Tài liệu Beginning a Life in Australia - TAS - Vietnamese docx

Điều quan trọng quí vị cần biết là một số di dân thường trú và đa số những người nhập cư vào Úc với chiếu khán tạm thời có thể không hội đủ điều kiện để được sử dụng tất cả mọi dịch vụ..

Bắt đầu Cuộc Sống tại Úc

Chào mừng quí vị đến

Tasmania

Việt ngữ Vietnamese

T h á n g G i ê n g 2 0 0 9

Ngày xuất bản: T h á n g G i ê n g 2 0 0 9

Số điện thoại: Những số điện thoại bắt đầu bằng 1800 là những số điện thoại miễn phí nếu

quí vị gọi từ máy điện thoại tư nhân và được tính theo giá biểu cú gọi địa phương nếu gọi từ các trạm điện thoại công cộng Những số điện thoại bắt đầu bằng 13 hoặc 1300 được tính theo giá biểu cú gọi địa phương Một vài số điện thoại bắt đầu bằng 1 300 hoặc 1 800 chỉ có thể dùng ở vùng ngoại vi thủ phủ tiểu bang Giá biểu điện thoại lưu động sẽ được áp dụng nếu quí vị gọi bằng điện thoại lưu động

Những số điện thoại không bắt đầu bằng 13, 1300 hoặc 1800: Nếu gọi từ ngoài nước Úc, bấm số 61 dành cho nước Úc, kế đến là số địa phương không cần bấm số 0 thường thấy trước số này, sau đó là số điện thoại muốn gọi Nếu gọi từ trong nước Úc nhưng ngoài tiểu bang hay Lãnh Thổ, bấm số địa phương, sau đó là số điện thoại muốn gọi

Lời phủ nhận: Trong khi Department of Immigration and Citizenship (Bộ Di Trú và Công

Dân Vụ gọi tắt là Bộ) và những người đóng góp đã cố gắng để bảo đảm rằng những tư liệu trong tập sách này chính xác vào thời điểm phát hành, tập sách này nói bao quát về nhiều vấn đề có thể thay đổi thường xuyên Bộ và những người đóng góp không chịu trách nhiệm

về sự sơ suất nếu có bất cứ ai bị mất mát hoặc bị thiệt hại do việc tin cậy vào những tư liệu trong tập sách này

1

Mục Lục

Giới thiệu 5

1 Những điều nên làm càng sớm càng tốt 6

A Nộp đơn xin Số Thuế 6

B Đăng ký Medicare và mua bảo hiểm y tế tư 7

C Mở trương mục ngân hàng 7

D Đăng ký với Centrelink 8

E Liên lạc Dịch vụ Thẩm tra Sức khoẻ 8

F Đăng ký học Anh Ngữ 8

G.Ghi danh nhập học cho con 9

H Xin lấy bằng lái xe 9

2 Giúp đỡ về Anh ngữ 10

Các dịch vụ phiên và thông dịch 10

Học Anh Ngữ cho Tráng niên 11

3 Các trường hợp khẩn cấp 14

Cảnh sát 14

Xe cứu thương 14

Cứu hỏa 15

Những số điện thoại khẩn cấp khác 15

4 Tìm sự giúp đỡ ở đâu 16

Adult Migrant English Program (AMEP) (Chương trình Anh ngữ Di dân Tráng niên) 16

Các tổ chức cộng đồng và tôn giáo 16

Những dịch vụ giúp đỡ các di dân mới đến Úc theo diện nhân đạo 17

Multicultural Tasmania (Tasmania Đa văn hoá) 18

Các dịch vụ dành cho Thanh Thiếu Niên 19

Trợ giúp luật pháp 19

Bạo hành 20

Quyền hạn của Người Tiêu Thụ 20

Hội đồng thành phố địa phương 21

Dịch vụ Thông tin cho các vùng Nông thôn ( Australian Government Regional Information Services gọi tắt là AGRIS) 21

Giúp đỡ Khẩn cấp 21

Tìm thân nhân 23

Cố vấn bằng điện thoại trong trường hợp gặp khủng hoảng 23

Hôn nhân và các mối quan hệ khác 23

Dịch vụ cố vấn dành cho những Nạn nhân của Tra tấn và Tai biến 24

Chương trình cho mượn tiền không lấy lời - để mua các đồ gia dụng và dành cho trường hợp đoàn tụ diện nhân đạo 24

Dịch vụ tài chánh 25

Tax help (Dịch vụ giúp đỡ về thuế vụ) 26

5 Luật pháp và Tập quán Úc 27

Trách nhiệm và những giá trị đạo đức 27

Bình đẳng và chống kỳ thị 27

Những hành vi tội phạm 28

Lái xe 31

Uống và hút thuốc phiện 31

Môi trường 32

Tiếng ồn 32

Thú vật 32

Tiếp xúc với những người khác 32

Phép lịch sự 33

Trang phục 33

Những cách nói thông thường của người Úc 34

Quyền hạn và Trách nhiệm của người Thuê Nhà 36

Mua nhà hoặc căn hộ 36

Chỗ ở khẩn cấp 36

Nhà chính phủ 37

Những dịch vụ cần thiết cho nơi ở của quí vị 38

7 Nhân dụng 39

Tìm việc làm 39

Dịch vụ Job Network (Mạng Lưới Tìm Việc Làm) 39

Những thông tin khác 40

Bằng cấp 40

Điều kiện làm việc (Quyền lợi của chủ nhân/công nhân) 42

Quỹ Hưu bổng 43

Thuế vụ 43

8 An Sinh Xã Hội 45

Những trợ cấp Centrelink 45

Thời gian chờ đợi 45

Tiền Trợ cấp Gia đình 46

Thanh thiếu niên 47

Nhờ người khác liên lạc với Centrelink hoặc Văn phòng Trợ giúp Gia đình 47

Quyền hạn và Trách nhiệm 47

Nhân viên Đa văn Centrelink 48

Muốn biết thêm chi tiết 48

9 Phương tiện giao thông 50

Phương tiện giao thông công cộng 50

Xe tư nhân 50

10 Giáo dục và giữ trẻ 51

Giữ trẻ 51

Học đường 51

Trẻ em thuộc nguồn gốc không nói tiếng Anh 52

Thông ngôn viên 52

Ghi danh học 52

Giáo dục hướng nghiệp 53

Trường đại học 53

Thẻ Học sinh 54

Medicare 55

Centrelink Health Care Card (Thẻ Chăm sóc Y tế Centrelink) 55

Bảo hiểm y tế tư 55

Chăm sóc y tế 56

Community Health Centres (Trung Tâm Y Tế Cộng Đồng) 58

Sức khoẻ tâm thần 58

Các dịch vụ cho những người thuộc nguồn gốc văn hoá và ngôn ngữ khác nhau 58

Chủng ngừa 58

Dịch vụ nha khoa 59

Dịch vụ Sức khoẻ Trẻ em và Hướng dẫn Phụ huynh 59

Những dịch vụ khác 60

Sức khoẻ Phụ nữ 60

Muốn sử dụng dịch vụ chăm sóc cho người già 61

Tasmania Respite and Care Link (Chương trình giúp đỡ cho những người có tránh nhiệm chăm nom cho những người khác) 61

Muốn biết thêm chi tiết 62

12 Giải trí và truyền thông 63

Các sinh hoạt ngoài trời 63

Báo chí và truyền thông 63

Internet (Mạng lưới thông tin toàn cầu) 64

13 Bộ Di Trú và Công Dân Vụ 65

Quốc tịch Úc 65

Chiếu khán tái nhập cảnh cho cư dân 66

Thân nhân đến Úc thăm viếng 66

3

14 Chính quyền địa phương và các dịch vụ cộng đồng 67

Các dịch vụ cộng đồng 67

Các dịch vụ đa văn hóa 67

Các thư viện 67

Các dịch vụ khác 67

Muốn biết thêm chi tiết 68

Giới thiệu

Chào mừng quí vị đến Úc và đặc biệt chào mừng đến Tasmania

Chính phủ Úc cũng như chính quyền ở các cấp Tiểu Bang, Lãnh Thổ và địa phương, cùng các cơ quan phi-chính-phủ, có rất nhiều dịch vụ cho cư dân Úc Tập sách này sẽ cho quí vị một số ý niệm cơ bản về các loại dịch vụ và trợ giúp sẵn có cũng như những nơi quí vị có thể đến để xin chỉ dẫn

Tập chỉ dẫn này dành cho những người có dự định nhập cư vào Úc trong tương lai hoặc những di dân mới đến Úc, và đặc biệt nhằm vào những di dân thường trú Thực hiện một tập chỉ dẫn bao gồm tất cả thông tin thích hợp cho tất cả mọi người là một điều khó khăn Điều quan trọng quí vị cần biết là một số di dân thường trú và đa số những người nhập cư vào Úc với chiếu khán tạm thời có thể không hội đủ điều kiện để được sử dụng tất cả mọi dịch vụ

Xin từ từ đọc tập sách này một cách kỹ lưỡng Chúng tôi tin rằng quí vị sẽ thấy tập sách này

bổ ích khi quí vị bắt đầu cuộc sống mới tại Úc Quí vị nên đọc ấn bản mới nhất có sẵn tại

các dịch vụ hướng dẫn định cư và trong phần thông tin ‘Living in Australia’’ (Sống tại Úc)

trước Những chương này nói về các vấn đề liên quan đến những tuần lễ đầu tiên của quí vị tại Úc

Những vấn đề mà quí vị phải đương đầu khi mới bắt đầu cuộc sống mới tại Úc rất phức tạp

và thường thay đổi Cuộc sống của quí vị sẽ có những thử thách và cả những phần thưởng Chung cuộc, sự thành công của quí vị sẽ tùy thuộc vào chính nỗ lực của quí vị cũng như thiện chí của những người sẵn sàng giúp đỡ quí vị Xin chào mừng và chúc quí vị may mắn!

