d Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tách muối của axit béo ra khỏi hỗn hợp.. b Vai trò của dung dịch NaCl bão hòa ở bước 3 là để tách muối natri của axit béo ra khỏi hỗn hợp..
Trang 1DẠNG 2: ĐẾM
Câu 1 (chuyên Lào Cai lần 1 2021)Tiến hành thí nghiệm phản ứng xà phòng hoá theo các bước sau đây:
» Bước 1: Cho vào bát sứ nhỏ khoảng 1 gam mỡ động vật và 2 – 2,5 ml dung dịch NaOH 40%
» Bước 2: Đun hỗn hợp sôi nhẹ khoảng 8 – 10 phút và liên tục khuấy đều bằng đũa thuỷ tinh Thỉnh thoảng thêm vài giọt nước cất để giữ cho thể tích của hỗn hợp không đổi
» Bước 3: Rót thêm vào hỗn hợp 4 – 5 ml dung dịch NaCl bão hoà nóng, khuấy nhẹ Để nguội
Cho các phát biểu sau:
(a) Kết thúc bước 1 thấy trong bát sứ tạo ra dung dịch trong suốt
(b) Kết thúc bước 2 thấy chất rắn màu vàng kết tủa dưới bát sứ
(c) Kết thúc bước 3 thấy chất rắn trắng nhẹ nổi trên mặt bát sứ
(d) Kết thúc bước 3 thấy chất rắn kết tủa dưới bát sứ
Số lượng phát biểu đúng là
Trang 2Câu 2: (chuyên Nguyễn Trãi – Hải Dương 2021 lần 3)
Để điều chế etyl axetat trong phòng thí nghiệm, một nhóm học sinh đã lắp dụng cụ như hình vẽ sau:
Mỗi học sinh trong nhóm có những nhận định về thí nghiệm này như sau:
HS1: Đây là bộ dụng cụ thu este bằng phương pháp chưng cất, vì este có nhiệt độ sôi thấp hơn axit và ancol nên trong Bình hứng sẽ thu được etyl axetat trước
HS2: Nhiệt kế cắm vào Bình 1 dùng để kiểm soát nhiệt độ phản ứng, khi nhiệt độ của nhiệt kế là 77°C
là có hơi etyl axetat thoát ra
HS3: Khi lắp ống sinh hàn thì nước phải được đi vào từ đầu thấp phía dưới và đi ra từ đầu phía trên Nếu lắp ngược lại sẽ gây ra hiện tượng thiếu nước cho ống sinh hàn, khiến ống bị nóng có thể gây vết nứt và làm giảm hiệu quả của sự ngưng tụ
HS4: Cho giấm ăn, dung dịch rượu 30o và axit H2SO4đặc vào Bình 1 để điều chế được etyl axetat với hiệu suất cao
HS5: Cần cho dung dịch muối ăn bão hòa vào Bình hứng để tách được lớp este nổi lên trên
Số học sinh có nhận định đúng là:
Trang 3Câu 3: (Sở Bắc Giang 2021 lần 2)Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam dầu dừa và 10 ml dung dịch NaOH 40% Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đĩa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi Để nguội hỗn hợp
Bước 3: Rót vào hỗn hợp 15 - 20 ml dung dịch NaCl bão hòa, nóng, khuấy nhẹ rồi để yên
Có các phát biểu sau:
(a) Ở bước 1, nếu thay dầu dừa bằng dầu nhớt thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự
(b) Ở bước 2, việc thêm nước cất để đảm bảo phản ứng thủy phân xảy ra
(c) Ở bước 2, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng đun cách thủy (ngâm trong nước nóng)
(d) Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tách muối của axit béo ra khỏi hỗn hợp
(e) Ở bước 3, có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch CaCl2bão hòa
(f) Sau bước 3, thấy có lớp chất rắn màu trắng nổi lên là glixerol
Số phát biểu đúng là
Câu 4: (Sở Ninh Bình 2021 lần 2)Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào hai Bình cầu mỗi Bình 10 ml etyl fomat
Bước 2: Thêm 10 ml dung dịch H2SO420% vào Bình thứ nhất, 20 ml dung dịch NaOH 30% vào Bình thứ hai
