Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa kinh bắc trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc dân

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc dân Lê Thị Hường Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Luận văn ThS ngành: Quản lý Khoa học và Công

Giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc dân

Lê Thị Hường

Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn Luận văn ThS ngành: Quản lý Khoa học và Công nghệ; Mã số: 60 34 72

Người hướng dẫn: TS Trần Văn Hải

Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Phân tích khái niệm bản sắc văn hóa Kinh Bắc và vai trò của nó đối với

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đánh giá thực trạng giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc qua các thời kỳ, nhất là thời kỳ mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế

Dự báo xu hướng biến đổi bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ này

Keywords: Bản sắc văn hóa; Văn hóa Kinh Bắc; Hội nhập kinh tế quốc tế

Content

I Lý do chọn đề tài luận văn

Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy

xã hội phát triển Văn hóa có ảnh hưởng sâu rộng và tác động đến mọi mặt của đời sống

xã hội Trong đó phải kể đến những ảnh hưởng và tác động mạnh mẽ của văn hóa đến phát triển kinh tế Giữa phát triển văn hóa và phát triển kinh tế có quan hệ biện chứng với nhau Văn hóa còn biểu hiện trình độ văn minh của dân tộc và là bản sắc của từng vùng, miền Bản sắc văn hóa được xem như là chứng minh thư, là thẻ căn cước của từng dân tộc, từng vùng, miền Thông qua bản sắc văn hóa người ta có thể thấy được chiều hướng phát triển kinh tế, cũng như cung cách phát triển kinh tế - xã hội nói chung Chính vì vậy, việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc – một nhiệm vụ quan trọng được đặt song song với sự phát triển kinh tế mà hầu hết các quốc gia trên thế giới đều đang rất quan tâm

Từ khi ra đời đến nay Đảng ta và chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến vấn đề xây dựng, phát triển văn hóa Nghị quyết Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng

Cộng sản Việt Nam lần thứ 5 khóa VIII về: “Phát triển văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm

đà bản sắc dân tộc” và báo cáo chính trị tại đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã đặt

ra những yêu cầu cấp bách đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong điều kiện đổi mới và mở cửa

Ngược dòng lịch sử, quê hương Quan họ có nhiều tên gọi khác nhau và địa bàn rộng, hẹp khác nhau, qua các triều đại Từ xa xưa đã nổi tiếng một vùng Kinh Bắc, xứ sở của Quan họ Dưới thời Pháp thuộc, cuối thế kỉ XIX, từ ngày 10/10/1895 bắt đầu tồn tại hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang Từ năm 1963 hai tỉnh đó lại được sáp nhập lại thành một tỉnh Hà Bắc rộng lớn Gần đây hai tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang lại được tách ra Song nói đến xứ Bắc – Kinh Bắc thì tỉnh Bắc Ninh ngày nay là địa bàn cốt lõi, trung tâm của xứ Bắc – Kinh Bắc xưa

Trải chiều dài lịch sử, Kinh Bắc – Bắc Ninh có vị thế và vai trò đặc biệt quan trọng trong lịch sử dân tộc Đó là mảnh đất vốn là một trong những cái nôi sinh thành của dân tộc Việt, trung tâm diễn ra cuộc đấu tranh lâu dài và khốc liệt của dân tộc chống xâm lược và đồng hóa trong suốt thiên niên kỷ đầu công nguyên Nơi đây là quê hương của Kinh Dương Vương, Lý Bát Đế - triều đại mở nền văn minh Đại Việt, miền đất phên giậu phía Bắc của kinh thành Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội Dưới thời thuộc Hán - “thủ phủ” vùng đất này - là cái nôi truyền bá Nho học và Phật học lớn nhất của người Việt Kinh Bắc - Bắc Ninh còn là một vùng đất lịch sử của những anh hùng, cội nguồn của văn hóa - văn minh Đại Việt, đồng thời cũng là vùng đất cổ, giàu truyền thống văn hiến, hiếu học, khoa bảng Văn hóa Bắc Ninh – Kinh Bắc phong phú và đặc sắc được thể hiện qua những công trình kiến trúc nghệ thuật, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử- văn hóa, phong tục tập quán, các sinh hoạt văn hóa dân gian

