MỤC ĐÍCH: - Để tìm hiểu tư tưởng của Bác về giáo dục. - Để tìm hiểu về những mặt ưu và khuyết điểm của nền giáo dục nước ta. Từ đó, đề ra những kiến nghị, biện pháp cho nền giáo dục Việt Nam nói chung và cho bản thân nói riêng. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: - Làm sáng tỏ được nội dung nhận định của Bác về sự nghiệp giáo dục của Việt Nam - Tìm hiểu sâu hơn về thực trạng giáo dục của nước ta - Đánh giá được những thành tựu của giáo dục trong nhiều năm nay - Nêu lên được những mặt ưu và khuyết điểm của nền giáo dục Việt Nam - Đề ra được những biện pháp cho nền giáo dục nước ta và vận dụng cho bản thân.
Trang 11 ĐẶT VẤN ĐỀ:
Mạnh Tử nói: “Nhân chi sơ tính bổn thiện, tính tương cận tập tương viễn”, nghĩa làcon người sinh ra ban đầu vốn dĩ lương thiện, tính tình khá đồng nhất, nhưng do môi trường
và sự tiếp cận học hỏi khác nhau mà tính tình đâm ra khác biệt nhau Do đó, môi trường và
sự giáo dục sẽ làm con người thay đổi, nghĩa là giáo dục đóng vai trò quyết định cho bảntính của con người trong tương lai
Hơn thế nữa, do đang là sinh viên trên ghế giảng đường; nên chúng em nhận thấy rõvai trò của việc giáo dục là rất quan trọng Vì thế, nhóm chúng em quyết định tìm hiểu về
vấn đề giáo dục qua một nhận định của Hồ Chí Minh: ”Giáo dục trong nhà trường dù có tốt mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không thu được hoàn toàn”.
2 MỤC ĐÍCH:
- Để tìm hiểu tư tưởng của Bác về giáo dục
Trang 2- Để tìm hiểu về những mặt ưu và khuyết điểm của nền giáo dục nước ta Từ đó, đề ranhững kiến nghị, biện pháp cho nền giáo dục Việt Nam nói chung và cho bản thân nóiriêng.
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
- Thực trạng giáo dục Việt Nam xưa và nay
- Các chủ thể trong giáo dục (Học sinh, giáo viên, cấp lãnh đạo, gia đình….)
4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
- Làm sáng tỏ được nội dung nhận định của Bác về sự nghiệp giáo dục của Việt Nam
- Tìm hiều sâu hơn về thực trạng giáo dục của nước ta
- Đánh giá được những thành tựu của giáo dục trong nhiều năm nay
- Nêu lên được những mặt ưu và khuyết điểm của nền giáo dục Việt Nam
- Đề ra được những biện pháp cho nền giáo dục nước ta và vận dụng cho bản thân
1 Cơ sở lý luận
1.1 Khái niệm giáo dục
Giáo dục là quá trình được tổ chức có ý thức, hướng tới mục đích khơi gợi hoặc biếnđổi nhận thức, năng lực, tình cảm, thái độ của người dạy và người học theo hướng tích cực.Nghĩa là góp phần hoàn thiện nhân cách người học bằng những tác động có ý thức từ bênngoài, góp phần đáp ứng các nhu cầu tồn tại và phát triển của con người trong xã hội đươngđại
1.2 Vai trò của giáo dục
Không chỉ trong giai đoạn hiện nay vị trí tầm quan trọng của giáo dục mới được khẳng định