5

1 Những điều nên làm càng sớm càng

tốt

Dưới đây là danh sách liệt kê 8 điều quan trọng mà quí vị nên làm càng sớm càng tốt sau khi

đến Úc Hãy hãy đánh dấu khi quí vị đã làm xong

Phiếu kiểm lại của quí vị 3

Xem Chương 2, Ai có thể giúp tôi về vấn đề Anh Ngữ? để biết chi tiết về các dịch vụ thông

ngôn và phiên dịch giấy tờ

Xem Chương 4, Tìm sự giúp đỡ ở đâu? để có các thông tin về những tổ chức có thể giúp

đỡ quí vị về vấn đề ổn định đời sống

A Nộp đơn xin Số Thuế

Làm điều này trước tiên Muốn nhận lãnh lợi tức tại Úc, quí vị cần có Tax File Number

(TFN) (Số Thuế) Lợi tức bao gồm lương bổng từ việc làm, tiền do chính phủ trợ cấp, tiền

kiếm được từ việc đầu tư bao gồm tiền lời trong trương mục tiết kiệm

Cách nộp đơn xin số thuế

Tại Úc, quí vị có thể điện thoại đến Australian Taxation Office (Sở Thuế Vụ Úc gọi tắt là

ATO) và yêu cầu họ gởi đơn xin số thuế cho quí vị Quí vị cũng có thể xin số thuế TFN bằng

cách vào trang thông tin của ATO 24 giờ trong ngày, 7 ngày trong tuần Mẫu đơn cũng có

tại văn phòng ATO hay các cửa hàng Centrelink được liệt kê trong niên giám điện thoại

Liên lạc với Sở Thuế Vụ Úc ATO

Xin số thuế TFN bằng cách vào trang mạng Online individual TFN registration

Nơi có các văn phòng Centrelink

B Đăng ký Medicare và mua bảo hiểm y tế tư

Chính Phủ Úc giúp đỡ người dân với các chi phí y tế qua một chương trình có tên là

Medicare Ngoài ra, theo chương trình Pharmaceutical Benefits Scheme (gọi tắt là PBS),

chính phủ còn phụ trả một phần chi phí đa số các loại thuốc men Cả hai chương trình

Medicare và PBS đều do Medicare Australia điều hành

Quí vị có thể hội đủ điều kiện được gia nhập Medicare và được sử dụng ngay các dịch vụ

chăm sóc y tế và các chương trình bao gồmchăm sóc miễn phí tại bệnh viện công, trợ giúp

với các chi phí chăm sóc ngoài bệnh viện, và tài trợ thuốc men Điều quan trọng cần biết là

không phải bất cứ di dân nào cũng hội đủ điều kiện được Medicare giúp đỡ; quí vị nên liên

lạc với Medicare để tìm hiểu xem mình có hội đủ điều kiện hay không

Medicare có tập sách Information Kit (Thông Tin) được dịch sang 19 ngôn ngữ khác nhau;

quí vị có thể có tập sách này bằng Anh ngữ, bằng hệ thống chữ Braille dành cho người mù,

bằng CD hay băng cassette.Tập sách này giải thích về chương trình Medicare và các dịch

vụ y tế khác của chính phủ cũng như những điều kiện đòi hỏi để xin trợ giúp và trợ cấp Hãy

nhớ xin tập sách này khi đến văn phòng Medicare, Migrant Resource Centre (Trung tâm

Hướng dẫn Di dân) hay khi vào trang thông tin

Cách gia nhập Medicare

Muốn đăng ký với Medicare, quí vị nên đến văn phòng Medicare sau khi đã đến Úc từ 7 đến

10 ngày, mang theo hộ chiếu, các chứng từ thông hành và chiếu khán nhập cảnh diện

thường trú Nếu đạt tất cả các điều kiện đăng ký, quí vị có thể sẽ được cấp số thẻ Medicare

để sử dụng và thẻ của quí vị sẽ được gởi đến quí vị khoảng 3 tuần sau đó Trong đa số

trường hợp, quí vị sẽ phải trả tiền khám bệnh trước, rồi sau đó mới được hoàn lại một phần

tiền khám bệnh Nếu quý vị cần gặp bác sĩ gấp, quý vị có thể đăng ký với Medicare mà

không cần phải qua thời gian chờ đợi 7 đến 10 ngày để xin cấp số thẻ tạm thời

Cần chữa trị khẩn cấp hãy đến khu cấp cứu ‘Casualty’ hay ‘Emergency’ tại các nhà thương

công làm việc suốt 24 giờ trong ngày

Liên lạc với Medicare

Xin tập sách Thông Tin Information Kit của Medicare Information Kit

(được dịch ra nhiều ngôn ngữ ngoài tiếng Anh)

Ngoài Medicare còn có nhiều quỹ bảo hiểm y tế tư khác cung cấp những dịch vụ y tế mà

Medicare không cung cấp thí dụ như chăm sóc về răng, đa số những dịch vụ chăm sóc về

mắt, và xe cứu thương

Muốn biết thêm chi tiết về vấn đề bảo hiểm y tế tư, xin xem Chương 11, Hệ thống y tế

C Mở trương mục ngân hàng

Tại Úc, mọi người gởi tiền vào ngân hàng, hiệp hội gia cư hay tổ hợp tín dụng Đa số nguồn

lợi tức là lương bổng và trợ cấp chính phủ trả thẳng vào một trương mục ngân hàng Người

Úc dùng thẻ ngân hàng và thẻ tín dụng cho nhiều mục đích khác nhau

Quí vị nên mở trương mục tại ngân hàng, hiệp hội gia cư hay tổ hợp tín dụng trong vòng 6

tuần sau khi mới đến, vì trong thời gian này quí vị thường chỉ phải xuất trình hộ chiếu như

một chứng từ nhận dạng Sau 6 tuần, quí vị sẽ cần phải xuất trình thêm các chứng từ nhận

dạng khác khi muốn mở trương mục và quí vị có thể sẽ gặp khó khăn nếu quí vị không có

đầy đủ giấy tờ Hãy cho ngân hàng biết Tax File Number (Số thuế của quí vị viết tắt là TFN)

để tránh phải đóng mức thuế cao trên số tiền lời của quí vị

7

Muốn biết thêm thông tin về cách mở trương mục ngân hàng, hãy vào trang mạng dưới đây

Smarter Banking – cách sinh lợi tốt nhất với số tiền quí vị có

www.bankers.asn.au

D Đăng ký với Centrelink

Cơ quan chính phủ Centrelink giúp đỡ tìm việc làm, trả tiền trợ cấp an sinh xã hội và giúp

đỡ những việc khác Những cư dân mới đến Úc có thể đăng ký với Centrelink để được trợ

giúp tìm việc, giúp công nhận các văn bằng ngoại quốc, và đăng ký các khóa học liên hệ

Centrelink cũng có mẫu đơn xin Tax File Number (Số Thuế) và có thể giúp quí vị nộp đơn

này cho Sở Thuế, để quí vị có thể nhận được tiền trợ giúp mà không bị trễ nãi

Quí vị có thể sẽ được bắt đầu trả tiền trợ cấp kể từ ngày liên lạc với Centrelink Muốn được

trả tiền trợ cấp ngay từ ngày mới đến Úc quí vị phải liên lạc với Centrelink vào ngày đến Úc

và nộp đơn xin trợ cấp trong vòng 14 ngày

Những di dân diện nhân đạo hội đủ điều kiện được Centrelink cho trợ cấp Khẩn (Crisis

Payment) Di dân thuộc diện này phải làm đơn xin trợ cầp này trong vòng 7 ngày tù ngày

đến Úc; hoặc phải liên lạc với Centrelink để thông báo ý định xin trợ cấp này trong vòng 7

ngày từ ngày đến Úc và nộp đơn xin trong vòng 14 ngày từ ngày liên lạc với Centrelink

Muốn biết thêm chi tiết xin xem Chương 8, An Sinh Xã Hội

Nếu có con, quí vị có thể hội đủ điều kiện để xin các khoản Trợ cấp Gia đình do chính phủ

cung cấp để giúp đỡ trong việc nuôi dưỡng con cái

Muốn biết thêm chi tiết, xin xem Chương 2, Giúp đỡ về Anh ngữ, Chương 7, Nhân dụng và

Chương 8, An Sinh Xã Hội

Liên lạc với Centrelink

Dành cho di dân mới đến Úc Có phải quí vị mới đến Úc để định cư?

Thông tin bằng các ngôn ngữ khác

Centrelink giúp đỡ quí vị - bằng ngôn ngữ của quí vị

E Liên lạc Dịch vụ Thẩm tra Sức khoẻ

Nếu quí vị ký vào mẫu đơn số 815 về Dịch vụ Thẩm tra Sức khoẻ (Health Undertaking)

theo yêu cầu của một chi nhánh bộ Di trú và Đa Văn Hoá Vụ đặt tại nước ngoài, quí vị cần

phải điện thoại Health Undertaking Service (Dịch vụ Thẩm tra Sức khoẻ) sau khi đến Úc

Khi quí vị liên lạc đến Dịch vụ Thẩm tra Sức khoẻ, họ sẽ cho quí vị biết Văn phòng Y tế

(Health Authority Clinic) gần nhất để quí vị đến tái khám

(giờ làm việc từ 9 giờ sáng đến 4 giờ chiều, thứ Hai đến thứ Sáu)

F Đăng ký học Anh Ngữ

Biết đàm thoại bằng Anh ngữ là điều rất quan trọng và là chià khóa giúp quí vị ổn định

đời sống một cách tốt đẹp Nếu quí vị không biết nói tiếng Anh, chúng tôi đặc biệt khuyến

một cư dân mới, quí vị có thể hội đủ điều kiện học Anh Ngữ miễn phí tới 510 giờ Chương trình AMEP có nhiều lựa chọn về các khoá học, cho nên quí vị vẫn có thể học Anh ngữ cho

dù quí vị phải đi làm, chăm sóc cho gia đình hay có những bận bịu khác Muốn biết thêm chi

tiết, xin xem Chương 2, Giúp đỡ về Anh ngữ

G Ghi danh nhập học cho con

Theo luật pháp Úc, trẻ em trong khoảng tuổi từ 5 đến 15 phải đi học Quí vị nên ghi danh nhập học ở trường cho con em mình càng sớm càng tốt Muốn biết thêm chi tiết, xin xem

Chương 10, Giáo dục và chăm sóc con cái

H Xin lấy bằng lái xe

Nếu quí vị có chiếu khán nhập cảnh vào nước Úc diện thường trú nhân và có bằng lái xe đang hiện hành của một quốc gia khác bằng tiếng Anh hoặc được phiên dịch chính thức từ một cơ quan được chấp nhận, quí vị được phép lái xe trong 3 tháng đầu tiên sau khi đến Úc Sau đó, nếu muốn lái xe, quí vị cần phải có bằng lái xe thích hợp của Úc Muốn lấy bằng lái

xe, thông thường quí vị phải đậu một bài thi trắc nghiệm về kiến thức, một bài thi lái xe thực hành và một cuộc kiểm tra thị lực Tại Úc, bằng lái do chính phủ tiểu bang hay lãnh thổ cung cấp

Nếu quí vị không có bằng lái từ một nước khác, quí vị phải đậu một bài thi trắc nghiệm kiến thức để được phép học lái xe

Tập chỉ dẫn về luật giao thông tại Tasmania có tựa đề Tasmanian Road Rules Handbook có bán tại các cửa hàng của Service Tasmania hoặc miễn phí nếu quí vị in từ trang thông tin

Quí vị có thể đến các cửa hàng Service Tasmania để làm cuộc trắc nghiệm về kiến thức luật

giao thông Địa chỉ các văn phòng chính của họ là:

4 Terry Street GLENORCHY

21 Oldaker Street DEVONPORT

Chú ý: Luật lưu thông và luật liên quan đến việc lái xe sau khi uống rượu quá mức ấn định

tại Úc rất nghiêm ngặt, quí vị phải tuân hành Muốn biết thêm chi tiết, xin xem Chương 5,

