Kỹ năng sống không phải là những gì quá cao siêu, phức tạp. Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, rất gần gủi với các em, đây là những kiến thức tối thiểu để các em có thể tự lập trong học tập, vui chơi giải trí và sinh hoạt thường ngày. Mặc dù, hiện nay chúng ta trong thời đại công nghệ thông tin và hội nhập quốc tế, học sinh có những hiểu biết khá phong phú nhờ truy cập Internet, nhưng kỹ năng sống của các em còn nhiều hạn chế. Đồng thời những năm gần đây, tỉ lệ trẻ vị thành niên phạm tội có xu hướng gia tăng: như cố ý gây thương tích mà đối tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính là bạn học và thầy cô giáo của họ, học sinh hút thuốc lá, uống rượu, nghiện game, tiêm chích ma túy, quan hệ tình dục sớm, … Nhiều em học giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả năng tự chủ và khả năng giao tiếp lại rất kém, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống. Các em chưa bao giờ được dạy cách đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống như cha mẹ li hôn, bạo lực gia đình, gia đình phá sản, kết quả học tập kém, … Các em không được dạy để hiểu về giá trị của cuộc sống, không được dạy về kỹ năng ứng phó với các diễn biến với cuộc sống. Nhiều vị phụ huynh lo lắng trước tình trạng con của mình thiếu tự tin, luôn tỏ ra rụt rè khi có cơ hội thể hiện mình trước đám đông hoặc các em không biết cách xử lý tình huống dù các tình huống rất đơn giản. Từ những thực trạng trên cho thấy, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ngày càng trở nên thiết yếu nhằm góp phần đào tạo “con người mới” với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mỹ”, “nhân, lễ, nghĩa, trí, tín” hay “nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm”… Nhưng việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh phải phù hợp với lứa tuổi, cấp học, văn hóa của từng vùng… sao cho học sinh cảm thấy gần gũi với cuộc sống của bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, chứ không chỉ trên sách vở hay những lời nói suông. Là một người giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm người luôn được các bậc phụ huynh, học sinh nhìn nhận như người cha, người mẹ thứ 2 của học sinh nên tôi nhận thấy tầm quan trọng rất lớn của việc này. Vì vậy, giáo dục cho các em về kỹ năng sống để các em dễ dàng tiếp cận với cuộc sống muôn màu này là điều rất cần thiết. Bên cạnh đó, để tạo sự gần gũi giữa thầy – trò, trò –trò, để tiết sinh hoạt lớp trở nên nhẹ nhàng, không gây áp lực cho học sinh. Đó là lí do tôi chọn đề tài “ĐỔI MỚI TIẾT SINH HOẠT CHỦ NHIỆM VỚI GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG”.
Trang 1Đổi mới tiết sinh hoạt chủ nhiệm
với giáo dục kỹ năng sống
Theo nhiều chuyên gia tâm lý, học sinh phổ thông là lứa tuổi dễ bốc đồng và khó tựchủ, thường bị bạn bè kích động dẫn đến thiếu khả năng kiềm chế do chưa đủ kỹ năng sống,
từ đó gây ra những hành động sai lầm không đáng có
Chính với đặc điểm tâm sinh lý đó mà đòi hỏi các nhà giáo dục, các thầy cô giáo vànhà trường cần quân tâm, gần gũi các em tạo cho các em sự tin tưởng, chỗ dựa để các em chia
sẻ Phải là người tư vấn, giúp các em những kỹ năng sống cần thiết, biết xử lý các mâu thuẫntrong cuộc sống sinh hoạt, biết nhường nhịn và thương yêu đoàn kết cùng nhau phấn đấu tudưỡng trở thành học sinh ngoan
1.2 Cơ sở thực tiễn:
Kỹ năng sống không phải là những gì quá cao siêu, phức tạp Việc giáo dục kỹ năngsống cho học sinh bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, rất gần gủi với các em, đây lànhững kiến thức tối thiểu để các em có thể tự lập trong học tập, vui chơi giải trí và sinh hoạtthường ngày
Mặc dù, hiện nay chúng ta trong thời đại công nghệ thông tin và hội nhập quốc tế, họcsinh có những hiểu biết khá phong phú nhờ truy cập Internet, nhưng kỹ năng sống của các emcòn nhiều hạn chế Đồng thời những năm gần đây, tỉ lệ trẻ vị thành niên phạm tội có xuhướng gia tăng: như cố ý gây thương tích mà đối tượng gây án là học sinh và nạn nhân chính
là bạn học và thầy cô giáo của họ, học sinh hút thuốc lá, uống rượu, nghiện game, tiêm chích
ma túy, quan hệ tình dục sớm, … Nhiều em học giỏi, nhưng ngoài điểm số cao, khả năng tựchủ và khả năng giao tiếp lại rất kém, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống.Các em chưa bao giờ được dạy cách đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống như cha
mẹ li hôn, bạo lực gia đình, gia đình phá sản, kết quả học tập kém, … Các em không được
Trang 2dạy để hiểu về giá trị của cuộc sống, không được dạy về kỹ năng ứng phó với các diễn biếnvới cuộc sống
Nhiều vị phụ huynh lo lắng trước tình trạng con của mình thiếu tự tin, luôn tỏ ra rụt rèkhi có cơ hội thể hiện mình trước đám đông hoặc các em không biết cách xử lý tình huống dùcác tình huống rất đơn giản
Từ những thực trạng trên cho thấy, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh ngày càngtrở nên thiết yếu nhằm góp phần đào tạo “con người mới” với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể,mỹ”, “nhân, lễ, nghĩa, trí, tín” hay “nhân, nghĩa, trí, dũng, liêm”… Nhưng việc giáo dục kỹnăng sống cho học sinh phải phù hợp với lứa tuổi, cấp học, văn hóa của từng vùng… sao chohọc sinh cảm thấy gần gũi với cuộc sống của bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, chứkhông chỉ trên sách vở hay những lời nói suông
Là một người giáo viên, nhất là giáo viên chủ nhiệm - người luôn được các bậc phụhuynh, học sinh nhìn nhận như người cha, người mẹ thứ 2 của học sinh nên tôi nhận thấy tầmquan trọng rất lớn của việc này Vì vậy, giáo dục cho các em về kỹ năng sống để các em dễdàng tiếp cận với cuộc sống muôn màu này là điều rất cần thiết Bên cạnh đó, để tạo sự gầngũi giữa thầy – trò, trò –trò, để tiết sinh hoạt lớp trở nên nhẹ nhàng, không gây áp lực cho học
sinh Đó là lí do tôi chọn đề tài “ĐỔI MỚI TIẾT SINH HOẠT CHỦ NHIỆM VỚI GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG” Đề tài này tôi thực hiện áp dụng năm học 2015-2016 và tiếp tục
hoàn thiện vào năm học : 2017-2018
2- Xác định mục đích nghiên cứu:
Giáo dục kỹ năng sống là một hoạt động rất cần cho cuộc sống Trong những năm qua chúng
ta đã có nhiều hoạt động thiết thực nhằm đưa giáo dục kỹ năng sống vào trường học cụ thểnhư cử giáo viên đi tập huấn, tổ chức các hoạt động ngoại khoá, tổ chức các hoạt động phongtrào văn nghệ, thể dục thể thao, Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh thông qua tiết sinhhoạt lớp là một việc làm rất hay bởi:
- Giáo dục kỹ năng sống trong tiết sinh hoạt lớp sẽ giúp thầy, cô có nhiều hình thứcsinh hoạt, tạo cho bầu không khí buổi sinh hoạt chủ nhiệm trở nên hấp dẫn, sinh động, tránh
áp lực căng thăng đối với học sinh
- Làm cho tiết sinh hoạt trở nên bổ ích, thiết thực với học sinh
- Giúp gia tăng sự hiểu biết giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinh với nhau
Trang 3- Giúp giáo viên chủ nhiệm trở nên gần gũi hơn với học sinh.
