KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN

KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN ; KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN ; KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN ; KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN ; KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN ; KHKT DỰ ÁN PHÒNG TRÁNH ĐUỐI NƯỚC CHO TRẺ EM NÔNG THÔN

PHÒNG GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO TRƯỜNG TH - THCS

-*** -BÁO CÁO KẾT QUẢ DỰ ÁN

NGHIÊN CỨU KHKT

GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG TRÁNH TAI NẠN ĐUỐI NƯỚC

CHO HỌC SINH KHU VỰC NÔNG THÔN

Lĩnh vực dự thi KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ HÀNH VI

HỌ VÀ TÊN HỌC SINH:

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:

, tháng 11 năm 2020

MỤC LỤC

Trang

PHẦN 1: GIỚI THIỆU VÀ TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ

PHẦN 2: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

2 Cơ sở thực tiễn ở khu vực nông thôn 9

B KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC

1 Kết quả thực nghiệm lần 1: Thời điểm tháng 9 năm 2019 14

2 Kết quả khảo sát lần 2: Thời điểm tháng 9 năm 2020 14

PHẦN 3: KẾT LUẬN

LỜI CẢM ƠN

Được sự chỉ đạo của Ban tổ chức cuộc thi “Khoa học kĩ thuật dành cho học sinh” các cấp, góp phần làm tốt phong trào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh

tích cực”, chúng em đã tiến hành nghiên cứu dự án “Giải pháp để tăng cường phòng tránh tai nạn đuối nước cho học sinh ở khu vực nông thôn”.

Để hoàn thành công trình nghiên cứu này, chúng em xin chân thành cám ơn các thầy cô giáo trường TH&THCS ; các bậc phụ huynh cùng các bạn học sinh trong và ngoài nhà trường, ở địa phương, đã cung cấp tư liệu, hướng dẫn và giúp đỡ, đồng hành cùng chúng em trong suốt quá trình thực hiện dự án

Mặc dù đã có nhiều cố gắng để thực hiện đề tài một cách hoàn chỉnh nhất, song do thời gian nghiên cứu tâm lý lứa tuổi học sinh và quá trình tìm hiểu còn hạn chế, việc đề ra và thử nghiệm các giải pháp để tăng cường phòng tránh tai nạn đuối nước còn mang tính chủ quan nên không thể tránh khỏi thiếu sót chúng em rất mong được sự đóng góp ý kiến của quý thầy cô giáo, của Ban tổ chức cuộc thi để

đề tài nghiên cứu của chúng em được hoàn chỉnh hơn và được ứng dụng rộng rãi trong thực tế, có thể góp phần vào công tác phòng, tránh tai nạn đuối nước ở các địa phương trong lứa tuổi học sinh

, ngày tháng 10 năm 2020

Học sinh

PHẦN 1: GIỚI THIỆU VÀ TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Lí do khách quan

Hiện nay, tai nạn xảy ra với trẻ em thì đuối nước là tai nạn hàng đầu, chiếm tới 50% tai nạn thương tích gây tử vong với số lượng lớn Đặc biệt là học sinh Tiểu học

và Trung học cơ sở ở khu vực nông thôn Theo thống kê của Bộ LĐ-TB&XH, mỗi năm Việt Nam có hơn 2.000 trẻ em tử vong do đuối nước Tỉ lệ trẻ em đuối nước tại Việt nam hiện nay cao nhất Đông Nam Á và cao gấp 10 lần so với các nước đang phát triển.Riêng ở địa phương , theo thống kê của Sở LĐ-TB&XH tỉnh năm nào cũng có người bị đuối nước tử vong, trong đó chủ yếu là trẻ em Các vụ đuối nước thường xảy ra vào mùa hè, địa điểm là những ao hồ, sông… Số vụ đuối nước hàng năm trên địa bàn tỉnh từ 20 đến 44 vụ Tuy nhiên, những nhận thức, hiểu biết chung của gia đình và cộng đồng về phòng chống tai nạn đuối nước cho trẻ em ở khu vực này còn thấp Sự giám sát, quan tâm của cha mẹ và người lớn còn chưa sát sao, thường chủ quan vì cho rằng ở lứa tuổi này các em có thể tự bảo vệ mình

