Tiểu luận Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

mẫu tài liệu tham khảo , chúc các bạn làm bài tốt , xin cám ơndkjjdldjhlllllllllllllllllllllllhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhhh

TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÃ LỚP: MLM307_2021_D17

HỆ ĐÀO TẠO: ĐẠI HỌC CHÍNH QUY

HỌ VÀ TÊN SINH VIÊN NGUYỄN THỊ TRÚC LY

TÊN MÔN HỌC:

KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC - LÊNIN

TÊN BÀI THU HOẠCH:

HỘI NHẬP KINH TẾ QUỐC TẾ CỦA VIỆT NAM

TP.HỒ CHÍ MINH - NĂM 2021

CHẤM ĐIỂM

2 Cơ sở lý luận 02

2.1 Khái niệm 02

2.2 Nội dung của hội nhập kinh tế quốc tế 02

3 Thực trạng hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam 03

3.1 Những thành tựu hội nhập kinh tế quốc tế 03

3.2 Những hạn chế cần khắc phục 05

3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 06

4 Phương hướng và giải pháp 07

4.1 Phương hướng 07

4.2 Giải pháp 07

5 Kết luận 08 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CPTPP: Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương CU: Liên minh thuế quan

GDP: Tổng sản phẩm quốc nội

FTA: Khu vực mậu dịch tự do

PTA: Thỏa thuận thương mại ưu đãi

USD: Đồng đô la Mỹ

1 Lý do chọn đề tài

Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang trở thành một trong những xu thế khách quan của sự phát triển kinh tế thế giới Sự phát triển mạnh

mẽ về khoa học, công nghệ cùng với sự ra đời của các thể chế toàn cầu và khu vực đã góp phần thúc đẩy quá trình quốc tế hóa nền kinh tế thế giới

Quá trình toàn cầu hóa không chỉ trong lĩnh vực thương mại mà còn cả trong lĩnh vực sản xuất, dịch vụ, tài chính, đầu tư cũng như các lĩnh vực văn hóa,

xã hội, môi trường với các hình thức đa dạng và mức đọ khác nhau

Theo xu hướng chung của thế giới, Việt Nam đã và đang từng bước chủ động hội nhập kinh tế quốc tế Đây không phải là nhiệm vụ nhất thời mà là vấn

đề sống còn của nền kinh tế Việt Nam hiện tại và tương lai Bởi một quốc gia đi ngược lại xu hướng chung của thời đại sẽ trở nên lạc hậu và bị cô lập, sớm muộn quốc gia đó cũng bị loại bỏ trên trường quốc tế Hơn nữa, một đất nước đang phát triển, vừa trải qua cuộc chiến tranh tàn khốc, ác liệt… thì việc chủ động hội nhập kinh tế với khu vực và thế giới càng cần thiết hơn bao giờ hết Trong quá trình hội nhập, với nguồn nội lực dồi dào sẵn có cùng với ngoại lực sẽ tạo cơ hội phát triển kinh tế Việt Nam sẽ mở rộng được thị trường xuất nhập khẩu, thu hút đầu tư nước ngoài, tiếp thu khoa học công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm quý báu của các nước phát triển, tạo môi trường thuận lợi để phát triển kinh tế Hội nhập kinh tế quốc tế mang đến cho Việt Nam rất nhiều thời cơ thuận lợi nhưng đưm lại không ít khó khăn thử thách Nhưng theo chủ chương của Đảng: “ Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước”, chúng ta sẽ khắc phục những khó khăn để hoàn thành tốt sứ mệnh Em chọn đề tài: “ Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam” Đây là một đề tài rất sâu rộng và mang tính thời sự Có nhiều nhà kinh

tế đã đề cập đến vấn đề này Bản thân em là sinh viên năm nhất khi đọc được

đề tài này em cũng cảm thấy rất thích và tâm huyết Tuy nhiên do kiến thức còn hạn chế nên em chỉ xin đóng góp một phần nhỏ ý kiến của mình Bài viết còn nhiều sai sót mong em mong quý thầy cô giúp đỡ để em hoàn thành bài viết tốt hơn Em xin chân thành cám ơn

