Tiểu luận môn Chủ nghĩa xã hội khoa học sứ mệnh giai cấp công nhân và giai cấp công nhân hiện nay. Từ phong trào công nhân áo vàng của pháp rút ra bài học cho công nhân các nước chủ nghĩa xã hội chủ nghĩa và các đảng cộng sản Việt Nam
Trang 1ĐỀ TÀI:
SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ GIAI CẤP CÔNG NHÂN HIỆN NAY
TỪ PHONG TRÀO CÔNG NHÂN ÁO VÀNG CỦA PHÁP RÚT RA BÀI HỌC CHO CÔNG NHÂN CÁC NƯỚC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VÀ CÁC ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU……… 1
1 Tính cấp thiết của đề tài ……… 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu……….1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 1
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu……….… 1
5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài……….2
NỘI DUNG……… 2
Phần 1: Phần lý luận……… 2
1 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và giai cấp công nhân hiện đại ngày nay……….… 2
1.1 Khái quát quan điểm của chủ nghĩa Mác Lenin về giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân……….….2
a Khái niệm giai cấp công nhân……… 2
b Nội dung sứ mệnh giai cấp công nhân……….…3
1.2 Giai cấp công nhân và việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay……….4
a Giai cấp công nhân hiện nay………4
b Thực hiện sứ mệnh của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay….….5 1.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam……….…7
Phần 2: Phần liên hệ thực tế và liên hệ bản thân……….….8
1 Liên hệ thực tế…….……….….8
1.1 Giai cấp công nhân, phong trào công nhân Việt Nam và trên thế giới hiện nay……….….8
1.2 Từ phong trào công nhân áo vàng ở Pháp rút ra được bài học gì cho công nhân các nước XHCN và các Đảng cộng sản hiện nay……….… 10
2 Liên hệ bản thân 11
KẾT LUẬN……….……13
TÀI LIỆU THAM KHẢO……….……14
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Trải qua bao nhiêu thời đại lịch sử, giai cấp công nhân luôn giữ một vai trò quan
trọng, tất yếu trong quá trình xây dựng và phát triển của xã hội loài người Họ là lực lượng đông đảo nhất trong xã hội, đại diện cho tất cả những người lao động trên mọi lĩnh vực, ngành nghề, đang từng ngày từng giờ từng phút tạo ra của cải cho đất nước Tuy nhiên về mặt xã hội thì mẫu thuẫn giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản càng trở nên gay gắt, nghiêm trọng hơn Những phong trào đấu tranh liên tiếp nổ ra, họ tự đứng lên đấu tranh, giải phóng cho chính bản thân mình, vạch trần bộ mặt xấu xa của giai cấp tư sản Ngày nay vẫn đang là thời kì quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới đang có nhiều biến động và việc làm sáng rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân luôn là vấn
đề cần thiết, nóng hổi hơn bao giờ hết Để có cái nhìn cụ thể, sâu hơn thì em đã
quyết định lựa chọn nghiên cứu đề tài: Sứ mệnh lịch sử của của giai câp công
nhân và giai cấp công nhân hiện đại ngày nay
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: trang bị kiến thức, hiểu sâu hơn về vị trí, vai trò về giai cấp công nhân
và sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân nói chung và Việt Nam nói riêng Để từ
đó liên hệ với chính bản thân mình trong việc xây dựng và phát triển đất nước Nhiệm vụ: nghiên cứu làm rõ cơ sở lý luận, phân tích các vấn đề xoanh quanh
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng: Giai cấp công nhân và sứ mệnh của giai cấp công nhân
Phạm vi nghiên cứu: Ở Việt Nam, giai đoạn hiện nay
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Trang 4Cơ sở lý luận: Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lenin về giai cấp công nhân và
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Phương pháp nghiên cứu: Đề tài sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật với các phương pháp như thống nhất logic và lịch sử, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa
5 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Ý nghĩa lý luận: làm sáng tỏ về mặt lý luận, góp phần làm luận cứ khoa học trong việc nghiên cứu giai cấp công nhân và sứ mệnh giai cấp công nhân
