Khi nói đến văn hoá, chúng ta thường ám chỉ tới mô hình phát triển mà hệ thống nhận thức, ý thức hệ, các giá trị, các quy luật và lễ nghi hàng ngày của một xã hội phản ánh trong mô hình đó, các tổ chức đó làm nổi lên sự tinh tế và giá trị của đức tin, của ý thức hệ, của các tập quán, của các quan hệ xã hội trong các tổ chức này. Như vậy, với những xã hội khác nhau sẽ có những mô hình phát triển và trình độ phát triển khác nhau và tạo ra nền văn hoá khác nhau. Sự khác nhau đó đều được in dấu ấn lên các loại hình tổ chức và tạo nên tính đa dạng của tổ chức. Sự xuất hiện tổ chức của xã hội công nghiệp cũng chính là một hiện tượng văn hoá đặc biệt, đặc trưng cho thời kỳ bước vào công nghiệp thúc đẩy sự phát triển văn hoá tổ chức đặc biệt là trong hai thế kỷ gần đây.
Trang 1BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: VĂN HÓA TỔ CHỨC
Mã phách:
Hà Nội – 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
CHƯƠNG I 2
ĐẶC TRƯNG CỦA TỔ CHỨC 2
1.1 Khái niệm tổ chức 2
1.2 Đặc trưng của tổ chức 3
CHƯƠNG II 5
PHÂN TÍCH VĂN HÓA TỔ CHỨC GIÚP ĐỊNH HƯỚNG VÀ HÌNH THÀNH THÁI ĐỘ, HÀNH VI CỦA NHÂN VIÊN CỦA TỔ CHỨC 5
2.1 Khái niệm văn hóa tổ chức 5
2.2 Nội dung văn hóa giúp định hướng và hình thành thái độ, hành vi của nhân viên trong tổ chức Lấy ví dụ văn hóa của một tổ chức cụ thể để chứng minh cho nội dung này 7
2.2.1 Văn hóa giúp đinh hướng và hình thành thái độ, hành vi của nhân viên trong tổ chức 7
2.2.2 Ví dụ văn hóa tập đoàn VINGROUP 10
KẾT LUẬN 18
Trang 3MỞ ĐẦU
Khi nói đến văn hoá, chúng ta thường ám chỉ tới mô hình phát triển mà
hệ thống nhận thức, ý thức hệ, các giá trị, các quy luật và lễ nghi hàng ngàycủa một xã hội phản ánh trong mô hình đó, các tổ chức đó làm nổi lên sự tinh
tế và giá trị của đức tin, của ý thức hệ, của các tập quán, của các quan hệ xãhội trong các tổ chức này Như vậy, với những xã hội khác nhau sẽ có những
mô hình phát triển và trình độ phát triển khác nhau và tạo ra nền văn hoá khácnhau Sự khác nhau đó đều được in dấu ấn lên các loại hình tổ chức và tạonên tính đa dạng của tổ chức Sự xuất hiện tổ chức của xã hội công nghiệpcũng chính là một hiện tượng văn hoá đặc biệt, đặc trưng cho thời kỳ bướcvào công nghiệp thúc đẩy sự phát triển văn hoá tổ chức đặc biệt là trong haithế kỷ gần đây
Ngoài phần mở đầu, nội dung, kết luận, bài tập lớn còn bao gồm:
CHƯƠNG I: ĐẶC TRƯNG CỦA TỔ CHỨC
CHƯƠNG II: PHÂN TÍCH VĂN HÓA TỔ CHỨC GIÚP ĐỊNH HƯỚNG
VÀ HÌNH THÀNH THÁI ĐỘ, HÀNH VI CỦA NHÂN VIÊN CỦA TỔCHỨC
Trang 4NỘI DUNG CHƯƠNG I ĐẶC TRƯNG CỦA TỔ CHỨC 1.1 Khái niệm tổ chức
Tổ chức tên tiếng anh là Organization “tổ chức là tập hợp của hai haynhiều người cùng hoạt động trong những hình thái cơ cấu nhất định để đạtđược những mục đích chung” Các hoạt động được thực hiện để có thể xácđịnh nên cơ cấu cũng như những công việc có sự phù hợp với từng nhómngười cụ thể và giao phó những điều đó cho một người với những quyền hạn
và trách nhiệm cao nhất để thực hiện những công việc trên
- Tổ chức còn được chia thành tổ chức công và tổ chức tư, tổ chức vìlợi nhuận và tổ chức phi lợi nhuận
+ Tổ chức công và tổ chức tư theo chế độ sở hữu:
Tổ chức công: là tổ chức thuộc quyền sở hữu của nhà nước, cơ quannhà nươc, các doanh nghiệp nhà nước, các trường học và bệnh viện cùng một
số tổ chức chính trị
Tổ chức tư: là tổ chức thuộc sở hữu tư nhân (của một hay một nhómngười) Các doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công tydanh, hợp tác xã trang trại, bộ kinh doanh cá thể, bộ nông dân, trường học tư,bệnh viện tư
+ Tổ chức công và tổ chức tư theo sản phẩm, dịch vụ mà tổ chức tạo ra
Tổ chức công: là tổ chức tạo ra sản các sản phẩm, dịch vụ công Nhữngsản phẩm dịch vụ mà người sử dụng không phải cạnh tranh và loại trừ nhau
để có quyền sử dụng
Trang 5Tổ chức tư: là tổ chức tạo ra các sản phẩm và dịch vụ tư Những sảnphẩm dịch vụ có sự cạnh tranh theo nhu cầu cung – cầu của thị trường.