2 Cơ sở lý luận

2.1 Khái niệm

Hội nhập kinh tế quốc tế của một quốc gia là quá trình quốc gia đó thực hiện gắn kết nền kinh tế của mình với nền kinh tế thế giới dựa trên sự chia sẻ lợi ích đồng thời tuân thủ các chuẩn mực quốc tế chung

2.2 Nội dung của hội nhập kinh tế quốc tế

Thứ nhất, chuẩn bị các điều kiện để thực hiện hội nhập hiệu quả thành công

Hội nhập là tất yếu, tuy nhiên, đối với Việt Nam, hội nhập không phải bằng mọi giá Quá trình hội nhập phải được cân nhắc với lộ trình và cách thức tối ưu Quá trình này đòi hỏi phải có sự chuẩn bị các điều kiện trong nội bộ nền kinh tế cũng như các mối quan hệ quốc tế thích hợp

Các điều kiện sẵn sàng về tư duy, sự tham gia của toàn xã hội, sự hoàn thiện và hiệu lực thể chế, nguồn nhân lực và sự am hiểu môi trường quốc tế; nền kinh tế có năng lực sản xuất thực…là những điều kiện chủ yếu để thực hiện hội nhập thành công

Thứ hai, thực hiện đa dạng các hình thức, các mức độ hội nhập kinh tế quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế có thể diễn ra theo nhiều mức độ Theo đó hội nhập kinh tế quốc tế có thể được coi là nông,sâu tùy vào mức độ tham gia của một nước vào các quan hệ kinh tế đối ngoại, các tổ chức kinh tế hoặc khu vực Theo đó, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế được chia thành các mức độ cơ bản

từ thấp đến cao là: Thỏa thuận thương mại ưu đãi (PTA), Khu vực mậu dịch tự

do (FTA), Liên minh thuế quan (CU), Thị trường chung (hay thị trường duy nhất), Liện minh kinh tế - tiền tệ…

Xét về hình thức, hội nhập kinh tế quốc tế là toàn bộ các hoạt động kinh tế đối ngoại của một nước gồm nhiều hình thức đa dạng như: ngoại thương, đầu tư quốc tế, hợp tác quốc tế, dịch vụ thu ngoại tệ…

3 Thực trạng hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam

3.1 Những thành tựu hội nhập kinh tế quốc tế

Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam trong những năm qua đã đạt được một số thành tựu, đóng góp chung vào sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu năm 2018 ước đạt 475 tỷ USD, trong đó xuất khẩu đạt 239 tỷ USD, tăng 11,2% so với năm 2017 Hàng hóa của Việt Nam đã tiếp tục khai thác các thị trường truyền thống và mở rộng tìm kiếm, phát triển thêm nhiều thị trường mới Đặc biệt, xuất khẩu sang thị trường các nước có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam đều có tốc độ tăng cao so với năm 2017

Tỷ lệ tận dụng ưu đãi từ các thị trường đã kí kết hiệp định thương mại tự do đạt khoảng 40%, tăng mạnh so với con số 35% các năm về trước Điều đó chứng tỏ, doanh nghiệp Việt Nam đang ngày càng chú trọng tới việc khai thác các cơ hội

từ hội nhập và thực thi các hiệp định thương mại tự do

Thu hút vốn đầu tư trục tiếp nước ngoài sau hơn 30 năm, hiện cả nước có khoảng 334 tỷ USD vốn đăng ký với hơn 26600 dự án còn hiệu lực Theo đó, khu vực vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đang ngày càng phát triển, trở thành một trong những khu vực năng động nhất của nền kinh tế Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã đóng góp lớn trong việc gia tăng năng lực sản xuất và xuất khẩu của Việt Nam Đến nay, khu vực vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài chiếm chiểm khoảng 25% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, trên 70% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước Khu vực vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đã góp phần tăng thu ngân sách, tạo việc làm cho người dân, ổn định tình hình xã hội Riêng năm

2018, Việt Nam đã thu hút 1918 tự án cấp phép mới, với vốn đăng ký đạt hơn 13,481 tỷ USD, tăng 18,1% về số dự án và 0,2% về vốn đăng ký so với năm 2017

Xu hướng bảo hộ thương mại nổi lên ở nhiều nơi trên thế giới, kim ngạch vốn đầu tư , du lịch từ các đối tác chủ chốt năm sau vẫn tăng hơn năm trước Các đối tác đã cam kết viện trợ hơn 3 tỷ USD cho Việt Nam trong giai đoạn đến năm 2020 Lượng khác du lịch quốc tế đến Việt Nam đạt mức kỷ lục, hơn 13

triệu người năm 2018.

