Tiểu luận môn Chủ nghĩa xã hội khoa học sứ mệnh giai cấp công nhân và giai cấp công nhân hiện nay. Từ phong trào công nhân áo vàng của pháp rút ra bài học cho công nhân các nước chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa và các đảng cộng sản Việt Nam
Trang 1TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI:
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY
TỪ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN ÁO VÀNG CỦA PHÁP RÚT RA BÀI HỌC CHO CÔNG NHÂN CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ CÁC ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
1 Tính cấp thiết của đề tài 2
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 3
NỘI DUNG 4
Phần 1 Phần lý luận 4
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp công nhân 4
1.2 Định nghĩa giai cấp công nhân 4
1.3 Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân 5
1.4Giai cấp công nhân hiện nay 6
1.5Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay6 Phần 2 Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân 7
1 Liên hệ thực tiễn……… 7
1.1 Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam 7
1.2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay 9
1.3 Giai cấp công nhân và phong trào công nhân thế giới hiện nay 10
1.4 Bài học rút ra được cho công nhân các nước xã hội chủ nghĩa và các Đảng cộng sản hiện nay từ phong trào công nhân áo vàng ở Pháp 12
2 Liên hệ bản thân 13
KẾT LUẬN 13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 14
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng và của chủ nghĩa Mác – Lênin nói chung
Nó đã được C.Mác, Ph.Ăngghen và Lênin nghiên cứu và phát triển hết sức toàn diện trong quá trình phát triển của lịch sử thế giới
Sự tác động của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ làm thay đổi hệ thống kinh tế chính trị, xã hội mà còn quyết định tới hướng phát triển của các quốc gia trên thế giới
Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang trong thời kì thoái trào, thời đại ngày nay vẫn đang
là thời đại quá độ lên chủ nghĩa xã hội thì sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân càng trở nên cần thiết với giai cấp công nhân và các nước xã hội chủ nghĩa Vì vậy, việc làm rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là một nhiệm
vụ vô cùng cấp thiết Em chọn đề tài: “Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
và giai cấp công nhân hiện đại ngày nay Từ phong trào công nhân áo vàng ở Pháp rút ra được bài học cho công nhân các nước xã hội chủ nghĩa và các Đảng cộng sản hiện nay” để làm rõ nhiệm vụ này
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu đề tài là làm rõ đặc điểm, nội dung, tình hình sứ mệnh lịch
sử của giai cấp công nhân hiện nay
Để đạt được mục đích này, em cần hiểu được khái niệm về giai cấp công nhân, đặc điểm, nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Cần nắm được tình hình của giai cấp công nhân Việt Nam và thế giới ngày nay
Liên hệ với phong trào công nhân áo vàng ở Pháp để rút ra bài học cho công nhân các nước xã hội chủ nghĩa Từ đó, đưa ra quan điểm của bản thân về vấn đề này
Trang 43 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của chủ đề là khái niệm, đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam và thế giới; nội dung và đặc điểm sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Phạm vi nghiên cứu là giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam và thế giới trong thời đại ngày nay khi mà cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra trên toàn cầu
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận là quan điểm của chủ nghĩa Mác Lênin về vấn đề giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Phương pháp nghiên cứu là đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật và các phương pháp như: thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa
5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận: giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân giúp chúng ta hiểu được vai trò của giai cấp công nhân dưới sự lãnh đạo của Đảng là lực lượng chủ chốt chống lại giai cấp bóc lột, giải phóng con người, xây dựng xã hội mới
Ý nghĩa thực tiễn: đề tài giúp chúng ta hiểu được nhiệm vụ của bản thân trong thời đại ngày nay, hiểu được sự cần thiết sứ của mệnh lịch sử của giai cấp công nhân, rút ra được những nhiệm vụ của bản thân kế thừa sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trang 5NỘI DUNG
Phần 1 Phần lý luận
1.1Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về giai cấp công nhân
C.Mác và Ăngghen đã sử dụng nhiều thuật ngữ khác nhau để nói về giai cấp công nhân như: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội hoàn toàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình, lao động làm thuê ở thế kỉ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại như những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm: giai cấp công nhân – con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sản xuất hiện đại
Các thuật ngữ trên dù có nhiều tên gọi khác nhau nhưng theo C.Mác và Ăngghen chúng vẫn chỉ mang 2 thuộc tính cơ bản sau:
Thứ nhất, về phương thức lao động: giai cấp công nhân là những người
lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành công cụ sản xuất có tính công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao
Thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: giai cấp công
nhân là những người lao động không sở hữu tư liệu sản xuất chủ yếu của xã hội,
họ phải bán sức lao động cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư Đây
là đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, do đó C.Mác và Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản
1.2 Định nghĩa giai cấp công nhân
“ Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại; họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá
độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội.”
