Giáo dục Môi trường Rừng ngập mặn Sổ Tay Hướng Dẫn Cho Giáo Viên THCS & THPT

Hình1: Học sinh tham gia trồng cây ngập mặn, GIZ Bạc LiêuLời mở đầu Rừng ngập mặn là một dạng rừng quan trọng phát triển trên vùng đất ngập nước dọc theo các bờ biển ở những khu vực nhiệ

Giáo dục Môi trường

Rừng ngập mặn

Sổ Tay Hướng Dẫn Cho Giáo Viên THCS & THPT

Xuất bản

Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ) GmbH

Quản lý Nguồn Tài nguyên Thiên nhiên Vùng Ven biển tỉnh Sóc Trăng

là phần của Chương trình Hệ sinh thái ven biển và Biến đổi khí hậu (ICMP/CCCEP)

Tác giả

Daniel G Spelchan and Isabelle A Nicoll

Nội dung và thiết kế được điều chỉnh bởi Stephanie Gendera, 03/2014

Ảnh bìa

Harald Franzen/GIZ, Bac Lieu Province, 2013

© giz, tháng 4/2014

Hình1: Học sinh tham gia trồng cây ngập mặn, GIZ Bạc Liêu

Lời mở đầu

Rừng ngập mặn là một dạng rừng quan trọng phát triển trên vùng đất ngập nước dọc theo các bờ biển ở những khu vực nhiệt đới và cận nhiệt đới Những khu rừng ngập mặn là một phần thiết yếu của môi trường tự nhiên Việt Nam bởi vì chúng:

• Bảo vệ bờ biển khỏi ảnh hưởng của bão, xói lở và ngập lụt;

• Là một nơi quan trọng cung cấp thức ăn, chỗ ở và nơi sinh sản cho nhiều loài cá, tôm, giáp xác và các

loại khác như chim và động vật có vú;

• Cung cấp nhiều nguyên vật liệu thô cho con người, như thức ăn, sợi, dược liệu, gỗ/củi và thuốc

Cuốn sổ tay bao gồm 2 bài học:

• Bài 1: Rừng ngập mặn là loại rừng gì?

• Bài 2: Tại sao rừng ngập mặn quan trọng?

Mỗi bài học sẽ bao gồm kiến thức cơ bản và kiến thức bổ sung cho học sinh và giáo viên Ngoài ra, bài học còn

có những câu hỏi để học sinh trả lời và một danh sách những hoạt động đề nghị (ví dụ thực hiện những nghiên cứu nhỏ tại địa phương, giải đáp các câu đố v.v…) đã được thiết kế để tăng cường sự hiểu biết của học sinh về rừng ngập mặn

1.6 Cung cấp thức ăn và môi trường sống cho nhiều loài động vật 12

3 Các hoạt động đang được thực hiện để bảo vệ rừng ngập mặn? 15

Phụ lục 2: Những loài cây ngập mặn ở khu vực ven biển 24 Phụ lục 3: Những loài cây ngập mặn khác nhau 25

Kiến thức cần phải có trước khi vào bài 1 – Giáo viên

‘Bài đọc cơ sở” dưới đây sẽ cung cấp cho giáo viên một cái nhìn tổng thể về rừng ngập mặn, đặc tính của chúng, môi trường sống và sự tồn tại của rừng ngập mặn ở một số tỉnh trong ĐBSCL

Những phần ‘thông tin bổ sung’ đã được đưa vào để giáo viên có thể tham khảo trong trường hợp giáo viên nhận được những thắc mắc từ học sinh, hoặc muốn cung cấp cho các em những thông tin mới

Kiến thức cần phải có trước khi vào bài 1 – Học sinh

Không yêu cầu học sinh phải có kiến thức nào trước khi vào bài học này Tuy nhiên, trước khi bắt đầu bài

giảng, giáo viên nên kiểm tra xem mức độ hiểu biết của học sinh mình tới đâu về rừng ngập mặn Việc này có thể thực hiện được bằng cách sử dụng Hoạt động 1 (“Bọt khí-tư duy”) có trong phần phụ lục 1 của tài liệu này