Ý nghĩa thực tiễn: Nêu lên được vai trò của Đảng Cộng Sản trong quá trình thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam từ đó đưa ra những mục tiêu giải pháp thích hợp để đổi mới, phát triển đất nước
Trang 5NỘI DUNG Phần 1: Phần lý luận
1 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và giai cấp công nhân hiện đại ngày nay
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa
xã hội khoa học nói riêng và của Chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung
1.1 Khái quát quan điểm của chủ nghĩa Mác Lenin về giai cấp công nhân và
sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
a Khái niệm và đặc điểm của giai cấp công nhân:
Để khẳng định rõ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân thì trước hết ta cần phải tìm hiểu khái niệm giai cấp công nhân C.Mác và Ph.Ăngghen đã dùng nhiều thuật ngữ khác nhau để nói về giai cấp công nhân như: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội chỉ hoàn toàn dựa vào việc bán sức lao động của mình, lao động làm thuê ở thế
kỉ XIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhân đại công nghiệp, Giai cấp công nhân là một giai cấp cách mạng, có tinh thần cách mạng triệt để, có tính tổ chức kỷ luật lao động cao Dù diễn đạt bằng nhiều thuật ngữ nào đi nữa thì các nhà kinh điển cũng chỉ dựa vào 2 tiêu chí sau để phân biệt giai cấp công nhân với các giai cấp khác:
Về phương thức lao động, phương thức sản xuất: Giai cấp công nhân là những
người lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hóa cao Họ là bộ phận tiêu biểu cho giai cấp công nhân hiện đại
Về vị trí trong quan hệ sản xuất của giai cấp này trong chủ nghĩa tư bản: Họ là
những người lao động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho các nhà tư bản và bị tư bản bóc lột về giá trị thặng dư và trở thành giai cấp đối kháng giai cấp tư sản Đây là đặc trưng cơ bản của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản chủ nghĩa, nên Mác và Ph.Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản
Trang 6Từ hai nội hàm cơ bản trên thì ta có thể đưa ra định nghĩa về giai cấp công nhân: Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình phát triển của nền công nghiệp hiện đại; họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiên tiến; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá độ từ chủ nghĩa lên chủ nghĩa xã hội; ở các nước tư bản chủ nghĩa, họ là những người không có hoặc về cơ bản không có tư liệu sản xuất, phải làm thuê cho giai cấp tư sản và bị bóc lột giá trị thặng dư; ở các nước xã hội chủ nghĩa, cùng với nhân dân lao động,
họ làm chủ các tư liệu sản xuất chủ yếu và cùng hợp tác lao động vì lợi ích chung của toàn xã hội trong đó có lợi ích chính đáng của mình
b Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Ph Ăngghen viết: “ Thực hiện sự nghiệp giải phóng thế giới ấy, - đó là sứ
mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại” (3)
V.I.Lênin cũng chỉ rõ: “ Điểm chủ yếu trong học thuyết của Mác là ở chỗ nó
làm sáng rõ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội
xã hội chủ nghĩa”(4)
Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lênin đã khẳng định giai cấp công nhân chính là giai cấp tiên phong, có tinh thần cách mạng triệt để nhất, có khả năng tổ chức và lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ chế độ tư bản chủ nghĩa, xóa
bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động
và toàn thể nhân loại khỏi mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn lạc hậu, xây dựng cộng sản chủ nghĩa văn minh Nó được thể hiện trên ba nội dung sau:
Nội dung kinh tế: Giai cấp công nhân phải đóng vai trò nòng cốt trong quá trình
giải phóng và thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển, tạo cơ sở cho quan hệ sản xuất mới xã hội chủ nghĩa ra đời
Nội dung chính trị - xã hội: Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động
dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản tiến hành cách mạng chính trị để lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản, xóa bỏ chế độ áp bức bóc lột, giành quyền lực về tay giai cấp công nhân; thiết lập nhà nước xã hội chủ nghĩa và xây dựng nền dân chủ