mà tư tưởng này trải qua từng thời kỳ lịch sử đã được một dân tộc có truyền thống hiếu học
đã dày công vun trồng và củng cố Ở mọi thời đại giáo dục luôn luôn dành được sự quantâm
- Năm 1075 Lý Nhân Tông mở khoa thi đầu tiên tuyển nhân tài, “Năm 1086 thi lấy người
có văn học trong nước sung làm quan Hàn lâm viện” Từ đó đến các triều đại tiếp theo Nhà
Trang 3tài, người có trí tuệ phục vụ cho nhân dân cho đất nước Và Quốc Tử Giám trường đại họcđầu tiên của nước Việt Nam nơi vinh danh của những người thi cử đỗ đạt có đức có tài, đó
là một minh chứng sống cho việc luôn luôn coi trọng giáo dục là quốc sách hàng đầu củadân tộc ta
Giáo dục bao gồm việc dạy và học, và đôi khi nó cũng mang ý nghĩa như là quá trìnhtruyền thụ, phổ biến tri thức, truyền thụ sự suy luận đúng đắn, truyền thụ sự hiểu biết Giáodục là nền tảng cho việc truyền thụ, phổ biến văn hóa từ thế hệ này đến thế hệ khác Giáodục là phương tiện để đánh thức và nhận ra khả năng, năng lực tiềm ẩn của chính mỗi cánhân, đánh thức trí tuệ của mỗi người Nó ứng dụng phương pháp giáo dục, một phươngpháp nghiên cứu mối quan hệ giữa dạy và học để đưa đến những rèn luyện về tinh thần, vàlàm chủ được các mặt như: ngôn ngữ, tâm lý, tình cảm, tâm thần, cách ứng xử trong xã hội
Dạy học là một hình thức giáo dục đặc biệt quan trọng và cần thiết cho sự pháttriển trí tuệ, hoàn thiện nhân cách học sinh
Quá trình dạy học nói riêng và quá trình giáo dục nói chung luôn gồm các thành
tố có liên hệ mang tính hệ thống với nhau: mục tiêu giáo dục, nội dung giáo dục, phươngpháp giáo dục, phương tiện giáo dục, hình thức tổ chức và chỉ tiêu đánh giá
Sự giáo dục của mỗi cá người bắt đầu từ khi sinh ra và tiếp tục trong suốt cuộc đời (Mộtvài người tin rằng, sự giáo dục thậm chí còn bắt đầu trước khi sinh ra, theo đó một số cha
mẹ mở nhạc, hoặc đọc cho những đứa trẻ trong bụng mẹ với hy vọng nó sẽ ảnh hưởng đến
sự phát triển của đứa trẻ sau này) Với một số người quá trình đấu tranh giành giật sự sống,giành giật sự thắng lợi trong cuộc sống cung cấp kiến thức nhiều hơn cả sự truyền thụ kiếnthức ở các trường học Các cá nhân trong gia đình và ngoài xã hội cũng có ảnh hưởng lớnđến hiệu quả giáo dục, thường có ảnh hưởng nhiều hơn, mặc dù việc dạy dỗ trong gia đình
có thể không mang tính chính thức, chỉ có chức năng giáo dục rất thông thường
1.3 Mục đích giáo dục
Mục đích cao cả trong suốt cuộc đời phấn đấu của Hồ Chí Minh đó là mong cho dân tộc,nhân dân có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc
Trang 4Ngày nay nước ta đã được độc lập, dân ta đã được tự do, thanh niên đã là người làm chủ đấtnước, vì vậy mục đích của nền giáo dục là đào tạo ra những con người biết làm chủ nướcnhà, phải lấy nhiệm vụ học tập làm chủ yếu.