+ Tổ chức phi lợi nhuận
Tổ chức phi lợi nhuận là tổ chức tồn tại để cung cấp các sản phẩm, dịch
vụ cộng đồng
Ví dụ: Các cơ quan thực hiện nhiệm vụ hành chính công của nhà nước,các tổ chức công ích, các tổ chức chính trị, các tổ chức từ thiện, các hội, liênhiệp hội, tổ chức phi chính phủ
Tiêu chí quan trọng nhất để đánh giá kết quả hoạt động của các tổ chứcnày là phục vụ tốt nhất cho cộng đồng, xã hội
nó được tạo ra từ các chủ thể nhất định và họ chính là những công cụ để thựchiện những mục đích nhất định được đặt ra và hướng đến Vì chúng tổ chức
Trang 6được thành lập và cần phải đạt được các mục đích đó Đây là yếu tố cơ bảnnhất của bất kì tổ chức nào Không có mục đích tổ chức sẽ không có lí do đểtồn tại.
- Mọi tổ chức đều là những tổ chức gồm nhiều người làm việc vì mụcđích chung trong cơ cấu tổ chức ổn định Khi đứng vào một tổ chức, chúng ta
đã cam kết hành động cùng với những người khác vì mục tiêu chung chứkhông phải hướng tới mục tiêu của mình Bất kỳ cá nhân nào khi tham giavào một tổ chức bất kỳ thì cũng phải cam kết hành động cùng với nhữngngười khác trong tổ chức vì một mục tiêu chung được đặt ra chứ không phảidùng tổ chức để hướng đến mục tiêu riêng của cá nhân
- Mọi tổ chức đều hoạt động theo những cách thức nhất định để đạtmục đích – các kế hoạch Kế hoạch nhằm xác định những điều cần phải làm
để thực hiện mục đích
- Mọi tổ chức đều phải thu hút và phân bổ các nguồn lực cần thiết đểđạt được mục đích của mình Các tổ chức, bất kỳ loại gì, vì lợi nhuận hay philợi nhuận, lớn hay nhỏ, đều đến bốn nguồn lực chủ yếu: nhân lực, vật lực, trílực và thông tin
- Mọi tổ chức đều hoạt động trong mối quan hệ tương tác với các tổchức khác Nhìn chung mọi tổ chức đều là tổ chức mở, trong quá trình hoạtđộng, mọi tổ chức đều tương tác với môi trường và liên tục thu hút thêmnhiều nguồn lực đầu vào để chuyển đổi lượng đầu ra phù hợp là các sản phẩmhoặc dịch vụ cung cấp cho khách hàng trên thị trường hiện nay
- Mọi tổ chức đều cần những nhà quản trị, chịu trách nhiệm liên kết,phối hợp những con người bên trong và bên ngoài tổ chức cùng những nguồnlực khác để đạt được mục đích với hiệu quả cao
Trang 7CHƯƠNG II PHÂN TÍCH VĂN HÓA TỔ CHỨC GIÚP ĐỊNH HƯỚNG VÀ HÌNH THÀNH THÁI ĐỘ, HÀNH VI CỦA NHÂN VIÊN CỦA TỔ CHỨC 2.1 Khái niệm văn hóa tổ chức
Đã có rất nhiều khái niệm khác nhau về văn hóa tổ chức nhưng phầnlớn các khái niệm không loại trừ, bác bỏ nhau mà còn bổ xung cho nhau:
Văn hóa tổ chức là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần của tổ chứcđược hình thành nên trong quá trình phát triển của tổ chức, tạo nên sắc vănhóa của tổ chức Nó điều chỉnh và tác động đến toàn bộ hoạt động của tổ chức
và hành vi mọi thành viê của tổ chức trong quá trình đạt tới mục tiêu của tổchức
Theo Wikipedia văn hóa của tổ chức được xem là một nhận thức chỉtồn tại trong một tổ chức chứ không phải trong một cá nhân Vì vậy, các cánhân có những nền tảng văn hóa, lối sống, nhận thức khác nhau, ở những vịtrí làm việc khác nhau trong một tổ chức, có khuynh hướng hiển thị văn hóa
tổ chức đó theo cùng một cách hoặc ít nhất có một mẫu số chung
Văn hóa tổ chức là hệ thống những ý nghĩa chung được chấp nhận rộngrãi bởi những người lao động trong thời gian nhất định (Adrew Pettgrew,1979)