Lứa tuổi học sinh với đặc điểm tâm sinh lí hiếu động, thích rủ nhau vui đùa, tắm, bơi lội mò trai, ốc ở ao hồ, sông ngòi trong những ngày hè nóng nực, song các em lại thể lực còn yếu và hầu như không có khả năng ứng phó khi có nguy cơ đuối nước

Đặc điểm địa hình ở địa phương nông thôn là hệ thống sông ngòi, ao, hồ, kênh mương nội đồng tưới tiêu dày; Điều kiện sống của học sinh nông thôn ngoài việc học còn phải lao động như chăn trâu, cắt cỏ, đánh bắt cá giúp gia đình; Do đặc điểm khí hậu, mùa hè nóng nực, trẻ em nông thôn thường hay tắm ở sông ngòi, ao hồ và ở những nơi có nguồn nước vừa kết hợp vui chơi và vệ sinh thân thể; Không gian vui chơi giải trí chủ yếu là vui chơi tự do đây là những đặc tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ xảy ra tai nạn đuối nước

Công tác tuyên truyền, giáo dục về phòng chống tai nạn đuối nước trẻ em đã được tiến hành song chưa thường xuyên, liên tục và chưa thực sự sát sao

2 Lí do chủ quan

Thông qua các phương tiện truyền thông chúng em đã đọc và được nghe rất nhiều những vụ tai nạn đuối nước thương tâm trên cả nước và của chúng ta cũng không ngoại lệ Điển hình như:

- Tháng 7- 2015 tại xã có 2 bạn bị đuối nước là:

+ N.T.Đ học lớp 7 ở thôn 10

+ N.Q.V học lớp 8 ở thôn 9

Địa điểm đuổi nước: Cống thôn 7

- Tháng 6/2019, 1 bạn học sinh lớp 7 ở Vũ Vân bị đuối nước trong lúc đi chơi cùng nhóm bạn thì trượt chân ngã xuống sông

- Ngày 15/2/2020, em L.V.T 10 tuổi cùng với 2 bạn đi tắm ở âu nước của trạm bơm Vũ Bình thì bị đuối nước

Sự ra đi của các bạn đã để lại bao nỗi tiếc nuối, xót xa cho cha mẹ, gia đình, bạn bè, thầy cô…

Từ những hình ảnh đầy nước mắt cho những nạn nhân xấu số đó chúng em mới thấm thía hiểm hoạ khôn lường của tai nạn đuối nước, chỉ cần lơ là, sơ sảy, ham vui, thiếu kĩ năng sống thì sẽ phải trả giá bằng chính tính mạng của mình, người xấu số thì phải ra đi tức tưởi và để lại đằng sau là nỗi đau, sự day dứt khôn cùng của những người ở lại

Bản thân chúng em cũng đã không ít lần cùng các bạn rủ nhau đi tắm sông, chơi đùa, nô nghịch ở ao nhà, Cống sông Vũ Quí; sông nối giữa xã và Vũ Hòa….… vào những buổi trưa, buổi chiều mùa hè nóng nực Dù chưa xảy ra những sự cố với bản thân song chúng em cũng nhận ra được những nguy cơ đang rình rập trong chính những lúc vui chơi đó

Chúng em rất trăn trở trước những mất mát khó lường của tai nạn đuối nước và

hệ luỵ của nó nên chúng em đã quyết định chọn đề tài: “Giải pháp tăng cường phòng, tránh tai nạn đuối nước cho học sinh ở khu vực nông thôn”.

3 Ý tưởng nghiên cứu/ Câu hỏi nghiên cứu.