Tập quán và Luật lệ Úc

Muốn bằng lái xe của mình được phiên dịch một cách chính thức, quí vị hãy đọc Chương 2,

Giúp đỡ về Anh ngữ

9

2 Giúp đỡ về Anh ngữ

Các dịch vụ phiên và thông dịch

Thông ngôn

Translating and Interpreting Service (TIS National) (Dịch vụ Phiên dịch và Thông dịch

liên bang, gọi tắt là TIS National) cung cấp thông ngôn qua điện thoại bằng trên 120 ngôn

ngữ và tiếng địa phương khác nhau Giá gọi điện thoại cho TIS National chỉ bằng giá gọi

một cú điện thoại điạ phương (giá gọi từ điện thoaị cầm tay có thể thay đổi) Dịch vụ TIS

National làm việc 24 giờ đồng hồ trong ngày, 7 ngày trong tuần và có thể giúp đỡ cho quí vị

trong các trường hợp khẩn cấp từ bất cứ nơi nào trên toàn nước Úc

Nếu quí vị không nói hay không hiểu tiếng Anh nhưng cần liên lạc với một cơ quan chính

phủ, hãy yêu cầu họ liên lạc với TIS National; nhân viên của TIS National sẽ giúp quí vị giao

dịch với cơ quan chính phủ Thông thường sẽ có thông ngôn viên thông dịch qua điện thoại

cho quí vị nhưng nếu cần, những cơ quan có thể sắp xếp cho thông ngôn viên đến tận nơi

thông dịch cho quí vị Chi phí thông ngôn do cơ quan chính phủ trả Trước khi điện thoại

đến cơ quan chính phủ, quí vị cần biết giờ làm việc của họ

Nếu quí vị không hiểu những chỉ dẫn qua hệ thống trả lời điện thoại tự động của các cơ

quan chính phủ, quí vị có thể gọi điện thoại thẳng đến TIS National, họ sẽ giúp đỡ quí vị

Nếu quí vị cần thông ngôn khi đến gặp bác sĩ quí vị có thể nhờ họ gọi cho TIS National

đường dây Ưu tiên dành cho bác sĩ (Doctor’s Priority Line) và yêu cầu cung cấp dịch vụ

thông ngôn qua điện thoại Bác sĩ cũng có thể yêu cầu thông ngôn viên đến tận nơi thông

dịch cho quí vị nếu cần

Translating and Interpreting Service (TIS National) 131 450

(Dịch vụ Phiên dịch và Thông dịch liên bang, gọi tắt là TIS National)

Những di dân diện thường trú và các công dân Úc muốn trở thành thông ngôn viên có hợp

đồng, cung cấp dịch vụ thông ngôn cho các thành viên trong cộng đồng không nói được Anh

ngữ, có thể liên lạc đến TIS National; TIS National sẵn sàng đón nhận những thắc mắc này

Nếu quí vị thông thạo Anh ngữ và nói được ít nhất một ngôn ngữ khác, quí vị có thể nộp đơn

xin làm việc cho TIS National trong tư cách thông ngôn viên có hợp đồng Muốn biết thêm

chi tiết xin liên lạc đến Giám đốc Hợp đồng của TIS National (TIS National Contract

Manager) qua số 1300 132 621 và hỏi về việc thâu nhận thông ngôn viên và các điều kiện

làm việc

Nếu muốn liên lạc vớI Centrelink và cần thông dịch viên giúp đỡ trong việc này, quí vị có thể

gọi thẳng đến Centrelink qua số:

Thẻ ‘Tôi cần thông ngôn viên’

TIS National có thẻ ‘Tôi cần thông ngôn viên’ dành cho người không biết nói tiếng Anh và

cần người thông dịch Thẻ này có thể bỏ vào ví, có biểu tượng Thông ngôn viên Quốc gia

(National Interpreter Symbol), những người không biết nói tiếng Anh có thể dùng thẻ này khi

liên lạc với các cơ quan chính phủ, các nhóm cộng đồng và những doanh nghiệp Những

người không biết nói tiếng Anh chỉ việc trình thẻ này để cho biết là mình cần thông ngôn

viên

Mặt trên của thẻ này có chỗ để quí vị điền vào ngôn ngữ mình muốn nhờ thông dịch, mặt trái

ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh và cần hay muốn có thông ngôn viên để giúp mình tiếp xúc với những người khác đều có thể dùng thẻ này

TIS National cung cấp thẻ này miễn phí cho nhiều cơ quan chính phủ, các nhóm cộng đồng,

và những cơ sở hoạt động không nhằm vào việc kiếm lợi để những nơi này phân phát cho những người không nói tiếng Anh trong cộng đồng của họ Quí vị có thể xin thẻ này bằng cách gửi điện thư đến nhóm Liên lạc và Phát huy Dịch vụ của TIS National (TIS National Client Liaison and Promotions team) qua địa chỉ email : tispromo@immi.gov.au

Chú ý: Thông thường thân chủ phải trả chi phí cho những dịch vụ do TIS National cung cấp

và quí vị có thể phải trả chi phí thông dịch

Phiên dỊch các chỨng tỪ quan trỌng

Department of Immigration and Citizenship (Bộ Di Trú và Công Dân Vụ gọi tắt là DIAC) có thể phiên dịch tóm lược miễn phí các chứng từ cần thiết cho việc định cư của quí vị tại Úc sang tiếng Anh Các chứng từ này có thể bao gồm giấy khai sanh và giấy hôn thú, bằng lái

xe, các văn bằng học vấn và giấy chứng nhận làm việc

Nếu quí vị muốn xin phiên dịch các giấy tờ miễn phí, quí vị phải là cư dân thường trú hoặc

có quốc tịch Úc và quí vị phải xin trong vòng 2 năm đầu sau khi đến Úc hoặc sau khi được cấp chiếu khán thường trú Quí vị nên nộp đơn xin phiên dịch các chứng từ tại các nơi cung

cấp dịch vụ giảng dạy Adult Migrant English Program (Chương Trình Anh Ngữ Di Dân

Tráng niên gọi tắt là AMEP) (xin xem phần dưới đây)

Việc phiên dịch các chứng từ khác có thể nhờ đến các phiên dịch viên có bằng cấp; quí vị phải trả chi phí cho dịch vụ này Muốn có danh sách các phiên dịch viên sử dụng ngôn ngữ

của quí vị, xin vào trang thông tin của National Accreditation Authority for Translators and Interpreters (Cơ quan Công nhận Trình độ Phiên dịch viên và Thông dịch viên Toàn

quốc gọi tắt là NAATI)

Học Anh Ngữ cho Tráng niên

Anh ngữ là quốc ngữ của nước Úc Những người sinh sống tại Úc nói nhiều thứ tiếng, nhưng nếu muốn tham gia đắc lực về mọi mặt trong đời sống tại Úc quí vị cần có một số khả năng nói và hiểu Anh ngữ Nếu không có khả năng Anh ngữ, quí vị sẽ gặp khó khăn tìm việc làm và không thể tự lập được Quí vị cũng cần biết tiếng Anh nếu muốn nhập tịch Úc

The Adult Migrant English Program (AMEP)

Học Anh ngữ là một trong những bước đầu tiên và quan trọng nhất giúp quí vị ổn định đời sống thành công tại Úc và đạt được ý nguyện của mình Nếu quí vị hội đủ điều kiện, AMEP

có các khoá giảng dạy Anh ngữ giúp quí vị giao dịch trong đời sống hàng ngày và trong một

số môi trường làm việc

Nếu quí vị hội đủ điều kiện được theo học các khoá AMEP, quí vị được cung cấp tới 510 giờ học Anh ngữ, hoặc cho tới khi quí vị đạt trình độ căn bản đủ để giao dịch, tuỳ theo quí vị đạt chỉ tiêu nào trước Nếu quí vị nhập cư vào Úc diện nhân đạo và đã trải qua nhiều kinh nghiệm khó khăn trong đời sống thí dụ như đã từng bị tra tấn hay gặp khủng hoảng trước khi đến Úc, hoặc có trình độ học vấn thấp, quí vị có thể được cung cấp nhiều giờ học Anh ngữ hơn

Quí vị sẽ phải trải qua một cuộc thi trắc nghiệm về trình độ nói, đọc, viết và nghe tiếng Anh

để biết là mình có hội đủ điều kiện được theo học các khoá AMEP hay không Nếu quí vị chưa được trắc nghiệm trình độ Anh ngữ lúc làm đơn xin nhập cư vào Úc khi còn ở ngoại quốc, quí vị sẽ phải thi trắc nghiệm khi ghi tên theo học các khoá AMEP tại Úc

Quí vị phải đăng ký xin học các khoá AMEP tại nơi cung cấp dịch vụ AMEP trong địa

phương của mình trong vòng ba tháng sau khi đến Úc hoặc sau khi được vào qui chế

11

thường trú Quí vị phải bắt đầu đến lớp trong vòng một năm, bằng không quí vị có thể không

được học các khoá Anh ngữ do AMEP cung cấp Một khi quí vị đã đăng ký, quí vị có thể dời

thời gian bắt đầu đến lớp nếu còn phải bận rộn lo cho gia đình, công việc hay những trách

nhiệm khác

AMEP có nhiều cách học để quí vị chọn lựa Chương trình này có các lớp học toàn thời

hoặc bán thời tại nhiều địa điểm và địa phương khác nhau kể cả các vùng nông thôn và

những miền phụ cận Quí vị cũng có thể học tại nhà, theo chương trình học hàm thụ

Settlement Services Locator

australia/settle-in-australia/find-help/where-to-help/index.htm

www.immi.gov.au/living-in-Nếu quí vị muốn ghi tên theo học hoặc muốn tìm hiểu xem mình có hội đủ điều kiện được

học các khoá AMEP hay không, xin liên lạc đến nơi cung cấp các khoá học AMEP gần nhất

Migrant Resource Centre (Trung tâm Hướng dẫn Di dân) (xem Chương 4, Tìm sự giúp đỡ ở

đâu) và Centrelink (xem Chương 7, Nhân dụng) có thông tin về AMEP và những cách khác

giúp quí vị trau dồi thêm Anh ngữ

Chọn học tiếng anh bằng cách khác

Có các khoá dạy Anh ngữ qua các chương trình có chủ đích do Bộ Giáo dục, Nhân dụng và

Quan hệ nơi làm việc (Department of Education, Employment and Workplace Relations gọi

tắt là DEEWR) và các chính phủ tiểu bang / lãnh thổ điều hành DÊERW có hai chương

trỉnh dạy Anh ngữ dành cho những người trưởng thành và trong lứa tuổi làm việc (từ 15 đến

64)

Chương trình thứ nhất mang tên Language, Literacy and Numeracy Program (gọi tắt là