Năm 1997, tỉnh Bắc Ninh được tái lập, đặc biệt năm 2006, thị xã Bắc Ninh chính thức được công nhận là thành phố đô thị loại 3, đã tạo những bước tiến vững chắc trong quá trình xây dựng và phát triển của địa phương Bắc Ninh hiện đang đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập kinh tế quốc tế, tốc độ đô thị hóa với những biến đổi diễn ra mạnh mẽ nhanh chóng trên tất cả các mặt của đời sống xã hội làm cho đời sống nhân dân được cải thiện và nâng lên đáng kể, hạ tầng cơ sở được kiến trúc, xây dựng khang trang hiện đại; nhưng bên cạnh đó cũng khiến cho nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể bị mai một, lạm dụng, xâm hại và thương mại hóa Quá trình đô thị hóa cùng với mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế cũng hình thành nên những chuẩn mực mới trong đời sống tinh thần, dẫn đến “sự va chạm” giữa lối sống, lối tư duy hiện đại với lối sống và tư duy truyền thống Trong đời sống nhân dân đang xuất hiện các xu hướng tự phát, một bộ phận

nhân dân quay lưng lại với truyền thống, xem thường những giá trị văn hóa của quê hương đất nước, chạy theo đồng tiền, đạo đức bị xói mòn, một bộ phận khác lại có xu hướng trở về cội nguồn, khôi phục những lễ hội, thậm chí kéo theo cả việc khôi phục những hủ tục lạc hậu, mê tín dị đoan … Trước thực trạng đó, các nhà lý luận và chỉ đạo hoạt động thực tiễn phải chỉ ra được đâu là khuynh hướng có hại, đâu là khuynh hướng

có lợi; khuynh hướng nào cần bảo tồn, phát huy; khuynh hướng nào cần phải hạn chế, cải tạo để Bắc Ninh có thể phát triển đúng hướng trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế

Những ngày cuối tháng 9 năm 2009 người dân Việt Nam nói chung và nhân dân Bắc Ninh – Kinh Bắc nói riêng rất vui mừng tự hào đón nhận danh hiệu Di sản Văn hóa phi vật thể của nhân loại cho những làn điệu Dân ca Quan họ - một giá trị văn hóa đặc sắc của quê hương do Ủy ban Liên Chính phủ Công ước UNESCO Bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể công nhận Bên cạnh niềm tự hào đó còn là trách nhiệm cần phải giữ gìn, phát huy và quảng bá nét đẹp văn hóa đó với bạn bè quốc tế

Từ góc độ Triết học và Chủ nghĩa xã hội khoa học nghiên cứu vấn đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ mới – đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc

tế hiện nay nhằm sử dụng những giá trị tích cực của văn hóa truyền thống của Kinh Bắc, phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương, đất nước Và đây cũng là một trong những nhiệm vụ quan trọng, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống trong sự nghiệp xây dựng và phát triển nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

Cho tới nay, đã có một số công trình nghiên cứu khoa học, bài viết về vùng văn hóa Bắc Ninh - Kinh Bắc, văn hiến Kinh Bắc Tuy nhiên, vấn đề “giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ mới – đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế” thì chưa được các nhà nghiên cứu đi trước đề cập tới Đây còn là một khoảng trống khoa học cần được nghiên cứu Chính vì vậy, tôi chọn đề tài “Giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ mới – đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế” làm đề tài Luận văn tốt nghiệp bậc Cao học của mình

II Lịch sử nghiên cứu có liên quan tới đề tài luận văn

Đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vùng quê Kinh Bắc và văn hóa Kinh Bắc dưới nhiều góc độ: Lịch sử, khảo cổ học, văn hóa học và ngôn ngữ học như:

Cuốn “Dư địa chí” của Nguyễn Trãi, sách được viết xong năm 1435, còn gọi là An

Nam Vũ Cống Trong tác phẩm sau phần giới thiệu qua vị trí chung của toàn quốc, đơn vị

hành chính, nhân khẩu, quốc hiệu, quốc đô qua các thời đại, Nguyễn Trãi chép riêng các đạo thời Lê sơ Riêng về Kinh Bắc sách đã giới thiệu như sau: “Thiên Đức là tên sông, xưa là Bắc Giang, đời Lý nhấc lên làm phủ Vệ Linh là tên khác của núi Vũ Sơn Đổng Thiên Vương bay lên trời là ở nơi đây Kinh Bắc xưa là bộ Vũ Ninh, tây và nam giáp Thượng Kinh, Sơn Nam, đông và bắc giáp Thái Nguyên, Hải Dương Đây là trấn thứ tư trong bốn kinh trấn và là đứng đầu phên giậu phía bắc…” Như vậy, ngay từ thời đó, Kinh Bắc xưa đã được nhắc tới như một địa phương đất tốt, vị trí quan trọng, với những nghề tiểu thủ công cổ truyền

Cuốn thứ hai hết sức quan trọng là: Đại Nam nhất thống chí (Triều Tự Đức, tập

III, quyển XIX) khi giới thiệu về tỉnh Bắc Ninh đã nêu lên những sự cải tạo và sử dụng tự nhiên của nhân dân thời đó đối với các yếu tố tự nhiên và việc phát triển các hoạt động sản xuất của địa phương

Cuối thời Lê, đầu Nguyễn đã xuất hiện sách Kinh Bắc phong thổ ký (kí hiệu R986, thư viện Quốc gia), nằm trong sách Thiên tải nhàn đàm của Đàm Nghĩa Am, là sách địa

lý Việt Nam về đời Gia Long – Minh Mạng Riêng phần Kinh Bắc phong thổ ký có ghi rõ

tác giả là Nguyễn Thăng, tri phủ Lạng Giang, viết năm 1807 in trong phần phụ dẫn của

sách Thiên tải nhàn đàm

Dưới triều Nguyễn đã xuất hiện tiếp một số sách tỉnh chí như Bắc Ninh tỉnh địa dư (1815), Bắc Ninh tỉnh chí (1876)

Cuốn Hà Bắc ngàn năm văn hiến, tập 1, 2, 3, tác giả Thanh Hương, Phương Anh,

Ty Văn hóa Hà Bắc xuất bản từ 1973 đến 1976

Cuốn Một Hà Bắc cổ trong lòng đất, của tác giả Trần Quốc Vượng, Trần Đình

Luyện, Nguyễn Ngọc Bích, Ty Văn hóa và Thông tin Hà Bắc xuất bản năm 1981

Cuốn “Địa lý hành chính vùng Kinh Bắc” của tác giả Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Văn Trường, Nxb Văn hóa Thông tin, 1998

Cuốn “Bắc Ninh làng cũ quê xưa- chiếc nôi của nền văn hóa Việt Nam” của tác giả Ngô Thế Thịnh, Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ Đông Tây, 2000

Cuốn “Bắc Ninh – Thế và lực trong thế kỷ XXI” của nhóm tác giả Chu Viết Luận (cb), Trịnh Anh Vũ, Dương Mai Lan, Nxb Chính trị Quốc gia, 2002

Cuốn “Bắc Ninh lịch sử kháng chiến chống thực dân Pháp 1945 – 1954” của các tác giả Nguyễn Hữu Vinh (chủ biên), Ngô Thanh Tuấn, Nguyễn Thành Hương, Nxb Quân đội Nhân dân, 2000

Cuốn “Văn hiến Kinh Bắc” của nhóm tác giả Trần Đình Luyện, Lê Danh Khiêm, Nguyễn Quang Khải, Sở Văn hóa Thông tin Bắc Ninh, 1997…

Đây là những nghiên cứu mang tính khái quát chung về văn hóa và văn hiến Kinh Bắc thông qua tìm hiểu về lịch sử vùng Kinh Bắc, về những phong tục trong đời sống sinh hoạt vật chất và tinh thần