Ý tưởng nghiên cứu xuất phát từ chính những câu hỏi mà chúng em trăn trở:

- Tai nạn đuối nước thương tâm đã tác động như thế nào đến mỗi gia đình và cộng đồng?

- Có những cách nào để phòng tránh tai nạn đuối nước?

- Phòng tránh bằng cách nào?

- Có thể hạn chế tối đa những tai nạn đuối nước thương tâm nhờ các biện pháp phòng chống đuối nước tích cực không?

- Phải làm như thế nào để thực hiện được những giải pháp trong phòng chống tai nạn đuối nước?

- Tăng cường những giải pháp cụ thể trong phòng chống tai nạn đuối nước cho học sinh ở nông thôn như thế nào?

- Phải trang bị cho học sinh ở nông thôn những kỹ năng phòng, tránh, và kỹ năng sơ cấp cứu khi gặp tai nạn đuối nước như thế nào khi gặp phải tình huống trong thực tiễn?

- Điều tra thực trạng về địa hình địa phương, về đối tượng là học sinh ở địa phương, các hình ảnh, tư liệu về hệ thống kênh mương, hình ảnh học sinh tắm, tập bơi, nô nghịch, vui chơi mò trai, mò ốc, đánh bắt cá ở sông, ngòi, ao, hồ…như thế nào để cảnh tỉnh mọi người trước nguy cơ đuối nước

4 Tính mới

Đuối nước không phải là tai nạn duy nhất và đặc biệt đối với con người Tai nạn này vẫn thường xuyên xảy ra ở nhiều đối tượng, ở nhiều vùng miền và ở nhiều hoàn cảnh khác nhau Và cũng có rất nhiều đề tài đề cập tới vấn đề này với những giải pháp rất cụ thể Song, trong khuôn khổ của đề tài này, với những trải nghiệm của bản thân, chúng em chủ yếu tập trung vào những điểm cụ thể như sau:

- Chỉ ra nguyên nhân cụ thể dẫn tới những tai nạn đuối nước thương tâm

- Đưa ra một số giải pháp cụ thể, tích cực, hữu hiệu để phòng, tránh những tai nạn đuối nước

- Đối tượng cụ thể là các bạn học sinh nam, nữ lứa tuổi học sinh ở địa phương

xã Vũ Quí, , Vũ Bình, Vũ Vân (địa phương nơi chúng em sinh sống và địa phương lân cận thuộc địa bàn nông thôn huyện , tỉnh )

- Hành vi cụ thể đó là những trò vui chơi, nô nghịch, tắm sông, nhảy cầu, mò trai ốc, bắt cá, tập bơi… của các bạn học sinh nam lứa tuổi học sinh

5 Tính sáng tạo

- Chúng em đã khảo sát, đánh giá thực trạng về tai nạn đuối nước ở 3 xã có dòng sông lớn chảy qua là: xã Vũ Bình, xã Vũ Quí thuộc huyện và xã Vũ Vân thuộc huyện Vũ Thư, tỉnh

- Thu thập thông tin từ phía các phụ huynh, các thầy cô, các bạn học sinh và người dân sống ở các khu vực gần cầu, cống, bến nước

- Phỏng vấn trực tiếp các bạn đã rất nhiều lần tham gia vào những trò vui chơi tắm sông, hoặc mò trai, mò ốc, bắt cá để nghe rõ những suy nghĩ và quan điểm của các bạn

- Chúng em đã nghiên cứu rất kĩ để nắm bắt được nguyên nhân, mà nguyên nhân chủ yếu vẫn là do tâm lí lứa tuổi, do ham vui, ham chơi, thích tụ tập, rủ rê bạn

bè để tổ chức các trò vui chơi trên sông nước trong những buổi trưa, buổi chiều mùa

hè nóng nực và do đặc điểm địa hình, đặc điểm khí hậu, đạc điểm vùng miền Từ

đó chúng em đưa ra những biện pháp cụ thể, những hành động cụ thể để phòng, tránh những tai nạn đuối nước thương tâm