LLNP) Chương trình này cung cấp tối đa 800 giờ dạy nói, đọc, viết Anh ngữ và tính toán

cho những ai gặp khó khăn tìm việc làm vì kém khả năng nói, đọc và viết tiếng Anh

Quí vị có thể hội đủ điều kiện được theo học khoá LLNP nếu quí vị đã hoàn tất một khoá

AMEP hay quí vị không hội đủ điều kiện để được tham giạ chương trình AMEP Chương

trình LLNP bao gồm việc giảng dạy viết, nói, nghe và đọc Anh ngữ, toán và hướng dẫn nghề

nghiệp để giúp quí vị tìm việc Muốn được tham gia chương trình này quí vị phải đăng ký

theo diện Job Seeker (Người tìm việc) với Centrelink Xem Chương 7, Nhân dụng

Trang thông tin LLNP www.centrelink.gov.au/internet/internet.nsf/

services/literacy_numeracy.htm

Chương trình thứ hai mang tên Workplace English Language and Literacy program ( gọi

tắt là WELL) Chương trình này trợ cấp cho các tổ chức luyện nói, đọc, viết Anh ngữ và tính

toán cho nhân viên của họ

WELL Program 1300 363 079

Ngoài ra DÊEWR còn cung cấp các khoá dạy Anh ngữ cấp tốc cho những học sinh hội đủ

điều kiện duới 18 tuổi mới đến Úc theo chương trình English as a Second Language for New Arrivals program (gọi tắt là ESL-NA) Chương trình này nhằm gia tăng cơ hội giáo

dục và kết quả học vấn cho các học sinh mới đến Úc thuộc nguồn gốc không nói tiếng Anh bằng cách phát triển khả năng Anh ngữ cho các em và tạo điều kiện dễ dàng cho các em tham gia vào những sinh hoạt giáo dục trong xã hội chính mạch

Các khoá Anh ngữ cũng được giảng dạy tại các cơ sở giáo dục và trung tâm cộng đồng

Xem Chương 7, Nhân Dụng và Chương 10, Giáo dục và giữ trẻ, phần Giáo dục Hướng

nghiệp

13

3 Các trường hợp khẩn cấp

Khi quí vị gặp trường hợp khẩn cấp, hãy gọi số 000, cho:

Số điện thoại 000 (Ba số không) gọi miễn phí Hãy sẵn sàng để cung cấp tên, địa chỉ và số

điện thoại của quí vị (nếu có), và dịch vụ nào quí vị cần

Nếu quí vị không biết nói tiếng Anh, trước hết hãy cho người trực điện thoại biết quí vị cần

giúp đỡ về việc gì ( chỉ cần nói ngắn gọn “Police” (Cảnh sát), “Ambulance” (xe cứu thương) hoặc “Fire” (xe cứu hoả); sau đó hãy cho biết quí vị nói ngôn ngữ nào để người đó

nối đường dây trực tiếp tới Translating and Interpreting Service (TIS National) (Dịch Vụ Thông ngôn và Phiên Dịch) Do đó xin quí vị đừng gác điện thoại Nhân viên thông dịch của TIS National sau đó sẽ giúp cảnh sát, nhân viên cứu hoả hay cứu thương lấy địa chỉ cũng như các chi tiết liên quan khác của quí vị

Cảnh sát

Trong trường hợp khẩn cấp, quí vị hãy gọi số 000 và nói “Police” (yêu cầu được nói

chuyên với cảnh sát)

Đối với những vấn đề không khẩn cấp, xin gọi số 131 444 hay trạm cảnh sát địa phương

Các số điện thoại của họ được liệt kê trong phần ‘Police Stations’ (Trạm Cảnh Sát) trong niên giám điện thoại White Pages Những dịch vụ do cảnh sát giúp đỡ đều miễn phí

Cảnh sát Úc không liên quan tới quân đội và không có vai trò chính trị nào Mục tiêu của họ

là bảo vệ đời sống và tài sản của cộng đồng, ngăn chận và khám phá tội phạm, và giữ gìn

an ninh trật tự Cảnh sát có thể can thiệp vào gia đình nếu trong gia đình có sự xung đột hay quí vị có quan tâm về bạo hành, xâm phạm tình dục hay hành hạ về tâm lý trong gia đình

Xe cứu thương

Nếu quí vị cần xe cứu thương, hãy gọi số 000 và nói “Ambulance” (yêu cầu gọi xe cứu

thương) Các xe cứu thương cung cấp dịch vụ y tế khẩn cấp và chuyên chở khẩn cấp các

bệnh nhân tới bệnh viện Cần nhớ là ĐỪNG ĐẶT ĐIỆN THOẠI XUỐNG nếu quí vị không nói

được tiếng Anh – hãy nói vào ống nói ngôn ngữ của quí vị (Vietnamese), sẽ có thông dịch viên giúp đỡ cho quí vị

Tại một số tiểu bang hoặc lãnh thổ, dịch vụ xe cứu thương có thể miễn phí hoặc cung cấp với giá hạ cho những người lãnh trợ cấp của chính phủ Úc hoặc những người có Thẻ Chăm Sóc Y Tế (Health Care Card) (do Centrelink cấp cho những người có lợi tức thấp) Dịch vụ

xe cứu thương có thể rất tốn kém nếu quí vị không có các trợ cấp này Vì vậy quí vị nên vào hội xe cứu thương hoặc mua bảo hiểm y tế tư để bao trả các chi phí xe cứu thương Xin

xem Chương 11, Hệ thống y tế

Dịch vụ Xe Cứu thương Tasmania hiện là một dịch vụ miễn phí dành cho cư dân của tiểu bang Tasmania Thông thường quí vị chỉ phải trả tiền cho dịch vụ xe cứu thương nếu việc

sử dụng dịch vụ này có liên quan đến trường hợp bị tai nạn xe cộ hay bị tai nạn tại sở làm và

có công ty bảo hiểm trang trải các chi phí

Non-Urgent Ambulance Transport

Tasmanian Ambulance Service

1800 008 008

http://www.dhhs.tas.gov.au/about_the_depar

Cứu hỏa

Trong trường hợp khẩn cấp, hãy gọi số 000 và nói “Fire Brigade’’ (Sở Cứu Hỏa) Sở cứu

hoả có nhiệm vụ chữa cháy, cứu người từ các tòa nhà đang bị cháy và còn giúp đỡ các trường hợp nguy hiểm do hơi đốt (gas) hoặc các chất hóa học gây ra Đối với những trường hợp không khẩn cấp, quí vị có thể gọi các số điện thoại được liệt kê trong phần ‘Fire

brigades’ (Trạm Cứu Hỏa) trong niên giám điện thoại White Pages

Những số điện thoại khẩn cấp khác

Phần đầu của niên giám điện thoại địa phương White Pages có danh sách những số điện thoại khẩn cấp cần dùng, bao gồm các số sau đây:

Poisons Information Centre (Trung Tâm Chỉ Dẫn về Ngộ Độc) 13 1126

(làm việc 24 giờ trong ngày)

(Dịch Vụ Ngăn Ngừa Trẻ Em bị Bạo Hành)

(Đường dây giúp đỡ khẩn cấp làm việc 24 giờ trong ngày gọi miễn phí)

15

4 Tìm sự giúp đỡ ở đâu

Những dịch vụ ổn định đời sống dành cho di dân mới đến

Bộ Di Trú và Công Dân Vụ (gọi tắt là DIAC) tài trợ chương trình Settlement Grants

Program (gọi tắt là SGP); chương trình này cung cấp dịch vụ ổn định đời sống cho những di

dân mới đến Úc trong tư cách thường trú và được nhập cư theo diện nhân đạo, diện di dân theo gia đình có trình độ Anh ngữ thấp

Những người phụ thuộc của các di dân có tay nghề bao gồm những người được cấp chiếu khán tạm thời thí dụ như loại chiếu khán dành cho người đến Úc với dự tính sẽ lập gia đình (Prospective Marriage); những người có loại chiếu khán tạm thời dành cho người phối ngẫu

và có quan hệ phụ thuộc (Provisional Spouse and Interdepency) và người phụ thuộc của họ sống tại các vùng nông thôn nếu có trình độ Anh ngữ thấp cũng có thể được hưởng những dịch vụ này

Chiếu theo chương trình SGP, các tổ chức được tài trợ để cung cấp các đề án giúp đỡ những di dân mới đến trở nên tự lực cánh sinh và có thể tham gia một cách bình đẳng vào

xã hội Úc càng sớm càng tốt sau khi đến Úc Các đề án có thể thuộc các chương trình Làm Quen với Nước Úc, Phát triển Cộng đồng hay Hội Nhập

Muốn biết thêm về chương trình SGP, bao gồm chi tiết về các tổ chức được SGP tài trợ, xin xem trang thông tin

Settlement Grants Program (SGP)

www.immi.gov.au/living-in-assistance/settlement-grants/

australia/delivering-Settlement Services Locator

australia/settle-in-australia/find-

Chương 2, Giúp đỡ về Anh ngữ

Settlement Services Locator

australia/settle-in-australia/find-help/where-to-help/index.htm

Tại Tasmania có các tổ chức đại diện cho các cộng đồng sắc tộc và những người thuộc nguồn gốc văn hoá, ngôn ngữ, tôn giáo khác nhau Những tổ chức này cũng có thể giúp quí

vị liên lạc hay tham gia vào các nhóm sinh hoạt cộng đồng Những tổ chức này bao gồm:

Ethnic Communities' Council of

Tel: 6231 5067

Fax: 6231 5069 Email: mcot@tassie.net.au

Or Visit the MCoT website at:

www.mcot.org.au

Postal address:

PO Box 798 HOBART Tas 7001

Các chương trình ổn định đời sống tại Úc

Nơi đầu tiên quí vị nên đến để xin giúp đỡ ổn định đời sống là các Trung tâm Hướng dẫn Di dân (Migrant Resource Centre):

2 Spring Street BURNIE

Muốn có đầy đủ chi tiết cập nhật về các chương trình ổn định đời sống (Settlement Program)

và những nơi cung cấp dịch vụ này xin xem trang thông tin:

Những dịch vụ giúp đỡ các di dân mới đến Úc theo diện nhân đạo

17

Bộ có chương trình Integrated Humanitarian Settlement Strategy (gọi tắt là IHSS) nhằm

cung cấp những dịch vụ hỗ trợ cấp bách giúp các di dân diện nhân đạo mới đến Úc mau ổn

định đời sống; thông thường chương trình này kéo dài khoảng 6 tháng, nhưng có thể được gia hạn cho những người gặp phải nhiều khó khăn

Chương trình IHSS nhằm giúp đỡ các di dân diện nhân đạo có thể tự lực cánh sinh càng sớm càng tốt bằng cách cung cấp những sự giúp đỡ đặc biệt tùy theo nhu cầu Qua cách điều hành dành riêng cho từng trường hợp, những nhu cầu của di dân diện nhân đạo được ghi nhận và một chương trình điều hành riêng được khai triển để cung cấp dịch vụ cần thiết Các dịch vụ bao gồm:

• Điều hợp các trường hợp cần giúp đỡ, cung cấp thông tin và hướng dẫn bao

gồm việc giúp đỡ cho từng trường hợp, cung cấp thông tin, hướng dẫn đến những nơi cung cấp dịch vụ khác, giúp đỡ những người đứng ra đề nghị cho di dân được nhập cư chu toàn vai trò của họ trong việc giúp đỡ những người được đề nghị cho nhập cư

• Đón tiếp và giúp đỡ người mới đến gồm đón tiếp người được cho phép vào Úc khi

họ mới đặt chân đến Úc, di chuyển họ đến chỗ ở thích hợp và giải quyết bất cứ nhu cầu khẩn cấp nào nếu họ đau yếu cần bác sĩ hay thiếu thốn quần áo mặc

• Giúp tìm chỗ ở bao gồm việc giúp di dân tìm chỗ ở và các đồ gia dụng cho người

mới đến

• Cung cấp dịch vụ cố vấn cho những người đã bị tra tấn hay gặp tai biến trong thời gian ngắn hạn

Thông thuờng IHSS giúp đỡ trong vòng sáu đến mười hai tháng Di dâ n diệ n nhâ n đạo họ

có thể được giới thiệu đến những nơi cung cấp dịch vụ khác được DIAC tài trợ, thí dụ như chương trình Settlement Grants Program (gọi tắt là SGP) khi họ kh ông còn đ ược h ưởng

sự giúp đỡ c ủa IHSS n ữa

Muốn biết thêm chi tiết về chương trình IHSS kể cả chi tiết về những tổ chức do IHSS tài trợ, xin vào trang thông tin sau đây:

Integrated Humanitarian Settlement

australia/settle-in-australia/find-

Multicultural Tasmania (Tasmania Đa văn hoá)

Multicultural Tasmania (Tasmania Đa văn hoá) có trách nhiệm cố vấn cho Chính phủ

Tasmania về những chính sách liên quan đến vấn đề di trú và đa văn hoá vụ

Các dịch vụ dành cho Thanh Thiếu Niên

Các nhân viên Đặc trách Thanh Thiếu Niên là những người có bằng cấp và kinh nghiệm làm việc với những người trẻ Họ làm việc tại các Youth Centres (Trung tâm Thanh Thiếu Niên), Migrant Resource Centre (Trung tâm Tài Nguyên Di dân), các hội đồng thành phố điạ

phương và cung cấp cho thanh thiếu niên những thông tin, sự giúp đỡ và những sinh hoạt trong một môi trường an toàn

Muốn biết thêm chi tiết về hội đồng thành phố địa phưong của mình xin liên lạc:

Local Government Association of Tasmania (LGAT) 6233 5966

Trang thông tin The Source là trang lưới dành cho thanh thiếu niên của chính phủ Liên

bang

Kids Helpline (Hoạt động 24 giờ trong ngày) 1800 551 800

Thanh thi ếu ni ên mu ốn bi ết về các dịch vụ do chính phủ tiểu bang cung cấp tại Tasmania

d ành cho l ứa tu ổi c ủa m ình, xin vào trang thông tin do Văn phòng Thiếu Nhi và Thanh Thiếu Niên Sự Vụ trông coi tại www.linkzone.com.au

Trợ giúp luật pháp

Mỗi tiểu bang và lãnh thổ đều có những tổ chức cộng đồng chuyên hướng dẫn cho mọi người biết về những quyền lợi và trách nhiệm pháp lý của họ Điều này giúp mọi người có thể dễ dàng sử dụng hệ thống tư pháp hơn

The Legal Aid Commission of Tasmania (Ủy ban Trợ Giúp Lu ật ph áp Tasmania) cung c

ấp c ố v ấn lu ật ph áp mi ễn ph í qua đi ện tho ại, l àm vi ệc t ừ thứ Hai đến thứ Sáu từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều Quí vị có thể xin cố vấn về bất cứ vấn đề gì và người gọi tiếp xúc thẳng với một luật sư

Legal Aid Commission of Tasmania www.legalaid.tas.gov.au

(Ủy Ban Trợ Giúp Luật Pháp Tasmania)

Ủy ban Trợ Giúp Lu ật ph áp Tasmania c ũng c ó các văn phòng cung cấp cố vấn (Clinic Advice Service) cho những người hội đủ điều kiện Quí vị có thể liên lạc những văn phòng này trong giờ mở cửa

Điện thoại: 6434 6444

158 Liverpool Street HOBART

Điện thoại: 6236 3800

19

Community Legal Services (Dịch Vụ Luật Pháp Cộng Đồng) có thể giúp những vấn đề

luật pháp đặc biệt liên quan đến an sinh đời sống và tiền trợ cấp nuôi con sau khi ly dị Những dịch vụ này đôi khi cũng cung cấp cố vấn về các vấn đề luật pháp tổng quát hoặc hướng dẫn

Cần giúp đỡ về những vấn đề luật pháp liên quan đến an sinh:

(no appointments Friday - disabled

access available by prior arrangement)

North West Community

đình Xin xem chương 5, Luật pháp và tập quán Úc

Trang thông tin CAPS www.childabuseprevention.com.au Child Abuse Prevention Services (CAPS) 1800 688 009

(Số gọi khẩn cấp làm việc 24 giờ trong ngày)

Violence Against Women

(Đường dây giúp đỡ làm việc 24 giờ trong ngày) 1800 200 526 Violence Against Women website (bao gổm thông tin bằng

các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh) www.australiasaysno.gov.au

Quyền hạn của Người Tiêu Thụ

Các văn phòng Ombudsman (Tổng Thanh Tra) chuyên điều tra về những khiếu nại đối với

các cơ quan công quyền, và các công ty tư nhân thuộc một số ngành kỹ nghệ Văn phòng tổng thanh tra cóù thể có biện pháp nhằm ngăn chận các lề lối làm việc bất hợp pháp, bất công hoặc có tính cách kỳ thị, hoặc can thiệp để quí vị được đối xử một cách công bằng hơn

Australian Communications and Media Authority (Cơ quan Truyền thông Úc gọi tắt là

ACMA) điều tra những khiếu nại khi các chương trình thông tin truyền hình, truyền thanh hay trên mạng lưới internet có nội dung không thích hợp Trước hết quí vị nên khiếu nại với chủ nhân những dịch vụ hay chương trình này Nếu khiếu nại của quí vị không được giải quyết, quí vị có thể trình vụ việc lên ACMA Muốn biết thêm chi tiết, xin liên lạc:

Australian Communications and Media Authority (Freecall) 1800 226 667 TTY (đường dây này dành cho người khiếm tật nghe và nói) (03) 9963 6948

Australian Competition and Consumer Commission (ACCC) (Ủy Ban Đặc Trách về Cạnh

Tranh Bất Chính & Bảo Vệ Người Tiêu Thụ Úc gọi tắt là) bảo vệ người tiêu thụ về những vấn đề bị bóc lột giá cả, sự cạnh tranh và lề lối tiếp thị không công bằng cũng như vấn đề an toàn của các sản phẩm ngoài thị trường

Một vài số điện thoại liên lạc:

và Office of the Health Complaints Commissioner and Energy Ombudsman

Hội đồng thành phố địa phương

Quí vị cũng có thể đến trụ sở thành phố hay văn phòng hội đồng thành phố địa phương để xin thông tin về những dịch vụ được cung cấp tại địa phương của mình Niên giám điện thoại White Pages cóliệt kê danh sách các hội đồng thành phố ở phần ‘Local Councils’

(Cũng nên xem Chương 14, Chính quyền Địa phương)

Ngoài ra quí vị cũng có thể bấm vào trang thông tin của hội đồng thành phố địa phương

Dịch vụ Thông tin cho các vùng Nông thôn ( Australian Government Regional Information Services gọi tắt là AGRIS)

Australian Government Regional Information Services là dịch vụ thông tin do chính phủ

cung cấp về các dịch vụ và chương trình dành cho vùng nông thôn và các địa phương tại

Úc Dịch vụ này có tập sách The Australian Government Regional Information Directory (Nông Thôn Thư) mà quí vị có thể xin qua điện thoại :

Australian Government Regional Information Service 1800 026 222 AGRIS Regional Entry Point www.regionalaustralia.gov.au

Tel: 6234 4244 Launceston

217b Invermay Road LAUNCESTON (Call for appointment first)

Tel: 6231 1345

Rosny

Eastland Shopping Centre (9am to 3pm, but starting 12:30pm on Wednesday)

(từ 9 giờ sáng đến 3 giờ chiều, riêng thứ Tư bắt đầu làm việc từ 12 giờ 30) Bligh Street

Đừng ngại ngần khi cần được giúp đỡ Quí vị có thể phải hội đủ một số điều kiện để được

giúp đỡ và có rất nhiều tổ chức có thể giúp đỡ những người trong nhiều hoàn cảnh khác

nhau Quí vị có thể liên lạc với các Trung Tâm Hướng Dẫn Di Dân gọi tắt là MRC hay hội

đồng thành phố địa phương để hỏi xem quí vị có thể tìm sự giúp đỡ ở những nơi nào trong

vùng quí vị cư ngụ

Tìm thân nhân

Australian Red Cross (Hội Hồng Thập Tự Úc) chuyên giúp tìm người thân và nhắn tin tới

thân nhân bị xa cách vì chiến tranh, xáo trộn dân sự và thiên tai

Australian Red Cross

Cố vấn bằng điện thoại trong trường hợp gặp khủng hoảng

Có nhiều dịch vụ cố vấn bằng điện thoại kể cả Lifeline (Đường Dây Cố Vấn Đời Sống) cố

vấn miễn phí các trường hợp khủng hoảng suốt 24 giờ mỗi ngày, 7 ngày mỗi tuần Quí vị có

thể đang cảm thấy tuyệt vọng và đang cần tâm sự với một người nào đó, hoặc giả quí vị

muốn sử dụng dịch vụ cố vấn tài chánh, cố vấn những người nghiện cờ bạc hoặc cố vấn

thanh thiếu niên của đường dây này

Parent Information and Telephone Assistance Service 1800 808 178

Family Violence Counselling and Support Service 1800 608 122

(Dịch vụ Cố vấn và Giúp đỡ các trường hợp Bạo hành trong Gia đình)

Làm việc từ thứ Hai đến thứ Sáu - từ 9 giờ sáng đến nửa khuya

Thứ Bảy, Chủ Nhật và ngày lễ - làm việc từ 4 giờ chiều đến nửa khuya

Hôn nhân và các mối quan hệ khác

Cơ quan Relationships Australia có những dịch vụ cố vấn, giáo dục và hòa giải dành cho

mọi cá nhân, các cặp vợ chồng và gia đình Họ tính lệ phí tùy theo mức lợi tức của quí vị