Người đã chỉ rõ mục đích của việc học đó là: học để yêu Tổ quốc, học để yêu nhân dân, học
để yêu lao động, học để yêu đạo đức, học để phụng sự Tổ quốc, học để phụng sự nhân dân.Mục đích giáo dục lớn nhất trong tư tưởng của Hồ Chí Minh là vì con người, cho conngười, là xây dựng con người mới, đào tạo ra những con người biết làm chủ nước nhà
1.4 Nội dung giáo dục
Để xây dựng xã hội chủ nghĩa theo Người: “trước hết cần phải có con người xã hội chủnghĩa” Đào tạo con người xã hội chủ nghĩa không có con đường nào khác ngoài giáo dụctri thức khoa học và lý tưởng, đạo đức xã hội chủ nghĩa Đó là nền giáo dục nhằm phát triểncon người toàn diện trong thời đại mới Hồ Chí Minh cho rằng phải xây dựng cho ngườihọc toàn diện những mặt chính sau: trí dục, đức dục, thể dục, mĩ dục, giáo dục lao động kỹ
thuật Ngoài ra cần phải học lý luận Mác Lênin kết hợp với đấu tranh và công tác hàngngày, phải luyện tài, rèn đức, trong đó Hồ Chí Minh đặc biệt nhấn mạnh tới giáo dục đạođức Người nói “dạy cũng như học là phải biết chú trọng cả tài và đức”, đức được coi như
là “cái gốc” của cây, “nguồn” của sông, nếu không có đức thì người có tài cũng vô dụng
Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc kết hợp các hình thức giáo dục, không tuyệt đối hoábất cứ một hình thức giáo dục nào Hồ Chủ tịch đã chỉ ra hiệu quả của việc phát huy mốiliên hệ mật thiết giữa nhà trường - gia đình và xã hội trong giáo dục chăm lo, bồi dưỡng thế
Trang 5Giáo dục (ngày 3 đến 8 tháng 6-1957, tại Hà Nội): "Giáo dục trong nhà trường dù có tốt
mấy nhưng thiếu giáo dục trong gia đình và ngoài xã hội thì kết quả cũng không thu được hoàn toàn". Điều này thật thấm thía Bởi vì, giáo dục là sự nghiệp của toàn Đảng,toàn dân, của mỗi gia đình, của các lực lượng xã hội Nên chỉ có kết hợp chặt chẽ các yếu
tố này mới tạo thành sức mạnh tổng hợp để đưa sự nghiệp “trồng người” đi đến thắng lợi
Đối với Hồ Chí Minh, tất cả các phương pháp giáo dục như phương pháp đối thoại, phươngpháp học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, phương pháp làm gương, phương phápkết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội đều nhằm mục đích "nêu cao tác phong độclập suy nghĩ và tự do tư tưởng", nâng cao nhận thức, chất lượng và hiệu quả giáo dục Cácphương pháp này vừa mang tính truyền thống, lại vừa hiện đại, vừa hệ thống, khoa học, lạivừa cụ thể, thiết thực, luôn gắn với đời sống và thời đại
2.1 Giáo dục trong nhà trường
Giáo dục đạo đức trong nhà trường là môi trường đào tạo cho con người có trình độ
năng lực, có phẩm chất đạo đức, có bản lĩnh chính trị vững vàng, nhằm phát triển toàn diệncon người Giáo dục nhà trường là giáo dục có bài bản, có hệ thống và kết hợp với nhiều
loại hình giáo dục khác Cho nên, giáo dục nhà trường có một ý nghĩa độc đáo và quan trọng trong việc hình thành ý thức và nhân cách đạo đức Đáng tiếc là ở nước ta, cả một
thời gian khá dài, nhà trường hoặc bỏ quên hoặc quá xem nhẹ môn học đạo đức Gần đây,tình trạng này đã có những bước cải thiện đáng kể Tuy nhiên, giáo dục đạo đức còn mangtính hình thức, thậm chí sơ sài, lý thuyết suông nên chưa mang lại hiệu quả Thực tế đó đã
có ảnh hưởng không nhỏ, nếu không nói là ảnh hưởng xấu, đến việc giáo dục đạo đức trongnhà trường Những yếu kém này, xét từ góc độ đạo đức cũng là nhân tố liên quan đến sựsuy thoái, sự xuống cấp về nhân cách đạo đức của con người và xã hội
Nhìn một cách khái quát thì giáo dục đạo đức chưa tương xứng với yêu cầu của sự pháttriển kinh tế - xã hội Để đảm bảo hiệu quả cho công tác giáo dục đạo đức trong nhà trường,đòi hỏi cần phải đẩy mạnh giáo dục đạo đức, lối sống, những truyền thống tốt đẹp của dântộc, nâng cao ý thức trách nhiệm của học sinh, sinh viên với bản thân, gia đình, trách nhiệm
Trang 6của tuổi trẻ đối với quê hương, đất nước Phải coi đạo đức học là một ngành khoa học thực
sự và không thể thiếu trong chương trình giáo dục và đào tạo Trước đây, lúc sinh thời, Chủtịch Hồ Chí Minh đã từng mong muốn: “Đạo đức học cần phải trở nên một ngành khoa học