Bước 3: Lắc đều cả hai Bình, lắp ống sinh hàn rồi đun sôi nhẹ trong khoảng 5 phút, sau đó để nguội Các phát biểu liên quan đến thí nghiệm trên được đưa ra như sau:
(a) Kết thúc bước 2, chất lỏng trong hai Bình đều phân thành 2 lớp
(b) Ở bước 3, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng đun cách thủy (ngâm trong nước nóng)
(c) Ở bước 3, trong Bình thứ hai có xảy ra phản ứng xà phòng hóa
(d) Sau bước 3, trong hai Bình đều chứa chất có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc
Số phát biểu đúng là
Trang 4Câu 5: (Chuyên Long An 2021 lần 2)Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam mỡ lợn và 10ml dung dịch NaOH 40% Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tỉnh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi Để nguội hỗn hợp
Bước 3: Thêm vào hỗn hợp 15-20 ml dung dịch NaCl bão hòa nóng, khuấy nhẹ Để yên hỗn hợp Cho các phát biểu sau:
(a) Sau bước 3 thấy có lớp chất rắn màu trắng chứa muối natri của axit béo nổi lên
(b) Vai trò của dung dịch NaCl bão hòa ở bước 3 là để tách muối natri của axit béo ra khỏi hỗn hợp (c) Ở bước 2, nếu không thêm nước cất, hỗn hợp bị cạn khô thi phản ứng thủy phân không xảy ra (d) Ở bước 1, nếu thay mỡ lợn bằng dầu nhớt thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự
(e) Trong công nghiệp, phản ứng ở thí nghiệm trên được ứng dụng để sản xuất xà phòng và glixerol
Số phát biểu đúng là
Trang 5Câu 6: (THPT Bắc Đông Quang – Thái Bình 2021 lần 2)Trong phòng thí nghiệm người ta điều chế isoamyl axetat (Y) theo sơ đồ hình vẽ dưới:
Cho các phát biểu sau:
(1) Các chất điều chế trực tiếp Y gồm CH3-COOH, (CH3)2CH-CH2-CH2-OH
(2) Nước trong ống trên hình vẽ có tác dụng làm lạnh để ngưng tụ chất Y
(3) Phản ứng trong Bình cầu là phản ứng thuận nghịch
(4) Trong Bình cầu cần thêm axit sunfuric đặc nhằm hấp thụ nước và xúc tác cho phản ứng
(5) Chất lỏng Y được sử dụng làm hương liệu trong sản xuất bánh kẹo
(6) Có thể sử dụng giấm ăn (dung dịch CH3-COOH 2%) cho quá trình điều chế trên
Số phát biểu đúng là
Trang 6Câu 7: (THPT Triệu Sơn 1 2021 lần 2)Trong phòng thí nghiệm, etyl axetat được điều chế theo các bước:
– Bước 1: Cho 1 ml ancol etylic,1 ml axit axetic nguyên chất và 1 giọt axit sunfuric đặc vào ống nghiệm
– Bước 2: Lắc đều, đồng thời đun cách thủy trong nồi nước nóng 65°C – 70°C
– Bước 3: Làm lạnh rồi rót thêm vào ống nghiệm 2 ml dung dịch NaCl bão hòa
(a) Có thể thay dung dịch axit sunfuric đặc bằng dung dịch axit sunfuric loãng
(b) Có thể thực hiện thí nghiệm bằng cách đun sôi hỗn hợp
(c) Để kiểm soát nhiệt độ trong quá trình đun nóng có thể dùng nhiệt kế
(d) Có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch KCl bão hòa
(e) Có thể dung dung dịch axit axetic 5% và ancol etylic 10° để thực hiện phản ứng este hóa
(f) Để tăng hiệu suất phản ứng có thể thêm dung dịch NaOH loãng vào ống nghiệm
Số phát biểu đúng là:
Câu 8: (THPT Hàn Thuyên – Bắc Ninh 2021 lần 3) Thủy phân este X mạch hở (có công thức phân
tử C7H10O4) thu được hai ancol no Y, Z (MY< MZ) và axit cacboxylic T Cho các phát biểu sau: (a) Có ba este thỏa mãn tính chất của X
(b) Nhiệt độ sôi của Z thấp hơn H2O