Văn hóa tổ chức là một hệ thống ý nghĩa chung hàm giữa bởi các thànhviên của tổ chức, qua đó có thể phân biệt tổ chức này với tổ chức khác.(Robbin, 2000)
Theo Edgar Schein “Văn hóa tổ chức có thể định nghĩa là một khuôn
Trang 8mẫu của các giả định cơ bản do một nhóm nhất định phát minh, khám pháhoặc phát triển khi nhóm này học cách đối phó với các vấn đề thích ứng bênngoài và hội nhập bên trong – đã hoạt động đủ tốt để được coi là có giá trị và
do đó, được dạy cho các thành viên mới cách thức đúng đắn để nhận thức, suynghĩ và cảm nhận liên quan đến những vấn đề đó
Những khái niệm về văn hóa tổ chức ở trên đều gắn với một cái gì đóchung đối với mọi thành viên trong tổ chức, đó là những giả định chung, hệthống ý nghĩa chung, luật lệ và những kiến thức chung Văn hóa tổ chức xácđịnh tính cách của tổ chức Văn hóa tổ chức thường được xem như là cáchsống của mọi người trong tổ chức Những giá trị xác định hành vi nào là tốt
và có thể chấp nhận được và những hành vi xấu hay không thể chấp nhậnđược Chẳng hạn, trong một tổ chức, việc đổ lỗi hay cãi vã với khách hàng khikhách hàng phàn nàn về sản phẩm là không thể chấp nhận được Khi đó giá trịcủa tổ chức “Khách hàng luôn đúng” sẽ chỉ cho những người trong tổ chứcthấy rằng hành động không cãi vã với khách hàng là chấp nhận được và hànhđộng “cãi vã với khách hàng” là không chấp nhận được
Hơn nữa những khái niệm về văn hóa tổ chức còn cho thấy tầm quantrọng của việc “chia sẻ” trong sự phát triển của những khái niệm về văn hóa
tổ chức “Sự chia sẻ” ở đây có nghĩa là làm việc với kinh nghiệm chung; khichúng ta chia sẻ, chúng ta trực tiếp tham gia cùng với những người khác Ởđây nhấn mạnh sự giống nhau trong cách nghĩ, cách làm của mọi người Đây
là ý nghĩa gắn chặt với các khái niệm về văn hóa tổ chức Chia sẻ văn hóanghĩa là mỗi thành viên tham gia gà đóng góp vào nền tảng văn hóa lớn hơn,
sự đóng góp và kinh nghiệm của mỗi thành viên là không giống nhau Khi nóiđến văn hóa là một hệ thống ý nghã, giá trị, niềm tin và kiến thức, cần phảighi nhớ rằng văn hóa phụ thuộc vào cả cộng đồng và sự đa dạng văn hóa Vănhóa cho phép sự giống nhau nhưng cũng thừa nhận dựa trên sự khác nhau
Trang 92.2 Nội dung văn hóa giúp định hướng và hình thành thái độ, hành vi của nhân viên trong tổ chức Lấy ví dụ văn hóa của một tổ chức cụ thể để chứng minh cho nội dung này
2.2.1 Văn hóa giúp đinh hướng và hình thành thái độ, hành vi của nhân viên trong tổ chức
Văn hóa định hướng, thực hiện và hình hành một số chức năng trongphạm vi một tổ chức:
Thứ nhất, văn hóa có vai trò xác định danh giới, nghĩa là văn hóa tạo ra
sự khác biệt giữa tổ chức này với tổ chức khác
Thứ hai, văn hóa làm tăng sự ổn định của hệ thống xã hội trong tổchức
Thứ ba, văn hóa thúc đẩy nhân viên cam kết đối với lợi ích chung của
tổ chức Những điều này rõ ràng đem đến lợi ích đích thực của tổ chức
Thứ tư, văn hóa là một chất keo dính, giúp gắn kết tổ chức qua lạithông qua việc đưa ra các tiêu chuẩn thích hợp để người lao động biết phảinói gì Theo quan điểm của những người lao động, văn hóa có giá trị vì nólàm giảm đáng kể sự mơ hồ Nó chỉ cho nhân viên mọi thứ được tiến hành thếnào và cái gì là cái quan trọng