- Giáo viên chủ nhiệm lắng nghe những suy nghĩ, tâm tư thật của học sinh về vấn đềnào đó
- Giúp học sinh nhận ra những hy sinh vất vả của thầy, cô từ đó biết cảm thông vớithầy, cô
- Giúp giáo viên chủ nhiệm có thêm những hình thức uốn nắn khác thay cho việc kiểmđiểm, nhắc nhở hay kỉ luật học sinh
Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh qua tiết sinh hoạt lớp là cách làm mới trongviệc uốn nắn học sinh, giáo viên sử dụng hoạt động kỹ năng sống như một cách giúp học sinhnhận thức đúng, sai và nhận ra những điều cần thay đổi
Trong lớp học chúng ta cũng dễ nhận thấy những đối tượng vi phạm kỉ luật thường chỉ
có một vài em và cũng chỉ có một vài lỗi nào đó Tuy nhiên việc nhắc nhở la rầy về một vấn
đề nào đó dường như luôn lặp lại và vô tình giáo viên la rầy, nhắc nhở lỗi mà hầu hết các emhọc sinh ngoan và không hề mắc phải Thế nên sẽ làm cho tiết sinh hoạt lớp trở nên nặng nề,ngao ngán, nhàm chán từ đó dẫn đến nhãng phản ứng tiêu cực nơi học sinh như nói chuyệnriêng, lấy truyện ra đọc Như vậy có thể thấy rõ những lợi ích khi đưa giáo dục kỹ năngsống vào tiết sinh hoạt chủ nhiệm Một mặt giúp tạo nên bầu không khí tích cực, sinh động,thay đổi suy nghĩ, thái độ của học sinh với tiết sinh hoạt chủ nhiệm Mặt khác, giúp giáo viênchủ nhiệm có thể thực hiện việc giáo dục uốn nắn các em một cách hiệu quả nhờ việc giúpcác em tự nhận ra những vấn đề của bản thân mình
3- Đối tượng nghiên cứu :
Việc giáo dục kỹ năng sống cần được tiến hành ở mọi cấp học, tùy theo lứa tuổi, giớitính, chủ điểm chúng ta cần có những vấn đề khác nhau để đưa vào nội dung giáo dục kỹnăng sống cho các em học sinh
Các hoạt động giáo dục kỹ năng sống xoay quanh các hoạt động giảng dạy và giáo dụctrong nhà trường
Phạm vi đề tài này mới giới hạn học sinh từ 11 đến 14 tuổi tại trường THCS HoàiThanh
4- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm :
Trang 4Để đánh giá được sự tiến bộ về đạo đức của các em học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 9 và
có phương án để ngày càng nâng cao kĩ năng sống cho các em tôi đã tiến hành khảo sát nắm bắt tình hình đạo đức, sự thay đổi tâm sinh lý của các em vào đầu năm học và thông qua các giáo viên bộ môn giảng dạy ở lớp, phụ huynh học sinh để nắm được thêm về đặc điểm tâm sinh lí của từng em
* Kết quả :
LỚP TSHS NỮ TỐT KHÁ T.BÌNH YẾU TBTL GHI CHÚ
5- Phương pháp nghiên cứu :
- Đọc các tài liệu về tâm sinh lý lứa tuổi học sinh THCS và tài liệu liên quan tới giáodục kỹ năng sống cho học sinh
- Phương pháp khảo sát - quan sát thực tế giáo viên và học sinh
- Thực hiện phỏng vấn, hỏi đáp, điều tra
- Phương pháp phân tích, tổng hợp
6- Phạm vi và thời gian nghiên cứu :
Trong sáng kiến này tôi chỉ nêu ra một số biện pháp để giáo dục nâng cao chất lượng giờ sinh hoạt lớp đồng thời qua đó giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
Phân tích một số chủ điểm sinh hoạt hàng tháng để lựa chọn nội dung sinh hoạt phù hợp với nhu cầu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
Như đã nói ở trên, tôi đã triển khai nghiên cứu vấn đề này đối với các lớp 6,7,8,9 tôi chủ nhiệm qua các năm từ năm học 2014-2015 tại trường THCS Hoài Thanh
Dựa trên điều kiện thực tế khi đang làm công tác chủ nhiệm trên đối tượng là học sinh các khối lớp tại trường THCS trong những năm qua
II NỘI DUNG :
1- Những nội dung lý luận có liên quan trực tiếp đến vấn đề nghiên cứu:
Trên thế giới đã tồn tại nhiều khái niệm, nhiều định nghĩa khác nhau về KNS, mỗi định nghĩa,mỗi khái niệm được thể hiện dưới những hình thức khác nhau Thông thường, KNS được hiểu
là những kỹ năng thực hành mà con người cần để có sự an toàn, cuộc sống khoẻ mạnh với chất lượng cao
Theo UNICEFF, KNS là tập hợp rất nhiều kỹ năng tâm lý, xã hội và giao tiếp của mỗi
Trang 5cá nhân, giúp con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển kỹ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có cuộc sống lành mạnh và có hiệu quả Từ KNS có thể thể hiện bằng hành động của cá nhân và những hành động của ngườikhác cũng như những hành động nhằm thay đổi môi trường xung quanh, giúp nó trở nên lành mạnh Như vậy, KNS giúp con người thay đổi nhận thức, thái độ và hành động theo hướng