Trang 6Tại các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư
Tại các nước xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động làm chủ các tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng hợp tác lao động vì lợi ích chung của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính đáng của mình
1.3 Giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trong sự chuyển biến từ hình thái kinh tế-xã hội tự bản chủ nghĩa lên thình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa, giai cấp công nhân với tư cách là giai cấp tiên phong, đi đầu trong cuộc cách mạng xác lập hình thái kinh tế-xã hội cộng sản chủ nghĩa có nhiệm vụ: lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ chế độ TBCN, xóa bỏ mọi áp bức bóc lột, giải phóng chính mình và nhân dân lao động, xây dựng xã hội XHCN và xã hội cộng sản chủ nghĩa
Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được biểu hiện cụ thể như sau:
Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân phải đóng vai trò nòng cốt
trong quá trình giải phóng và thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, tạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới XHCN ra đời
Trong lĩnh vực chính trị-xã hội: giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao
động dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản tiến hành cách mạng chính trị để lật
đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột, giành quyền lực về tay giai cấp công nhân; thiết lập nhà nước XHCN và xây dựng nền dân chủ XHCN
Trong lĩnh vực văn hóa, tư tưởng: giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách
mạng về văn hóa, tư tưởng, phủ định có kế thừa các giá trị cũ và từng bước xây dựng hệ giá trị mới thể hiện bản chất ưu việt của chế độ XHCN
Trang 7Nói một cách khách quan, nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa bỏ chế độ bóc lột, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hâu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa công bằng, văn minh
1.4 Giai cấp công nhân hiện nay
Giai cấp công nhân hiện nay là những tập đoàn người tiến hành sản xuất
và cung cấp dịch vụ bằng phương thức công nghiệp, tạo nên cơ sở vật chất cho
sự tồn tại và phát triển của thế giới hiện nay
Trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, giai cấp công nhân vẫn là lực lượng sản xuất hàng đầu của xã hội hiện đại, là chủ thể của quá trình sản xuất công nghiệp hiện đại mang tính xã hội hóa, ở các nước tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân vẫn bị giai cấp tư sản bóc lột giá trị thặng dư Bên cạnh đó, so với giai cấp công nhân truyền thống ở thế kỷ XIX, giai cấp công nhân hiện nay đã có những biến đổi mới trong điều kiện lịch sử mới, cụ thể:
Công nhân hiện nay có xu hướng trí tuệ hóa, có trình độ cao, gắn liền với cuộc cách mạng 4.0 và kinh tế tri thức
Giai cấp công nhân không chỉ hao phí lao động cơ bắp mà còn hao phí trí lực, thậm chí chủ yếu hao phí về trí lực
Cơ cấu công nhân đang thay đổi, số lượng ngày càng tăng, có tính xã hội hóa và quốc tế hóa
Ở các nước XHCN, giai cấp công nhân đã trở thành giai cấp lãnh đạo và Đảng Cộng sản đã trở thành đảng cầm quyền
1.5 Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay
Thứ nhất, về nội dung kinh tế-xã hội:
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đối với sự phát triển xã hội ngày càng được thể hiện rõ trong sự phát triển của chủ nghĩa tư bản hiện đại, thúc đẩy sự chín muồi của các tiền đề xã hội chủ nghĩa trong xã hội đương thời
Trang 8Đó cũng là điều kiện để phát huy vai trò chủ thể của giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, tiến bộ xã hội, và chủ nghĩa xã hội
Thứ hai, về nội dung chính trị-xã hội:
Với các nước tư bản, mục tiêu đấu tranh của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chống lại bất công và bất bình đẳng xã hội, mục tiêu lâu dài là giành chính quyền về tay giai cấp công nhân và nhân dân lao động
Với các nước xã hội chủ nghĩa, mục tiêu là lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới, giải quyết thành công các nhiệm vụ trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa
xã hội, đặc biệt là xây dựng Đảng cầm quyền trong sạch, vững mạnh, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững
Thứ ba, về nội dung văn hóa, tư tưởng:
Đó là cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản Cuộc đấu tranh này diễn ra phức tạp và quyết liệt, nhất là trong nền kinh tế thị trường và sự khủng hoảng, thoái trào của phong trào cách mạng thế giới
Phần 2 Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân
1 Liên hệ thực tiễn