Cuối cùng văn hóa có tác dụng kiểm xoát để định hướng và hình thànhnên thái độ và hành vi của người lao động Chức năng cuối cùng này có ýnghĩa rất đặc biệt
Văn hóa của mọi tổ chức, có những hệ thống hoặc khuôn mẫu của cácgiá trị, biểu tượng, nghi lễ, chuẩn mực, quy trình, thủ tục, quy tắc và quy địnhkhác nhau Vì vậy văn hóa tổ chức là một cơ chế quản lý trong mỗi tổ chức,
Trang 10giúp chỉ dẫn, hình thành quan điểm và hành vi chuẩn mực của đội ngũ nhânviên, xác định hành vi được chấp nhận và không được chấp nhận của nhânviên trong tổ chức Văn hóa tổ chức là một những nhân tố, một công cụ tácđộng tới động lực làm việc của nhân viên
Để hiểu sâu hơn về vấn đề này chúng ta nên ý thức về thế nào là mộtnền Văn hóa mạnh, thế nào là một Văn hóa yếu Các nền văn hóa yếu thườngtạo ra hiệu xuất thấp và là trở ngại cho khả năng của một tổ chức trong việcđáp ứng mục tiêu và đạt được thành công Còn các tổ chức có văn hóa mạnhthường tạo ra hiệu suất cao, quy tụ được sự nhất trí cao của các thành viên đểthực hiện mục tiêu và đạt được một thành công lớn Văn hóa mạnh được coi
là mạnh khi nhân viên trong tổ chức có sự gắn kết xung quanh niềm tin, quytắc ứng xử, truyền thống và nghi lễ có sự thống nhất cao về điều gì là quantrọng, điều gì là xác định hành vi tốt của nhân viên Vì vậy một tổ chức cóxuất sắc đến đâu mà không truyền lại được động lực làm việc, văn hóa tổchức của chính mình cho những lớp người đi sau như nhân viên, quản lý, thìchắc chắn không phải là một văn hóa mạnh Công ty như vậy đã không cómột định hướng rõ ràng trong hoạt động của mình, không có những giá trị cốtlõi được phát huy mạnh mẽ và cũng không được chia sẻ rộng rãi Với một tổchức có nền văn hóa mạnh, đa phần nhân viên sẽ ý thức được giá trị cốt lõicủa tổ chức, tự họ sẽ có sự cam kết với những giá trị đó và không ngừng pháthuy văn hóa của tổ chức đấy
Trong môi trường văn hóa mạnh có thể có những ảnh hưởng tiêu cựchoặc tích cực tới tổ chức và hành vi của nhân viên
- Ảnh hưởng tích cực của văn hóa mạnh:
Văn hóa mạnh có thể góp phần làm giảm sự luân chuyển lao động vìvăn hóa mạnh quy tụ được sự nhất trí cao giữa các thành viên về những gì mà
Trang 11tổ chức của họ đề ra Sự nhất trí về mục đích như vậy sẽ tạo ra được sự liênkết, sự trung thành và sự cam kết với tổ chức của các thành viên, và như vậy
sẽ giảm được xu hướng người lao động từ bỏ tổ chức của họ Mặt khác, vănhóa mạnh còn có tác dụng làm tăng tính nhất quán của hành vi Hiểu theocách này, chúng ta cần thừa nhận rằng, văn hóa mạnh có thể có tác dụng thaythế cho các quy định và quy tắc Văn hóa của tổ chức càng mạnh thì nhu cầucủa cán bộ quản lý trong việc xây dựng các nguyên tắc, quy định để địnhhướng hành vi của người lao động sẽ giảm đi Những nguyên tắc này sẽ đượcngười lao động trong tổ chức tiếp thu khi họ chấp nhận văn hóa tổ chức
Nền văn hóa được đặc trưng bởi các giá trị cơ bản của văn hóa tổ chức.Chúng ta nhận thấy rằng, ngày càng có sự khác biệt giữa văn hóa mạnh vàvăn hóa yếu Văn hóa tổ chức càng mạnh khi càng nhiều thành viên trong tổchức chấp nhận các giá trị cơ bản của tổ chức, các giá trị này được chia sẻrộng rãi và có chủ định, và sự cam kết của các thành viên đối với các giá trịnày càng lớn Như vậy, khi xem xét ảnh hưởng của văn hóa đến hành vi củanhân viên trong tổ chức, chúng ta chỉ xem xét ảnh hưởng của nền văn hóamạnh