tích cực và mang tính xây dựng Ông cha ta đã từng nói “Nhân chi sơ, tính bản thiện” nhân
cách của trẻ chịu sự tác động của các môi trường giáo dục; gia đình, nhà trường và xã hội Trong đó nhà trường đóng vai trò là người phát hiện, thiết kế và hướng dẫn để HS có thể tự nhận thức, lĩnh hội và trau dồi nhân cách, kỹ năng sống cho mình Ở lứa tuổi mới bước vào đời, bắt đầu sống độc lập, làm việc và sẽ có những va chạm xã hội các em cũng rất cần được trau dồi kỹ năng sống Theo một nghiên cứu mới được ngành giáo dục công bố, có trên 95%
HS chưa nhận thức đúng về kỹ năng sống Từ hiện trạng này cho thấy, việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là rất cần thiết nhằm góp phần đào tạo “con người mới”
Giáo dục KNS chính là định hướng cho các em những con đường sống tích cực trong xãhội hiện đại trong ba mối quan hệ cơ bản: con người với chính mình; con người với tự nhiên; con người với các mối quan hệ xã hội Nắm được KNS, các em sẽ biết chuyển dịch kiến thức – “cái mình biết” và thái độ, giá trị -“cái mình nghĩ, cảm thấy, tin tưởng”…thành những hành động cụ thể trong thực tế - “làm gì và làm cách nào” là tích cực và mang tính chất xây dựng Tất cả đều nhằm giúp các em thích ứng được với sự phát triển nhanh như vũ bão của khoa họccông nghệ và vững vàng, tự tin bước tới tương lai Cụ thể là:
- Trong quan hệ với chính mình: Giáo dục KNS giúp HS biết gieo những kiến thức vàothực tế để gặt hái những hành động cụ thể và biến hành động thành thói quen, rồi lại gieo những thói quen tích cực để tạo ra số phận cho mình
- Trong quan hệ với gia đình: Giáo dục KNS giúp HS biết kính trọng ông bà, hiếu thảo với cha mẹ, quan tâm chăm sóc người thân khi ốm đau, động viên, an ủi nhau khi gia quyến
có chuyện chẳng lành…
- Trong quan hệ với xã hội: Giáo dục KNS giúp HS biết cách ứng xử thân thiện với môitrường tự nhiên, với cộng đồng như: có ý thức giữ gìn trật tự an toàn giao thông; giữ vệ sinh đường làng, ngõ phố; bảo vệ môi trường thiên nhiên…Từ đó, góp phần thúc đẩy những hành
Trang 6vi mang tính xã hội tích cực để hài hoà mối quan hệ giữa nhu cầu – quyền lợi – nghĩa vụ trongcộng đồng
Do những ý nghĩa đặc biệt nêu trên, việc giáo dục hình thành nhân cách cho HS nói chung và đối với giáo dục KNS nói riêng ngày càng trở nên quan trọng và cấp thiết Tuy nhiên, việc giáo dục kỹ năng sống chưa được quan tâm đúng mức trong nhà trường, chưa đáp ứng được nhu cầu rèn luyện kỹ năng cho các em Vì vậy, vai trò của GVCN rất quan trọng trong việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
2- Thực trạng vấn đề nghiên cứu :
Đạo đức học sinh đang xuống cấp, đặc biệt là học sinh ở lứa tuổi bậc THCS nói chung
và học sinh lớp 9 nói riêng Đây là thực trạng đáng buồn và cũng là vấn đề đang được xã hộiquan tâm, cho nên việc giáo dục kỹ năng sống học sinh bậc THCS là một trong những vấn đềquan trọng trong việc hình thành nhân cách cho chủ nhân tương lai của đất nước Việc đạođức học sinh xuống cấp cũng có nhiều nguyên do như:
Một số gia đình học sinh còn khó khăn, cha mẹ chỉ lo làm ăn mưu sinh chưa thật sựquan tâm sâu sát về việc học cũng như hoạt động của con em mình
Một số em học sinh có nếp sống gia đình chậm tiến bộ, thường có hành vi đạo đứckhông tốt, nhà trường cũng như giáo viên chủ nhiệm gặp nhiều khó khăn khi kết hợp với giađình để giáo dục
Một số học sinh đua đòi chạy theo lối sống của một số phần tử xấu của xã hội
Bên cạnh đó, một số giáo viên làm công tác chủ nhiệm chưa thật sự quan tâm đến từngđối tượng học sinh cũng như sự phát triển về tâm sinh lí của các em, chủ yếu là la rầy, kiểmđiểm chứ không chịu khó đi sâu tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến sự vi phạm của các em Sựnghiêm khắc của giáo viên làm công tác chủ nhiệm là cần thiết nhưng phải sử dụng đúng lúc,đúng nơi Nếu không khéo léo trong việc giải quyết vấn đề các em sẽ quay ra chống đối nhưvậy sẽ khó giáo dục và có thể dẫn đến hậu quả khó lường
3- Mô tả, phân tích các giải pháp :
