Hồ chí minh với cuộc vận động nông dân từ năm 1930 đến năm 1954

Vì vậy, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân trong kháng chiến là hết sức cần thiết, nó góp phần không nhỏ vào việc phát huy hơn nữa vai trò của nông dân

Hồ Chí Minh với cuộc vận động nông dân

từ năm 1930 đến năm 1954

Nguyễn Thị Kim Dung

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn; Khoa Lịch sử

Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học; Mã số: 60 31 27

Người hướng dẫn: PGS.TS.Vũ Quang Hiển

Năm bảo vệ: 2011

Abstract Tìm hiểu vị trí, vai trò của nông dân Việt Nam thời thuộc địa Nghiên cứu

tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và cuộc vân động nông dân từ năm 1930 đến năm

1954 Đánh giá hiệu quả cuộc vân động nông dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm

1930 đến năm 1954 Đưa ra phương hướng và biện pháp vận dộng nông dân trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Keywords Tư tưởng Hồ Chí Minh; Vận động nông dân; Giai đoạn 1930-1954

Content

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việt Nam là một nước nông nghiệp, đại bộ phận dân cư là nông dân Có thể nói, lịch sử phát triển của đất nước là lịch sử của phát triển văn minh nông nghiệp, trong đó nông dân là chủ thể làm nên những trang lịch sử hào hùng suốt hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc

Dưới chế độ phong kiến, nông dân là lực lượng sản xuất cơ bản nhất của xã hội

Từ khi thực dân Pháp xâm lược, lực lượng sản xuất cơ bản của xã hội Việt Nam thuộc địa là nông dân và công nhân, nhưng đông đảo nhất vẫn là nông dân Đế quốc và phong kiến thống trị, bóc lột nhân dân ta thì chủ yếu là thống trị và bóc lột nông dân

Vì thế mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội Việt Nam là mâu thuẫn giữa thế lực đế quốc và phong kiến với cả dân tộc Việt Nam mà đông đảo là nông dân Giải phóng dân tộc là giải phóng đông đảo nông dân Vậy nên, giai cấp nông dân là lực lượng có vai trò quan trọng của cách mạng Việt Nam

Xuất phát từ đặc điểm nông dân Việt Nam, Hồ Chí Minh rất quan tâm giáo dục nông dân, lãnh đạo họ đi theo cách mạng, từng bước đem lại lợi ích thiết thân cho

nông dân, xây dựng, củng cố khối liên minh công nông thành đạo quân chủ lực của cách mạng Trong các giai đoạn cách mạng, nông dân luôn là lực lượng hùng hậu nhất

đi theo Ðảng, đóng góp vô cùng to lớn về tinh thần và sức lực, tính mạng và của cải, vượt qua muôn vàn hy sinh, gian khổ, góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc

Thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc cũng như quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa đều khẳng định tầm vóc chiến lược của vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn

Văn kiện các Ðại hội Ðảng thời kỳ đổi mới và nhiều chỉ thị, nghị quyết, hội nghị Trung ương đều thể hiện rõ chủ trương chiến lược nhất quán đối với nông nghiệp, nông dân, nông thôn Đảng từng bước xác định ý nghĩa và tầm quan trọng của việc phát triển toàn diện kinh tế nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, tiến đến khẳng định thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, đưa nông nghiệp và kinh tế nông thôn lên sản xuất lớn là nhiệm vụ cực kỳ quan trọng cả trong trước mắt và lâu dài

Vì vậy, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân trong kháng chiến là hết sức cần thiết, nó góp phần không nhỏ vào việc phát huy hơn nữa vai trò của nông dân trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ đất nước

Vì những lý do trên tôi chọn vấn đề: “Hồ Chí Minh với cuộc vận động nông dân từ năm 1930 đến năm 1954” làm đề tài luận văn thạc sĩ

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân đã có nhiều công trình nghiên cứu như:

*Về vấn đề nông dân, có một số công trình đáng chú ý sau:

- Nguyễn Văn Hiệp (1993), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề nông dân và sự

vận dụng của Đảng trong sự nghiệp đổi mới (1981-1991), Luận văn thạc sĩ khoa học

lịch sử, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

- Đoàn Thế Hanh (1996), Một số vấn đề nông dân qua báo chí tiếng Việt trong

những năm 1936-1939 : Luận án PTS KH lịch sử

- Vũ Ngọc Kỳ (2005), Một số vấn đề về nông nghiệp, nông thôn, nông dân, hội

nông dân ở Việt Nam, Nxb Nông nghiệp

- Nông dân và nông thôn Việt Nam thời cận đại (1990.) Nxb Khoa học xã hội

- Nguyễn Khánh Bật (chủ biên) (2001), Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề nông

dân, Nxb Nông nghiệp Hà Nội

- Hội Nông dân Việt Nam(2000), Bác Hồ với nông dân, nông dân với bác Hồ

Nxb Chính trị Quốc gia

- Hội Nông dân Việt Nam (2008), Hồ Chí Minh với giai cấp nông dân, NXB

Lao động - Xã hội

*Về vận động nông dân, có một số công trình đáng chú ý sau:

- Mai Phương Thảo, Tư tưởng Hồ Chí Minh về nông vận với công tác vận động

nông dân ở nước ta hiện nay, Luận văn thạc sĩ Triết học ĐH KHXHNV, HN

- Ban Dân vận Trung ương (1995), Tư tưởng dân vận của Chủ tịch Hồ Chí

Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, HN

- Ban dân vận Trung ương (2005), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công

tác dân vận trong thời kỳ mới, Nxb Chính trị quốc gia, HN

- Lê Kim Việt, Công tác vân động nông dân của Đảng trong thời kỳ đẩy mạnh

công nghiệp hoá, hiện đại hóa đất nước : LA TS KH Lịch sử

- Một số vấn đề về công tác vận động nông dân ở nước ta hiện nay (2000), Nxb

Chính trị Quốc gia

* Ngoài ra còn một số tác phẩm liên quan đến vấn đề nông dân như:

- Lê Duẩn (1965), Giai cấp vô sản với vấn đề nông dân trong cách mạng Việt

Nam, NXb Sự thật

Bằng nhiều cách tiếp cận khác nhau, các công trình trên đã nêu lên được quan điểm của Hồ Chí Minh về vai trò, vị trí của giai cấp nông dân, làm sáng tỏ tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân, trong đó có công tác vận động nông dân; nghiên cứu thực trạng nông dân, cũng như công tác vận động nông dân trong giai đoạn hiện nay; làm rõ những ưu điểm, khuyết điểm của các chủ trương chính sách vận động nông dân trong giai đoạn hiện nay

Các tài liệu trên là nguồn tài liệu quý hỗ trợ tác giả cũng như các nhà khoa học nghiên cứu sâu và toàn diện hơn về đề tài

Tuy nhiên, nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nông dân cũng như thực tiễn vận động nông dân từ năm 1930 đến năm 1954 chưa được nghiên cứu một cách chuyên biệt, có hệ thống nhằm rút ra những kinh nghiệm quý báu cho công tác vận động nông dân ở nước ta hiện nay

Vì vậy tác giả chọn đề tài: “Hồ Chí Minh với cuộc vận động nông dân từ năm

1930 đến năm 1954” làm đề tài luận văn thạc sĩ

3 Mục đích và nhiệm vụ của luận văn

3.1 Mục đích của luận văn

- Làm sáng tỏ hơn nội dung của tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân, vận động nông dân và cuộc vận động nông dân theo quan điểm của Người qua các thời kỳ cách mạng từ năm 1930 đến năm 1954

- Làm rõ thêm giá trị khoa học và thực tiễn của tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân

- Khẳng định phương hướng và biện pháp vận động nông dân trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

- Tìm hiểu vị trí, vai trò của nông dân Việt Nam thời thuộc địa

- Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và cuộc vận động nông dân từ năm 1930 đến năm 1954

- Đánh giá hiệu quả cuộc vận động nông dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh từ năm 1930 đến năm 1954

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

- Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân trong cách mạng và kháng chiến (1930 - 1954)

- Hiệu quả cuộc vận động nông dân trong các thời kỳ 1930 - 1945 và 1945 -

1954

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về thời gian nghiên cứu: từ 1930 đến năm 1954 là thời kỳ cả nước thực hiện

một chiến lược cách mạng chống đế quốc và tay sai, giành và giữ độc lập dân tộc

- Hoàn cảnh lịch sử và yêu cầu cuộc vận động nông dân phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc 1930 - 1945 và kháng chiến chống thực dân Pháp 1945 - 1954

5 Cơ sở và phương pháp nghiên cứu của luận văn

5.1 Cơ sở lý luận

- Tác giả dựa trên những quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và Đảng Cộng sản Việt Nam về nông dân và vận động nông dân để nghiên cứ nội dung của đề tài