- Bản thân em cũng đã từng ham vui, muốn thể hiện mình nên cũng đã có vài lần trốn bố mẹ tham gia tắm sông vui chơi cùng các bạn, tuy chưa phải đối mặt với nguy hiểm nhưng em cũng đã nhận ra được những nguy cơ đang tiềm ẩn đe dọa chính mạng sống của mình

Đề tài này cũng chính là bức tâm thư của chúng em gửi tới tới cả các bạn cùng trang lứa, tới các bậc phụ huynh, các thầy cô và chính quyền địa phương

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu thực trạng, nguyên nhân và các giải pháp phòng, tránh đuối nước cho học sinh ở khu vực nông thôn

- Giúp tìm ra các giải pháp cụ thể, thiết thực để phòng tránh tai nạn đuối nước cho học sinh ở nông thôn

- Sau khi được tìm hiểu kĩ hơn về tai nạn đuối nước, thái độ và hành vi của các bạn học sinh có thay đổi không? Thay đổi theo chiều hướng nào?

- Giúp các bạn học sinh được trang bị những kiến thức cơ bản về tai nạn đuối nước; về kĩ năng phòng, tránh tai nạn; kĩ năng tự bảo vệ mình và bạn bè xung quanh

và hình thành nhu cầu tập bơi để rèn luyện sức khỏe và bảo vệ mình

- Giúp trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản về sơ cấp cứu đối với người bị không may bị tai nạn đuối nước để có thể áp dụng trong thực tế

- Cần phải tăng cường các phương pháp giáo dục, tuyên truyền như thế nào để đạt hiệu quả cao nhất và hạn chế tối đa các tai nạn đuối nước?

III PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu;

- Phương pháp so sánh, liệt kê;

- Phương pháp điều tra: nghiên cứu tâm lý học sinh;

- Phương pháp trực quan: Trực tiếp quan sát ở ao, hồ, sông, ngòi, kênh, mương… để chụp ảnh, quay video;

- Trực tiếp chụp ảnh, quay video những việc làm mang tính tuyên truyền về phòng tránh tai nạn đuối nước

IV KẾ HOẠCH NGHIÊN CỨU (Từ tháng 5/2019 đến tháng 9/2020)

* Bước 1:

- Nắm bắt thực trạng tai nạn đuối nước ở địa phương;

- Gặp gỡ các gia đình có người bị tai nạn đuối nước để lắng nghe tâm sự của họ;

- Gặp gỡ trực tiếp các bạn học sinh nam thường xuyên tắm, tập bơi, nô đùa, vui chơi, bắt cá, mò trai ốc… ở các khu vực sông, ngòi, ao, hồ, kênh, mương… ở địa phương để trao đổi, tìm hiểu;

- Nghiên cứu tài liệu, các văn bản, chỉ thị của Trung ương và địa phương về tai nạn đuối nước với trẻ em và học sinh

* Bước 2:

Điều tra về thực trạng, về sự hiểu biết, sự quan tâm của học sinh nói riêng và của cộng đồng nói chung về vấn đề tai nạn đuối nước Tập hợp các số liệu thống kê thành bảng, biểu

- Xin phép nhà trường, Cô giáo tổng phụ trách, Cô giáo giáo dạy thể dục và các

thầy cô giáo tổ chức chương trình ngoại khoá dạy bơi cho học sinh.(chủ yếu là học sinh nam từ lớp 3 đến lớp 9 từ trong dịp nghỉ hè bằng cách đề xuất với BGH nhà trường liên hệ với Phòng văn hóa huyện tổ chức dạy bơi cho học sinh bằng bể bơi thông minh ngay tại nhà trường.)

