Hỗ trợ phát triển chính thức của Nhật Bản và tác động đến quan hệ Việt - Nhật Trần Thị Thu Thảo Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Luận văn ThS.. Đồng thời phân tích các nội d
Trang 1Hỗ trợ phát triển chính thức của Nhật Bản và
tác động đến quan hệ Việt - Nhật
Trần Thị Thu Thảo
Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Luận văn ThS ngành: Quan hệ quốc tế; Mã số: 60 31 40
Người hướng dẫn: TS Phạm Quý Long
Năm bảo vệ: 2010
Abstract Chương 1: Một số vấn đề chung về ODA Nhâ ̣t Bản : giới thiê ̣u mô ̣t cách khái quát nhất khái niệ m Hỗ trơ ̣ phát triển chính thức (ODA), bản chất ODA Nhật Bản và khái quát về quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản , vai trò của ODA trong quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản Chương 2: Viê ̣c thực hiê ̣n ODA của Nhâ ̣t Bản ta ̣i Viê ̣t Nam: tâ ̣p trung phân tích các hình thức thực hiê ̣n ODA của chính phủ Nhâ ̣t Bản dành cho Việt Nam Đồng thời phân tích các nội dung thực hiện ODA cũng như các thành tựu trong từng lĩnh vực triển khai ODA Chương 3: Tác động của ODA đến Quan hê ̣ Viê ̣t - Nhâ ̣t, Tồn ta ̣i và Kiến nghi ̣ Đưa ra những kiến nghi ̣ nhằm góp phần giải quyết hiệu quả công tác thu hút và sử dụng hiệu quả ODA đồng thời nâng cao hiê ̣u quả của ODA trong tăng cường quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản, từ đó góp phần
tiếp tu ̣c thúc đẩy quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản trong tương lai
Keywords Hỗ trợ phát triển chính thức; Nhật Bản; Hợp tác quốc tế; Việt Nam
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Kể từ khi thực hiê ̣n công cuô ̣c đổi mới năm 1986, Viê ̣t Nam ngày càng mở rô ̣ng quan
hê ̣ với tất cả các nước trên thế giới, đă ̣c biê ̣t là các quốc gia trong khu vực Đông Á
Nhâ ̣t Bản là mô ̣t qu ốc gia có tiềm lực kinh tế hàng đầu khu vực , quan hệ ngoại giao giữa hai nước Việt Nam và Nhật Bản đã được chính thức thiết lập t ừ ngày 21/9/1973, vượt qua mọi trở ngại, mối quan h ệ này đã ngày càng tiến triển khả quan hơn Cho đến nay , Nhật Bản đã trở thành một trong những đối tác chiến lược quan tr ọng hàng đầu của nước ta Việt Nam và Nhật Bản đã hợp tác trong h ầu hết các lĩnh vực, trong đó nổi bật nhất vẫn là các lĩnh vực kinh tế thương mại, đầu tư và hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) Nhật Bản luôn là quốc gia đứ ng đầu về ODA cho Viê ̣t Nam Nguồn hỗ trơ ̣ này đã đóng góp mô ̣t phần ý nghĩa trong viê ̣c đẩy nhanh quá trình công nghiê ̣p hóa ở Viê ̣t Nam , tác động rất lớn đến sự phát triển kinh tế - xã hội nước ta
Vâ ̣y viê ̣c tài trợ ODA cho Viê ̣t Nam là do xuất phát từ mối quan hê ̣ hợp tác hữu nghi ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản hay nằm trong chính sách chung của Nhâ ̣t Bản về viê ̣c gia tăng tài trợ cho các quốc gia ASEAN ? Viê ̣c tài trợ ODA của Nh ật Bản tại Việt Nam được thực hiện trên những lĩnh vực nào , và cụ thể đã mang la ̣i hiê ̣u quả ra sao , tác động như thế nào đến mối quan hê ̣ ngoa ̣i giao Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản? Trong viê ̣c sử du ̣ng tài trợ ODA của Nhâ ̣t Bản ta ̣i Việt Nam còn gặp những trở ngại và khó khăn gì ?.v.v Hàng loạt các câu hỏi nêu ra đó đang rất cần có những lời giải đáp mang tính khoa ho ̣c , đă ̣c biê ̣t xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của