1.1 Cấu trúc và tổ chức tiết sinh hoạt chủ nhiệm thành công với hoạt động giáo dục kỹ năng sống:
1.1.1 Như thế nào là một tiết sinh hoạt chủ nhiệm với kỹ năng sống thành công?
- Là buổi sinh hoạt với bầu không khí thoải mái, giữa thầy trò không còn sự e dè,
khoảng cách, giữ kẽ
- Khi mọi người đều cảm thấy mình là một phần của buổi sinh hoạt đó, không có ai cảmthấy lạc lõng bên ngoài cuộc
Trang 7- Khi mọi người cảm thấy vui vẻ, thoải mái, và mong đến buổi sinh hoạt kế tiếp.
- Là buổi sinh hoạt mà các em cảm nhận được những giá trị hữu ích từ nội dung
- Một buổi sinh hoạt mà qua đó các em dám phát biểu bộc lộ chia sẻ những cảm nghĩcủa riêng mình một cách thoải mái
- Một buổi sinh hoạt mà các em trở thành những người chủ động trong việc tổ chức,điều phối các hoạt động
- Một buổi sinh hoạt mà các em đóng vai trò chính yếu và giáo viên chỉ là người hỗ trợ,
tư vấn và định hướng cho các em để không chệch mục tiêu
1.1.2 Các yêu cầu cần thiết để một buổi sinh hoạt KNS chủ nhiệm thành công.
* Đối với GVCN:
- Chuẩn bị chủ đề, nội dung bài và cùng với học sinh chuẩn bị một số vật dụng cần thiết
- Phân công, sắp đặt công việc cho các nhóm
- Chuẩn bị nội dung cần áp dụng từ chủ đề vào hoạt động của lớp
- Chuẩn bị các hoạt động và hướng dẫn các em học sinh thực hiện
- Xây dựng kịch bản tương đối về mặt thời gian, vai trò, công việc…
- Chuẩn bị trước tinh thần cho học sinh về chủ đề từ 3 ngày đến 1 tuần trước
* Đối với học sinh:
- Chuẩn bị các vật dụng theo yêu cầu của GVCN
- Chuẩn bị trang trí phòng, các phương tiện cần thiết
- Tổ chức nhóm với ý thức trách nhiệm cao
- Đặt tên nhóm
- Có sự phân công vai trò trong nhóm
- Tham gia tích cực vào chủ đề
1.1.3 Diễn giải cấu trúc tiết sinh hoạt chủ nhiệm.
* Sinh hoạt khởi động: ( 3 – 5 phút )
- Phần này GVCN có thể tự thực hiện cũng có thể giao cho các nhóm chuẩn bị có thể: + Trò chơi âm nhạc
+ Trò chơi sinh hoạt
+ Đố vui…
* Giới thiệu chủ đề, mục tiêu: ( 2 phút )
Trang 8- Chủ đề buổi sinh hoạt.
- Mục tiêu của chủ đề
* Những nội dung cần đặt ra với chủ đề là gì?