xã hội chủ nghĩa
Trang 7Nội dung văn hóa, tư tưởng: Giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạng về
văn hóa, tư tưởng, phủ định có kế thừa các giá trị cũ và từng bước xây dựng hệ giá trị mới thể hiện bản chất ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa
1.2 Giai cấp công nhân và việc thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công
nhân hiện nay
a Giai cấp công nhân hiện nay trên thế giới
Giai cấp công nhân hiện nay là những tập đoàn người tiến hành sản xuất và cung cấp dịch vụ bằng phương thức công nghiệp, tạo nên cơ sở vật chất cho sự tồn tại và phát triển của thế giới hiện nay
Tuy nhiên cùng với sự thay đổi về nhiều mặt kinh tế, xã hội đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện đại không còn giống với những mô tả của Mác trong thế kỉ XIX Nhưng không vì thế mà phủ nhận khái niệm, sự tồn tại của giai cấp công nhân Họ vẫn tồn tại và vẫn có sứ mệnh lịch sử của mình trong xã hội tư bản hiện đại Họ có những điểm thay đổi, khác biệt so với giai cấp công nhân truyền thống ở thế kỷ XIX: họ có xu hướng trí tuệ hóa, trình độ cao, gắn liền với cuộc cách mạng 4.0, chủ yếu hao phí về trí lực, số lượng ngày càng tăng và ở các nước XHCN giai cấp công nhân đã trở thành giai cấp lãnh đạo, có tính xã hội hóa
và quốc tế hóa Không chỉ vậy cơ cấu ngành nghề cũng có thay đổi to lớn: bên cạnh công nhân của nền công nghiệp cơ khí đã xuất hiện công nhân của nền công nghiệp tự động hóa với việc áp dụng phổ biến công nghệ thông tin
b Thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trên thế giới hiện nay
Về nội dung kinh tế- xã hội
Trong thời đại đổi mới, giai cấp công nhân vẫn giữ lực lượng đông đảo, đóng
vai trò chủ chốt trong xây dựng và phát triển xã hội mới Điều đó được hiện rõ trong sự phát triển chủ nghĩa tư bản hiện đại Đi đầu trong việc sản xuất cơ sở vật chất, kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội, phát huy vai trò trong cuộc đấu tranh vì dân sinh, nước mạnh, công bằng, dân chủ, chủ nghĩa xã hội Cùng với sự phát triển của công nghệ hiện đại đã khiến cho lực lượng sản xuất và sức lao động của công nhân
Trang 8chuyển biến theo xu hướng tri thức hóa, trí tuệ hóa… đó cũng là mục tiêu chung của thế giới trong việc đỏi mới cơ cấu kinh tế Mặt khác thì mẫu thuẫn lợi ích giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản cũng ngày càng trở nên gay gắt không chỉ ở một vài quốc gia mà mang phạm vi trên toàn thế giới Trong xu hướng toàn cầu hóa hiện nay, ngoài đem lại những lợi ích to lớn trong việc phát triển kinh tế- xã hội nhưng đây cùng là một xu hướng mang nhiều tính trái chiều bởi toàn cầu hóa hiện nay vẫn còn mang đậm chất tư bản chủ nghĩa, vẫn tiềm ẩn sự bất công, bất bình đằng thúc đẩy cho các cuộc đấu tranh chống bóc lột sức lao động nhằm thu được nhiều giá trị thặng dư trên phạm vi thế giới, xác lập trật tự mới công bằng, từng bước thức hiện sứ mệnh lịch sử trong kinh tế- xã hội
Về nội dung chính trị- xã hội
Đối với các nước tư bản chủ nghĩa, mục tiêu chính là đấu tranh chống lại bất công và bất bình đẳng trong xã hội của giai cấp công nhân và nhân dân lao động cùng với đó thực hiện mục tiêu lâu dài là giành chính quyền về tay giai cấp công nhân, thiết lập nền chuyên chính dân chủ nhân dân
Đối với các nước xã hội chủ nghĩa, nơi các Đảng cầm quyền thì nội dung chính trị - xã hội của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân là lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới, thành công thực hiện các nhiệm vụ được đề ra trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, đưa đất nước ngày càng phát triển và vững mạnh
Về nội dung văn hóa, tư tưởng
Đây là cuộc đấu tranh ý thức hệ giữa chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa tư bản diễn
ra rất căng thẳng và quyết liệt không chỉ ở các nhước xã hội chủ nghĩa mà còn ở các nước tư bản chủ nghĩa Bởi vậy đấu tranh để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản, giáo dục nâng cao nhận thức và củng cố niềm tin đối với lý tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đề cao tinh thần yêu nước và dân tộc chính là nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay về vấn đề văn hóa tư tưởng