Ngoài ra, chúng ta cũng có thể tiếp cận các nghiên cứu đó ở nhóm các công trình, bài viết nghiên cứu về văn hóa vật thể và nhóm các nghiên cứu về văn hóa phi vật thể

Thứ nhất, nhóm các nghiên cứu về văn hóa vật thể của văn hóa Kinh Bắc Trong đó phải kể đến những nghiên cứu của tác giả Nguyễn Đức Thìn với những nghiên cứu về Đền Đô - một di tích lịch sử văn hóa trong các tác phẩm “Chuyện kể ở Đền Đô” và cuốn “Di tích lịch sử Đền Đô”; nghiên cứu về văn bia trên đất Kinh Bắc với các công trình “Văn bia văn miếu Bắc Ninh” của Nguyễn Quang Khải, cuốn “Văn bia văn chỉ Yên Phụ”; tác giả Nguyễn Hữu và Nguyễn Duy Hợp với nghiên cứu về

“Chùa Dâu - Lịch sử và truyền thuyết”

Công trình nghiên cứu về “Gốm sành nâu ở Phù Lãng” trong luận văn Tiến sĩ của tác giả Trương Thị Minh Hằng, 2005,

Tác giả Vương Xuân Tình thì lại tìm hiểu văn hóa Kinh Bắc trong nghiên cứu về

“Tập quán ăn uống của người Việt vùng Kinh Bắc”

Ngoài ra, còn rất nhiều các bài viết đăng trên các tạp chí như: “Pho tượng Pháp Điện một kiệt tác nghệ thuật thế kỷ XVII” (Trà Hải), “Về vùng văn hóa Luy Lâu - hồi

cố và mấy suy nghĩ tản mạn” (Nguyễn Hữu Toàn), “Bắc Ninh đất trăm nghề” (Trần Đình Luyện), “Lịch sử chùa Bút Tháp qua tư liệu Hán Nôm” (Phạm Tuấn), “Tìm hiểu

về quả chuông cổ nhất xứ Kinh Bắc ở chùa Diên Phúc” (Nguyễn Khắc Bảo), “Tranh Đông Hồ nét văn hóa Kinh Bắc” (Văn Côn), “Di tích lịch sử Bắc Ninh - Công tác quản lý và phát huy giá trị” (Lê Viết Nga), “Nét đẹp kiến trúc dân gian ở làng Đình Bảng” (Hồ Sĩ Tá)…

Thứ hai, nhóm các nghiên cứu về văn hóa phi vật thể của văn hóa Kinh Bắc Nhắc đến văn hóa phi vật thể của vùng văn hóa Kinh Bắc không thể không nhắc tới những làn điệu dân ca Quan họ và các nghiên cứu về loại hình văn hóa dân gian đặc trưng này

Cuốn “Một số vấn đề về dân ca Quan họ” tập hợp một số bài tham luận tại Hội nghị khoa học các năm từ 1965- 1971 do Ty Văn hóa Hà Bắc tổ chức (Cuốn sách xuất

bản năm 1972) Cuốn sách giúp người đọc cái nhìn tổng quát về dân ca Quan họ trên nhiều phương diện khác nhau: nguồn gốc của dân ca Quan họ, lề lối hát Quan họ, âm nhạc Quan họ, tình hình phong trào ca hát Quan họ, Các phương hướng bảo tồn phát triển văn hóa Quan họ…

Năm 2006, Viện Văn hóa – Thông tin kết hợp với Sở Văn hóa – Thông tin Bắc Ninh tổ chức Hội thảo quốc tế “Bảo tồn và phát huy dân ca trong xã hội đương đại (qua trường hợp Quan họ ở Bắc Ninh, Việt Nam)” Sau cuộc hội thảo lớn này, tập kỷ yếu

“Không gian văn hóa Bắc Ninh - Bảo tồn và phát huy” được xuất bản Với hơn 50 tham luận của nhiều tác giả trong và ngoài nước, hội thảo đã tập trung nghiên cứu nội dung, lề lối sinh hoạt dân ca Quan họ, nghệ thuật âm nhạc Quan họ Có thể kể đến một số bài như