Những hoạt động tiềm năng

Phụ lục 1 bao gồm một danh sách các hoạt động được thiết kế để nâng cao sự hiểu biết của học sinh về rừng ngập mặn Hoạt động 1 và 2 liên quan mật thiết đến bài 1, nhưng hoạt động 6, 7 và 10 cũng có thể có ích

Câu hỏi dành cho học sinh

Sau khi hoàn tất bài học, học sinh sẽ phải trả lời được những câu hỏi sau:

1 Rừng ngập mặn có thể mọc ở đâu?

2 Làm cách nào mà cây rừng ngập mặn có thể tồn tại trong nước bùn/lợ?

3 Những hạt giống của cây rừng ngập mặn phát tán để sinh sôi bằng cách nào?

4 Rừng ngập mặn ở một số tỉnh trong ĐBSCL mọc ở những khu vực nào?

Bài 1: Bài đọc cơ sở

1 Rừng ngập mặn là loại rừng gì?

Cây rừng ngập mặn là những loài cây thân gỗ, có hạt và những loài cây bụi mọc chiếm ưu thế dọc theo những bờ

biển được che chở ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới

Trên thế giới có gần 70 loài cây rừng ngập mặn với chiều cao thay đổi từ 1,5 m đến 50 m(1) Rừng ngập mặn có thể

được thấy ở hầu hết mọi quốc gia nhiệt đới và cận nhiệt đới Tổng diện tích rừng ngập mặn trên toàn thế giới vào

khoảng 11 – 18 triệu hecta(2)

Rừng ngập mặn mọc đặc trưng ở những khu vực nước nông và lầy lội ở vùng cửa sông, các vịnh, bến cảng hoặc

đường bờ biển không chịu tác động thường xuyên của sóng lớn Tại những khu vực này, rừng ngập mặn nhận nguồn

dinh dưỡng pha trộn của cả nước ngọt (từ sông ngòi) và nước mặn (từ biển)

Bạn có biết?

Rừng ngập mặn là một trong những hệ sinh thái phong phú nhất trên thế giới

Một vài loài cây ngập mặn phát triển rễ khí sinh, còn gọi là rễ có

những lỗ thông khí ngoi thẳng lên từ lớp đất bùn/nước Một vài rễ

khí sinh trông giống như ống hút/ống thở của thợ lặn (xem Hình 2)

và thường vươn lên khỏi mặt nước/bùn khoảng 30 cm(1)

Những rễ khí sinh khác, khi đã vươn cao khỏi mặt nước/bùn, có

thể gập lại và quay ngược trở lại lòng đất (như hình đầu gối - xem

Hình 3)

Một số loài cây ngập mặn phát triển hệ thống rễ giúp trụ đỡ cho

thân cây, nơi có các lỗ thông khí nằm trên mặt nước/bùn (xem

1.1 Các đặc tính của cây rừng ngập mặn

Những điều kiện tự nhiên nơi cây rừng ngập mặn sinh sống

như tại các khu lầy lội và có môi trường nước lợ được coi là

đầy thử thách vì:

• Mức ôxi trong đất bùn/lầy thường thấp;

• Khu vực thường xuyên bị ngập;

• Nước ngọt khan hiếm;

• Độ mặn có thể rất cao: từ 30.000 tới 40.000 ppm (ppm = một phần triệu) đối với nước biển bình thường, và

lên đến 90.000 ppm ở những khu vực mà muối bị cô đặc do hiện tượng bốc hơi của nước(4) – trong khi độ mặn của nước chúng ta uống hằng ngày thường vào khoảng 100 ppm