(c) Chất Y tan vô hạn trong nước
(d) Hai chất Y, Z đều thuộc dãy đồng đẳng của ancol etylic
Số phát biểu đúng là
Trang 7Câu 9: (chuyên ĐH Vinh 2021 lần 2)Cho dãy các chất sau đây: CH3COOH; C2H5OH; CH3COOCH3; CH3CHO Số chất trong dãy không thuộc loại este là
Câu 10: (chuyên ĐH Vinh 2021 lần 2)Tiến hành các thí nghiệm theo các bước sau:
Bước 1: Cho vào cốc thủy tinh chịu nhiệt khoảng 5 gam dầu dừa và 10ml dung dịch NaOH 40%
Bước 2: Đun sôi nhẹ hỗn hợp, liên tục khuấy đều bằng đũa thủy tinh khoảng 30 phút và thỉnh thoảng thêm nước cất để giữ cho thể tích hỗn hợp không đổi Để nguội hỗn hợp
Bước 3: Rót vào hỗn hợp 15-20 ml dung dịch NaCl bão hòa, nóng, khuấy nhẹ rồi để yên
Có các phát biểu sau:
(1) Ở bước 1, nếu thay dầu dừa bằng dầu nhớt thì hiện tượng thí nghiệm sau bước 3 vẫn xảy ra tương tự
(2) Ở bước 2, việc thêm nước cất để đảm bảo phản ứng thủy phân xảy ra
(3) Ở bước 2, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng cách đun cách thủy (ngâm trong nước nóng)
(4) Ở bước 3, thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tách muối của axit béo ra khỏi hỗn hợp
(5) Ở bước 3, có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch CaCl2bão hòa
(6) Sau bước 3, thấy có lớp chất rắn màu trẳng nổi lên là glixerol
Số phát biểu đúng là
Câu 11 (chuyên sư phạm Hà Nội 2021 lần 2) Cho các este sau: etyl axetat, vinyl axetat, metyl propionat, metyl acrylat Có bao nhiêu este tham gia phản ứng trùng hợp tạo thành polime?
Câu 12: (chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm – Quảng Nam 2021 lần 1)Cho các chất: anlyl axetat, phenyl axetat, etyl fomat, tripanmitin Số chất khi thủy phân trong dung dịch NaOH dư, đun nóng sinh ra
Trang 8Câu 13: (chuyên Lê Thánh Tông – Quảng Nam 2021 lần 1) Tiến hành thí nghiệm điều chế etyl axetat theo các bước sau đây:
Bước 1: Cho 1 ml C2H5OH, 1 ml CH3COOH và vài giọt dung dịch H2SO4đặc vào ống nghiệm
Bước 2: Lắc đều ống nghiệm, đun cách thủy (trong nồi nước nóng) khoảng 5 – 6 phút ở 65 – 70°C Bước 3: Làm lạnh, sau đó rót 2 ml dung dịch NaCl bão hòa vào ống nghiệm
Cho các phát biểu sau:
(a) Có thể thay dung dịch axit sunfuric đặc bằng dung dịch axit sunfuric loãng
(b) Để kiểm soát nhiệt độ trong quá trình đun nóng có thể dùng nhiệt kế
(c) Dung dịch NaCl bão hòa được thêm vào ống nghiệm để phản ứng đạt hiệu suất cao hơn
(d) Có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch HCl bão hòa
(e) Để hiệu suất phản ứng cao hơn nên dùng dung dịch axit axetic 15%
Số phát biểu đúng là
Câu 14 (chuyên Lê Quý Đôn – Đà Nẵng 2021 lần1) Thực hiện phản ứng phản ứng điều chế etyl axetat theo trình tự sau:
Bước 1: Cho 2 ml ancol etylic, 2 ml axit axetic nguyên chất và 2 giọt dung dịch axit sunfuric đặc vào ông nghiệm
Bước 2: Lắc đều, đun nóng hỗn hợp 8-10 phút trong nồi nước sôi (65°C~70°C)
Bước 3: Làm lạnh, rót hỗn hợp sản phẩm vào ống nghiệm chửa 3–4 ml nước lạnh
Cho các phát biểu sau:
(1) Phản ứng este hóa giữa ancol etylic với axit axetic là phản ứng một chiều
(2) Thay dung dịch H2SO4đặc bằng dung dịch HCl đặc vẫn cho hiệu suất điều chế este như nhau
Trang 9(5) Sản phẩm este thu được sau phản ứng có mùi thơm.