Họcó thể sắp xếp thông ngôn viên nếu quí vị yêu cầu

Trang thông tin Relationships Australia www.relationships.com.au

Family Relationship Centre (Trung tâm Quan hệ Gia đình) là nơi đầu tiên quí vị cần liên lạc

khi gia đình cần thông tin về những vấn đề liên quan đến quan hệ tình cảm và ly thân Qua

việc cung cấp thông tin và hướng dẫn, Trung tâm giúp quan hệ trong gia đình trở nên gắn

bó hơn và giúp giải quyết những khó khăn trong các quan hệ tình cảm Khi xảy ra việc ly

thân, trung tâm này cung cấp thông tin, cố vấn và giúp giải quyết những tranh chấp ( thí dụ

như qua phương cách hoà giải) để giúp những người trong cuộc đạt đến thoả hiệp về việc

nuôi nấng con cái mà không cần phải ra toà Trung tâm này cũng hướng dẫn các gia đình

đến những dịch vụ khác có thể giúp đỡ cho họ Trung tâm cũng cung cấp những buổi hoà

giải dành cho cá nhân, nhóm hay cho những người có tranh chấp trong gia đình cùng tham

dự để giúp những gia đình phải ly thân có thể dàn xếp vấn đề con cái một cách ổn thoả mà

không cần phải ra toà

Men’s Line Australia (Đường dây giúp đỡ Nam giới Úc) cung cấp cố vấn, thông tin và

hướng dẫn nhằm giúp đỡ nam giới khi gặp vấn đề khó khăn trong đời sống gia đình hay

23

trong những quan hệ chính trong đời sống Dịch vụ này cũng giúp đỡ va cung cấp thông tin cho phụ nữ hay thân nhân có quan tâm về tình cảnh của người bạn tình nam giới, chồng hay cha họ Muốn biết thêm chi tiết xin liên lạc:

Men's Line Australia (Hoạt động 24 giờ trong ngày) 1300 789 978 Trang thông tin Men's Line Australia www.menslineaus.org.au

Family Relationship Advice Line l à đ ư ờng dây điện thoại hoạt động trên toàn quốc cung

cấp miễn phí thông tin, cố vấn và hướng dẫn cho những người gặp khó khăn vì những vấn

đề liên quan đến quan hệ gia đình hay ly thân Đường dây cố vấn Advice Line làm việc từ 8 giờ sáng đến 8 giờ tối từ thứ Hai đến thứ Sáu và từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều vào các ngày thứ Bảy

Muốn biết thêm chi tiết về đường dây cố vấn Advice Line, Family Relationship Centre (Trung

tâm Quan hệ Gia đình) v à nhi ều d ịch v ụ kh ác nh ư lu ật ph áp, c ố v ấn v à ho à gi ải, xin

li ên l ạc:

Family Relationships website www.familyrelationships.gov.au

Family Relationship Centre

178 Macquarie Street

HOBART

Điện thoại: 6211 2100

Fax: 6211 2125

Dịch vụ cố vấn dành cho những Nạn nhân của Tra tấn và Tai biến

Trung tâm Phoenix Centre là hội viên của FASSTT tại Tasmania ( FASSTT là tên tắt của tổ chức giúp đỡ nạn nhân của Tra tấn và Tai biến Forum of Australian Services for Survivors of Torture and Trauma)

Trung tâm Phoenix cung cấp cố vấn, bênh vực cho nạn nhân và dịch vụ phát triển cộng đồng cho những ai đã từng bị tra tấn và khủng hoảng vì những tai biến và xung đột trước khi đến Úc

Các nhân viên của trung tâm Phoenix đều được huấn luyện chuyên môn Các dịch vụ của chúng tôi phi tôn giáo, phi chính trị và chi tiết cá nhân được bảo mật Có thông ngôn viên độc lập khi cần

Trụ sở trung tâm Phoenix được đặt tại Trung tâm Hướng dẫn Di dân (Migrant Resource Centre) ở s ố 49 Molle Street Hobart

Chương trình cho mượn tiền không lấy lời - để mua các đồ gia dụng và dành cho trường hợp đoàn tụ diện nhân đạo

Chương trình No Interest Loans Scheme (NILS) Network of Tasmania d à nh cho những

cư dân tạI Tasmania có lợi tức thấp hội đủ điề u kiên được vay ‘không lấy lời’ số tiền lên tới $1000 để giúp họ mua các đồ gia dụng cần yếu như máy giặt, tủ lạnh, máy sưởi, hệ thống nước nóng và bàn ghế giường tủ cần thiết

Người tỵ nạn cũng có thể mượn tối đa là 2 ngàn đô theo chương trình Humanitarian

Entrant Reunion Scheme (HERS) nhằm giúp họ mua vé máy bay cho thân nhân đi

Tasmania đoàn tụ

NILS còn có thể hướng dẫn quí vị đến một số nơi cho mượn tiền không lấy lời trong trường

hợp quí vị cần tiền để mua vé máy bay cho thân nhân đi Úc đoàn tụ

Muốn biết thêm chi tiết xin liên lạc văn phòng Migrant Resource Centre (MRC) địa phương

hoặc điện thoại:

Dịch vụ tài chánh

Ở Úc có rất nhiều sản phẩm và dịch vụ về các ngành ngân hàng, bảo hiểm, quỹ hưu bổng

và đầu tư Chỉ những cơ sở được chính phủ cấp giấy phép hành nghề mới được cung cấp

các sản phẩm và dịch vụ tài chánh Bán những dịch vụ tài chánh mà không có giấy phép

hành nghề là trái luật

Understanding Money Website www.understandingmoney.gov.au/content/

Có những kẻ bất lương muốn lừa gạt dụ dỗ quí vị trao tiền cho chúng nhằm lấy cắp tiền của

quí vị Nếu quí vị có khiếu nại về việc bỏ tiền vào trương mục, mượn tiền để làm ăn, bảo

hiểm, quỹ hưu bổng, đầu tư và cố vấn tài chánh hoặc quí vị cảm thấy không chắc chắn hay

khả nghi về một món đầu tư, xin liên lạc Australian Securities and Investments

Commission (Uûy ban Chứng khoán và Đầu tư Úc gọi tắt là ASIC):

ASIC Infoline (Đường dây thông tin ASIC) 1300 300 630

Ngân hàng

Những dịch vụ ngân hàng do các ngân hàng, các quỹ xây nhà (building socities) hay các quỹ

nghiệp đoàn (credit union) cung cấp Muốn rút tiền quí vị đến nhà băng, dùng thẻ tín dụng

hay dùng PIN (bí số) để lấy tiền mặt từ máy ATM (máy rút tiền tự động) Đừng viết PIN của

mình lên thẻ tín dụng Nếu thẻ tín dụng bị mất hay thất lạc – hãy thông báo cho ngân

hàng của quí vị ngay lập tức

Tiền Vay Nợ

Khi quí vị mượn tiền và đồng ý sẽ trả lại số tiền đó trong tương lai cộng với tiền lời thì số tiền

đó gọi là tiền vay nợ hay là credit Có nhiều loại tiền nợ khác nhau, như là tiền nợ để chi

dùng những món chi phí cá nhân (personal loan), tiền vay nợđể mua nhà, thẻ tín dụng và rút

quá số tiền quí vị có trong trương mục (overdraft) Chi phí vay nợ thay đổi tùy theo loại tiền

vay nợ, người cho vay, thời gian trả lại tiền mất bao lâu, mức tiền lời cùng với chi phí vay

nợ Điều quan trọng quí vị nên biết là nếu quí vị không có khả năng trả nợ thì hãy

đừng vay mượn và cũng đừng dùng thẻ tín dụng

\Nếu quí vị gặp khó khăn trả nợ vì bệnh hoạn hay mất việc, quí vị có thể xin thay đổi cách trả

nợ Nếu cần giúp đỡ về vấn đề này, hãy liên lạc:

Centrelink’s Financial Information Service

Anglicare Financial Counselling Service (Dịch vụ cố vấn tài chánh Anh giáo) cung câp thông

tin, cho biết các lựa chọn để giúp qúi vị quyết định, giúp đỡ và bênh vực cho các cá nhân,

gia đình và đoàn nhóm liên quan đến tài ch1nh, tín dụng và vay nợ

Anglicare Financial Counselling Service 1800 243 232

25

Bảo hiểm

Quí vị mua bảo hiểm và phải trả một số tiền hàng năm vào quỹ bảo hiểm để phòng khi bị

mất mát về tiền bạc nêu ù xảy ra chuyện bất trắc Những loại bảo hiểm thông thường là bảo

hiểm nhà, bảo hiểm vật dụng trong nhà và bảo hiểm xe cộ Nếu quí vị có xe hơi quí vị cần

mua bảo hiểm xe đề phòng trường hợp gây thương tích cho người khác khi bị xe đụng Quí

vị cũng có thể mua bảo hiểm xe toàn diện để được bảo hiểm về nhiều phương diện hơn

Tax help (Dịch vụ giúp đỡ về thuế vụ)

Năm thuế tại nước Úc ( còn gọi là ‘tài khoá’) là từ 1 tháng Bảy đến 30 tháng Sáu Luật pháp

nước Úc đòi hỏi đa số người dân phải nộp tờ khai thuế hàng năm cho Sở Thuế Vụ ATO

trong thời hạn từ 30 tháng Sáu cho đến 31 tháng Mười mỗi năm

Tax Help là dịch vụ giúp khai thuế dành cho những người có lợi tức thấp, kể cả người già,

những người thuộc nguồn gốc không nói tiếng Anh, những người có nguồn gốc Thổ dân hay

đảo Torres Strait, hoặc những người khiếm tật Tax Help là một dịch vụ miễn phí làm việc từ

1 tháng Bảy cho tới 31 tháng Mười Muốn biết quí vị có hội đủ điều kiện được cung cấp dịch

vụ này hay không và địa điểm nơi có văn phòng Tax Help Centre gần nhất xin gọi số:

5 Luật pháp và Tập quán Úc

Hiểu biết về tập quán và luật pháp Úc giúp qúi vị thích nghi với cuộc sống trong cộng đồng nước Úc

Xã hội nước Úc là một xã hội khoan dung, đa dạng, người dân có những nguồn gốc văn hoá

và sắc tộc khác nhau Người dân Úc đến từ khắp nơi trên thế giới Khoảng 45 phần trăm công dân Úc sanh ở ngoại quốc hoặc có cha mẹ sanh ở ngoại quốc Tuy Anh ngữ là ngôn ngữ chính, có đến gần 300 ngôn ngữ kể cả các ngôn ngữ thổ dân được sử dụng tại Úc Người Úc cũng theo nhiều tôn giáo khác nhau

Tại Úc, tất cả mọi người có quyền tự do phát biểu và giữ gìn truyền thống văn hoá và tôn giáo của mình, trong khuôn khổ được pháp luật cho phép, tham gia và là thành viên trong xã hội trong cương vị của một công dân Úc Thoạt đầu, quí vị có thể không quen với sự đa dạng này Tuy nhiên nếu quí vị cởi mở và tôn trọng những người khác, những ý kiến và truyền thống khác, quí vị sẽ có nhiều khả năng thích ứng và thành công trong đời sống mới