Tuy nhiên, cây rừng ngập mặn đã đặc biệt phát triển những khả năng để cho phép chúng phát triển trong những điều

kiện như vậy

1.1.1 Rễ

Hệ thống rễ của cây ngập mặn giúp cây đứng vững trong môi trường đất bùn mềm bằng cách mọc hướng xuống từ

thân cây và/hay phát triển theo phương ngang dưới mặt đất

Hoạt động hô hấp của cây rừng ngập mặn được thực hiện thông qua những lỗ thông khí (những khoảng mở nhỏ trên thân hoặc rễ) Một vài loài cây ngập mặn đã phát triển những hệ thống rễ chuyên dụng để đảm bảo các lỗ thông khí

nằm phía trên mực nước thủy triều hay bùn (vốn gây thiếu ôxi)

1.1.2 Khả năng chịu mặn

Cây rừng ngập mặn có thể thích nghi cao để phát triển trong những môi trường nhiễm mặn Những loài cây ngập mặn khác nhau sử dụng một hoặc kết hợp những quá trình sau để thích nghi với những điều kiện nhiễm mặn:

• Ngăn chặn – một số loài cây ngập mặn có hệ thống rễ với đặc tính không thấm cao, đóng vai trò như

những bộ lọc chỉ cho phép nước ngấm qua và muối bị giữ lại bên ngoài;

• Loại trừ – một số loài cây ngập mặn có thể loại thải muối từ thân chính thông qua những tuyến muối trên

Bạn có biết?

Đối với các loài cây ngập mặn, lượng sinh khối phía dưới đất thì cao hơn trên bề mặt, giúp cho cây không bị ngã đổ hay cuốn trôi

_

Lỗ thông khí

Một số trụ mầm có khả năng nổi, vì thế khi chúng rơi

xuống khỏi cây, chúng sẽ trôi theo nước ra xa trước khi

tìm được một chỗ thích hợp để phát triển (xem Hình 6/7)

Những trụ mầm khác không nổi được nên khi rơi xuống

sẽ cắm thân mình vào lớp bùn bên dưới (vốn là môi

trường thích hợp để chúng sống và phát triển – xem

Hình 5)

Trụ mầm có khả năng tự tạo ra chất dinh dưỡng cho

mình thông qua quá trình quang hợp và có thể tồn tại

đến hàng tuần, hàng tháng hay thậm chí một năm cho

đến khi có các điều kiện là thích hợp hay chúng tìm

được môi trường phù hợp

Hình 8: Phân ranh tự nhiên của một khu rừng ngập mặn Theo Phan Ngyên Hồng và Hoàng Thị San

(1993)

1.1.5 Sự phân ranh giới tự nhiên

Mỗi loài cây ngập mặn có những đặc tính riêng và mọc tốt nhất ở những khu vực nhất định dọc theo bờ biển Điều này có thể là nguyên nhân chính tại sao ở một số bờ biển ta có thể quan sát thấy sự phân định ranh giới tự nhiên (xem Hình 8), với một số loài nhất định sống ở gần biển (ở khu vực nước sâu và chảy mạnh hơn) và một số loài khác sống ở gần bờ hơn (ở khu vực nước nông và chảy êm dịu hơn)

Hình 5 (phai): Trụ mầm cây đước

Thông tin bổ sung: Trồng rừng ngập mặn

Khi trồng rừng ngập mặn, điều quan trọng là phải nhìn vào điều kiện của khu vực, vì một số

loài cây ngập mặn có thể không sống được do những điều kiện tự nhiên tại khu vực đó không

phù hợp – vì thế trồng những loài này sẽ không có kết quả

Ví dụ: một số loài cây ngập mặn thích nước nông, một số khác thích nước sâu hơn Một vài

loài cây ngập mặn thích điều kiện êm dịu, trong khi một số khác có thể chịu được những điều

kiện khắc nghiệt hơn Một vài loài thích bùn mềm, trong khi một số lại ưa bùn chặt cứng Một

số loài lại ưa nước ngọt, trong khi những loài khác có thể chịu được nước rất mặn