Trang 2mối quan hê ̣ Viê ̣t - Nhâ ̣t ngày hôm nay đang được lãnh đa ̣o cấp cao hai nước quyết đi ̣nh thúc đẩy lên mô ̣t tầm cao mới
Chính vì vậy , với mong muốn tìm hiểu cụ thể hơn vấn đề này , tôi xin cho ̣n chủ đề
“Hỗ trợ phát triển chính thức của Nhật Bản và tác động đế n quan hê ̣ Viê ̣t - Nhật” làm đề tài
nghiên cứu cho luâ ̣n văn Tha ̣c sỹ chuyên ngành Quan hê ̣ Quốc tế của mình
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Bởi Nhâ ̣t Bản là mô ̣t quốc gia có mối quan hê ̣ khá chă ̣t chẽ với Viê ̣t Nam và Nhật Bản cũng là một trong số những đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu mà hiện nay chúng ta đang có quan hệ hợp tác phát triển Chính vì thế, quan hệ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản đã được nhiều tác giả trong nước và ngoài nước tâ ̣p trung nghiên cứu Trên thực tế ở Việt Nam đã có nhiều công trình có giá trị nghiên cứu về vấn đề này , tuy nhiên, các nghiên cứu đó đã đề cập hoặc là trên góc độ tổng quát về mối quan hệ Việt Nam - Nhâ ̣t Bản qua các giai đoa ̣n hoă ̣c là ch uyên sâu về lĩnh vực thương ma ̣i, đầu tư giữa hai nước
Các nghiên cứu tiêu biểu về Nhâ ̣t Bản có thể kể đến như “Quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhật
Bản Quá khứ, Hiê ̣n tại và Tương lai” do Ngô Xuân Bình - Trần Quang Minh chủ biên - NXB
Khoa học Xã hội , 2005; “Quan hê ̣ Kinh tế Viê ̣t Nam - Nhật Bản trong những năm 1990 và triển vọng” do TS Vũ Văn Hà c hủ biên - NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i , 2000; “Quan hê ̣ Kinh tế Viê ̣t Nam - Nhật Bản trong bối cảnh Quốc tế mới ” do TS Dương Phú Hiê ̣p - TS Vũ Văn Hà
chủ biên - NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i , 2004; “Quan hê ̣ Nhật Bản - Asean Chính sách và tài trợ
ODA” do Ngô Xuân Bình chủ biên - NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, 1999.v v
Trong các công trình này đều có đề câ ̣p ít nhiều đế n Hỗ trợ phát triển chính thức của Nhâ ̣t Bản (ODA) cho Viê ̣t Nam - mô ̣t nô ̣i dung cơ bản , trọng tâm trong quan hệ Việt Nam - Nhâ ̣t Bản Tuy nhiên chưa có công trình nào đề câ ̣p mô ̣t cách tâ ̣p trung và chuyên sâu về vấn đề này với ý nghĩa làm rõ hơn tác động của ODA Nhật Bản tới quan hệ Việt - Nhật Với mong muốn vâ ̣n du ̣ng các công trình đã có , kế thừa trên cơ sở tổng hợp có cho ̣n lo ̣c các kết quả nghiên cứu đã công bố trước đây , tác giả cố gắng ph át triển thêm để hoàn thành đề tài nghiên cứu này
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn
Với tầm quan tro ̣ng của vấn đề như đã nêu trên , tác giả cho rằng mục đích của việc nghiên cứu ODA trong quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản từ năm 1992 đến nay là nhằm góp phần tái hiện bức tranh toàn cảnh về quan hệ hợp tác phát triển giữa Việt Nam và Nhật Bản trên cơ sở tâ ̣p hợp, hê ̣ thống hóa và trình bày những sự kiê ̣n chính mô ̣t cách khoa ho ̣c , có chọn lọc và phân tích, qua đó tác giả đề tài hy vo ̣ng sẽ mang đến cho người đo ̣c thông tin bổ ích về vấn đề này Đồng thời, qua viê ̣c giới thiê ̣u , phân tích nô ̣i dung vấn đề nghiên cứu đă ̣t ra , tác giả sẽ đưa ra những nhâ ̣n xét, đánh giá về những kết quả đã đa ̣t được, những thuâ ̣n lợi và thách thức cũng như một số kiến nghị giải pháp nhằm tăng cường hơn nữa hiệu quả của việc triển khai thực hiê ̣n trên thực tiễn
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của luận văn chính là ODA Nhật Bản trong quan hệ Việt - Nhâ ̣t
Phạm vi nghiên cứu
Về mặt không gian , luâ ̣n văn đă ̣t tro ̣ng tâm vào phân tích khái niê ̣m và bản chất của
Hỗ trơ ̣ phát tri ển chính thức của Nhật Bản , nô ̣i dung chính của chính sách ngoa ̣i giao nói chung và chính sách viê ̣n trợ nói riêng của Nhâ ̣t Bản đối với Viê ̣t Nam , đồng thời phân tích cụ thể nội dung của từng lĩnh vực viện trợ chính
Về mặt thời gian, luâ ̣n văn tâ ̣p trung nghiên cứu mối quan hê ̣ hợp tác Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t
Bản giới hạn từ năm 1992, khi hai nước nối la ̣i quan hê ̣ viê ̣n trợ ODA
5 Phương pháp nghiên cứu
Trang 3Trong quá trình trình thực hiê ̣n đề tài , tác giả sử dụng hai phương pháp chính là phương pháp li ̣ch sử và phương pháp lô -gic để giải quyết những vấn đề do đề tài đă ̣t ra Bên cạnh đó, tác giả cũng sử dụng các phương pháp liên ngành khác như phương pháp thống kê ,
so sánh, đối chiếu, tổng hợp để phân tích các sự kiện một cách khoa học và có hệ thống
Tất cả các phương pháp đó đều được thực hiê ̣n trên nền tảng cơ sở phương pháp luâ ̣n duy vâ ̣t biê ̣n chứng của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh
Đề tài nghiên cứu được tiến hành dựa trên nguồn tư liê ̣u gốc bao gồm các văn kiê ̣n , các văn bản cấp Nhà nước về đối ng oại của Việt Nam và Nhâ ̣t Bản , các văn bản ký kết giữa hai nhà nước, các bài báo và tin tức thời sự về tình hình quan hê ̣ và triển khai hợp tác ODA giữa hai quốc gia
Đồng thời, mô ̣t số nguồn tài liê ̣u vô cùng quan tro ̣ng là các công trình nghiên cứu của các nhà nghiên cứu thuô ̣c Trung tâm nghiên cứu Nhâ ̣t Bản, Viê ̣n khoa ho ̣c Xã hô ̣i Viê ̣t Nam
6 Những đóng góp chủ yếu của luận văn
Về mă ̣t lý luâ ̣n, luâ ̣n văn hy vo ̣ng làm rõ thêm ý nghĩa, vai trò của ODA trong quan hê ̣ quốc tế, đă ̣c biê ̣t trong các mối quan hê ̣ song phương mà cu ̣ thể ở đây là mối quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhật Bản
Về mă ̣t thực ti ễn, luâ ̣n văn mong muốn đóng góp mô ̣t số giải pháp cơ bản trong lĩnh vực cấp và sử du ̣ng nguồn vốn ODA nhằm tăng cương hơn nữa mối quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản
Sau khi hoàn thành mu ̣c tiêu nghiên cứu và những nhiê ̣m vu ̣ đề ra , hy vo ̣ng luâ ̣n văn sẽ trở thành một nguồn tài liệu tham khảo bổ sung cho việc nghiên cứu và giảng dạy về chính sách đối ngoại của Nhật Bản đối với Việt Nam
7 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu , kết luận, danh mu ̣c tài liê ̣u tham khảo và phu ̣ lu ̣c , luâ ̣n văn được kết cấu thành ba chương, bảy tiết:
Chương 1: Mô ̣t số vấn đề chung về ODA Nhâ ̣t Bản
Chương này giới thiê ̣u mô ̣t cách khái quát nhất khái niê ̣m Hỗ trơ ̣ phát triển chính thức (ODA), bản chất ODA Nhật Bản và khái quát về quan hệ giữa Việt Nam và Nhật Bản , vai trò của ODA trong quan hệ Việt Nam - Nhâ ̣t Bản
Chương 2: Viê ̣c thực hiê ̣n ODA của Nhâ ̣t Bản ta ̣i Viê ̣t Nam
Chương này tập t rung phân tích các hình thức thực hiê ̣n ODA của chính phủ Nhâ ̣t Bản dành cho Việt Nam Đồng thời phân tích các nội dung thực hiện ODA cũng như các thành tựu trong từng lĩnh vực triển khai ODA
Chương 3: Tác động của ODA đến Quan hê ̣ Viê ̣t - Nhâ ̣t, Tồn ta ̣i và Kiến nghi ̣
Chương này chú trọng đến những tác đô ̣ng của ODA đối với quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản, đồng thời đánh giá nh ững tồn ta ̣i trong công tác c ấp và sử du ̣ng ODA ta ̣i Viê ̣t Nam Trên cơ sở đó đưa ra những kiến nghi ̣ nhằm góp phần giải quyết hiệu quả công tác thu hút và sử du ̣ng hiê ̣u quả ODA đồng thời nâng cao hiê ̣u quả của ODA trong tăng cường quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, từ đó góp phần tiếp tu ̣c thúc đẩ y quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản trong tương lai
References
I TIẾNG VIỆT
1 Ban Tư tưởng - Văn hóa Trung ương, Vụ Tuyên truyền và Hợp tác Quốc tế (2005), Đối
ngoại Việt Nam thời kỳ đổi mới, NXB Chính tri ̣ quốc gia, Hà Nội
2 Báo cáo nghiên cứu chính sách của ngân hàng thế giới 6/1999
3 Bô ̣ Kế hoa ̣ch và Đầu tư , Tổng quan ODA ở Viê ̣t Nam 15 năm (1993-2008) http://oda.mpi.gov.vn/odavn/ODA%E1%BB%9FVi%E1%BB%87tNam/T%E1%BB%9 5ngquanv%E1%BB%81ODA/tabid/170/Default.aspx
Trang 44 Chí Trung, (2008) Hơn 64 tỷ USD vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, website Quốc hội
nước Cộng hòa XHCN Viê ̣t Nam,
http://www.na.gov.vn/htx/Vietnamese/C1396/C1745/C1821/C1826/Default.asp?Newid
=25457#9fQkFZ4luLWU
5 Công báo số 23-24 (22/11/2006)
6 Đinh Thi ̣ Hiền Lương (2009), “Quan hê ̣ Viê ̣t Nhâ ̣t trong quá trình xây dựng Cô ̣ng đồng
Đông Á”, Tạp chí nghiên cứu Quốc tế, số 2(77), tr.45-46
7 Đỗ Trọng Quang (2007), “Chính sách đối ngoa ̣i của Nhâ ̣t Bản ta ̣i Châu Á” , Tạp chí
nghiên cứu Đông Bắc Á, số 8 (78) tr.13-21
8 Dương Lan Hải (1996), ODA của Nhật Bản với các nước Đông Nam Á, Nghiên cứu
Đông Nam Á, số 3, tr.37
9 GS.TS Dương Phú Hiê ̣p (2004), “Nhìn la ̣i 30 năm quan hê ̣ Viê ̣t Nam – Nhâ ̣t Bản”, Tạp
chí nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 1, tr.49-50
10 Hồ Việt Hạnh (2008), Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản thông qua một số cuộc gặp quan
trọng, Nghiên cứu Đông Bắc Á, số 11, tr.34-40
11 Huyền Chi (2008), Nhật Bản luôn ưu tiên viện trợ ODA cho Việt Nam, Công An Nhân
Dân Online
http://www.baomoi.com/Home/DoiNoi-DoiNgoai/www.cand.com.vn/Nhat-Ban-luon-uu-tien-vien-tro-ODA-cho-Viet-Nam/1356536.epi
12 KIMURA Hiroshi - FURUTA Motoo - Nguyễn Huy Dũng (Chủ biên) (2005), Những
bài học về quan hệ Việt Nam - Nhật Bản, NXB Thống Kê, Hà Nội
