghiệp của tranh luận Tư duy phản biện,ngoài sự nỗ lực của từng cá

ngoài sự nỗ lực của từng cá nhân còn cần có cơ chế thích hợp để tồn nhân còn cần có cơ chế thích hợp để tồn tại và phát triển Sau đây,tại và phát triển Sau đây,chúng ta đi xem xét một vài giải pháp ngoại thân để phát triển tư duy phản biện ở sinh viênLuật

a) Thay đổi nhận thức của giảng viên, sinh viênTrong hội thảo tại trường Đại học dân lập Hoa Sen, nhà văn Nguyên Ngọc đã phát biểu: “Sinh viên đến trường để hoài nghi và tranh cãi”88 Cả sinh viên và giảng viên đều Cả sinh viên và giảng viên đều phải ýphải ýthức được điều này, bằng không, đại học cũng chỉ như “cấp 4” mà thôi Giảng viên cần chấpnhận phản biện từ phía sinh viên Phản biện là cách tham gia tích cực; mỗi lần phản biện là mộtlần thêm tự tin và củng cố lại kiến thức cho sinh viên lẫn giảng viên

Định dạng
Số trang	87
Dung lượng	1,14 MB