Chính vì vậy khi chúng ta trồng rừng ngập mặn, điều quan trọng là hiểu được điều kiện của

khu vực và trồng loại cây thích hợp cho khu vực đó

Hình 9: Mầm cây ngập mặn, Bạc Liêu

2 Rừng ngập mặn ở Việt Nam

Chỉ riêng ở Việt Nam đã có khoảng 37 loài cây ngập mặn khác nhau trong đó Đồng bằng sông Cửu Long có số lượng và chủng loại cây ngập mặn đa dạng nhất Năm 2005, rừng ngập mặn ở Việt Nam che phủ một diện tích vào khoảng 209.741 hecta(4), hầu hết ở Đồng bằng sông Cửu Long (tổng cộng 91.080 ha(5))

Tổng quan: Khi kết thúc bài học này, học sinh sẽ nắm được kiến thức cơ bản về những lý do khiến rừng

ngập mặn quan trọng, những mối đe dọa và cần phải làm gì để bảo vệ rừng ngập mặn

Mục tiêu: Học sinh sẽ:

1 Tìm hiểu những lợi ích mà rừng ngập mặn mang lại cho con người và môi trường

2 Xem xét những mối nguy hại cho rừng ngập mặn

3 Tìm hiểu những cách bảo vệ rừng ngập mặn

Kiến thức cần phải có trước khi vào bài – Giáo viên

“Bài đọc cơ sở” dưới đây sẽ cung cấp cho giáo viên một cái nhìn tổng thể về: tại sao rừng ngập mặn lại quan trọng, những vấn đề gì đang đe dọa nó, và cần thực hiện gì để bảo vệ rừng ngập mặn

Những phần “thông tin bổ sung” đã được đưa vào để giáo viên có thể tham khảo trong trường hợp giáo viên nhận được những thắc mắc từ học sinh, hoặc muốn cung cấp cho các em những thông tin mới

Kiến thức cần phải có trước khi vào bài – Học sinh

Học sinh cần một sự hiểu biết cơ bản về rừng ngập mặn, các đặc tính của cây ngập mặn, môi trường sống

và sự tồn tại của rừng ngập mặn ở một số tỉnh trong ĐBSCL Những kiến thức này đã được trình bày trong Bài 1: Rừng ngập mặn là loại rừng gì?

Hoạt động tiềm năng

Phụ lục 1 bao gồm một danh sách các hoạt động có thể được thiết kế để tăng cường sự hiểu biết của học sinh về rừng ngập mặn Các hoạt động 3-10 đều có thể hữu ích cho Bài 2

Câu hỏi cho học sinh trả lời

Khi học xong bài học này, học sinh sẽ phải trả lời được các câu hỏi sau:

1 Những lợi ích mà rừng ngập mặn cung cấp cho con người?

2 Những lợi ích mà rừng ngập mặn cung cấp cho động vật?

3 Sản lượng cá sẽ bị ảnh hưởng gì khi rừng ngập mặn bị thu hẹp diện tích?

4 Những nguyên nhân chính gây nguy hại đến rừng ngập mặn?

5 Những hoạt động của con người gây nguy hại đến rừng ngập mặn?

6 Làm cách nào em có thể giúp bảo vệ rừng ngập mặn?

Bài 2: Tại sao rừng ngập mặn quan trọng?

Bài 2: Bài đọc cơ sở

1 Tại sao rừng ngập mặn lại có vai trò quan trọng?

Rừng ngập mặn quan trọng là vì chúng cung cấp rất nhiều lợi ích cho con người, động vật và những hệ sinh thái

xung quanh

1.1 Cung cấp sinh kế cho con người

Rừng ngập mặn cung cấp nhiều loại nguyên vật liệu mà con người cần Con người ăn, đánh bắt và bán nhiều loài

cá và động vật có vỏ sống trong rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn còn cung cấp nhiều nguyên liệu mà con người thường xuyên sử dụng như củi và than (từ những

cành cây chết), dược liệu, sợi, thuốc nhuộm, mật ong và lá dừa để lợp mái Rừng ngập mặn có giá trị về văn hóa

đối với rất nhiều người và còn thích hợp cho du lịch

Hình 10: Ươm mầm cây ngập mặn, Bạc Liêu

Bạn có biết?

