Tài liệu Nghiên cứu mô hình một số bệnh tai mũi họng ở người lớn và các yếu tố dịch tễ liên quan tại tỉnh Cà Mau pdf

Hồ Chí Minh * Tập 8 * Phụ bản của Số 1 * 2004NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH MỘT SỐ BỆNH TAI MŨI HỌNG Ở NGƯỜI LỚN VÀ CÁC YẾU TỐ DỊCH TỄ LIÊN QUAN TẠI TỈNH CÀ MAU Phạm Thế Hiền*, Nguyễn Hữu Khôi**,

Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 8 * Phụ bản của Số 1 * 2004

NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH MỘT SỐ BỆNH TAI MŨI HỌNG Ở NGƯỜI LỚN

VÀ CÁC YẾU TỐ DỊCH TỄ LIÊN QUAN TẠI TỈNH CÀ MAU

Phạm Thế Hiền*, Nguyễn Hữu Khôi**, Huỳnh Khắc Cường**

TÓM TẮT

Thực hiện khám bệnh TMH dựa vào phiếu điều tra thiết kế sẵn cho 2305 người tại 3 khu vực: Thành thị, nông thôn và rừng tràm U Minh của tỉnh Cà Mau theo phương pháp nghiên cứu dịch tễ học mô tả cắt ngang Kết quả thu được là: Tỷ lệ bệnh TMH mạn tính chung là 34,4%, tỷ lệ bệnh VMX mạn tính là 11,8%, viêm Amidan mạn tính là 8,4%, VTG mạn tính thủng nhĩ là 1,6%, dò luân nhĩ là 1,3% và dị hình VNM là 12,1%

SUMMARY

A DEMOGRAPHIC STUDY OF ENT DISEASES OF ADULT AT THE PROVINCE OF

CAMAU

Pham The Hien, Nguyen Huu Khoi, Huynh Khac Cuong * Y Hoc TP Ho Chi Minh * Vol 8

* Supplement of No 1 * 2004: 103 – 105

We had investigated the demographic of the ENT diseases at the province of Camau based on survey form which directed on screening ENT diseases in three regions: urban, rural and Uminh forest Results: the incidence of chronic ENT diseases in adult is 34.4%, 11.8% with CRS, 11.8% with chronic tonsillitis, 1.6% with COM with TM perforation

ĐẶT VẤN ĐỀ

Tỉnh Cà Mau là mảnh đất cuối cùng phía nam

của tổ quốc, mảnh đất mà người dân chủ yếu sống

bằng các nghề nông–lâm–ngư (diện tích rừng và đất

rừng chiếm 37% diện tích tự nhiên) Vấn đề sụp lở

đất, chặt phá rừng, đặc biệt là cháy rừng đã làm mất

cân bằng hệ sinh thái, cùng với quá trình công

nghiệp hoá, hiện đại hoá của tỉnh đã làm cho việc xử

lý hệ thống khí thải đã xuống cấp trở nên trầm trọng

hơn, từ đó làm cho bộ mặt sinh học của Cà Mau thay

đổi đáng kể Điều này ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe

của con người nói chung và tỷ lệ mắc bệnh TMH nói

riêng Ở Cà Mau chưa có điều tra mô hình bệnh TMH

tại cộng đồng, do đó việc thực hiện đề tài này là một

nghiên cứu thật sự cần thiết, nhằm đạt được các mục

tiêu sau:

Xác định tỷ lệ bệnh TMH mạn tính thường gặp

chung của cộng đồng và một số bệnh TMH mạn tính

thường gặp như: VTG mạn tính thủng nhĩ, viêm VMX

mạn tính, viêm Amidan mạn tính, dò luân nhĩ và dị hình VNM ở từng khu vực: Thành thị, nông thôn, rừng tràm U Minh

- Xác định mối liên quan giữa các yếu tố dịch tễ học (tuổi, giới, nghề nghiệp vv ) đối với bệnh TMH mạn tính