5.2 Phương pháp nghiên cứu

- Sử dụng phương pháp luận Hồ Chí Minh, trong đó đáng chú ý là quan điểm thực tiễn và sự thống nhất lý luận với thực tiễn

- Sử dụng các phương pháp: lôgic - lịch sử, phân tích - tổng hợp, so sánh, đối chiếu… để giải quyết các nội dung liên quan đến đề tài

6 Những đóng góp về khoa học của luận văn

- Luận văn trình bày khách quan, khoa học nhận thức của Hồ Chí Minh về nông dân, đặc biệt là nông dân Việt Nam dưới thời thuộc địa

- Tư tưởng Hồ Chí Minh về vận động nông dân, biện pháp vận động nông dân

từ năm 1930 đến năm 1954

Qua đó khẳng định giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và vận động nông dân, góp phần tiếp tục vận dụng và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

- Luận văn góp phần nghiên cứu di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về nông dân và

vận động nông dân

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo trong việc vận động nông dân, phát huy vai trò của nông dân trong công cuộc xây dựng đất nước ngày nay

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương 8 tiết

Trên đường đi tìm chân lý cách mạng cứu nước, cứu dân thoát khỏi ách áp bức bóc lột của đế quốc Pháp và phong kiến, tại Pháp, Hồ Chí Minh đã gặp Luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin Qua Luận cương này, Hồ Chí Minh thấy rõ vấn

đề dân tộc ở thuộc địa thực chất là vấn đề nông dân, giải phóng dân tộc chủ yếu là giải phóng nông dân khỏi ách áp bức bóc lột của đế quốc, phong kiến

Quan điểm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của nông dân Việt Nam được thể hiện như sau:

- Nông dân là nền tảng của vấn đề dân tộc

- Giai cấp nông dân Việt Nam có ý thức cộng đồng sâu sắc và tinh thần yêu nước nồng nàn, là đội quân chủ lực của cách mạng

- Giai cấp nông dân Việt Nam gắn bó chặt chẽ với giai cấp công nhân, là đồng minh của giai cấp công nhân

1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vận động nông dân trong cách mạng giải phóng dân tộc

Để huy động được đông đảo nông dân tham gia vào cách mạng giải phóng dân tộc cần phải tuyên truyền vận động nông dân, làm cho họ hiểu được mục tiêu của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, đưa họ vào một tổ chức để giác ngộ, khơi gợi tinh thần yêu nước từ phía họ

Hồ Chí Minh cho rằng “vận động nông dân, là phải vận thế nào cho toàn thể nông dân động nghĩa là làm cho nông dân hiểu rõ quyền lợi của dân tộc và của giới mình, làm cho nông dân vào Hội nông dân cứu quốc cho đông để phấn đấu cho mục đích của mình và tham gia công cuộc kháng chiến kiến quốc”

1.3 Vận động nông dân tham gia cách mạng giải phóng dân tộc (1930 -1945)

1.3.1.Vận động nông dân tham gia phong trào cách mạng 1930 – 1931

Nét nổi bật của Việt Nam đầu những năm 1930 là ảnh hưởng nặng nề của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới tới đời sống kinh tế xã hội Đời sống của người nông dân

vô cùng cực và khốn đốn Đó là những nguyên nhân trực tiếp là bùng nổ phong trào cách mạng 1930 - 1931

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và của Hồ Chí Minh, phong trào đấu tranh của công nhân, nông dân và các tầng lớp nhân dân lao động bùng lên mạnh mẽ Cao trào cách mạng diễn ra trên 25 tỉnh thành khắp cả nước và đạt tới đỉnh điểm trên đất Nghệ Tĩnh

Phong trào đấu tranh của quần chúng công nông, đặc biệt là việc thành lập các

Xô Viết tại Nghệ An - Hà Tĩnh được Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm theo dõi Tuy ở

xa Tổ quốc, nhưng Người tìm mọi cách liên lạc với Ban Lãnh đạo của Đảng ở trong nước, thường xuyên chỉ dẫn cho Trung ương về kế hoạch chống khủng bố, bảo vệ dân, bảo vệ tổ chức đảng, đồng thời liên tiếp gửi các báo cáo khẩn thiết đề nghị Quốc tế Cộng sản, các Đảng Cộng sản hãy quan tâm hơn nữa đến phong trào cách mạng Đông Dương, kịp thời viết thư động viên phong trào, góp ý kiến và trao đổi kinh nghiệm đấu tranh, giúp đỡ về tinh thần và vật chất Người yêu cầu Quốc tế Cộng sản ra lời hiệu triệu các Đảng Cộng sản, trước hết là Đảng Cộng sản Pháp mở một chiến dịch chống khủng bố trắng ở Đông Dương

