Nâng cao chất lượng kiểm định giáo dục trong các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp

Đổi mới công tác kiểm định chất lượng đào tạo trong các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp là từng bước thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng về chuẩn hóa, hiện đại hóa trong giáo dục n

NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC KIỂM ĐỊNH CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TẠI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ ĐÀ NẴNG HIỆN NAY

ThS Lê Đức Thọ

Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng

TÓM TẮT

Bài viết sử dụng phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp nghiên cứu về thực trạng công tác kiểm định chất lượng giáo dục tại Trường Cao đẳng Nghề

Đà Nẵng Kết quả cho thấy, trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã xây dựng được bộ tiêu chí kiểm định chất lượng đào tạo và đã được áp dụng vào công tác kiểm định chất lượng đào tạo trong những năm qua Công tác kiểm định chất lượng trong nhà trường đã đạt những kết quả quan trọng, bên cạnh đó, vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế Bài viết cũng đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm định chất lượng tại Trường Cao đẳng Nghề

Đà Nẵng hiện nay

Từ khóa: Kiểm định chất lượng; giáo dục nghề nghiệp; cao đẳng nghề

Đà Nẵng

1 Đặt vấn đề

Đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường

là một việc làm cần thiết, mang tính chiến lược lâu dài, tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục toàn diện của ngành giáo dục nghề nghiệp nói chung, của trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng nói riêng Đổi mới công tác kiểm định chất lượng đào tạo trong các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp là từng bước thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng về chuẩn hóa, hiện đại hóa trong giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu về sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và hội nhập quốc tế Nhận thức được tầm quan trọng của công tác kiểm định chất lượng đào tạo, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã ban hành nhiều kế

hoạch, các quy định nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm định chất lượng đào tạo trong nhà trường Tuy nhiên, công tác kiểm định chất lượng đào tạo vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục Chính vì vậy, nghiên cứu thực trạng công tác kiểm định chất lượng đào tạo, từ đó, đề xuất được một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm định chất lượng đào tạo tại Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng hiện nay là việc làm cần thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nâng cao uy tín của nhà trường

2 Vai trò của công tác kiểm định chất lượng giáo dục trong nhà trường

Kiểm định chất lượng giáo dục là một giải pháp quản lí chất lượng

nhằm đưa ra những kết quả tin cậy bằng cách kiểm soát các điều kiện, quá trình tổ chức giáo dục thông qua những tiêu chuẩn, tiêu chí, chỉ số ở các lĩnh vực cơ bản của hệ thống giáo dục cũng như của các cơ sở giáo dục, kiểm định

chất lượng giáo dục ở những nơi phát triển đã trở thành hoạt động thường

xuyên, quen thuộc, thậm chí trở thành điều kiện tồn tại của nhiều cơ sở giáo dục.Kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục là hoạt động đánh giá và công nhận mức độ đạt tiêu chuẩn chất lượng về mục tiêu, nội dung, chương trình giáo dục Quá trình kiểm định sẽ giúp các trường đại học, cao đẳng, trung cấp xem xét lại toàn bộ hoạt động của mình một cách có hệ thống để từ đó điều chỉnh theo một chuẩn mực nhất định

Xu thế toàn cầu hoá, hội nhập quốc tế và sự phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0 đòi hỏi công tác đào tạo cung cấp được nguồn nhân lực chất lượng cao đảm bảo cho sự phát triển bền vững của đất nước Để thực hiện nhiệm vụ này, giáo dục và đào tạo nói chung, giáo dục nghề nghiệp của nước

ta nói riêng, không những phải mở rộng qui mô mà còn phải không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo Trong quá trình giáo dục đang dần dần chuyển từ nền giáo dục theo định hướng của Nhà nước hay theo định hướng học thuật của nhà trường sang nền giáo dục theo định hướng của thị

trường lao động, kiểm định chất lượng trở thành một công cụ hữu hiệu của nhiều nước trên thế giới để duy trì các chuẩn mực chất lượng giáo dục và không ngừng nâng cao chất lượng dạy và học trong các cơ sở giáo dục với vai trò:

Kiểm định chất lượng giáo dục giúp các nhà trường có cơ hội xem xét lại toàn bộ hoạt động của mình một cách có hệ thống để từ đó điều chỉnh các hoạt động theo một chuẩn mực nhất định Đã có nhiều quan điểm khác nhau

về chất lượng như: chất lượng được đánh giá bằng yếu tố “đầu vào”, “đầu ra” hay bởi “giá trị gia tăng”… Tuy nhiên, để đánh giá chính xác chất lượng của một trường, không thể chỉ xem xét ở một khía cạnh về chất lượng đầu vào hay đầu ra, mà cần có cái nhìn tổng thể về toàn bộ hoạt động của nhà trường Đó chính là vai trò của kiểm định, bản thân kiểm định chất lượng sẽ không tạo ra chất lượng ngay cho mỗi trường, mà nó chính là tấm gương phản ánh toàn bộ thực trạng của nhà trường, giúp cho các nhà quản lý nhìn nhận những mặt mạnh, mặt yếu của đơn vị mình để từ đó có bước hành động tiếp theo phù hợp

Kiểm định chất lượng giáo dục là lời tuyên bố chắc chắn tới các bên liên quan về hiện trạng chất lượng của trường Trước tiên, việc tự nguyện đăng ký

kiểm định được xem là lời cam kết về chất lượng đào tạo mà nhà trường mang lại cho người họcvà các bên liên quan khác như: nhà tuyển dụng, các đối tác, xã hội Thêm vào đó, hoạt động đánh giá ngoài được thực hiện thông qua bên thứ ba là các chuyên gia có kinh nghiệm trong đào tạo, nghiên cứu và quản lý giáo dục đại học, có chứng nhận đào tạo kiểm định viên và/hoặc thẻ kiểm định viên kiểm định chất lượng giáo dục sẽ mang tính khách quan cao trong việc công nhận chất lượng của nhà trường Vì vậy, kết quả kiểm định cung cấp cho các bên liên qua những thông tin kịp thời, chính xác để xác nhận

chất lượng đào tạo của nhà trường, từ đó có cơ sở lựa chọn được các dịch vụ phù hợp

Kiểm định chất lượng giáo dục tạo tiền đề xây dựng văn hoá chất lượng cho cơ sở giáo dục nói chung và giáo dục nghề nghiệp nói riêng Hoạt động

kiểm định chất lượng dựa trên các chỉ số, các chuẩn mực để đánh giá, do đó, các thông tin này sẽ giúp mỗi thành viên của nhà trường hiểu rõ hơn công việc của mình và của những người liên quan làm thế nào là đạt chất lượng, nhờ đó họ biết chủ động không ngừng nâng cao chất lượng công việc của mình, góp phần cùng những người liên quan hành động theo chất lượng, khi

đó văn hóa chất lượng sẽ dần hình thành tại cơ sở giáo dục và giáo dục nghề nghiệp

Có thể nói, kết quả kiểm định đã phản ánh khách quan, cụ thể những điểm mạnh, điểm yếu của giáo dục Kết quả kiểm định được sử dụng làm căn

cứ để xác định chất lượng, vị thế và uy tín, quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của cơ sở giáo dục Trên cơ sở kiểm định, các cơ quan quản lý có cơ sở khoa học để điều chỉnh, đổi mới cơ chế, chính sách, hỗ trợ đầu tư, giao nhiệm vụ và

là căn cứ để nhà nước và xã hội giám sát hoạt động của cơ sở giáo dục

Sau khi kiểm định đã tạo bước chuyển biến tích cực và thay đổi trong nhận thức và hành động đối với các trường Nhiều trường có những cam kết mạnh mẽ và thực hiện cải tiến chất lượng ngay sau đánh giá Những kết quả đánh giá chênh lệch giữa báo cáo “tự đánh giá” và “đánh giá ngoài” buộc các trường phải tự điều chỉnh mọi hoạt động trong trường thực chất hơn, các báo cáo thành tích “ảo” đã không còn có giá trị Các trường được kiểm định đã xây dựng và củng cố ngay hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong khá bài bản Việc giám sát chất lượng trong các cơ sở giáo dục đã trở nên thường xuyên, mang tính tự giác và tự chủ, đúng với vai trò, vị trí của nhà trường

3 Thực trạng công tác kiểm định chất lượng giáo dục trong

Trong những năm gần đây, công tác bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục nói chung và giáo dục nghề nghiệp nói riêng được Đảng và Nhà nước quan tâm, chú trọng Điều đó xuất phát từ nhu cầu tất yếu khách quan của công tác đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đất nước và yêu cầu hội nhập quốc tế Quy trình kiểm định chất lượng giáo dục gồm các bước: Cơ sở giáo dục tự đánh giá; đánh giá ngoài và thẩm định, công nhận hoặc không công nhận cơ sở giáo dục đạt tiêu chuẩn chất lượng giáo dục