- Hoàn thiện, in, phát tờ rơi tuyên truyền đến tận tay các bạn học sinh trong trường và các bậc phụ huynh

- Tổ chức buổi ngoại khóa về phòng chống đuối nước cho học sinh toàn trường

- Tiếp tục điều tra lần 2, so sánh kết quả điều tra để rút ra kết luận về những tác động của dự án với các đối tượng

* Bước 3: Đối chiếu, đánh giá khách quan sự thay đổi về hiểu biết trong phòng

chống tai nạn đuối nước với học sinh trước và sau khi được tiếp cận dự án

* Bước 4: Tiếp tục thực hiện một buổi tuyên truyền thông qua các trò chơi hứng thú

và viết bài thu hoạch (đối với học sinh nam).

* Bước 5: Đánh giá rút ra kết luận, kiến nghị, đề xuất

PHẦN 2: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

A NGHIÊN CỨU CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN

1 Cơ sở lý thuyết

* Những văn bản, chỉ thị của TW và địa phương về phòng chống tai nạn

thương tích đuối nước cho trẻ em, học sinh:

- Chỉ thị số 17/CT-TTG ngày 16/5/2016 của Thủ tướng Chính phủ về việc tăng cường chỉ đạo, thực hiện phòng, chống tai nạn thương tích và đuối nước cho học sinh, trẻ em

- Công văn 1715/BGDĐT-GDTC ngày 18/5/2020 của Bộ GD&ĐT về việc tăng cường các giải pháp phòng, chống tai nạn đuối nước dịp hè năm 2020

- Công văn 2188/UBND-VX ngày 15/5/ 2020 của UBND tỉnh về việc tăng cường công tác phòng, chống đuối nước trẻ em

- Đề án về dạy bơi và những giải pháp phòng tránh đuối nước cho học sinh của UBND tỉnh

2 Cơ sở thực tiễn ở khu vực nông thôn.

Học sinh ở khu vực nông thôn thường bị hạn chế về không gian vui chơi nên ngoài giờ học các bạn thường hay tụ tập rủ nhau chơi đùa, nô nghịch Có những trò vui chơi bổ ích như đá bóng, đá cầu, chơi bóng chuyền, bóng rổ nhưng cũng có những trò chơi thiếu lành mạnh, đặc biệt là các bạn học sinh nam thường xuyên tụ tập rủ nhau tắm sông, bơi lội, vui chơi rất nguy hiểm Những bạn phải tham gia lao động trên sông nước thì không có kỹ năng ứng phó, phòng, tránh nguy hiểm và nhiều trường hợp đuối nước thương tâm đã xảy ra

- Hình ảnh học sinh vui chơi, nô nghịch, nhảy cầu, tắm sông

Số liệu:

+ Năm 2015: 2 trường hợp học sinh bị đuối nước tại xã , huyện , tỉnh

+ Năm 2019: 1 trường hợp học sinh bị đuối nước tại xã Vũ Vân, huyện Vũ Thư, tỉnh

+ Năm 2020: 1 trường hợp học sinh bị đuối nước tại xã Vũ Bình, huyện , tỉnh

3 Nguyên nhân dẫn đến các tai nạn đuối nước thương tâm.

* Đuối nước là gì?

- Là tình trạng cơ thể bị thiếu ô xi do bị chìm trong nước.

- Nguyên nhân khách quan:

+ Nhận thức, hiểu biết của gia đình và cộng đồng ở khu vực nông thôn về tai nạn đuối nước còn thấp;

+ Địa phương ở nông thôn thường có hệ thống sông ngòi ao hồ… chằng chịt tiềm ẩn nhiều nguy cơ không an toàn

+ Do điều kiện sống của học sinh nông thôn là ngoài giờ học các em còn phải lao động phụ giúp gia đình như chăn trâu, chăn bò, cắt cỏ, đánh bắt cá, mò cua, bắt ốc… Không gian lao động, vui chơi chủ yếu là tự do nên rất dễ gặp những tai nạn liên quan đến đuối nước