Ngày 29-9-1930, Hồ Chí Minh gửi thư cho Ban Chấp hành Quốc tế Cộng sản báo cáo về phong trào ở Nghệ Tĩnh

Ngày 5-11-1930, trong thư gửi Quốc tế Nông dân, Hồ Chí Minh báo cáo cụ thể

về phong trào nông dân ở Đông Dương và Xô Viết Nghệ Tĩnh Người tố cáo chính quyền thực dân và theo dõi sát sao những nông dân bị khủng bố giết hại, và kêu gọi giai cấp vô sản thế giới, đặc biệt là giai cấp vô sản Pháp ủng hộ và giúp đỡ Người đánh giá cao ý chí quật cường của nhân dân Nghệ Tĩnh và tìm mọi cách chỉ đạo, uốn nắn, giúp đỡ phong trào.Những ý kiến chỉ đạo của Người đã hạn chế tổn thất, phát huy thắng lợi, giữ vững khí thế đấu tranh của quần chúng nhân dân, đồng thời rút được kinh nghiệm cho các phong trào cách mạng sau này

1.3.2.Vận động nông dân tham gia cuộc vận động dân chủ 1936 – 1939

Trước nguy cơ chiến tranh phát xít, ngày 25-7-1935, Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản họp tại Mátxcơva, vạch rõ kẻ thù nguy hiểm trước mắt của nhân dân thế giới là chủ nghĩa phát xít và đề ra nhiệm vụ cho giai cấp vô sản thế giới: phải đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít, chống chiến tranh, giành dân chủ và hòa bình

Nguyễn Ái Quốc vô cùng phấn khởi vì đã thấy trong nghị quyết nhiều quan điểm phù hợp với những suy nghĩ, tìm tòi của mình về đường lối chiến lược, sách lược của cách mạng giải phóng dân tộc ở một nước thuộc địa, đặc biệt là vấn đề phải hình thành cho được một mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi chống đế quốc, đòi dân chủ, cơm áo và hoà bình

Dưới sự chỉ đạo của Nguyễn Ái Quốc tháng 7-1936, Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương họp Hội nghị lần thứ hai tại Thượng Hải (Trung

Quốc), xác định yêu cầu cấp thiết trước mắt của nhân dân Đông Dương là tự do, dân chủ, cải thiện đời sống Đảng phải nắm lấy những yêu cầu đó để phát động quần chúng đấu tranh, tạo tiền đề đưa cách mạng tiến lên bước cao hơn sau này

Phong trào Đại hội Đông Dương dưới sự lãnh đạo của Đảng hoàn toàn phù hợp với nguyện vọng tự do dân chủ của nông dân và được nông dân hưởng ứng sôi nổi Ở nông thôn, các hình thức tổ chức của nông dân rất đa dạng: hội cấy, hội gặt, hội hiếu

hỉ, hội góp họ, phường đi săn, hội chèo, nhóm học chữ quốc ngữ… Những hình thức này đã thu hút đông đảo nông dân lao động đoàn kết trong một tổ chức, cùng đấu tranh giành quyền lợi của giai cấp mình

Như vậy, phong trào đấu tranh của nông dân trong những năm đầu vận động dân chủ đã tạo nên sức mạnh đánh thẳng vào quyền lợi kinh tế của kẻ thù buộc chúng phải lùi bước, làm cho nông dân và nhân dân lao động gắn bó, tin tưởng vào Đảng và chủ tịch Hồ Chí Minh

1.3.3.Vận động nông dân tham gia cao trào cách mạng 1939 - 1945

Bước vào cuộc vận động tiến tới giành chính quyền đầy khó khăn, thử thách, vai trò quan trọng và sự hy sinh to lớn của giai cấp nông dân ngày càng thêm nổi bật

Hội nghị tháng 11-1939 và hội nghị lần thứ VII Ban Chấp Hành Trung ương Đảng 6-11-1940 đánh dấu sự thay đổi chiến lược và phương pháp cách mạng, mở đầu cho thời kỳ vận động cách mạng mới

Đầu năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về nước sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài Người đã triệu tập hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương họp tại Pắc Pó, Cao Bằng (5-1941) xác định “cần phải thay đổi chiến lược”, tạm gác khẩu hiệu “đánh đổ địa chủ, chia ruộng đất cho dân cày”, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu

Thực hiện chủ trương của Đảng, nông dân các huyện trong cả nước đã tiến hành phá kho thóc chia cho dân bị đói “Phá kho thóc giải quyết nạn đói” là khẩu hiệu đấu tranh kinh tế và đấu tranh chính trị, thúc đẩy mạnh mẽ phong trào đấu tranh của nhân dân đứng lên giành chính quyền về tay nhân dân

Qua đó, chứng tỏ Đảng và Hồ Chí Minh không những nắm vững nghệ thuật chỉ đạo cách mạng, biết gắn khẩu hiệu hành động trước mắt với mục tiêu cơ bản của cách mạng, nhờ đó đã động viên hàng triệu quần chúng nhất là nông dân lên trận tuyến đấu tranh để giành chính quyền

Tháng 8-1945, Nguyễn Ái Quốc Gửi thư kêu gọi đồng bào: “Giờ quyết định cho vận mệnh của dân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà giải phóng cho ta” [32, tr 554]

Đáp ứng lời kêu gọi thiêng liêng đó, dưới sự lãnh đạo của Đảng với khát vọng độc lập tự do, nhân dân giành lấy chính quyền

Thắng lợi của cách mạng Tháng Tám 1945 đặt dấu chấm hết chế độ phát xít bù nhìn, đồng thời tạo điều kiện chuẩn bị bảo vệ thành quả cách mạng trước âm mưu và hành động xâm lược của thực dân Pháp và các thế lực đế quốc khác

Ngày 2-9-1945 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tại quảng trường Ba Đình, khai sinh ra Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, khẳng định trước thế giới: Nước Việt Nam đã trở thành một nước tự do, độc lập Nước Việt Nam

có quyền được hưởng tự do và độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền độc lập và tự do ấy

Chính sách cai trị của thực dân Pháp đã để lại hậu quả nặng nề, sản xuất nông nghiệp lạc hậu, đất bị bỏ hoang, nạn đói hoành hành Nền tài chính kháng kiệt…Về mặt xã hội, các di hại của nền văn hóa nô dịch rất nặng nề, hơn 90% dân số, mà đại đa

số là nông dân mù chữ, tạo nên một mặt bằng dân trí thấp để cho những tệ nạn xã hội

có điều kiện thâm nhập vào đời sống nhân dân Nạn cờ bạc, nghiện hút, mại dâm, mê tín dị đoan…có ở nhiều nơi từ nông thôn đến thành phố

Cùng với những khó khăn chồng chất về kinh tế, xã hội và đời sống, nông dân Việt Nam còn đứng trước những khó khăn to lớn về chính trị, quân sự, đó là nguy cơ

bị chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động bên ngoài nô dịch

2.1.2 Quan điểm của Hồ Chí Minh về vận động nông dân trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954)

Hồ Chí Minh cho rằng nhiệm vụ trước mắt là “Loài người ai cũng dĩ thực vi tiên” (nghĩa là trước cần phải ăn), nước ta thì “dĩ nông vi bản” (Nghề nông làm gốc)” Dân muốn no thì phải giồng giọt nhiều Nước muốn giàu mạnh thì phải phát triển nông nghiệp” [33, tr 114]

Với quan điểm đó nên ngay từ khi mới giành được chính quyền, Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm khắc phục những khó khăn, cải thiện đời sống của người lao động Bởi để phát huy sức mạnh của nông dân trong cuộc chiến đấu mới trước tiên phải làm cho nông dân có cuộc sống ấm no

Vai trò của nông dân và nông nghiệp còn được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định một lần nữa trong bức thư gửi điền chủ nông gia đề ngày 11-4-1946: “Việt Nam

là một nước sống về nông nghiệp Nền kinh tế của ta lấy canh nông làm gốc Trong công cuộc xây dựng nước nhà, Chính phủ trông mong vào nông dân, trông cậy vào nông nghiệp một phần lớn

Nông dân ta giàu thì nước ta giàu Nông nghiệp ta thịnh thì nước ta thịnh” [33,

tr 215]

Như vậy, Hồ Chí Minh đã chỉ cho nông dân thấy nền nông nghiệp đóng góp rất lớn vào công cuộc xây dựng nước nhà Nước ta giàu mạnh một phần không nhỏ phục thuộc vào sự phát triển của nông nghiệp Qua đó khẳng định vai trò hết sức quan trọng của giai cấp nông dân