Mỗi hecta rừng ngập mặn bị phá hủy tương đương với

1 tấn sản lượng cá mất đi một năm

1.2 Cung cấp chức năng bảo vệ chống lại thiên tai

Rừng ngập mặn bảo vệ con người, nhà cửa và ruộng rẫy khỏi thiên tai như bão, ngập lụt và sóng triều Những thân cây, cành và rễ của rừng ngập mặn có vai trò như những rào cản giúp giảm những ảnh hưởng của sóng, ngập lụt

và gió mạnh

1.3 Giảm xói lở và bảo vệ đất

Rừng ngập mặn có một hệ thống lớn các thân, cành và rễ giúp bảo vệ bờ biển và đất đai khỏi xói lở và ảnh hưởng của sóng Thường tại những khu vực bờ sông và bờ biển nơi rừng ngập mặn đã bị tàn phá thì hiện tượng xói lở xảy ra rất mạnh

Hệ thống lớn các thân, cành và rễ còn giúp cho quá trình lấn biển giúp tăng diện tích đất bằng cách giữ lại và kết dính những vật liệu phù sa Cũng bằng cách này mà cây rừng ngập mặn tự xây cho mình môi trường sống thích hợp

1.4 Giảm ô nhiễm

Rừng ngập mặn giúp lọc bỏ các chất phú dưỡng, trầm tích và chất ô nhiễm ra khỏi đại dương và sông ngòi Vì thế, chúng giúp lọc sạch nước cho những hệ thống sinh thái xung quanh (như hệ sinh thái san hô, cỏ biển và bờ biển)

1.5 Giảm tác động của biến đổi khí hậu

Với việc biến đổi khí hậu được dự đoán là sẽ làm tăng mức độ xảy ra của những hiện tượng thời tiết cực đoan như bão và lũ lụt, rừng ngập mặn sẽ trở nên đặc biệt quan trọng để bảo vệ con người, nhà cửa và ruộng đồng khỏi những thiên tai này

Rừng ngập mặn còn có tác dụng rất tốt trong việc loại thải khí nhà kính (vốn là nguyên nhân chính gây ra biến đổi khí hậu) ra khỏi bầu khí quyển

1.6 Cung cấp thức ăn và môi trường sống cho nhiều loài động vật

Rừng ngập mặn cung cấp chỗ cư ngụ và nguồn thức ăn cho rất nhiều loại cá, động vật có vỏ, chim và động vật có

vú Một vài động vật có thể được tìm thấy trong rừng ngập mặn bao gồm: nhiều loại cá, chim, cua, sò huyết, nghêu, hàu, tôm, ốc, chuột, dơi và khỉ

Bạn có biết?

Một đai rừng ngập mặn rộng 50 m có thể

giảm sức mạnh của các cơn sóng cao 1 m

xuống còn chưa đầy 0,3 m Để giảm hoàn

toàn sức mạnh của các con sóng cao 1 m

(xuống còn 0 m), thì cần có một đai rừng

ngập mặn trưởng thành dày 150 m

Rừng ngập mặn còn là khu vực kiếm ăn, nơi sinh sản và nuôi dưỡng quan trọng của nhiều loài cá, động vật có

vỏ và tôm Lá và thân cây ngập mặn, khi bị phân hủy sẽ cung cấp những vụn chất hữu cơ vốn là nguồn thức ăn quan trọng cho các loài thủy sinh Tương tự như vậy, các loại động vật phù du sống dưới rễ của các cây ngập mặn là nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loài cá