Nêu lên những đề mục chính của bài học thông thường chỉ gồm 2 đến 3 nội dung
GVCN có thể nêu vấn đề cần suy nghĩ thông qua:
- Tình huống giả định; câu chuyện; đoạn phim nêu lên vấn đề
- Một đoạn kịch ngắn, một tiểu phẩm chuẩn bị trước để khơi gợi vấn đề
- Quan sát tranh, ảnh, biểu tượng… từ đó khơi gợi cho các em suy nghĩ về chủ đề
- Tổ chức trò chơi;
+ Nội dung 1: Đặt câu hỏi( 5 phút )
Giáo viên đặt một số câu hỏi và cho các em thảo luận từ vấn đề đã nêu ở trên GV chocác em thảo luận và sau đó mời vài em phát biểu suy nghĩ nhằm đánh giá nhanh hướng suynghĩ của các em về chủ đề
Câu hỏi 1: Suy nghĩ/ thái độ của học sinh với tình huống đặt ra?
Câu hỏi 2: Suy nghĩ của các em về cách ứng xử/ giải quyết vấn đề của nhân vật trongtình huống
+ Nội dung 2: Các kỹ năng giải quyết vấn đề
Phần này nhằm cung cấp cho các em những kiến thức, kỹ năng nền tảng để giải quyếtvấn đề đang đặt ra
+ Nội dung 3: Thực hành vấn đề trên ( 20 phút) Đây là phần quan trọng nhất, ở phần
này các em được mời gọi thực hiện một hoạt động nào đó như:
- Pano/ bích báo
- Hoạt động hình ảnh: sáng tác tranh, ảnh, vẽ biểu tượng
- Ghép tranh hoặc câu chuyện và ghép tranh
- Sáng tác: thơ/ câu chuyện/ truyện tranh
- Trò chơi thi đua
- …
Thông qua hoạt động các em thể hiện quan điểm, suy nghĩ, thái độ, định hướng sống
và cách giải quyết vấn đề của mình Từ đó giúp GV hiểu biết thêm về những suy nghĩ của các
Trang 9em và có những cách thức tiếp cận, và biện pháp tác động cho đúng đắn Hoạt động nhóm là
cơ hội giúp các em rèn giũa kỹ năng làm việc nhóm, khả năng tư duy sáng tạo; …
Ví dụ: quan điểm của các em về: “Tình cảm tuổi học trò”; “Games onlines” ; “ Bạo lựchọc đường”; …
Sau khi các em thực hành hoạt động nhóm, các em sẽ lên trình bày quan điểm, thái độ,
hướng giải quyết vấn đề của các em Qua hoạt động này các em được rèn luyện khả năngtrình bày, kỹ năng thuyết phục
* Đúc kết các ý chính và gợi ý áp dụng ý nghĩa của chủ đề vào sinh hoạt lớp ( 5 – 10 phút)Phần này GV thực hiện 3 nhiệm vụ chính:
- Giúp các em đúc kết ý kiến
- Nêu nội dung mang tính chuẩn mực để các em suy nghĩ
- Giúp các em rút ra ý nghĩa, thông điệp và chương trình hành động cụ thể cho bảnthân
1.1.4 Triển khai hoạt động.
* Công tác chuẩn bị cho một tiết sinh hoạt chủ nhiệm với giáo dục kỹ năng sống.
Chuẩn bị về nội dung/ chủ đề:
- Giáo viên cần chuẩn bị trước các chủ đề cho năm học tùy vào tình hình thực tế Trước
mỗi tuần giáo viên có thể thông báo trước cho học sinh về chủ đề sẽ diễn ra để mời gọi họcsinh tham gia chuẩn bị
Trang 10- Giáo viên cần chuẩn bị từ hình thức sinh hoạt khởi động cho đến những hoạt độngchính sẽ diễn ra Mọi nội dung hoạt động cần xác định rõ mục tiêu và cách thức tiến hànhhoạt động đó như thế nào, sử dụng những phương tiện nào.
- Luôn rút ra ý nghĩa các hoạt động để giúp các em nhận ra giá trị, ý nghĩa từ các hoạtđộng để các em áp dụng vào thực tiễn là điều rất quan trọng Do vậy, giáo viên cần biên soạnnội dung phù hợp với tình hình thực tiễn của trường, lớp
Chuẩn bị về dụng cụ, cơ sở vật chất…
GV cần chuẩn bị tốt các phương tiện phù hợp với hình thức hoạt động để có thể hướng
dẫn cho học sinh nắm rõ cách tiến hành hoạt động đó như thế nào
Chuẩn bị về nhân sự:
- Nhân sự ở đây được hiểu là: Giáo viên, các em học sinh của lớp…Trước mỗi chủ đềgiáo viên nên có sự phân công công việc cho các nhóm để các nhóm này tham gia một cáchchủ động vào các hoạt động
- Khi được phân công các em sẽ cảm thấy vui hơn và có trách nhiệm hơn với hoạtđộng trong lớp Nhờ sự phân công, các hoạt động sẽ diễn ra sôi nổi và hiệu quả hơn
Để tạo bầu không khí cho tiết sinh hoạt chủ nhiệm?