- Ảnh hưởng tiêu cực của văn hóa mạnh tới tổ chức và hành vi nhânviên:
Văn hóa cũng có thể là một gánh nặng khi những giá trị chung của tổchức không phù hợp, với những yếu tố có tác dụng thúc đẩy hiệu quả hoạtđộng của tổ chức Tình hình này thường hay xảy ra khi tổ chức hoạt độngtrong môi trường kinh doanh rất năng động Khi môi trường của tổ chức thayđổi nhanh chóng, những giá trị văn hóa cốt lõi vốn có của tổ chức có thểkhông còn phù hợp nữa
Văn hóa mạnh cũng có thể gây cản trở đối với sự thay đổi, sự đa dạng
Trang 12của nguồn lực con người trong tổ chức Bản thân mỗi người lao động có một
hệ thống giá trị, và niềm tin riêng của họ Khi làm việc trong tổ chức có nềnvăn hóa mạnh, họ cần phải tuân thủ theo những quy phạm và hệ thống giá trịchung của tổ chức Như vậy, những mặt mạnh hay những ưu thế của từng laođộng sẽ phần nào bị hạn chế hay không có điều kiện để được phát huy
Văn hóa cũng có thể là cản trở đối với sự sáp nhập của các tổ chức Các
tổ chức sáp nhập với nhau với nhiều mục tiêu và tận dụng lợi thế của nhau vềvốn, công nghệ, thị trường Tuy vậy, khi hai hay nhiều tổ chức có những nềnvăn hóa khác nhau sáp nhập lại với nhau thì việc làm thế nào để duy trì hoạtđộng của tổ chức mới một cách có hiệu quả cũng là một vấn đề mà các nhàlãnh đạo và quản lý cần quan tâm
2.2.2 Ví dụ văn hóa tập đoàn VINGROUP
Văn hóa trong tập đoàn Vingroup là một hệ thống các giá trị, các chuẩnmực, các quan niệm và hành vi của tổ chức, chi phối hoạt động của mọi thànhviên trong tổ chức và tạo nên bản sắc kinh doanh riêng của Vingroup
Các chuẩn mực về hành vi và các giá trị được chia sẻ trong một tổ chức
có ảnh hưởng mạnh đến cách thức hành động của các thành viên trong tổchức đó
Vingroup tự hào xây dựng được nền văn hóa mang bản sắc và cá tínhriêng; rất Việt Nam và không thể trộn lẫn Nền văn hóa ấy mang đậm tínhnhân văn, tình thân ái, tinh thần kỷ luật; được xây dựng và vun đắp bằng trítuệ và sức sáng tạo không ngừng của tập thể cán bộ nhân viên
Văn hóa Vingroup được các thế hệ cán bộ nhân viên đón nhận, gìn giữ,xây dựng và trao truyền qua thời gian, coi đó như một tài sản quý báu, là niềm
tự hào của những người mang bên mình biểu tượng cánh chim Việt Nam
Trang 13Các cấp độ văn hóa của VINGROUP:
* Cấp độ 1
Bề nổi của văn hóa Vingroup: Đó là các sản phẩm của con người,những thứ có thể nhìn và cảm nhận rõ khi tiếp xúc với VINGROUP, rất dễnhìn thấy nhưng rất khó lý giải
2 Slogan “Mãi mãi tinh thần khởi nghiệp”
Tư tưởng khởi nghiệp được chọn làm nền tảng cho sự phát triển củaVingroup Luôn lắng nghe, sang tạo, dám nghĩ dám làm, luôn có động lựcthay đổi, kiến tạo cơ hội và hợp tác để thành công chính là những gì chúng tôiđang và tiếp tục thực hiện, là kim chỉ nam cho sự phát triển của tập đoàn
3 Đồng phục
Trên tinh thần phát triển bền vững và chuyên nghiệp, sau khi thành lập,Vingroup đã cơ cấu lại và tập trung phát triển với nhiều nhóm thương hiệunhư: Vinhomes, Vincom, Vinpearl, Vinpearl Land, Vinmec, Vinschool,VinEcom, Vincom Office, Vinmart, Vinfashion, Vincharm, Almaz, Vinpro,