13 Kỷ yếu Hội thảo “Quan hệ Nhật Bản Việt Nam hội nhập và phát triển” Đại học Quốc
gia, TP Hồ Chí Minh, tháng 10/2007; tr.62, 63
14 Liên hiê ̣p các tổ chức hữu nghị Việt Nam (2008), 35 năm Quan hê ̣ ngoại giao Viê ̣t Nam
- Nhâ ̣t Bản, chuyên san
15 Mitsuo Sakaba (Đại sứ Nhâ ̣t Bản ta ̣i Viê ̣t Nam) (2008), “Quan hê ̣ Viê ̣t Nam – Nhâ ̣t Bản
sau năm 2008”, Tạp chí Hữu nghị, số 51, tr 40-41
16 Ngô Xuân Bình - Trần Quang Minh (Chủ biên) (2005), Quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhật Bản
Quá khứ, Hiê ̣n tại và Tương lai, NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
17 Ngô Xuân Bình (Chủ biên) (1999), Quan hê ̣ Nhật Bản - Asean Chính sách và tài trợ
ODA, NXB Khoa học Xã hô ̣i, Hà Nội
18 Ngô Xuân Bình (Chủ biên ) (2000), Chính sách đối ngoại của Nhật Bản t hời kỳ sau
chiến tranh lạnh, NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
19 Nguyễn Ma ̣nh Cầm (2000), “Ngoa ̣i giao Viê ̣t Nam thời kỳ đổi mới” , Tạp chí Cộng sản,
số 17, tr.14-18
20 Nguyễn Quang Thuấn, Phạm Thị Hiếu (2008), Vai trò của ODA Nhật Bản đối với sự
phát triển kinh tế - xã hội Việt Nam, Nghiên cứu Đông Bắc Á, số 11, tr.25-33
21 PGS.TS Ngô Xuân Bình – Hồ Viê ̣t Ha ̣nh (2002), Nhật Bản năm đầu thế kỷ XXI , Nxb
Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
22 PGS.TS Ngô Xuân Bình – TS Dương Phú Hiê ̣p – Trần Anh Phư ơng (1999), 25 năm
quan hê ̣ Viê ̣t Nam – Nhật Bản 1973-1998, Nxb Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
23 PGS.TS Nguyễn Thu Mỹ (2008), “Nhâ ̣t Bản: Vai trò và những đóng góp đối với tiến
trình hợp tác ASEAN+3”, Tạp chí Nghiên cứu Đông Nam Á, số 3, tr.11-18
24 Phạm Gia Khiêm (2009), “Ngoa ̣i giao Viê ̣t Nam hiê ̣n đa ̣i trong thời kỳ hô ̣i nhâ ̣p” , Tạp
chí Nghiên cứu Quốc tế, số 3, tr15-21
25 Phạm Hồng Thái, Những chặng đường quan hệ văn hoá Việt Nam - Nhật Bản, Nghiên
cứu Đông Bắc Á, 2008, số 11, tr.41-54
Trang 526 Phạm Tuyên (2009), Trân tro ̣ng từng đồng vốn ODA,
http://www.tienphong.vn/Kinh-Te/179284/Tran-trong-tung-dong-von-ODA.html
27 Thông tấn xã Viê ̣t Nam (2007), Chính sách ngoại giao của Nhật Bản đối với ASEAN
trong thế kỷ mới, Tài liệu tham khảo, số 4
28 Thông tấn xã Viê ̣t Nam (2009), Đánh giá về viê ̣c Viê ̣t Nam gia nhập WTO và sự phát
triển mới của quan hê ̣ Viê ̣t - Nhật, Tài liệu tham khảo đặc biệt
29 Thông tin cơ bản về Nhâ ̣t Bản và quan hê ̣ Viê ̣t Nam - Nhâ ̣t Bản, website Bô ̣ Ngoa ̣i giao Viê ̣t Nam
http://www.mofa.gov.vn/cn_vakv/ca_tbd/nr040818111106/ns090316152922/#5f7NPVe G2Knw
30 Trần Anh Phương (2009), Thương mại Viê ̣t N am - Nhật Bản trong tiến trình phát triển
quan hê ̣ giữa hai nước, NXB Chính tri ̣ Quốc gia, Hà Nội
31 Trần Anh Phương (2009), Nhật Bản – nước tài trợ ODA hàng đầu cho Viê ̣t Nam , Tạp
chí Cộng sản, số 7-2009
32 Trần Anh Phương (2008), Quan hệ Việt Nam - Nhật Bản: chặng đường 35 năm phát triển,
http://www.tapchicongsan.org.vn/details.asp?Object=6&news_ID=18954396
33 Trần Quang Minh (2008), Quan hệ thương mại Việt Nam - Nhật Bản: thành tựu và triển
vọng, Nghiên cứu Đông Bắc Á, số 11, tr.17-24