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đối tượng nghiên cứu

Ở người lớn (từ 16 – 70 tuổi) ở 3 khu vực: thành thị, nông thôn và rừng tràm U Minh

Phương pháp nghiên cứu

Mô tả cắt ngang và chọn mẫu theo kiểu chọn mẫu tầng

Phương tiện nghiên cứu

Đèn Clar, gương trán, đè lưỡi, banh mũi, đèn soi

tai Số liệu nghiên cứu được xứ lý bằng thống kê y

* Bộ môn Tai Mũi Họng – Đại học Y dược Tp Hồ Chí Minh

Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 8 * Phụ bản của Số 1 * 2004 Nghiên cứu Y học

học SPSS và biểu hiện qua các bảng số và biểu đồ

Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 8 năm 2002 đến tháng 10 năm 2003

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN

Tỷ lệ bệnh TMH mạn tính và 3 khu

vực cư trú

Khu vực cư trú Bệnh TMH

Thành thị Nông thôn Rừng

Tổng số

Có bệnh 245

30,3%

314 34,3%

234 40,2%

793 34,4%

Không bệnh 563

69,7%

601 65,7%

348 59,8%

1512 65,6%

Tổng số 808

35,1%

915 39,7%

582 25,2%

2305 100%

Tỉnh Cà Mau có kinh tế – xã hội còn khó khăn

cùng với ảnh hưởng của môi trường sống, sự chăm

sóc y tế chưa đầy đủ nên bệnh TMH mạn tính ở

người lớn chiếm tỷ lệ khá cao (34,4%).Đặc biệt khu

vực rừng là cao nhất (40,2%) so với thành thị thấp

nhất (30,3%)

Tỷ lệ từng loại bệnh TMH mạn tính và

khu vực cư trú

Khu vực cư trú Bệnh TMH mạn tính

Thành thị Nông thôn Rừng Tổng số

Viêm mũi xoang mạn

tính

98 12,1%

125 13,7%

49 8,4%

272 11,8%

Viêm Amidan mạn

tính

58 7,2%

70 7,7%

66 11,3%

194 8,4%

VTG mạn tính thủng

nhĩ

10 1,2%

15 1,6%

12 2,1%

37 1,6%

Dò luân nhĩ 7

0,9%

9 1%

15 2,6%

31 1,3%

Dị hình vách ngăn

mũi

72 8,9%

112 12,2%

95 16,3%

279 12,1%

Hầu hết các bệnh TMH mạn tính chiếm tỷ lệ cao

ở khu vực rừng và thấp nhất là khu vực thành thị

Ngoại trừ bệnh viêm mũi xoang mạn tính thì khu vực

rừng có tỷ lệ thấp nhất, còn khu vực nông thôn là cao

nhất

Mối liên quan giữa các yếu tố dịch tễ

học và bệnh TMH mạn tính

Các yếu tố nguy cơ có ảnh hưởng đến bệnh TMH

mạn tính

- Nghề nghiệp: Có ảnh hưởng đến bệnh TMH và nghề rừng là ảnh hưởng nhiếu nhất (41,9%)

- Trình độ học vấn: Trình độ học vấn càng cao thì tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính càng thấp Điều này là

do người có trình độ học vấn, họ hiểu biết và ý thức được việc chăm sóc sức khỏe, nên ít xảy ra bệnh tật

- Bản thân và gia đình có người có hút thuốc lá: Làm tăng tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính Kết quả này cũng phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Sơn là có 87,81% trẻ bị bệnh do ảnh hưởng của gia đình có người hút thuốc lá và cũng phù hợp với nghiên cứu của Trần Duy Ninh là những hộ gia đình có người hút thuốc lá, có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn so với những gia đình không có người hút thuốc lá