Bằng nhận thức và ý thức sâu sắc về mục đích, ý nghĩa của công tác kiểm định chất lượng giáo dục, bằng việc triển khai công tác kiểm định chất lượng giáo dục một cách tích cực, khách quan, trung thực, toàn bộ các cơ sở giáo dục dần dần sẽ tạo ra được những chuyển biến mới, hình thành "văn hóa chất lượng" trong mỗi cơ sở giáo dục, mỗi cán bộ quản lí giáo dục, người dạy, người học để từ đó, chất lượng giáo dục được đảm bảo và không ngừng được cải tiến, nâng cao

Trước thực tế đó, hằng năm Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện, xây dựng đội ngũ để làm tốt công tác lập hồ sơ, tổ chức tự đánh giá, xây dựng kế hoạch thực hiện công tác kiểm định chất lượng giáo dục trong nhà trường qua lớp tập huấn và đồng thời tiến hành kiểm tra, thúc đẩy việc quản lý, chỉ đạo, điều hành và thực hiện công tác kiểm định chất lượng giáo dục tại nhà trường nhằm nâng cao nhận thức, tăng cường, đẩy mạnh công tác kiểm định chất lượng giáo dục

Trong năm học 2017 – 2018, nhà trường đã tổ thường xuyên khảo sát, thu thập số liệu đánh giá sự hài lòng của doanh nghiệp, học sinh sinh viên khi tốt nghiệp ra trường và của cán bộ quản lý, đội ngũ giảng viên về công tác nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường, ddeeff ra biện pháp nâng cao chất lượng đào tạo của từng khoa chuyên môn Đồng thời, trong năm học

2017 – 2018, nhà trường cũng đã tiến hành khảo sát 12 doanh nghiệp vưới sự hài lòng đối với kiến thức, kỹ năng của học sinh sinh viên nhà trường trên 82%, khảo sát 575 học sinh sinh viên về sự hài lòng của người học trước khi tốt nghiệp, khảo sát 15 môn học với 307 học sinh sinh viên về chương trình

và giảng viên giảng dạy mô đun/môn học, tham gia dự án GIZ đã khảo sát được 10 doanh nghiệp và khảo sát lần vết được 305 học sinh sinh viên sau khi tốt nghiệp về vị trí việc làm; đã và đang tiến hành khảo sát 150 học sinh sinh viên về nguyên nhân bỏ học [6]

Năm học 2018 – 2019, Nhà trường đã triển khai hệ thống Bảo đảm chất lượng tại trường theo Thông tư số 28/2017/TT-BLĐTBXH về việc Qui định

hệ thống bảo đảm chất lượng của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, Trường đã tổ chức Hội thảo Bảo đảm chất lượng, và đang tiến hành tham mưu xây dựng các văn ban, kế hoạch triển khai hệ thống bảo đảm chất lượng tại trường trong năm học 2019 – 2020 Tổ chức tự kiểm định chất lượng với 100 tiêu chuẩn; xây dựng 45 quy trình bảo đảm chất lượng Tổ chức tự kiểm định chương trình đào tạo theo đúng quy định; Đã tiến hành tập huấn tự đánh giá chất lượng chương trình đào tạo cho Giáo viên toàn trường trong đợt sinh hoạt hè 2019; Đã hướng dẫn các đơn vị xây dựng và ban hành 23 qui trình bảo đảm chất lượng và đã ban hành 5 quy trình [7]

Đối với công tác đánh giá kỹ năng nghề, Trường Cao đẳng nghề Đà Nẵng được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cấp giấy chứng nhận hoạt động đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia số 23/BLĐTBXH-GCNHĐ ngày 12 tháng 5 năm 2017 cho 06 ngành nghề: Công nghệ ô tô, Cơ điện tử, Điện công nghiệp, May công nghiệp, Lắp đặt điện và điều khiển trong công nghiệp, Quản trị mạng máy tính1 Năm học 2017 – 2018, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã tiến hành đánh giá được nghề Công nghệ ô tô với