Trách nhiệm và những giá trị đạo đức

Sự tự do và bình đẳng mà chúng ta được hưởng tại Úc là nhờ tất cả mọi người cùng làm tròn trách nhiệm của mình Chúng tôi đòi hỏi quí vị phải trung thành với nước Úc, ủng hộ tinh thần dân chủ trong cung cách sống và góp tay bảo tồn truyền thống của nước Úc, đó là chấp nhận sự đa diện, tinh thần dung hợp và đối xử công bằng với tất cả mọi người

Những giá trị đạo đức của nhân dân Úc đặt nền tảng cho một xã hội Úc tự do và dân chủ Những giá trị đạo đức này bao gồm:

• tôn trọng tư cách, phẩm giá và quyền tự do của mỗi cá nhân

• quyền tự do ngôn luận

• quyền tự do tôn giáo và một chính phủ dân sự

• quyền tự do hội họp

• ủng hộ quốc hội dân chủ và chế độ pháp trị

• quyền bình đẳng của mỗi cá nhân trước pháp luật

• quyền bình đẳng cho cả nam và nữ phái

• quyền bình đẳng cơ hội

Theo sắc luật Chống Kỳ thị được ban hành trên toàn liên bang, tiểu bang và lãnh thổ, không

ai phải bị đối xử thua kém hơn những người khác vì những lý do tuổi tác, chủng tộc, nguồn gốc, phái tính, tình trạng gia đình, có thai nghén, quan điểm chính trị hay tín ngưỡng, sự khiếm tật, hoặc khuynh hướng đồng tính luyến ái Luật lệ này áp dụng cho hầu hết mọi lãnh vực bao gồm nhân dụng, giáo dục, gia cư, mua hàng hóa và sử dụng các dịch vụ như đi bác

sĩ, ngân hàng và thuê khách sạn Nam và nữ đều được bình đẳng theo quan điểm luật pháp cũng như trong tất cả mọi lãnh vực khác

27

Tự do ngôn luận là một truyền thống của nước Úc Tuy nhiên, chưởi bới, nhục mạ, gây sự hay hăm doạ một người khác hay một nhóm khác vì lý do chủng tộc, phái tính, tình trạng gia đình, có thai nghén, quan điểm chính trị hay niềm tin tôn giáo là trái luật

Chương trình Sống trong Hoà hợp (Living in Harmony) do chính phủ đề ra nhằm phát huy những giá trị đạo đức như đã nói ở trên, những trách nhiệm hỗ tương và sự cảm thong giữa những người có nguồn gốc khác nhau Chương trình này cũng nhằm xoá bỏ thái độ thiếu khoan dung Những biện pháp được đề ra nhằm đạt được các mục tiêu trên bao gồm:

• các đề án cộng đồng địa phương;

• sự liên kết giữa các tổ chức trên toàn quốc;

• quảng bá thông tin cho quần chúng, bao gồm ngày Sống trong Hòa Hợp (Harmony Day) là ngày 21 tháng Ba mỗi năm

Muốn biết thêm chi tiết, xin liên lạc đến:

Quí vị có thể liên lạc đến văn phòng Anti-Discrimination Commissioner tại Tasmania (Uỷ viên Chống Kỳ thị Tasmania) qua địa chỉ sau đây:

Office of the Anti-Discrimination Commissioner 6233 4841

Australian Human Rights Commission (Uỷ ban Nhân quyền Úc) điều hành luật pháp Liên

bang trong lãnh vực nhân quyền, chống kỳ thị và công bằng xã hội

TTY (đường dây dành cho người khiếm tật nghe và nói) 1800 620 241 Trang thông tin HREOC (bao gồm thông tin

bằng các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh) www.hreoc.gov.au

Những hành vi tội phạm

Những hành vi tội phạm nói chung bao gồm những lối hành xử hay những hành vi trái với luật định và có thể bị trừng phạt Tất cả mọi người sống tại Úc đều phải tuân theo luật pháp nước Úc Muốn biết thêm chi tiết về những hành vi tội phạm và vai trò của cảnh sát tại Úc, xin vào trang thông tin www.apmab.gov.au/pubs/PoliceGuide.html (trang thông tin này có bằng 8 thứ tiếng)

Những nghi thức tôn giáo hay văn hoá chỉ được áp dụng trong phạm vi được luật pháp Úc cho phép Thí dụ như luật tiểu bang và lãnh thổ cấm việc cắt xén bộ phận sinh dục hay bạo hành trong gia đình

Nếu quí vị chứng kiến một hành vi tội phạm hoặc có tin tức nào có thể giúp cảnh sát điều tra một vụ tội phạm xin liên lạc:

Bạo hành trong gia đình

Tại Úc cũng như tại các nước khác, bạo hành đối với người khác là trái luật và được coi là

một trọng tội Bạo hành trong gia đình gồm những hành động thô bạo trong gia đình và

trong hôn nhân Một người được coi là đã phạm tội bạo hành trong gia đình nếu cách hành

xử của người đó làm cho nạn nhân bị tổn thương về thân thể, xâm phạm về tình dục hay bị

hành hạ và gây tổn thương về tâm lý, nếu nạn nhân bị bắt buộc phải có quan hệ tình dực, bị

buộc sống trong tình trạng cô lập hay thiếu thốn về mặt kinh tế; hoặc là nạn nhân lo sợ sẽ bị

gây tổn thương về những phương diện này

T ại Tasmania có chương trình Safe at Home Family Violence Program bao g ồm s ắc lu ật

cho ph ép lu ật ph áp nghi êm tr ị nh ững k ẻ b ạo h ành ng ư ời kh ác c ũng nh ư nh ững d

ịch v ụ đ ư ợc ph ối h ợp ch ặt ch ẽ v ới nhau đ ể gi úp đ ỡ ng ư ời l ớn v à tr ẻ em n ạn nh

ân c ủa b ạo h ành trong gia đ ình

Violence Against Women (làm việc 24 giờ trong ngày) 1800 200 526

Violence Against Women website (bao gồm thông tin

bằng các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh) www.australiasaysno.gov.au

(Trong trường hợp bị đe doạ có thể gây thương tích)

(goị số điện thoại 000 trong tất cả các trường hợp khẩn cấp)

Family Violence Counselling and Support Service 1800 608 122

(Đường dây thông tin và cố vấn

Thứ Hai đến thứ Sáu – làm việc từ 9 giờ sáng đến nửa đêm

Thứ Bảy, Chủ nhật và các ngày lễ – làm việc từ 4 giờ chiều đến nửa đêm)

Men's Line Australia (Hoạt động 24 giờ trong ngày) 1300 789 978

Men's Line Australia website www.menslineaus.org.au

Nhữ ng Dịch vụ giúp đỡ những ng ười bị Tấn công tình dục

Sexual Assault Support Service (Dị ch vụ giú p đ ỡ nhữ ng ng ười bị Tấ n công tình dục)

cung c ấp d ịch v ụ miễn phí với các chi tiết riêng tư được giữ kín dành cho phụ nữ, trẻ em

và nam giới muốn đưọc giúp đỡ và h ư ớng d ẫn khi bị khủng hoảng:

Hobart

Launceston (Laurel House)

North West Centre Against Sexual Assault

vào các ngày làm việc từ 9 giờ sáng đến 5 giờ chiều 6431 9711

Sau giờ làm việc xin nhắn vào máy nhắn Vào các ngày cuối tuần

điện thoại của quí vị sẽ được chuyển qua máy nhận điện thoại thường trực

Sexual Assault Support website www.sass.org.au/index.htm

Tuổi thành niên theo luật định

Tuổi thành niên (lứa tuổi do luật định cho phép quí vị được quyền đồng ý giao hợp với người

khác) thay đồi tùy theo mỗi tiểu bang tại Úc Giao hợp với người dưới tuổi thành niên là

phạm luật và những ai vi phạm luật này có thể bị luật pháp nghiêm trị

29

Tại Tasmania tuổi thành niên cho nam lẫn nữ là 17 tuổi Luật này nhằm bảo vệ thiếu

niên không bị lợi dụng về tình dục H ãy li ên l ạc đến các văn phòng sức khoẻ tình dục hay văn phòng kế hoạch gia đình nếu muốn tìm hiểu thêm về tuổi thành niên

Các quyền của trẻ em

Nước Úc coi trọng việc bảo vệ nhân quyền của trẻ em, những quyền này có thể khác với cách nuôi dạy trẻ em theo một số nền văn hoá khác Một số tục lệ bao gồm buộc trẻ em phải lập gia đình sớm hay cắt bỏ một phần âm hộ của trẻ gái, đối với luật pháp Úc đây là những hành vi phạm pháp Gửi trẻ đến một nước khác nhằm buộc trẻ phải lập gia đình sớm hay nhằm mục đích cắt bỏ một phần âm hộ của trẻ gái cũng là việc làm phạm pháp; nhờ người khác tổ chức những việc này cũng là trái luật Tại Úc có những dịch vụ nhằm đối phó với những tục lệ bị coi là phạm pháp này

Luật pháp nước Úc bảo vệ trẻ em để các em không bị hành hạ về thể xác, tình dục hay tình cảm, bị bỏ bê hay bị đánh đập, tại nhà hay tại lớp, và trẻ em phải được trông nom một cách đàng hoàng dựa theo một số tiêu chuẩn hiện hành

Nếu vì một tục lệ văn hoá nào đó mà sự an toàn của một đứa trẻ hay một thiếu niên bị nguy hại hay có thể bị nguy hại, văn phòng Dịch vụ Bảo vệ Trẻ em (Child Protection Services) có thể can thiệp để bảo vệ sự an toàn và an sinh đời sống cho đứa trẻ hay thiếu niên đó Nếu bản thân quí vị cần hay nếu quí vị biết có người khác cần bảo vệ để không bị đánh đập hay hành hạ, quí vị nên liên lạc với cảnh sát hay một dịch vụ bảo vệ trẻ em

Bảo vệ trẻ em

Child Abuse Prevention Service (CAPS) (24 Hour Freecall Crisis Line) 1800 688 009

Nếu cần trình báo về trường hợp trẻ em bị hành hạ hay bỏ bê hãy liên lạc đến:

Child Protection Intake giá gọi bằng

chi phí một cú điện thoại địa

phương (làm việc suốt 24 giờ trong

ngày)

1300 737 639

Bị bắt buộc phải lập gia đình sớm

International Social Service (ISS) Australian Branch 1300 657 843

Sức khoẻ về đường sanh sản và quyền của người nữ

Tại Úc, tục lệ cắt bỏ một phần âm hộ người nữ, hay bất cứ hành vi nào làm thay đổi bộ phận sinh dục của người nữ không vì lý do sức khoẻ, đều là trái luật Nếu quí vị dẫn trẻ em đi đến nước khác hay gửi trẻ em đến nước khác để thực hiện những việc làm này, hay nhờ người khác tổ chức những việc này, cũng là trái luật Các phụ nữ và trẻ gái nhập cư vào Úc có thể

bị yếu kém về sức khoẻ vì đã từng là nạn nhân của những tục lệ này Có những dịch vụ đặc biệt nhằm giúp đỡ họ