xã hội mà những người có trách nhiệm phải đi sâu nghiên cứu chuyên cần hơn nữa Nócũng phải trở thành một môn khoa học không thể thiếu được trong các trường đại học vàgiáo dục phổ thông”
2.1.1 Ưu điểm
Ngày càng được Chính phủ quan tâm sâu sắc
Cả nước đều biết, ngay từ khi nhận trọng trách mới, Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân
đã dành nhiều công sức trực tiếp lao vào giải quyết những vấn đề nóng bỏng trong ngànhgiáo dục Đích thân Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng quan tâm chỉ đạo Bộ này và cácngành có liên quan làm tất cả những gì có thể để cải thiện tình hình và đẩy mạnh phát triểngiáo dục, coi đấy là một trong những ưu tiên lớn của quốc gia Việc làm gần đây nhất làThủ tướng chỉ thị đẩy mạnh vấn đề cho các sinh viên nghèo vay tiền ngân hàng để đi học…
Phát huy và bồi dưỡng tốt cho năng lực của mỗi học sinh, sinh viên
Mỗi học sinh, cho dù ở độ tuổi nào, với những đặc điểm về tính cách, sở thích,khuynh hướng, và khả năng riêng Nếu được giáo viên hiểu, quan tâm, chăm chút thì cóthể khơi nguồn năng lực tối đa cho từng em, giúp các em đạt được những mục tiêu học tập
và rèn luyện bản thân, hướng tới đạt được những ước mơ của chính mình Mỗi lớp học làmột gia đình nhỏ, nhà trường là một gia đình lớn, trong đó mỗi thành viên hiểu, tôn trọng,đùm bọc và giúp đỡ lẫn nhau Mỗi học sinh được rèn luyện trở nên tự nguyện và tích cựcquay lưng lại với những tiêu cực đối với tuổi trẻ Mỗi lớp học đầy ắp tiếng cười, sân trườngtràn ngập niềm vui, tình thày trò, tình bạn, và mối quan tâm xã hội là những nền tảng đemlại giá trị quý báu vô giá cho những năm tháng theo học tại trường
- Cung cấp nhiều kiến thức bổ ích về khoa học kĩ thuật, văn hóa nghệ thuật, cho họcsinh , sinh viên
- Giúp hoc sinh, sinh viên rèn luyện thêm về kĩ năng giao tiếp, khả năng tư duy độclập, làm chủ bản thân và hoat đông tích cực, có ích cho xã hội
Nhận thức rõ nét về tinh hoa văn hóa dân tộc
Trang 7- Giúp học sinh, sinh viên hiểu và tôn trọng giá trị truyền thống của dân tộc trong mọisinh hoạt liên hệ tới gia đình, nghề nghiệp, và quốc gia, bảo tồn và phát huy được nhữngtinh hoa hay những truyền thống tốt đẹp của văn hóa dân tộc; để không bị mất đi hay tanbiến trong những nền văn hóa khác.
- Hiểu được tinh thần dân tộc không nhất thiết phải bảo thủ, không nhất thiết phảiđóng cửa Ngược lại, có thể mở rộng, tiếp nhận những kiến thức khoa học kỹ thuật tân tiếntrên thế giới, tiếp nhận tinh thần dân chủ, phát triển xã hội, giá trị văn hóa nhân loại để gópphần vào việc hiện đại hóa quốc gia và xã hội, làm cho xã hội tiến bộ tiếp cận với văn minhthế giới
- Giúp học sinh tổ chức những nhóm làm việc độc lập qua đó phát triển tinh thầncộng đồng và ý thức tập thể; giúp học sinh phát triển óc phán đoán với tinh thần tráchnhiệm và kỷ luật; giúp phát triển tính tò mò và tinh thần khoa học; giúp học sinh có khảnăng tiếp nhận những giá trị văn hóa của nhân loại
- Giúp học sinh hiểu biết hoàn cảnh xã hội, môi trường sống, và lối sống của ngườidân; giúp học sinh hiểu biết lịch sử nước nhà, yêu thương xứ sở mình, ca ngợi tinh thầnđoàn kết, tranh đấu của người dân trong việc chống ngoại xâm bảo vệ tổ quốc; giúp họcsinh học tiếng Việt và sử dụng tiếng Việt một cách có hiệu quả; giúp học sinh nhận biết nétđẹp của quê hương xứ sở, những tài nguyên phong phú của quốc gia, những phẩm hạnhtruyền thống của dân tộc; giúp học sinh bảo tồn những truyền thống tốt đẹp, những phongtục giá trị của quốc gia; giúp học sinh có tinh thần tự tin, tự lực, và tự lập
Nhận biết được sự cần thiết của việc giáo dục trong trường học mà số lượng học sinh,sinh viên đến học và lớp học, trường học ngày càng được mở rộng Quan sát số liệu đượccho bởi biểu đồ sau:
Trang 9
Biểu đồ trên đã cho chúng ta thấy quy mô giáo dục - đào tạo tăng lên qua các năm thểhiện rõ sự quan tâm của cộng đồng, xã hội đối với việc giáo dục trong nhà trường.