34 TS Dương Phú Hiê ̣p - TS Vũ Văn Hà (Chủ biên) (2004), Quan hê ̣ Kinh tế Viê ̣t Nam -
Nhật Bản trong bối cảnh Quốc tế mới, NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
35 TS Nguyễn Hữu Hiếu (2009), Tìm hiểu nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức - ODA,
http://luattaichinh.wordpress.com/2009/04/13/tm-hi%E1%BB%83u-
ngu%E1%BB%93n-v%E1%BB%91n-h%E1%BB%97-tr%E1%BB%A3-pht-tri%E1%BB%83n-chnh-th%E1%BB%A9c-oda/
36 TS Trần Anh Phương (2005), “Tìm hiểu chính sách đối ngoa ̣i của Nhâ ̣t Bản từ sau
Chiến tranh la ̣nh đến nay”, Tạp chí Nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 5, tr.55-64
37 TS Trần Anh Phương (2006), "33 năm quan hệ Việt Nam-Nhật Bản (1973-2006)", Tạp
chí Những Vấn đề kinh tế và chính trị thế giới, số 9
38 TS Vũ Văn Hà (Chủ biên) (2000), Quan hê ̣ Kinh tế Viê ̣t Nam - Nhật Bản trong những năm 1990 và triển vọng, NXB Khoa ho ̣c Xã hô ̣i, Hà Nội
39 Vê ̣ Nhi (2003), “Nhâ ̣t Bản - Viê ̣t Nam: đối tác tin câ ̣y đồng hành , đồng tiến”, Đặc san
báo Quốc tế kỷ niệm 30 năm quan hê ̣ ngoại giao Viê ̣t Nam - Nhật Bản, Hà Nội
40 Vũ Văn Hà, Trần Anh Phương (2004), Quan hê ̣ Kinh tế Viê ̣t Nam - Nhật Bản trong bối
cảnh quốc tế mới những năm gần đây và triển vọng , Kỷ yếu hội thảo khoa học về Việt
Nam ho ̣c lần thứ hai, TP Hồ Chí Minh
II TIẾNG ANH
41 Ando Isamu (2003), Review of Japan’s ODA Policies and Vietnam
http://www.jsctokyo.org/japaviet/english/chao/chaoviet2003/p013.htm
42 Japan’s Official Development Assistance Charter (2003)
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/reform/revision0308.pdf
43 Country Assistance Program for the Socialist Republic of Vietnam (2004)
http://www.mofa.go.jp/mofaj/gaiko/oda/seisaku/enjyo/pdfs/e_viet.pdf
44 Country Assistance Program for Vietnam (2009)
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/assistance/pdfs/e_vietnam0907.pdf
45 Helmut Führer (1996) The Story of Official Development Assistance, OECD
Trang 646 Japan’s Country Assistance Program for Vietnam
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/region/e_asia/vietnam.pdf
47 Japan’s ODA Data by country
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/data/01ap_ea02.html#VIET%20NAM
48 Japanese ODA for Vietnam on hold (Dec 4, 2008)
http://www.vnbusinessnews.com/2008/12/japanese-oda-for-vietnam-on-hold.html
49 Japan's ODA White Paper 2008 "Japan's International Cooperation" Official Development Assistance (ODA): Its Significance and Recent Trends
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/summary/1998/1.html
50 Japan's ODA White Paper 2009 "Japan's International Cooperation"
http://www.mofa.go.jp/policy/oda/white/2009/index.html
51 Long List of Future Candidate Projects for Vietnam (FY2007-FY2009)
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/longlist/vietnam.pdf
52 Omo Hiromi (2004), Vietnam - Japan: Topics,
http://www.jsctokyo.org/japaviet/english/chao/chaoviet2004/p012.htm
53 Reshaping of Japan’s Official Development Assistance (ODA) Charter
http://www.mofa.go.jp/POLICY/oda/reform/paper0411.pdf