Trang 9
1.3 Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam
a Đặc điểm của giai cấp công nhân Việt Nam
Giai cấp công nhân Việt Nam sinh ra và lớn lên gắn liền với chính sách khai thác thuộc địa nửa phong kiến của thực dân Pháp vào đầu thế kỷ XX, ra đời trước giai cấp tư sản và là giai cấp trực tiếp đối kháng với thực dân Pháp để giành độc lập
Giai cấp công nhân Việt Nam phần lớn xuất thân từ nông dân và các tầng lớp lao động trong xã hội nên đó là điều kiện thuận lợi để họ xây dựng nên khối liên minh công – nông vững chắc, đảm bảo cho sự lãnh đạo của giai cấp công nhân trong suốt quá trình cách mạng Đó cũng là điểm khác biệt của giai cấp công nhân Việt Nam
Quá trình đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân Việt Nam được chia
làm hai giai đoạn Thứ nhất, giành chính quyền về tay nhân dân, chống thực dân
Pháp Mặc dù số lượng ít, trình độ học vấn thấp nhưng họ mang trong mình một tinh thần đấu tranh kiên cường, bất khuất vì phải chịu sự áp bức bóc lột đó là động lực mạnh mẽ thúc đẩy họ đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc Họ được nhân dân ủng hộ và thu hút cả các giai tầng khác từ già đến trẻ, thanh niên, sinh viên
cũng ra quân tham gia Thứ hai, sau khi đánh đuổi được thực dân Pháp họ đã từng
bước xây dựng chính quyền và tổ chức lại bộ máy nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Họ tăng nhanh cả về mặt số lượng và chất lượng, đi đầu trong việc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội, trong sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa đất nước nhằm thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
b Nội dung sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay
Với tư cách là nhân lực lao động chủ yếu tham gia phát triển nền kinh tế thị trường hiện đại, định hướng xã hội chủ nghĩa, giai cấp công nhân Việt Nam phải là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa Qua đó nhằm giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Trang 10Xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, mà nội dung cốt lõi là xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa Đấu tranh bảo vệ chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chống lại những quan điểm sai trái, xuyên tạc của các thế lực thù địch
Phần 2: Liên hệ thực tế và liên hệ bản thân
1 Liên hệ thực tế
1.1 Giai cấp công nhân, phong trào công nhân Việt Nam và trên thế giới hiện nay
Trong quá trình đổi mới, hội nhập thế giới với vai trò là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, giai cấp công nhân Việt Nam đã và đang không ngừng lớn mạnh cả về số lượng và chất lượng, tham gia lao động trong tất
cả các ngành, nghề, các thành phần kinh tế Trong Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng, đồng chí Nguyễn Đình Khang- Ủy Viên TW Đảng cho biết:
“Theo Tổng cục Thống kê, hiện nay, tổng số lao động làm công hưởng lương trong các loại hình doanh nghiệp ở nước ta có khoảng 24,5 triệu người, trong đó công nhân, lao động trong các doanh nghiệp chiếm khoảng 60%, chiếm tỉ lệ khoảng 14% số dân và 27% lực lượng lao động xã hội Trình độ học vấn và trình độ chuyên môn, nghề nghiệp, chính trị của giai cấp công nhân ngày càng được cải thiện Số công nhân có tri thức, nắm vững khoa học - công nghệ tiên tiến đã tăng lên”
Xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam lớn mạnh là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của tất cả hệ thống chính trị, xã hội và sự phấn đấu vươn lên của bản thân mỗi công nhân; trong đó, sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản và sự quản lý của Nhà nước có vai trò chủ chốt, quyết định
Theo Nghị quyết Đại hội XII của Đảng đã nêu rõ: “Sự lớn mạnh của giai cấp công nhân là một điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” Vậy câu hỏi đặt ra là: “Giai cấp
công nhân Việt Nam cần phải làm gì để thực hiện tốt sứ mệnh lịch sử của mình trong sự nghiệp đổi mới ngày nay ?” Điều này đòi hỏi Đảng và Nhà nước cần phải