Bắt đầu chủ đề cần có những hoạt động khởi động tạo bầu không khí, sử dụng nhiềuhình thức sinh hoạt đa dạng Có thể tạo cơ hội cho các nhóm phụ trách các hoạt động khởiđộng Giáo viên có những hình thức sinh hoạt thi đua, chấm điểm,… tạo kích thích cho hoạtđộng của nhóm Trong tiết sinh hoạt ý kiến của các em về chủ đề là quan trọng cho quá trìnhnhận thức và thay đổi hành vi của các em, giáo viên cần khuyến khích các em phát biểu đặcbiệt là các em học sinh cá biệt Giáo viên cần tạo bầu không khí thoải mái, không gò bó,không sợ phê bình Giáo viên hãy biến buổi sinh hoạt chủ nhiệm thành cuộc chơi mà ở đó mọingười tham gia vui chơi hào hứng, tích cực
Kết quả sau hoạt động:
Việc đánh giá kết quả sau hoạt động giáo dục kỹ năng sống trong sinh hoạt chủ nhiệm là
rất cần thiết Thước đo kết quả chính là sự thay đổi thái độ và hành vi của học sinh Tuy nhiêngiáo viên đừng quá ảo tưởng sẽ thay đổi thái độ và hành vi của học sinh ngay sau bài họcnhưng cũng đừng chán nãn thất vọng nếu chưa thấy sự tiến bộ nào của học sinh Bởi sự thayđổi có thể không thấy ngay sau đó mà cần có quá trình và kết quả sẽ diễn ra từ từ và âm thầm
Trang 11bên trong các em Hoạt động này cũng kết hợp với nhiều biên pháp khác như trò chuyệnriêng, khen ngợi động viên, “kỷ luật trong yêu thương”… sẽ đem lại kết quả thành công Đôikhi sự thay đổi có thể diễn ra khi các em đã ở độ tuổi lớn khôn và nhận thức sâu sắc hơn.
1.2 Minh chứng một số chủ đề:
Chủ đề 1: HỌC SINH RÈN LUYỆN TÍNH TỰ GIÁC
I/ CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị: Giấy A0, viết lông, bút dạ, giấy A5
2 Phương pháp áp dụng: Hoạt động kể chuyện, thảo luận, thuyết trình
II/ KỊCH BẢN CHƯƠNG TRÌNH:
1 Khởi động: Băng reo: VƯỢT KHÓ
- NĐK hô: Đường đi khó
Người chơi đáp: Không khó
- NĐK hô: Nhưng khó vì
Người chơi đáp: lòng người ngại khó
- Hát chung bài: Đường đi khó
“Đường đi khó, không khó, vì ngăn song, cách núi, nhưng khó vì, lòng người ngạinúi, e sông( 2 lần) Anh em ta ơi, đường dài, còn dài còn nhiều trở ngại, còn nhiều gian khó,kiên gan, kiên gan, an hem ta ơi, cố tâm vượt qua
2 Giới thiệu chủ đề, mục tiêu:
Các em thân mến , tự giác là một tính tốt của con người, tính tự giác sẽ giúp ích cho tarất nhiều trong cuộc sống, từ việc vệ sinh, chăm sóc bản thân, cho đến những việc học tập,giúp đỡ cha mẹ công việc gia đình,…Tính tự giác là thói quen rất tôt trong cuộc sống, ta cầntìm hiểu về tính tự giác và học cách rèn luyện đức tính tôt này
3 Những nội dung cần đặt ra với chủ đề là gì?
- Quan sát tác động của đức tính tự giác
- Thực hành rèn luyện tính tự giác
4 Nêu vấn đề: Nghiên cứu vấn đề qua hoạt động lập phiếu cá nhân Mỗi cá nhân được
giao cho một phiếu nhỏ A5 Giả định rằng các em được thông báo tuần sau em sẽ có mộtchuyến đi về quê thăm ông bà 1 tuần, em sẽ cần tự chuẩn bị gì cho bản thân?
5 Nội dung 1: Quan sát tác động của tính tự giác.