2.1.2 Nhược điểm
Bên cạnh những ưu điểm vượt trội, ta có thể nhận thấy sau một thời gian dài chođến hiện nay sự phát triển của nền giáo dục Việt Nam vẫn không đáp ứng được yêu cầu vềnguồn nhân lực ưu tú Việc này đòi hỏi Việt Nam phải xem xét lại
Những tiêu cực trong lĩnh vực giáo dục
Tác động sâu xa và lâu dài về mặt văn hóa của những tiêu cực trong lĩnh vực giáodục làm nhiều giá trị cao quý bị mai một, với nhiều di chứng khó sửa: suy nghĩ lệch lạc vềcái học trở thành hiện tượng xã hội phổ biến; tư tưởng bằng cấp, tình trạng chạy trườngchạy điểm, bằng thật học giả, gian lận, nói dối tràn lan; bệnh hình thức và thành tích chủnghĩa để lại nhiều hậu quả trầm trọng; giác ngộ ý thức làm chủ bản thân và vai trò chủ nhâncủa đất nước bị hạn chế; tình trạng dạy và học nhồi sọ cản trở đáng kể sự phát triển của mỗi
cá nhân cũng như của của đất nước, chẳng những không khuyến khích tự do tư duy sángtạo mà còn ảnh hưởng đến khả năng đề kháng sự nô dịch sùng ngoại; trong xã hội khônghiếm tư tưởng “ăn đong” và tư tưởng làm thuê, không hiếm hiện tượng vùi dập và bỏ phíngười tài Tất cả những yếu kém này vừa đang cản trở khả năng phấn đấu của từng cánhân, vừa tiếp tục khoét sâu các mặt suy yếu của xã hội, của đất nước Đã thế, lại cókhuynh hướng đổ hết mọi tội lỗi lên cơ chế thị trường! Tiến sâu vào thời kỳ phát triển hiệnđại và hội nhập, nhưng nhìn chung trong cả nước ý thức luật pháp đối với nhà nước phápquyền, cũng như ý thức tự chủ đối với xã hội dân sự của những người trong hệ thống bộmáy nhà nước cũng như của người dân còn nhiều mặt hạn chế
Chất lượng giáo dục còn kém
Nhiều trường, nhiều trường lớn và đông, chất lượng nhìn chung thấp, nhiều nơi rấtthấp Đó là đặc điểm chung nhất cho các loại trường từ tiểu học cho đến đại học, các họcviện, viện nghiên cứu Xin lưu ý, đã có một thời nước ta còn nghèo hơn hiện nay, trongnước còn chiến tranh, thế nhưng nền giáo dục nước ta thời đó đã đóng góp không nhỏ vào
Trang 10cuộc kháng chiến và mọi nhiệm vụ khác nó phải cáng đáng đối với đất nước, đã trở thànhniềm tự hào lớn của đất nước, một vết son sáng ngời của chế độ chính trị nước ta thời đóvới những tên tuổi bất hủ như Nguyễn Văn Huyên, Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, TônThất Tùng, Đặng Thai Mai, Đặng Văn Ngữ , với không ít những mái trường từ trung họcphổ thông đến đại học, từ trường dạy nghề đến trường cao đẳng… đã một thời làm dạngdanh nền giáo dục Việt Nam Chính quá khứ đáng ghi nhớ này thôi thúc chúng ta phải kiêntâm đi tìm đâu là những nguyên nhân đích thực của những yếu kém hôm nay trong nhàtrường của nước ta Bàn riêng về nhà trường, những yếu kém chính là chương trình giảngdạy, điều kiện vật chất kỹ thuật và trường sở, thư viện, sách tham khảo… Nếu so với nềngiáo dục ở thời đại tin học thì còn phải nêu nhiều yếu kém khác nữa.