Số phát biểu đúng là
Câu 15: (THPT Quảng Xương 1 2021 lần 1)Trong phòng thí nghiệm, etyl axetat được điều chế theo các bước:
– Bước 1: Cho 1 ml ancol etylic,1 ml axit axetic nguyên chất và 1 giọt axit sunfuric đặc vào ống nghiệm
– Bước 2: Lắc đều, đồng thời đun cách thủy trong nồi nước nóng 65°C – 70°C
– Làm lạnh rồi rót thêm vào ống nghiệm 2 ml dung dịch NaCl bão hòa
(a) Có thể thay dung dịch axit sunfuric đặc bằng dung dịch axit sunfuric loãng
(b) Có thể thực hiện thí nghiệm bằng cách đun sôi hỗn hợp
(c) Để kiểm soát nhiệt độ trong quá trình đun nóng có thể dùng nhiệt kế
(d) Có thể thay dung dịch NaCl bão hòa bằng dung dịch KCl bão hòa
(e) Có thể dung dung dịch axit axetic 5% và ancol etylic 10° để thực hiện phản ứng este hóa
Số phát biểu đúng là
Trang 10Câu 16 (Cụm Ninh Bình 2021 lần 1) Tiến hành thí nghiệm điều chế etyl axetat theo các bước sau đây:
Bước 1: Cho 1 ml C2H5OH, 1ml CH3COOH và vài giọt dung dịch H2SO4đặc vào ống nghiệm
Bước 2: Lắc đều ống nghiệm, đun cách thủy (trong nồi nước nóng) khoảng 5 - 6 phút ở 65 - 70oC Bước 3: Làm lạnh, sau đó rót 2 ml dung dịch NaCl bão hòa vào ống nghiệm
Cho các phát biểu sau:
(a) H2SO4đặc có vai trò vừa làm chất xúc tác vừa làm tăng hiệu suất phản ứng
(b) Mục đích chính của việc thêm dung dịch NaCl bão hòa là để tránh phân hủy sản phẩm
(c) Sau bước 2, trong ống nghiệm vẫn còn C2H5OH và CH3COOH
(d) Sau bước 3, chất lỏng trong ống nghiệm tách thành hai lớp
Số phát biểu đúng là
Câu 17 (Cụm Ninh Bình 2021 lần 1) Cho các este: etyl fomat (1), vinyl axetat (2), triolein (3), metyl acrylat (4), phenyl axetat (5) Dãy gồm các este đều phản ứng được với dung dịch NaOH (đun nóng) sinh ra ancol là
A.(2), (3), (5) B.(1), (3), (4) C.(1), (2), (3) D.(3), (4), (5)
Câu 18: (THPT Lương Thế Vinh – HN 2021 lần 1)Cho các phát biểu sau:
(a) Tristearin, tripanmitin, triolein thuộc loại este
(b) Mỡ động vật, dầu thực vật có thành phần chính là chất béo
(c) Dầu mỡ động thực vật và dầu bôi trơn máy có cùng thành phần nguyên tố
(d) Phản ứng xà phòng hóa chất béo là phản ứng một chiều
(e) Chất béo lòng chủ yếu cấu thành từ gốc axit béo không no
Trang 11A.3 B.4 C.5 D.2.
Câu 19 (THPT Bình Giang – Hải Dương 2021 lần 1)Cho dãy gồm các chất sau: vinyl axetat, metyl fomat, phenyl axetat, tristearin Số chất trong dãy trên khi bị thủy phân trong dung dịch NaOH dư (t°) tạo ra ancol là :
Câu 20 (chuyên KHTN – Hà Nội 2021 lần 1)Thực hiện thí nghiệm theo các bước như sau:
Bước 1: Thêm 4 ml ancol isoamylic và 4 ml axit axetic kết tinh và khoảng 2 ml H2SO4 đặc vào ống nghiệm khô Lắc đều
Bước 2: Đưa ống nghiệm vào nồi nước sôi từ 10-15 phút Sau đó lấy ra và làm lạnh
Bước 3: Cho hỗn hợp trong ống nghiệm vào một ống nghiệm lớn hơn chứa 10 ml nước lạnh Cho các phát biểu sau:
(a) Tại bước 2 xảy ra phản ứng este hóa
(b) Sau bước 3, hỗn hợp chất lỏng tách thành hai lớp