19 thí sinh tham dự vào tháng 11/2017 cho các giáo viên tại Trung tâm đào

1 http://danavtc.edu.vn/index.php?option=com_content&view=article&id=411:thong-bao-t-chc-anh-gia-k-nng-ngh-quc-gia-k-xii-nm-2018&catid=15:thong-tin-dao-tao&Itemid=133

tạo lái xe Gia Lai Năm học 2018 – 2019, nhà trường cũng đã tổ chức được nghề May công nghiệp với 40 thí sinh tham dự, 86 thí sinh ngành Công nghệ

ô tô vào tháng 12 năm 2018 và ngành Công nghệ ô tô với 38 thí sinh tham dự vào tháng 4 năm 2019

Đối với công tác tự kiểm định nhà trường, Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng đã ban hành các Quyết đinh, Kế hoạch tự kiểm định và bảng phân công nhiệm vụ, tiến độ cho các thành viên Hội đồng thực hiện nhiệm vụ Công tác

tự kiểm định nhà trường hoàn thành đúng tiến độ và đã tổng hợp báo cáo, minh chứng gửi Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp và Sở Lao động – Thương binh và Xã hội Thành phố Đà Nẵng đúng thời gian quy định

Đổi mới và nâng cao công tác kiểm định chất lượng giáo dục của nhà trường là một việc làm cần thiết, mang tính chiến lược lâu dài, tác động trực tiếp đến chất lượng giáo dục toàn diện của ngành giáo dục nói chung và trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng nói riêng Đổi mới và nâng cao công tác kiểm định chất lượng giáo dục của nhà trường là từng bước thực hiện mục tiêu giáo dục của Đảng về chuẩn hóa, hiện đại hóa trong giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu về sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Nói đến giáo dục, vấn đề mấu chốt, thường xuyên nhất đó là chú trọng việc nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục Chất lượng giáo dục, chất lượng dạy học là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình giáo dục cũng như quá trình dạy học của nhà trường Việc nâng cao chất lượng giáo dục và chất lượng dạy học luôn là vấn đề cốt lõi của ngành giáo dục và của các nhà trường Đối với các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp việc nâng cao chất lượng dạy học

là nhiệm vụ quan trọng và cơ bản của nhà trường Đây là điều kiện quyết định

để nhà trường tồn tại và phát triển và cũng là thương hiệu của nhà trường đối với địa phương

Tuy nhiên, trong thực tế nhà trường vẫn còn một số tồn tại đó là: Năng lực chuyên môn của một số giảng viên còn hạn chế về kiến thức và nghiệp vụ

sư phạm trước yêu cầu của chương trình mới Chất lượng mũi nhọn đã có song tỷ lệ học sinh đạt học sinh giỏi trong các kỳ thi tay nghề thành phố và toàn quốc chưa có giải cao Trình độ tuyển sinh đầu vào của sinh viên khá thấp, mức độ hiểu biết và khả năng tiếp thu kiến thức của các em chưa đồng đều Cơ sở vật chất còn thiếu hầu như chưa có phòng chức năng, đồ dùng, thiết bị phục vụ cho chương trình dạy học cấp phát chậm nên cũng ảnh tới việc tổ chức giáo dục của trường Vấn đề về quản trị nhà trường, tổ chức quản

lý và chương trình đào tạo chưa thật sự phát huy hết hiệu quả

4 Một số đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác kiểm định chất lượng giáo dục tại Trường Cao đẳng Nghề Đà Nẵng hiện nay

4.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền để cả cộng đồng hiểu và cùng hỗ trợ, tham gia thực hiện công tác kiểm định chất lượng giáo dục

Lãnh đạo, chuyên viên phụ trách công tác kiểm định chất lượng giáo dục

và cán bộ quản lý các cơ sở giáo dục phải chủ động sáng tạo trong công tác tuyên truyền thông qua các diễn đàn và các phương tiện truyền thông khác, phổ biến kiến thức và các kết quả đánh giá, công tác kiểm định chất lượng giáo dục đã đạt được, để tạo điều kiện cho xã hội biết và tham gia giám sát chất lượng giáo dục

Tăng cường nhận thức cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên, nhân viên và học sinh về công tác kiểm định chất lượng giáo dục thông qua các kênh thông tin về quản lý chỉ đạo Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức về sự nghiệp giáo dục nghề nghiệp trong toàn xã hội và xây dựng ý thức quyết tâm thực hiện đổi mới trong sự nghiệp giáo dục nghề nghiệp cả về nội dung và phương pháp Tăng cường công tác tham mưu với Ủy ban nhân dân