Ngày 12/11/2018, đánh dấu một bước ngoặt lớn trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam khi Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc phê chuẩn Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyến Thái Bình Dương ( CPTPP)

và các văn kiện có liên quan Theo đó, CPTPP chính thức có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 14/01/2019 Tham gia Hiệp định này là động lực giúp Việt Nam nâng cao nội lực, đa dạng hóa thị trường để ứng phó với các tác động của kinh tế thế giới đang diễn biến phức tạp với chiều hướng bảo hộ thương mại gia tăng của các nền kinh tế lớn Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam có khả năng tăng thêm 1,32% tính đến năm 2035 Trong trường hợp đồng thời cắt giảm thuế quan và tự do hóa dịch vụ, GDP có thể tăng thêm 2,01% Với mức độ cam kết của các nước trong CPTPP, các mặt hàng xuất khẩu có thế mạnh của Việt Nam như nông, thủy sản, điện, điện tử đều được xóa bỏ thuế ngay khi Hiệp định có hiệu lực Tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng thêm 4,04%

và nhập khẩu tăng thêm 3,8% vào năm 2035; tổng số việc làm tăng thêm hàng năm từ 20000 lao động đến 26000 lao động Bên cạnh đó, CPTPP sẽ giúp Việt Nam có cơ hội cơ cấu lại thị trường xuất khẩu theo hướng cân bằng hơn, từ đó giúp nâng cao tính độc lập tự chủ của nền kinh tế Đồng thời Việt Nam có điều kiện tốt để thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của 10 thành viên còn lại Thông qua thành viên của Hiệp định là các nước có nền kinh tế phát triển cao,

hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, Việt Nam sẽ học tập, trao đổi kinh nghiệm để hoàn thành hệ thống pháp luật nước ta, cũng như việc quản lý, điều hành nền kinh tế thị trường Đánh giá về cơ hội vàng mà CPTPP mang lại, nhiều chuyên gia cho rằng, việc tham gia Hiệp định là cơ hội lớn thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Việt Nam cũng như vị thế của Việt Nam trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương, là cầu nối quan trọng đưa Việt Nam hội nhập sâu rộng kinh tế quốc tế CPTPP còn là động lực giúp doanh nghiệp Việt Nam tập trung đối với phương thức sản xuất, nâng cao năng lức cạnh tranh, cải thiện chất lượng hàng hóa dịch

vụ để bắt kịp xu hướng phát triển của thế giới

Bất chấp những khó khăn do các rào cản thương mại gây ra, sự gia tăng bảo hộ của các nước hay căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn chinh phục đỉnh cao mới Từ năm 2016 đến nay, tăng trưởng kinh tế luôn đạt cao hơn mức bình quân của giai đoạn 2011-2015, các chỉ số kinh tế vĩ mô đều tích cực, nhất là đầu tư nước ngoài và xuất nhập khẩu Năm

2018, tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đạt 7,08% mức cao nhất trong vòng 10 năm và có khả năng tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng cao trên 7% vào năm 2019

Hội nhập kinh tế quốc tế tiếp tục tạo thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế nước ta và cũng đồng thời góp phần quan trọng nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, đưa quan hệ Việt Nam với các nước quan trọng đi vào chiều sâu, ổn định bền vững; quan hệ giữa các nước lớn tiếp tục được củng cố và thúc đẩy hài hòa, tranh thủ được các yếu tố tích cực, hạn chế những bất đồng để phục

vụ nhiệm vụ xây dựng và phát triển đất nước, nâng cao vị thế của quốc gia

3.2 Những hạn chế cần khắc phục

Chưa tạo được môi trường thuận lợi cho phát triển đất nước một cách thực sự bền vững Quan hệ với các đối tác, nhất là các đối tác quan trọng chưa