(c) Có thể thay nước lạnh trong ống nghiệm lớn ở bước 3 bằng dung dịch NaCl bão hòa
(d) Sau bước 3, hỗn hợp chất lỏng thu được có mùi chuối chín
(e) H2SO4đặc đóng vai trò chất xúc tác và hút nước để chuyển dịch cân bằng
Số phát biểu đúng là
Trang 12Câu 21 (đề THPT Phan Châu Trinh – Đà Nẵng 2021 lần 1)Tiến hành thí nghiệm theo các bước sau:
- Bước 1: Cho vào hai Bình cầu mỗi Bình 10 ml etyl fomat
- Bước 2: Thêm 10 ml dung dịch H2SO4 20% vào Bình thứ nhất, 20 ml dung dịch NaOH 30% vào Bình thứ hai
- Bước 3: Lắc đều cả hai Bình, lắp ống sinh hàn, đun sôi nhẹ trong 5 phút, sau đó để nguội
Cho các phát biểu sau:
(a) Kết thúc bước 2, chất lỏng trong hai Bình đều phân thành hai lớp
(b) Ở bước 3, có thể thay việc đun sôi nhẹ bằng đun cách thủy (ngâm trong nước nóng)
(c) Ở bước 3, trong Bình thứ hai có xảy ra phản ứng xà phòng hóa
(d) Sau bước 3, trong hai Bình đều chứa chất có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc
Số phát biểu đúng là
Trang 13DẠNG 3: TÌM CHẤT
Câu 1: (chuyên Quốc học Huế 2021 lần 3) Cho chất hữu cơ X có công thức C13H10O2 và thực hiện các sơ đồ phản ứng sau:
(1) X + NaOH → X1+ X2+ H2O
(2) X1+ HCl → X3(có chứa nhân benzen) + NaCl
(3) X2+ HCl → X4+ NaCl
(4) X4+ HNO3đặc/H2SO4đặc → Axit picric + H2O
Phát biểu nào sau đây đúng?
A.X3phản ứng với X4tạo thành hợp chất X
B.Dung dịch X4làm quỳ tím hóa hồng
C.Lực axit của X3mạnh hơn X4
D.X4tác dụng với dung dịch Na2CO3giải phóng CO2
Câu 2: (chuyên Hà Giang 2021 lần 2) Hợp chất A có công thức phân tử là C12H12O4 Thực hiện sơ
đồ chuyển hóa sau:
(a) A + 3KOH → B + C + D + H2O
(b) (b) B + 2HCl → A1+ 2KCl
(c) CH3CH=O + H2→ D
(d) (d) C + HCl → C1+ NaCl
(e) C1+ Br2→ CH2BrCHBrCOOH
Biết A1chứa vòng benzen Khối lượng mol phân tử của A1là
Câu 3: (THPT Yên Định – Thanh Hoá 2021)Cho sơ đồ phản ứng theo đúng tỉ lệ mol:
X + 2NaOH → X1+ X2+ X3
X1+ H2SO4→ X4(axit ađipic) + Na2SO4
X2+ CO → X5
X3+ X5⇌ X6(este có mùi chuối chín) + H2O
Phát biểu nào sau đây sai?
Trang 14Câu 4: (THPT Bắc Đông Quang – Thái Bình 2021 lần 2) Chất hữu cơ X mạch hở có công thức phân tử C8H10O4 Từ X thực hiện các phản ứng sau:
(a) X + 2NaOH → Y + Z + T (b) X + 2H2→ E
(c) E + 2NaOH → 2Y + T (d) Y + HCl → NaCl + F
Cho các phát biểu sau:
(a) Chất X là este hai chức
(b) Dung dịch chất T hòa tan được Cu(OH)2ở nhiệt độ thường
(c) Chất Z làm mất màu nước brom
(d) Chất F là axit propionic
(e) Chất X tác dụng với AgNO3trong dung dịch NH3
Số phát biểu đúng là
Câu 5: (Sở Bình Phước 2021 lần 1)Thực hiện chuỗi phản ứng sau (đúng với tỉ lệ mol các chất): (a) X + 2NaOH → X1+ 2X3
(b) X1+ 2NaOH → X4+ 2Na2CO3
(c) C6H12O6(glucozơ) → 2X3+ 2CO2
(d) X3→ X4+ H2O
Biết X có mạch cacbon không phân nhánh Nhận định nào sau đây là đúng?
A.X có công thức phân tử là C8H14O4
B.X1hoà tan được Cu(OH)2ở nhiệt độ thường
C.Nhiệt độ sôi của X4lớn hơn X3