Chương trình học tiếng nước ngoài còn hạn chế
Ngoại ngữ đang là một trong những vấn đề bức thiết nhất và cũng là một trong nhữngbất cập lớn nhất của nhà trường nước ta Không thể hình dung sống trong thế giới ngày naykhông có ngoại ngữ Con đường tiếp cận mọi thành tựu văn hóa, tiến bộ khoa học và kỹthuật của thế giới, con đường hội nhập vào kinh tế và cộng đồng thế giới đều phải đi quacái cầu ngoại ngữ Con đường khai thác lợi thế nước đi sau và làm giàu trí tuệ của chínhmình phải có ngoại ngữ hỗ trợ Sự thật là nền giáo dục nước nhà không quan tâm đúng mứcvấn đề ngoại ngữ, lại quen lối tư duy đổ tội cho cái nghèo một cách không thể biện bạchđược Đã đến lúc phải đưa chương trình dạy ngoại ngữ trở thành một phần bắt buộc trongchương trình giảng dạy từ cấp phổ thông – khả năng cho phép đến đâu thì thực hiện tới đấyrồi mở rộng dần ra – ví dụ bắt đầu từ các vùng đô thị và kinh tế phát triển Vì yêu cầu hộinhập và vì ở sát nền kinh tế khổng lồ Trung Quốc, học tiếng Anh và tiếng Hoa ngày càngtrở nên cấp thiết
Giới trẻ thường sao nhãng việc học văn hóa truyền thống
Riêng về mặt văn hóa, lịch sử và ngôn ngữ, phát huy truyền thống và bản sắc dântộc, vấn đề duy dưỡng và khai thác vốn Hán nôm của quốc gia ngày càng trở nên quantrọng Vấn đề này bị sao lãng hời hợt đến mức có nguy cơ đi tới một nền văn hóa mất gốc.Còn rất nhiều việc phải làm để văn hóa Việt trở thành tâm hồn dẫn dắt con đường đi lên củađất nước, là yếu tố gìn giữ bản sắc và sự trường tồn của dân tộc ta Để đứng được trong
Trang 11cạnh tranh của toàn cầu hóa, Việt Nam chẳng những cần hiển diện trước thế giới là một nềnkinh tế mà còn là một hình ảnh văn hóa của chính mình.
Thư viện còn hạn chế về chất lượng cũng như số lượng
Trong nhà trường còn có vấn đề sách và thư viện không thể bỏ qua được Nếunói tỷ lệ số lượng sách in ra so với dân số, có lẽ phải xếp hạng bậc cao hay rất cao cho nước
ta, có lần báo chí nước ta đã tự xếp hạng ta là nước Đông Nam Á có cố lượng đầu sáchhàng năm cao nhất trong vùng, không rõ chính xác đến mức nào Nhưng xin hãy đến thămbất kỳ cửa hàng sách hay vào bất kỳ thư viện nào của các trường, viện, nhìn chung sách củatác giả nước ta chất lượng thấp, không ít nội dung sao chép một cách chắp vá của bênngoài, lạc hậu xa so với trình độ chung trên thế giới, nhiều sách rất khó tin cậy cho việcnghiên cứu nghiêm túc của người dậy cũng như người học ở tất cả các bậc học Trong khisách dịch cũng rất nhiều chuyện để nói Điều khổ sở nữa là giá sách đắt quá so với số đôngtrong xã hội Dạy mà không có sách tốt cho tham khảo, nghiên cứu, cập nhật thì chỉ còncách mài giáo án – dù là giáo án vay mượn - ra mà dạy Học mà không có sách cho tự họcthì chỉ còn cách học nhồi sọ và học thuộc lòng Tình hình thư viện nói chung của cáctrường, viện cũng đáng buồn như vậy Rất nên có một chuyên đề riêng bàn tính việc tháo
gỡ vấn đề sách và thư viện
Phương pháp giảng dạy còn chưa theo kịp xu hướng của thế giới