“Nét đẹp riêng trong lời ca Quan họ từ góc nhìn văn hóa ứng xử” (Phạm Thu Yến),

“Những khả năng và sự biến đổi” (Trần Thị An), “Lễ hội- môi trường xã hội nhân văn bảo tồn và phát huy những giá trị dân ca Quan họ Bắc Ninh” của (Hoàng Lương), “Bảo tồn và phát huy nghệ thuật dân gian Việt Nam trong cơ chế thị trường với trường hợp dân

ca Quan họ Bắc Ninh” (Lê Thị Hoài Phương)

Ngoài ra còn cả một kho tàng truyện kể dân gian, ca dao, tục ngữ, là kết tinh trí tuệ

và tâm hồn của con người Kinh Bắc, thể hiện tinh thần hiếu khách, nho nhã, trọng tình nghĩa, tinh thần lạc quan yêu đời, phản ánh niềm yêu say mê và khả năng sáng tạo nghệ thuật phong phú Các tác phẩm, nghiên cứu về mảng vấn đề này có thể kể đến cuốn

“Phương ngôn xứ Bắc” của nhóm tác giả Nguyễn Đình Bưu, Khổng Đức Thiêm, Nxb Văn hóa dân tộc, 1997, cuốn “Bắc Ninh thi thoại” của tác giả Nguyễn Khôi, Nxb Văn hóa dân tộc, 2004, cuốn “Danh nhân Kinh Bắc: truyện dã sử”, của hai tác giả Huy Cờ, Trần Đình Luyện, Nxb Văn hóa Dân tộc, 1999

Miền Kinh Bắc được mệnh danh là quê hương, là vương quốc của lễ hội Khắp các xóm làng trên quê hương xứ Bắc cứ mỗi độ xuân về lại tưng bừng mở hội Đây là một nét đẹp trong sinh hoạt văn hóa dân gian thể hiện sự tài hoa, tinh tế, lịch lãm của mình trong giao tiếp ứng xử với bạn bè và quý khách của con người Kinh Bắc Trong mảng đề tài này có rất nhiều những nghiên cứu tiêu biểu như cuốn “Lễ hội Bắc Ninh” của Trần Đình Luyện, 2003, Sở Văn hóa – Thông tin Bắc Ninh xuất bản, “Hội Lim, truyền thống và hiện đại” (kỷ yếu hội thảo khoa học), Sở Văn hóa – Thông tin Bắc Ninh, 2004, “Một số sinh hoạt văn hóa - tín ngưỡng ở vùng Dâu” của (Nguyễn Hữu Toàn), “Văn hóa truyền thống làng Viêm Xá” (Đỗ Thị Thủy)

Trong thời gian này còn có cuốn sách “Vùng văn hóa Quan họ Bắc Ninh” là kết quả của chương trình hợp tác giữa Bộ Văn hóa – Thông tin và Tỉnh ủy, Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận Quan họ Bắc Ninh là di sản văn hóa phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại Cuốn sách dày hơn 1000 trang, được tuyển chọn từ các công trình nghiên cứu về Quan họ Bắc Ninh từ trước đến nay, đã giới thiệu toàn vẹn về văn hóa Quan họ

Trong quá trình nghiên chúng tôi thấy có rất nhiều công trình, sách báo, tài liệu nghiên cứu về văn hóa Kinh Bắc ở nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, có một số nghiên cứu đã nêu được nhiều nét đặc trưng của văn hóa Kinh Bắc; một số khác nghiên cứu một cách rời rạc, lẻ tẻ một vài đặc trưng bản sắc văn hóa Kinh Bắc mà chưa có công trình nghiên cứu và sách báo nào đề cập một cách hệ thống những đặc trưng của bản sắc văn hóa Kinh Bắc, đặc biệt là vai trò của nó đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và việc giữ gìn phát huy nó trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế

III Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài luận văn

3.1 Mục đích

Thấy rõ được vai trò của bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong sự nghiệp phát triển kinh

tế - xã hội của Kinh Bắc – Bắc Ninh nói riêng và xây dựng bảo vệ Tổ quốc nói chung Từ

đó, có cách ứng xử phù hợp và giải pháp khả thi nhằm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ mới – tiếp tục đẩy mạnh mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế

3.2 Nhiệm vụ

Để đạt mục đích nêu trên, luận văn tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau:

- Làm rõ khái niệm bản sắc văn hóa Kinh Bắc và vai trò của nó đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (chương 1)

- Đánh giá thực trạng giữ gìn bản sắc văn hóa Kinh Bắc qua các thời kỳ, nhất là thời kỳ mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế (chương 2)

- Dự báo xu hướng biến đổi bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời, đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ này (chương 3)

IV Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài luận văn

Bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế và việc giữ gìn, phát huy nó

V Cơ sở lý luận, thực tiễn, phương pháp nghiên cứu đề tài luận văn

- Cơ sở lý luận: Luận văn được thực hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng ta về văn hóa, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc

- Cơ sở thực tiễn: Điều kiện chính trị, văn hóa - xã hội trong giai đoạn hiện nay ở Bắc Ninh

- Phương pháp nghiên cứu:

Sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử; ngoài ra còn sử dụng một số phương pháp như: phương pháp logic và lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp thống kê, so sánh…

VI Ý nghĩa của đề tài luận văn

- Ý nghĩa về mặt lý luận:

+ Góp phần làm rõ khái niệm bản sắc văn hóa và bản sắc văn hóa Kinh Bắc, cũng như vai trò động lực của nó trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, đặc biệt trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế

+ Góp phần làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa bản sắc văn hóa Kinh Bắc với

mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế và xu hướng biến đổi bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ mới tiếp tục đẩy mạnh mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế; làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc

- Ý nghĩa về mặt thực tiễn:

+ Giúp cho đảng bộ, chính quyền tỉnh Bắc Ninh nói riêng; Đảng, Nhà nước và các

cơ quan chức năng nói chung những cơ sở và luận cứ để chỉ đạo việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh mở cửa, hội nhập kinh tế quốc tế

+ Có thể làm tài liệu nghiên cứu, học tập, giảng dạy

VII Kết cấu của đề tài luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục; phần nội dung gồm 3 chương với 9 tiết

References

1 Đào Duy Anh (1988), Việt Nam văn hóa sử cương, Nxb Đồng Tháp

2 Đặng Việt Bích (1997), “Kinh Bắc – ngã tư đường của nhiều tộc người và nhiều nền

văn hóa”, Tạp chí Người Kinh Bắc, số 2

3 Bảo tồn và phát huy dân ca trong xã hội đương đại (qua trường hợp Quan họ Bắc

Ninh, Việt Nam), (2006), Kỷ yếu Hội thảo quốc tế, Hà Nội

4 Bảo tàng Bắc Ninh (2003), Các vị đại khoa tỉnh Bắc Ninh, tr 17

5 Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh (2001), Nghị quyết 03, ngày 5/5/2001 về xây

dựng và phát triển làng văn hóa giai đoạn 2001 – 2005 Tài liệu đánh máy, lưu trữ

tại Văn phòng Tỉnh ủy Bắc Ninh

6 Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế và văn hóa xã hội năm 2006,

2007 của tỉnh Bắc Ninh

7 Các báo điện tử: vietnamnet.vn, vietbao.vn, bacninhgov.vn…

8 Cục Thống kê Bắc Ninh (2006), Động thái kinh tế xã hội tỉnh Bắc Ninh 1997 –

2005 Nxb Thống kê, Hà Nội

9 Chương trình KX 06 – 05 (1998), Sắc thái văn hóa địa phương và tộc người trong chiến

lược phát triển đất nước, Nxb khoa học xã hội, Hà Nội

10 Đề án phát triển du lịch tỉnh Bắc Ninh đến năm 2010 (2007), Sở Thương mại và Du

lịch Bắc Ninh

11 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung

ương khóa VIII, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

12 Đảng Cộng sản Việt Nam (1998), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII

Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

13 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X

Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

14 Đại từ điển tiếng Việt”, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh,

2008, trang 1744

15 Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc trong tình hình hiện nay, tạp chí khoa học, 2000, tr

22- 28

16 Phan Huy Chú (1960), Lịch triều hiến chương loạn chí, tập 1, Nxb văn sử địa

17 Hoàng Cầm (2004), “Mở lối về cõi xưa Kinh Bắc”, Tạp chí Văn hiến, số 2

18 Huy Cờ, Trần Đình Luyện (1981), Kinh Bắc- Hà Bắc, Nxb Văn hóa, Hà Nội

19 Huy Cờ, Trần Đình Luyện (1999), Danh nhân Kinh Bắc, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà

Nội

20 Hà Bắc ngàn năm văn hiến, tập I, Ty văn hóa Hà Bắc xuất bản, 1974

21 Hà Bắc ngàn năm văn hiến, tập II, ty văn hóa Hà Bắc xuất bản, 1974

22 Hà Bắc ngàn năm văn hiến, tập III, ty văn hóa Hà Bắc xuất bản, 1974

23 Hồ Chí Minh: toàn tập, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tập 3, trang 431

24 Không gian văn hóa Bắc Ninh, xứ Bắc – Kinh Bắc một cái nhìn địa - văn hóa,

207-208

25 Nguyễn Văn Huyên, Nguyễn Khắc Đạm dịch (1997), Địa lý hành chính Kinh Bắc,

Nxb Bắc Giang, Hội khoa học lịch sử Việt Nam – Sở Văn hóa Thông tin Bắc Giang

26 Nguyễn Quang Khải (1997), “Bắc Ninh, đất khoa bảng”, Tạp chí văn hóa nghệ

thuật, số 9

27 Nhiều tác giả (2006), Vùng văn hóa Quan họ Bắc Ninh, Viện Văn hóa – Thông tin –

Sở Văn hóa thông tin Bắc Ninh, Hà Nội

28 Nhiều tác giả (2006), Quan họ Bắc Ninh, thực trạng và giải pháp bảo tồn Sở Văn

hóa Thông tin Bắc Ninh

29 Nhiều tác giả (2003), Các vị đại khoa tỉnh Bắc Ninh, Bảo tàng Bắc Ninh,

30 Lê Danh Khiêm, Hoắc Công Huynh (2001), Dân ca Quan họ, lời ca và bình giải,

Trung tâm Văn hóa Quan họ Bắc Ninh

31 Lê Danh Khiêm (chủ biên), Hoắc Công Huynh, Lê Thị Chung (2006), Không gian văn

hóa Quan họ Trung tâm Văn hóa – Thể thao Bắc Ninh

32 Luật di sản văn hóa, Điều 24

33 Hoàng Nam, Bước đầu tìm hiểu văn hóa tộc người – Văn hóa Việt Nam, Nxb Văn

hóa dân tộc

34 Phạm Xuân Nam (1998), Văn hóa và phát triển, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

35 Tô Nguyễn, Trịnh Nguyễn (1981), Kinh Bắc – Hà Bắc, Nxb Văn hóa, Hà Nội

36 Nguyễn Thế Nghĩa (1997), Thực trạng bức xúc về xã hội, văn hóa trong quá trình

công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Tạp chí Cộng sản, số 8

37 Chu Viết Luận (chủ biên), Trịnh Anh Vũ, Dương Mai Lan, (2002), Bắc Ninh – thế

và lực trong thế kỷ XXI, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

38 Trần Đình Luyện (2003), Lễ hội Bắc Ninh, Sở Văn hóa – Thông tin Bắc Ninh

39 Trần Đình Luyện (2006), Bảo tồn và phát huy di sản văn hóa Kinh Bắc, Sở Văn hóa

Thông tin Bắc Ninh

40 Trần Đình Luyện (chủ biên) (1999), Văn hiến Kinh Bắc tập 1, Nxb Sở Văn hóa

Thông tin Bắc Ninh, Bắc Ninh