Thành phố và chủ động phối hợp với các cơ quan chuyên môn cùng cấp để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước về giáo dục ở địa phương

Nâng cao chất lượng kiểm tra nội bộ trường học làm tốt công tác này sẽ góp phần quan trọng trong việc quản lý hoạt động của nhà trường đưa các hoạt động của nhà trường dần dần đi vào nề nếp, tăng dần chất lượng, góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và công tác thanh tra

4.2 Xây dựng và thực hiện Kế hoạch tổng thể cải tiến chất lượng nhà trường

Định kì rà soát, bổ sung, điều chỉnh và được triển khai thực hiện hiệu quả mục tiêu, tầm nhìn, và chiến lược phát triển của nhà trường Hoàn thiện

hệ thống bảo đảm chất lượng bên trong theo định hướng chuẩn khu vực, quốc

tế và một số trường tiên tiến trong khu vực và trên thế giới; kiện toàn đơn vị chuyên trách về đảm bảo chất lượng; tăng cường năng lực đảm bảo chất lượng bên trong cho đội ngũ cán bộ, viên chức của nhà trường; xây dựng kế hoạch đảm bảo chất lượng hằng năm của nhà trường và triển khai thực hiện

kế hoạch đã đề ra Thực hiện kiểm định các chương trình đào tạo theo tiêu chuẩn khu vực và quốc tế theo quy định của Bộ Bộ Lao động, Thương binh &

Xã hội và Tổng cục giáo dục nghề nghiệp

4.3 Tiếp tục bồi dưỡng đội ngũ làm công tác kiểm định chất lượng giáo dục để đảm bảo đủ năng lực tư vấn, giúp đỡ nhà trường trường trong các hoạt động tự đánh giá,

Theo lời Bác Hồ dạy: “ Thanh tra là tai mắt của trên là bạn của

dưới” Chính vì vậy mà việc xây dựng lực lượng kiểm tra vô cùng quan

trọng, đội ngũ thường phải đảm bảo yêu cầu về chuyên môn nghiệp vụ vững

vàng, trung thực thẳng thắn trong công tác, đạo đức nghề nghiệp cao, luôn gần gũi cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp ở mọi nơi Yêu cầu kiểm tra viên và Bam giám hiệu phải vững vàng về chuyên môn, phải có trình độ nghiệp vụ kiểm tra tốt, phải được trang bị đầy đủ các văn bản và quá trình kiểm tra Nhà trường nên thường xuyên mở lớp tập huấn cho cộng tác viên kiểm tra Thảo luận và thống nhất các nội dung, phương pháp để tập huấn nghiệp vụ thanh kiểm tra cho đội ngũ kiểm tra viên cơ sở trường học

Đầu tư xây dựng đội ngũ cộng tác viên cơ sở, những đồng chí này do hiệu trưởng lựa chọn, phụ trách, chỉ đạo về nghiệp vụ kiểm tra toàn diện và kiểm tra chuyên đề Khi lựa chọn phải chú ý đến chất lượng của đội ngũ cộng tác viên cơ sở như đối tượng, chuyên môn, đạo đức, có thời gian giảng dạy ít nhất là năm năm, có thành tích được công nhận giáo viên giỏi cấp huyện

4.4 Tăng cường phương tiện, các điều kiện làm cho đội ngũ người làm công tác kiểm tra trong nhà trường

Công tác kiểm tra nội bộ trường học như các công tác khác phương tiện

và điều kiện làm việc là một yếu tố quan trọng, nó quyết định đến hiệu quả công việc của người thực hiện Vì thế kiến thức cho cán bộ và giáảng viên trực tiếp làm công tác kiểm tra ở cơ sở là vô cùng cần thiết vì thế nhà trường nên tổ chức các lớp tập huấn, các cuộc thảo luận về công tác kiểm tra nội bộ trường học Bản thân các đồng chí cộng tác viên kiểm tra cần nắm vững các văn bản qui định về kiểm định chất lượng giáo dục Ban giám hiệu và cộng tác viên có thể trao đổi thảo luận giải quyết đánh giá xếp loại những trường hợp khó xử để có cách giải quyết hợp lý Đội ngũ kiểm tra nội bộ trường học phải được cung cấp các loại hồ sơ, văn bản, biên bản, phiếu đánh giá giờ dạy trước khi kiểm tra và dự giờ

4.5 Hoàn thiện các phương pháp và mục đích kiểm định chất lượng giáo dục trong nhà trường