ổn định, còn tồn tại nhiều trở ngại trong phát triển quan hệ giữa nước ta với các nước đối tác lớn

Hiệu quả hoạt động đối ngoại trong một số trường hợp chưa được như mong muốn; việc triển khai thực hiện các kết quả, các thỏa thuận chưa kịp thời;

sự phối hợp giữa các cấp, các ngành còn chưa nhịp nhàng và đồng bộ

Đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước về hội nhập kinh tế quốc tế chưa được các cấp, các ngành quán triệt đầy đủ, chậm cụ thể hóa và thế chế hóa; các đơn vị chưa nhận thức rõ, chủ động tận dụng các cơ hội, cũng như chưa thấy được thách thức mới nảy sinh để chủ động ứng phó

Hội nhập kinh tế quốc tế chưa gắn kết chặt chẽ với yêu cầu nâng cao hiệu quả, phát triển bền vững, bảo vệ an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; chưa được tiến hành đồng bộ với quá

trình gia tăng liên kết giữa các vùng, miền trong cả nước Cơ chế chỉ đạo, điều hành, giám sát và phối hợp quá trình hội nhập, từ Trung ương đến địa phương, giữa các ban, ngành còn nhiều bất cập

Hội nhập quốc tế về quốc phòng, an ninh, văn hóa, xã hội và một số lĩnh vực khác chưa đi vào chiều sâu, chưa gắn kết và tạo tác động tích cực đối với quá trình hội nhập kinh tế quốc tế; trong nhiều trường hợp còn bị động; khuynh hướng tiếp nhận trợ giúp quốc tế còn phổ biến

3.3 Nguyên nhân của những hạn chế

Về mặt khách quan, nguyên nhân của những hạn chế là do nền kinh tế đang ở trong giai đoạn phát triển thấp xét cả về lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất vì vị thế, mức độ tham gia vào nền kinh tế thế giới phụ thuộc vào thực lực của nền kinh tế của một quốc gia Tuy nhiên, những nguyên nhân chủ quan

có vai trò quyết định đối với những hạn chế, nếu xét về phương diện thực thi và hiệu quả của tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế Trong số các nguyên nhân chủ quan, trước hết phải nói đến việc đổi mới tư duy và nền tảng tri thức về kinh tế thị trường và hội nhập kinh tế quốc tế của chúng ta chưa theo kịp thực tiễn Quan điểm về xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ trong hội nhập, xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa còn có các cách hiểu khác nhau

đã trở thành rào cản của nhiều chủ trương, quyết sách và chỉ đạo thực tiễn Một nguyên nhân chủ quan khác là quy trình chính sách chưa được xây dựng và tổ chức thực hiện một cách khoa học dẫn đến tính khả thi thấp, trách nhiệm không

rõ Tổ chức bộ máy cồng kềnh, chồng chéo và công tác cán bộ chậm đổi mới, thực lực của đội ngũ cán bộ hoạch định và thực thi chính sách chưa đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, lợi ích cục bộ, tư duy nhiệm kỳ, tham nhũng là những nguyên nhân quan trọng của những hạn chế

Nhận xét - đánh giá của bản thân về thực trạng đã phân tích: Để nâng cao hiệu quả của hội nhập kinh tế chúng ta cần thực hiện đồng bộ những giải pháp

và tránh những hạn chế Chúng ta cần có biện pháp ứng phó tốt, chiến lược thông minh, chính sách khôn khéo thì sẽ hạn chế được thua thiệt, để dành được

lợi ích nhiều hơn cho đất nước.