Lái xe

Muốn lái xe tại Úc, quí vị phải có bằng lái xe và chiếc xe của quí vị phải được đăng bộ với chính phủ Muốn biết chi tiết về việc lấy bằng lái và đăng bộ xe hơi xin xem chương 1,

Những điều nên làm khi mới đến Úc

Nếu vi phạm luật lưu thông, quí vị có thể bị phạt rất nhiều tiền, mất bằng lái xe hoặc có khi phải bị cầm tù Dùng điện thoại cầm tay khi lái xe là trái luật, trừ khi xe quí vị có gắn hệ thống điện thoaị handsfree cho phép nói chuyện mà không cần phải cầm điện thoại trong tay Trong tất cả các loại xe đều có dây an toàn (seatbelts hay còn gọi là restraints) dành cho người lớn và trẻ em đã khá lớn Quí vị cần có dụng cụ an toàn đặc biệt được chính phủ chấp thuận cho trẻ còn nhỏ và trẻ sơ sinh Theo luật định, tất cả mọi người ngồi trong xe người lớn cũng như trẻ em đều phải dùng dây an toàn, và nếu gặp tai nạn quí vị phải trình báo cho cảnh sát ngay

Tại một số vùng quí vị có thể mướn loại dây an toàn dành cho trẻ em Muốn biết tại địa phương của mình có dịch vụ này hay không, xin liên lạc:

(Đường dây Hướng dẫn về việc uống rượu)

Uống và hút thuốc phiện

Có nhiều đạo luật về lưu trữ và dùng thuốc phiện Vi phạm luật liên quan đến thuốc phiện có

thể bị luật pháp nghiêm trị Luật về thuốc phiện tại Úc phân biệt những người dùng những

loại thuốc bị luật pháp cấm đoán và những người làm ăn kiếm tiền bằng cách cung cấp, sản xuất hay mua bán thuốc phiện

Càng ngày có càng nhiều nơi trong nước Úc bị cấm hút thuốc lá, bao gồm hầu hết các văn phòng của chính phủ, các dưỡng đường y tế và nơi làm việc Việc hút thuốc trong nhà hàng

và trung tâm mua bán cũng bị cấm tại đa số Tiểu Bang và Lãnh Thổ Thông thường những khu vực cấm hút thuốc đều có bảng ‘cấm hút thuốc’ Tuy nhiên, không phải tất cả mọi chỗ cấm hút thuốc đều có bảng này

Một người bán hàng sẽ bị coi là phạm tội nếu bán các sản phẩm thuốc lá cho một người vị thành niên (người dưới 18 tuổi) Việc cung cấp thuốc lá cho những người vị thành niên cũng

bị cấm tại hầu hết các tiểu bang và lãnh thổ

Luật pháp nước Úc cho phép uống rượu tuy nhiên chỉ ở một số nơi và chỉ trong khoảng một

số giờ giấc được ấn định Bất cứ người nào cũng đều bị coi là phạm tội nếu bán hoặc cung cấp rượu cho một người dưới 18 tuổi (còn vị thành niên) Người vị thành niên sẽ bị coi là phạm tội nếu uống rượu ngoại trừ khi đang ở một nơi thuộc quyền sở hữu của cá nhân như tại nhà riêng Uống rượu cũng bị cấm tại một số nơi công cộng

31

Australian Drug Information Network (bao gồm thông

tin bằng các ngôn ngữ khác ngoài tiếng Anh) www.adin.com.au

Môi trường

Đối với người Úc, môi trường sạch sẽ và việc bảo vệ thiên nhiên là điều rất quan trọng Việc

xả rác, làm ô nhiễm không khí hoặc vất bỏ những đồ vật phế thải mà không có giấy phép là một điều bất hợp pháp; các thú vật bản xư,ù các loại cá và các loại sò ốc đều được luật pháp bảo vệ Phải kiểm xem quí vị có cần giấy phép hay không trước khi đi săn bắn, câu cá hay sưu tầm cây cỏ hay các loại sò ốc Ngoài ra, chính phủ còn có những luật lệ đặc biệt áp dụng cho các National Parks (Công Viên Quốc Gia) để bảo tồn chúng

Muốn biết thêm chi tiết về việc lấy bằng săn bắn và câu cá xin liên lạc:

Thú vật

Nước Úc có luật lệ để bảo vệ thú vật không bị đối xử tàn ác hay bỏ bê Luật cấm quí vị giết súc vật (thí dụ như mổ heo bò) trong nhà của mình Những ai đối xử tệ với thú vật và chim muông có thể bị phạt tiền hay phạt tù Có những luật lệ địa phương cho phép cư dân được nuôi loại thú nào trong nhà Gia súc như chó cần được đăng ký với hội đồng thành phố địa phương Xin xem tiêu đề ‘Dog’ (Chó) ở phần ‘Government’ (Chính quyền) trong niên giám

Nếu quí vị nuôi gia súc, quí vị có trách nhiệm chăm sóc chúng một cách đàng hoàng, bao gồm việc cho chúng ăn và giữ gìn cho chúng được sạch sẽ Nhiều loại gia súc cần được chủng ngừa thường kỳ và cần được bác sĩ thú y chữa trị nếu chúng bị bệnh hay bị thương Tại Úc, việc thiến gia súc và đặt micro-chip vào cơ thể gia súc là việc cần phải làm, đây cũng

là trách nhiệm của người nuôi gia súc Quí vị có thể hỏi bác sĩ thú y tại địa phương mình để

biết thêm chi tiết hoặc liên lạc với Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals (Hội Bảo vệ Súc Vật gọi tắt là RSPCA)

Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals (RSPCA) 6326 6333

Tiếp xúc với những người khác

Tại Úc, khi tiếp xúc với một người lần đầu, thông thường quí vị bắt tay phải của người đối diện bằng tay phải của mình Những người không quen biết nhau thường không ôm hoặc hôn nhau khi mới gặp

Khi nói chuyện với những người khác, nhiều người Úc nhìn thẳng vào mắt họ để biểu lộ sự

Khi tiếp xúc với người khác lần đầu tiên, nhiều người Úc cảm thấy khó chịu nếu người khác hỏi họ về tuổi tác, lập gia đình hay chưa, có con cái không và về tiền bạc cũng như mức lương

Khi được giới thiệu với người khác bằng tên riêng, hoặc được yêu cầu xưng hô bằng tên riêng, quí vị có thể xưng hô bằng tên riêng; còn thường thì quí vị dùng họ khi xưng hô với người mới gặp (thí dụ như Mr Wong, Ms Smith, Mrs Brown, Dr Lee) Người Úc thường gọi nhau bằng tên riêng nơi làm việc hoặc giữa bạn bè với nhau

Phép lịch sự

Người Úc thường nói “please” (xin vui lòng, hoặc làm ơn) khi muốn hỏi xin hay cần giúp điều chi và thường nói “thank you” (cảm ơn) khi được người khác giúp đỡ hay cho một thứ gì

Không nói “please” hay “thank you” bị coi là bất lịch sự

Người Úc thường nói “excuse me” (xin lỗi) khi muốn được người khác chú ý tới mình và

“sorry” (xin lỗi) khi h ọ tình cờ đụng chạm hay va vào người khác Người Úc cũng nói

“excuse me” hay “pardon me” (xin lỗi) khi ợ nơi công cộng hay tại nhà người khác

Quí vị nên luôn luôn đến các buổi họp hay cuộc hẹn đúng giờ Nếu quí vị biết mình sẽ trễ hẹn, cố gắng liên lạc với người đang chờ quí vị cho họ biết Giữ hẹn với những người có doanh nghiệp hay nghề nghiệp chuyên môn là rất quan trọng vì nếu đến trễ quí vị có thể phải trả tiền hay sẽ bị bỏ buổi hẹn nếu không thông báo cho họ trước Người luôn luôn đến trễ bị cho là không tin cậy được

Nếu quí vị nhận được thư mời đi tham dự một dịp tiếp tân hay họp mặt nào đó, trong thư mời có thể có chữ ‘RSVP’ bên cạnh có đề ngày Đây có nghĩa là người gửi thư mời muốn biết quí vị có thể đến tham dự được hay không Và theo phép lịch sự quí vị nên trả lời cho

họ trước ngày đó

Đa số người Úc xì mũi vào khăn tay hay khăn giấy chứ không xì mũi lên hè đường Khạc nhổ cũng vào khăn tay hay khăn giấy chứ không khạc nhổ lên hè đường Nhiều người Úc nói “bless you” (chúc phước) khi người khác hắt hơi (hắt xì) – đây là thói quen chứ không có

ý nghĩa tôn giáo

Một số cách hành xử không những bị coi là bất nhã mà còn trái luật Thí dụ như chửi thề nơi công cộng, xô đẩy dành chỗ đứng khi xếp hàng, tiểu tiện (đi tiểu) hay đại tiện (đi cầu) ở bất cứ chỗ nào khác ngoại trừ ở nhà tiêu công cộng hay tư nhân

Trang phục

Nước Úc là một xã hội đa diện Điều này thể hiện qua lối ăn mặc và trang phục khác nhau Nhiều người thường mâc quần áo thoải mái vì sở thích hay vì cuộc họp mặt không đòi hỏi phải mặc quần áo chỉnh tề, hay vì lý do thời tiết Một số người chọn mặc y phục cổ truyền vì

lý do tôn giáo hay phong tục, hoặc trong những dịp đặc biệt

Có rất ít những luật lệ về trang phục, tuy rằng tại một số nơi làm việc hay cơ sở có những yêu cầu phải mặc loại áo quần đặc biệt nào đó Thí dụ phải mang bốt (giầy ống cao) an toàn

và đội nón sắt vì lý do an toàn tại bãi xây cất; nhân viên cảnh sát, quân đội và nhân viên của một số doanh vụ mặc đồng phục

Hộp đêm (club), rạp xi-nê hay một số các nơi khác có thể yêu cầu thân chủ mặc quần áo gọn gàng, sạch sẽ và mang giầy đàng hoàng

Một số lối ăn mặc có thể làm quí vị khó chịu Thí dụ như, một số phụ nữ mặc y phục xem ra rất hở hang Quí vị không nên đánh giá tư cách của họ dựa theo tiêu chuẩn đánh giá tại xứ

sở cũ của quí vị Tại Úc, cho dù người phụ nữ trang phục như thế nào đi nữa, quí vị cũng không được theo đó mà đánh giá là những phụ nữ này không có tư cách đạo đức hoặc là họ

ăn mặc như thế là để quyến rũ nam giới

33