- Loại bếp nấu ăn: Bếp dầu có ảnh hưởng rõ, làm tăng tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính và đặc biệt là bệnh VMX mạn tính Kết quả này phù hợp với nghiên cứu của Nguyễn Hoàng Sơn là trong các loại bếp đun thì bếp dầu ảnh hưởng nhiều nhất đến bệnh NKHHT nhiều nhất (87,48%) và kết quả này cũng phù hợp với nghiên cứu của Hồ Hữu Nhơn là tỷ lệ bệnh TMH ở nhóm gia đình sử dụng bếp củi, dầu cao hơn nhóm gia đình sử dụng bếp ga và điện

- Vị trí đặt chuồng gia súc so với nhà ở: Chuồng gia súc càng đặt gần nhà thì càng dễ mắc bệnh TMH mạn tính hơn Kết quả điều tra này phù hợp với nghiên cứu của Trần Duy Ninh là những hộ đặt chuồng gia súc dưới gầm sàn có tỷ lệ mắc bệnh TMH cao nhất, vì chuồng gia súc là nơi chứa vô số mằm bệnh, gây nên ô nhiểm môi trường xung quanh Có khám sức khoẻ định kỳ hay không: Có khám sức khỏe định kỳ thì tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính thấp hơn, vì có khám sức khoẻ định kỳ phát hiện những trường hợp bệnh cấp tính và có tác dụng phòng bệnh

Mức thu nhập của gia đình: Những hộ gia đình nghèo (thu nhập thấp) thì dễ mắc bệnh TMH mạn tính hơn

Tiền sử bản thân và gia đình có dị ứng: Làm tăng tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính hơn

Chuyên đề Tai Mũi Họng - Mắt 104

Nghiên cứu Y học Y Học TP Hồ Chí Minh * Tập 8 * Phụ bản của Số 1 * 2004

Các yếu tố dịch tễ không ảnh hưởng

đến bệnh TMH mạn tính

Tuổi, giới, tổng số người trong gia đình, loại nhà

ở, thói quen tắm

KẾT LUẬN

Tỷ lệ bệnh TMH mạn tính

- Tỷ lệ bệnh TMH mạn tính chung của tỉnh Cà

Mau là 34,4%

- Tỷ lệ bệnh TMH mạn tính chung ở khu vực

rừng chiếm cao nhất(40,2%), thấp nhất là khu vực

thành thị (30,3%), còn khu vực nông thôn là 34,3%

- Tỷ lệ từng loại bệnh TMH mạn tính như sau:

VTG mạn tính thủng nhĩ (1,6%), VMX mạn tính

(11,8%), viêm Amidan mạn tính (8,4 %), dò luân nhĩ

(1,3%) và dị hình VNM (12,1%)

Mối liên quan của các yếu tố dịch tễ

đối với bệnh TMH mạn tính

Những yếu tố dịch tễ sau đây có liên quan đến

bệnh TMH mạn tính: Nghề nghiệp, trình độ học vấn,

bản thân và gia đình có người hút thuốc lá, loại bếp nấu ăn, vị trí đặt chuồng gia súc so với nhà ở, khám sức khoẻ định kỳ, mức thu nhập của gia đình, tiền sử bản thân và gia đình có dị ứng

Những yếu tố dịch tễ học sau đây không có liên quan đến tỷ lệ mắc bệnh TMH mạn tính: Tuổi, giới, tổng số người trong gia đình, loại nhà ở, vệ sinh cá nhân bệnh

TÀI LIỆU KHAM KHẢO

một số yếu tố liên quan tại 7 tỉnh miền núi phía bắc Việt Nam, nội san TMH số 1 – 2002, (trang 1 – 5)

sinh THCS tỉnh Đồng Tháp – luận văn chuyên khoa cấp II, chuyên ngành TMH năm 2001

trên ở trẻ em qua điều tra về dịch tễ học và các yếu tố nguy cơ ở một số vùng tại Việt Nam năm 1996, (Trang

1 – 23)

Philadelphia, 1957, page 157 – 260

Throat Mir Pulishers Moscow 1978, page 142 – 143