4 Phương hướng và giải pháp

4.1 Phương hướng

Hội nhập kinh tế quốc tế là một trong những chủ đề kinh tế có tác động tới toàn bộ tiến trình phát triển kinh tế xã hội của nước ta hiện nay, liên quan trực tiếp đến quá trình thực hiện định hướng và mục tiêu phát triển đất nước Với cả những tác động đa chiều của hội nhập kinh tế quốc tế, xuât phát từ thực tiễn đất nước, Việt Nam càn phải tính toán một cách thức phù hợp để thực hiện hội nhập kinh tế quốc tế thành công

4.2 Giải pháp

Mặc dù, tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế đã đạt được những kết quả tích cực, song trong bối cảnh thế giới diễn biến khó lường như hiện nay, Việt Nam cần chủ động triển khai hội nhập kinh tế quốc tế lên mức toàn diện, sâu rộng, đổi mới sáng tạo và hiệu quả hơn Trước mắt, cần chú trọng vào một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, hội nhập quốc tế là sự nghiệp của toàn dân và chỉ có thể thành công khi có sự tham gia hưởng ứng của các doanh nghiệp và người dân Do vậy,

cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành cần quyết liệt vào cuộc, để tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế trên tinh thần Nghị quyết số 22-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế; Chỉ thị số 25-CT/TW về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm 2030 và các nghị quyết, chương trình hành động,

kế hoạch công tác hội nhập của Chính phủ

Thứ hai, cùng với đẩy mạnh các hoạt động thương mại, đầu tư, Việt Nam cần nâng cao năng lực phòng chống, giải quyết, xử lý các tranh chấp, khiếu nại, khiếu kiện về thương mại, đầu tư quốc tế, trong đó chú trọng đào tạo, bồi dưỡng, phát triển đội ngũ luật sư, cán bộ pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân và doanh nghiệp

Thứ ba, nhận diện các động thái, xu hướng phát triển lớn của thế giới, từ

đó có điều chỉnh đúng đắn, kịp thời trong chiến lược phát triển, tận dụng triệt để những cơ hội mới mở ra Tại phiên họp thứ nhất năm 2019, Ban Chỉ đạo liên ngành hội nhập quốc tế về kinh tế đã đề nghị: Các bộ, ngành, địa phương cần coi trọng, tăng cường nghiên cứu, đánh giá, dự báo các vấn đề mới của hội nhập kinh tế quốc tế tác động tới Việt Nam…

Thứ tư, cần nắm bắt cơ hội và nhận diện rõ những thách thức của các FTA để có hội nhập phù hợp song không để bị lệ thuộc và bị cuốn theo các trào lưu ngắn hạn, các xu hướng loại trừ và hình thành những liên kết khép kín trong làn sóng FTA

Thứ năm, thiết lập một nền kinh tế thị trường đầy đủ, minh bạch và hiện đại vừa là mục tiêu vừa là yêu cầu của hội nhập Để có được điều này cần có những chính sách củng cố quyền sở hữu nhằm thúc đẩy đầu tư dài hạn; thực hiện hiệu quả cải cách hành chính công nhằm tăng tính minh bạch, giảm quan liêu và hạ chi phí giao dịch vốn có ảnh hưởng không nhỏ đến các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Thứ sáu, tạo điều kiện thuận lợi, phát huy hơn nữa vai trò của địa phương,

của doanh nghiệp trong công tác hội nhập kinh tế quốc tế Dư địa phát triển lớn nhất nằm ngay trong sự nỗ lực không ngừng, sức sáng tạo của mỗi doanh nghiệp, mỗi người dân Địa phương, doanh nghiệp là chủ thể trung tâm của hội nhập, phải được thụ hưởng thành quả của hội nhập Doanh nghiệp, người dân phải chủ động hơn, thực thi đầy đủ, nghiêm túc các cơ chế, chính sách, quy định pháp luật về hội nhập, không để tình trạng vi phạm quy định pháp luật tiếp diễn, ảnh hưởng đến uy tín và hình ảnh đất nước, con người Việt Nam

5 Kết luận

Việt Nam đang hội nhập quốc tế sâu rộng với thế giới nên những biến động trong cục diện kinh tế và chính trị thế gới hiện nay sẽ có tác động lớn và ngay lập tức đối với tiến trình hội nhập của đất nước Để nâng cao hơn nữa hiệu quả