Nội dung và phương pháp giáo dục thể hiện xu hướng hư học cổ lỗ, dành nhiều thờigian học những kiến thức lạc hậu vô bổ (sau nhiều lần bàn cãi cũng chỉ mới giảm được thờilượng bắt buộc) Mặt khác lại quá thực dụng thiển cận, thiên về triết lý mì ăn liền mà coinhẹ những vấn đề có ý nghĩa cơ bản suốt đời cho mỗi người như: hình thành nhân cách, rènluyện năng lực tư duy, khả năng cảm thụ Coi nhẹ kỹ năng lao động, kỹ năng sống, kỹ nănggiao tiếp, đức tính trung thực, năng lực sáng tạo, trí tưởng tượng, là những đức tính thời nàocũng cần nhưng đặc biệt thời nay càng cần hơn bao giờ hết Bằng cách đặt nặng quá mứcbằng cấp và thi cử, nhà trường đã vô tình tuôn ra xã hội mọi thứ rác rưởi độc hại: bằng giả,bằng dỏm, học giả, v.v
Dân trí thấp
Là hệ quả tất nhiên của giáo dục yếu kém tác động tiêu cực đến môi trường, sứckhỏe cộng đồng, an toàn giao thông, và hàng loạt vấn nạn khác Thêm vào đó, chất lượng
Trang 12giáo dục quá thấp là nguyên nhân quan trọng gây ra nạn chảy máu chất xám đang làm xãhội mất đi những nguồn lực trí tuệ quý giá Hai năm gần đây đã có một số chuyển biến tíchcực nhưng vì chưa động tới các vấn đề cốt lõi - nơi sức ỳ đã bám rễ trong nhiều năm - nênchưa tạo đủ xung lực cho một cuộc lột xác của giáo dục hiện đang là đòi hỏi cấp bách của
xã hội
Xuất phát từ quan niệm lệch lạc về sứ mạng và vai trò người thầy trong nền giáodục hiện đại Phản ứng lại tư duy lạc hậu trong nhà trường cũ, gán cho thầy quyền uy tuyệtđối theo quan niệm “không thầy đố mầy làm nên”, biến giáo dục thành quá trình truyền đạt
và tiếp thu hoàn toàn thụ động, đã xuất hiện tư duy cực đoan ngược lại, phủ nhận vai tròthen chốt của thầy đối với chất lượng giáo dục
Chạy theo số lượng, hy sinh chất lượng
Bất chấp mọi chuẩn mực, thông lệ và kinh nghiệm quốc tế, khiến việc hội nhập khókhăn và không cạnh tranh nổi ngay với giáo dục các nước trong khu vực Với cách quản lý
xô bồ, số phế phẩm tuôn ra xã hội ngày càng đông, tài năng làng nhàng chiếm ưu thế, rồiphế phẩm thế hệ 1 sản xuất ra phế phấm thế hệ 2, cứ thế thành cái vòng xoáy trôn ốc nhấnchìm giáo dục trong một mớ bòng bong, không gỡ ra được (tình hình lộn xộn về các bằngcấp đại học, thạc sĩ, tiến sĩ trong nước và các chức danh GS, PGS hay các danh vị khác đãkhiến các sản phẩm giáo dục VN mất giá thảm hại trên quốc tế)
2.2 Giáo dục trong gia đình
Nếu như giáo dục trong nhà trường quá trình phát triển tri thức là chủ yếu thì giáo dụctrong gia đình và ngoài xã hội lại là quá trình nhận thức về đạo đức; giúp con người pháttriển toàn diện về mọi mặt
Qua các phương tiện thông tin đại chúng, ta đã biết được 1 số sự việc khiến không ai
có thể làm ngơ như:
_ Thứ 4, ngày 10/03/2010, trên hầu hết các phương tiện thông tin đại chúng từ báo, đài,internet… đều đồng loạt đăng tải một tin làm dư luận xã hội bàng hoàng, xôn xao: Sốc vớiclip nữ sinh đánh đập, xé áo bạn trên phố Sau khi sự việc này lan rộng và nhận được sựquan tâm của nhiều ngành chức năng, tất cả đều có chung nhận xét: sự việc này là hồi