Rừng ngập mặn đặc biệt quan trọng đối với các loài cá đánh bắt thương mại, vốn có rất nhiều loài đã đẻ trứng trong rễ cây rừng ngập mặn nhằm mục đích bảo vệ con của chúng Quan trọng hơn, 75% các loài cá đánh bắt thương mại ở vùng nhiệt đới trải qua một khoảng thời gian nào đó trong vòng đời của mình tại các khu rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn đóng một vai trò đặc biệt trong các hệ thống lưới thức ăn phức tạp (xem Hình 7) Điều này có nghĩa là sự phá hủy rừng ngập mặn có thể có tác động rất xấu và rộng đến đời sống thủy sinh và đại dương

Sự suy kiệt của rừng ngập mặn là một nguyên nhân chính dẫn đến suy kiệt đời sống thủy sinh vì rừng ngập mặn không còn để đóng vai trò như vườn ươm hay chỗ kiếm ăn cho những sinh vật thủy sinh nhỏ Kết quả là, trữ lượng thủy sản không thể được tái tạo Sản lượng cá, tôm, động vật có vỏ và cua sẽ giảm khi diện tích rừng giảm Không có các sinh vật thủy sinh nhỏ vào thời điểm này nghĩa là không có nguồn cá để đánh bắt trong tương lai

Hình 11: Lưới thức ăn liên quan đến rừng ngập mặn

Rừng ngập mặn (môi trường sống và ương giống)

Tôm, cá, nghêu,

sò, ốc

Loài ăn thịt nhỏ

Loài ăn thịt lớn Con người

Mùn bã hữu cơ, lá cây mục

2 Những mối nguy hại cho rừng ngập mặn

Trong quá khứ, tầm quan trọng của rừng ngập mặn cho môi trường và bảo vệ con người không được biết đến rõ ràng và kết quả là nhiều khu rừng ngập mặn trên khắp thế giới bị tàn phá Khoảng phân nửa diện tích rừng ngập mặn của thế giới đã bị phá hủy trong suốt 50 năm qua(1,3)

Ở Việt Nam, trong suốt giai đoạn từ năm 1969 đến 1990, khoảng 33% diện tích rừng ngập mặn của nước ta đã bị phá hủy, khiến cho diện tích che phủ rừng giảm từ 425.000 ha(1) còn 286.400 ha Vào năm 2002 diện tích rừng ngập mặn chỉ còn 155.290 ha(7)

Tiếc thay, rừng ngập mặn vẫn đang bị tàn phá thông qua một số các hoạt động của cả con người và các quá trình

tự nhiên

2.1 Sự phá hủy bởi con người

Mối đe dọa lớn nhất đến những khu rừng ngập mặn là sự tàn phá của con người Nhiều người phá hủy rừng ngập mặn bằng cách chặt cây để lấy củi và gỗ, hay lấy đất để nuôi tôm, trồng cây cho những mục đích xây dựng và phát triển khác

Một số người khác nhổ rễ và tàn phá cây rừng ngập mặn để đào sâm đất (con đồm độp) và bắt cua Một vài cách thức bắt thủy sản cũng có hại đến rừng ngập mặn như kéo và đẩy lưới gần cây con sẽ làm tróc hay bật rễ của chúng

2.2 Các hóa chất và chất ô nhiễm

Rừng ngập mặn cũng có thể bị tổn thương hoặc phá hủy bởi những hóa chất và chất ô nhiễm như thuốc trừ sâu và phân bón Những chất này đi theo nước chảy tràn từ đồng ruộng, hay nước thải từ các khu nuôi trồng thủy sản và các thành phố, theo các con sông và kênh rạch để tập trung ở rừng ngập mặn

2.3 Những mối đe dọa tự nhiên

Rừng ngập mặn còn có thể bị đe dọa bởi những cơn sóng lớn hay thảm họa tự nhiên như các cơn bão Sâu và bệnh cũng gây ảnh hưởng xấu đến cây rừng ngập mặn Con hàu gây tổn hại cho các cây con bằng cách bám mình vào thân và rễ cây