1.1 Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời và phát triển gắn liền với chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp ở Việt Nam, lớp công nhân đầu tiên xuất hiện gắn liền với cuộc khai thác thuộc địa lần tứ nhất (1897) với quy mô mở rộng ra cả nước và thực sự trở thành giai cấp công nhân Việt Nam từ thời kỳ khai thác thuộc địa của thực dân Pháp lần thứ hai (1924-1929) với quy mô và tốc độ lớn hơn trước Giai cấp công nhân Việt Nam có những đặc điểm sau:
Thứ nhất, ra đời trước giai cấp tư sản vào đầu thế kỷ XX, vừa hình thành
đã tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin, hệ tư tưởng của giai cấp công nhân quốc tế nên đã nhanh chóng trở thành lực lượng chính trị tự giác và thống nhất, được
Trang 9chủ tịch Hồ Chí Minh giáo dục nên đã sớm giác ngộ mục tiêu, lý tưởng của thời đại, giai cấp công nhân Việt Nam luôn có tinh thần và bản chất cách mạng triệt để
Thứ hai, Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời khi Việt Nam đang là thuộc
địa của Pháp, là đất nước nửa phong kiến nên mục tiêu chính của giai cấp công nhân là đấu tranh chống lại sự bóc lột của tư bản thực dân và phong kiến, giành lại độc lập, tự do cho đất nước
Thứ ba, giai cấp công nhân nước ta xuất thân từ nông dân lao động, bị
thực dân phong kiến bóc lột nên có mỗi quan hệ gắn bó mật thiết với nông dân, với các tầng lớp nhân dân trong xã hội Qua thử thách cách mạng, liên minh giai cấp đã trở thành động lực và là cơ sở vững chắc cho khối đại đòan kết dân tộc
Tuy nhiên, giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ này có số lượng ít, trình
độ còn chưa cao, còn chịu ảnh hưởng của tư tưởng, tập quán, tâm lý, thói quen của người sản xuất nhỏ
Ngày nay, qua hơn 30 năm đổi mới, giai cấp công nhân Việt Nam đã có những biến đổi to lớn, thể hiện trên các nét chính sau:
Thứ nhất, tăng nhanh về số lượng và chất lượng, số lượng công nhân
không ngừng tăng lên, họ trở thành lực lượng đông đảo, chiếm vị trí quan trọng hàng đầu trong xã hội Cơ cấu công nhân cũng biến đổi mạnh mẽ theo hướng giảm số lượng lao động giản đơn và tăng số lượng lao động phức tạp Trình độ tay nghề chuyên môn của giai cấp công nhân ngày càng được nâng cao Công nhân ngày càng được nâng cao trình độ, tay nghề, đặc biệt là xu hướng “tri thức hóa” công nhân nhằm nâng cao trình độ, chất lượng của giai cấp công nhân Đây là một xu thế tất yếu bởi nó xuất phát từ đòi hỏi thực tiễn của nền sản xuất hiện đại ngày nay
Thứ hai, đa dạng về cơ cấu nghề nghiệp, có mặt trong mọi thành phần
kinh tế, trong đó đội ngũ công nhân ở khu vực kinh tế nhà nước đóng vai trò chủ đạo Sự hài hòa và tích hợp ngày càng tăng của nhiều ngành vừa tạo ra những đột phá mới trong sản xuất và dịch vụ vừa tạo điều kiện tăng năng suất
Trang 10lao động xã hội Cơ cấu ngành nghề ở nước ta đang dịch chuyển theo hướng giảm tỷ trọng nông nghiệp, tăng tỷ trọng công nghiệp và dịch vụ Hiện nay, cơ cấu giai cấp công nhân của nước ta trong ngành công nghiệp là 46,1%, ngành xây dựng chiếm 15%, ngành dịch vụ chiếm 25,9%, các ngành khác chiếm 13%
Thứ ba, ngày càng có hiểu biết cao, nắm vững khoa học công nghệ tiên
tiến, được đào tạo theo chuẩn nghề nghiệp, học vấn Công nhân được tiếp nhận những thành tựu khoa học, kỹ thuật và công nghệ hiện đại vào sản xuất trong quá trình hội nhấp quốc tế, làm cho nền kinh tế nước ta chuyển biến nhanh theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa Điều đó tạo động lực để giai cấp công nhân ngày càng phát triển và nâng cao trình độ chuyên môn Theo thống kê, nước ta trong năm 2016 tỷ lệ lao động qua đào tạo chiếm 20,6% tổng số lao động, so với các năm 2010 (14%) và 2005 (12,5%) thì tỷ lệ này tăng lên một cách rõ rệt
Để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay, bên cạnh việc xây dựng và phát triển đội ngũ này, còn phải chú trọng xây dựng, chỉnh đốn Đảng với tư cách đảng cầm quyền
1.2 Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay
Trong giai đoạn hiện nay khi mà đất nước ta đã và đang tiến hành công cuộc đổi mới trên tất cả lĩnh vực thì không có nghĩa là giai cấp công nhân đã hết
sứ mệnh lịch sử, trái lại những sứ mệnh ấy càng quan trọng hơn Giai cấp công nhân phải tiêu biểu cho quyền lợi của dân tộc, đặt quyền lợi dân tộc lên trên quyền lợi giai cấp, lấy mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ văn minh để phấn đấu và đặc biệt trở thành lực lượng đi đầu trong công cuộc cách mạng công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam được biểu hiện cụ thể qua các mặt:
Thứ nhất, về kinh tế, giai cấp công nhân là lực lượng sản xuất chủ yếu, họ
được trang bị những kiến thức, kĩ năng chuyên môn để lãnh đạo cuộc cách mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta, đưa nước ta phát triển nền kinh