+ Do đặc điểm khí hậu, mùa hè nóng nực, trẻ em nông thôn thường hay tắm ở sông ngòi, ao hồ và ở những nơi có nguồn nước vừa vui kết hợp vui chơi và vệ sinh thân thể

+ Thiên tai, lũ lụt cũng rất dễ xảy ra tai nạn đuối nước, đặc biệt là với trẻ em ở nông thôn

- Nguyên nhân chủ quan:

+ Cả người lớn và trẻ em đều chủ quan trước nguy hiểm

+ Thiếu kỹ năng phòng, tránh tai nạn đuối nước

+ Thiếu kỹ năng sơ cứu khi bị đuối nước

+ Thiếu sự quan tâm, giám sát của người lớn

+ Không biết bơi

+ Đặc điểm tâm sinh lí trẻ em (đặc biệt là học sinh lứa tuổi từ 7 tuổi đến 15tuổi), rất hiếu động, ham vui, vào mùa hè hay tụ tập rủ nhau tắm mát, vui chơi, nô nghịch, nhảy cầu, bơi lội, mò trai, bắt cá…

+ Một số em phải lao động phụ giúp gia đình trên sông nước như: mò cua, trai,

ốc, đánh bắt cá, hái rau, lấy bèo chăn nuôi…phục vụ cho nhu cầu cuộc sống của bản thân và gia đình

+ Đa số các em đều chưa biết bơi, thể lực yếu và hầu như không có khả năng ứng phó khi có nguy cơ đuối nước

+ Chưa có các biện pháp đảm bảo an toàn khi sống ở vùng lũ như áo phao, phao cứu sinh, phương tiện di chuyển…

+ Chưa có các cọc tiêu, biển báo cảnh báo nguy hiểm đối với những những nơi vùng lũ hay những nơi có vùng sông nước sâu nguy hiểm

+ Công tác tuyên truyền về phòng chống đuối nước đã được tiến hành song chưa thường xuyên, liên tục Người lớn còn chưa thật sự sát sao trong việc giám sát, còn chủ quan cho trẻ em vui chơi tự do ở sông nuớc trong những ngày hè

4 Giải pháp tăng cường phòng tránh tai nạn đuối nước cho học sinh

* Nhóm giải pháp chung

- Nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi của cá nhân và cộng đồng xã hội thông

qua tuyên truyền, xây dựng các thông điệp, các tài liệu tuyên truyền phù hợp với từng đối tượng bằng nhiều hình thức: Phát trên loa truyền thanh, hình thành các chuyên đề, xây dựng các tiểu phẩm…

- Đưa vào trong các môn học như: Môn Giáo dục công dân, môn Ngữ văn, môn Sinh học, giáo dục kĩ năng sống, các hoạt động ngoài giờ…nội dung lồng ghép về phòng chống đuối nước cho học sinh trong các nhà trường

- Nhà trường chủ động lên kế hoạch và xây dựng kinh phí để đưa môn bơi vào giảng dạy trong nhà trường, lắp đặt tối thiểu một bể bơi mi ni để học sinh có điều kiện học bơi, có thể tự bảo vệ được mình khi có nguy cơ

* Nhóm giải pháp tăng cường của dự án

Giải pháp 1: Viết thành bài tuyên truyền, in ấn, phát tờ rơi tới tận tay các

bạn học sinh và các phụ huynh trong trường (Có sự hướng dẫn cụ thể của thầy

Hiệu trưởng và sự hỗ trợ kinh phí của nhà trường, của liên đội)

Mục đích:

- Tuyên truyền sâu, rộng;

- Khuyến cáo cha mẹ và người lớn phải có trách nhiệm giám sát con em mình;

- Khuyến cáo trực tiếp tới các bạn học sinh không tắm, tập bơi, vui chơi, nô nghịch ở vùng sông nước nguy hiểm;