2.4 Biến đổi khí hậu

Trong tương lai khi mực nước biển dâng do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu sẽ đe dọa đến rừng ngập mặn trên khắp thế giới Khi nước biển dâng, một số khu vực sinh sống của một số cây rừng ngập mặn sẽ bị ngập nhiều hơn (hay bị quá mặn) cho loài cây rừng đó sinh sống Nếu cây ngập mặn không thể di chuyển lên vùng đất cao hơn, do

bị cản bởi đê hay các vật cản khác, cây sẽ không có chỗ nào để sống và bị chết ngập

Biến đổi khí hậu cũng được dự đoán là sẽ tăng cường độ những sự kiện thời tiết cực đoan như bão tố và lũ lụt Càng nhiều lần xuất hiện những sự kiện như vậy thì rừng càng bị tổn thương (do không kịp phục hồi)

3 Các hoạt động đang được thực hiện để bảo vệ rừng ngập mặn?

Rất nhiều chính phủ trên khắp thế giới trong đó có Việt Nam đã đặt ra những luật để bảo vệ rừng ngập mặn, và đã bắt đầu thực hiện những chương trình trồng lại rừng để tăng diện tích bao phủ bởi rừng ngập mặn So với mức độ bao phủ rừng vào khoảng 155.290 ha của năm 1990(1), năm 2005 Việt Nam đã trồng và đạt được diện tích rừng ngập mặn là 209.741 ha(4)

3.1 Chúng ta có thể làm gì để giúp bảo vệ rừng ngập mặn?

Mỗi cá nhân có thể làm gì để bảo vệ rừng ngập mặn?

Việc làm quan trọng nhất đối với chúng ta để bảo vệ rừng ngập mặn là không chặt hay đốn hạ cây rừng! Những điều khác mà chúng ta có thể làm để bảo vệ rừng ngập mặn bao gồm:

• Cẩn thận khi bạn đi trong rừng ngập mặn – đảm bảo rằng bạn không vô tình làm gãy cây rừng hay giẫm đạp lên cây con khi đi vào trong rừng, hay lúc đi đánh bắt tài nguyên như cua, tôm và cá

• Giữ sạch môi trường nước! – Đừng vứt rác thải vào sông, rạch hay biển, bởi vì nó sẽ trôi theo dòng nước

để đến rừng ngập mặn Các hóa chất và thuốc trừ sâu đặc biệt nguy hiểm cho các khu rừng ngập mặn

• Tham gia vào các sự kiện trồng rừng ngập mặn – càng nhiều rừng ngập mặn được trồng, chúng ta càng

có nhiều thủy sản trong tương lai và con người nhận được nhiều sự bảo vệ hơn từ rừng ngập mặn

• Nói với mọi người – hãy nói về những lợi ích mà rừng ngập mặn đem lại và những cách mà con người có thể bảo vệ rừng – càng nhiều người biết và hiểu, chúng ta sẽ càng bảo vệ được tốt những khu rừng ngập mặn

Bạn có biết?

Khoảng ¼ diện tích rừng ngập mặn trên toàn

thế giới đã bị phá hủy để làm ao nuôi tôm(1)

Rừng ngập mặn rất quan trọng vì chúng cung cấp tài nguyên (như cua, tôm, cá và nghêu) và sự bảo vệ (khỏi xói lở, sóng, gió và bão) cho người dân ở ĐBSCL, vì thế người dân ở nơi đây cần phải đặc biệt quan tâm và bảo vệ rừng ngập mặn!

Hình 12: Cây mấm trổ hoa trái, ven biển Sóc Trăng

Hình 13: Cây bần với rễ khí

sinh, ven biển Sóc Trăng

Hình 14: Cây Đước với rễ chân nôm, ven biển Sóc Trăng