Đạo đức phật giáo trong đời sống đạo đức xã hội việt nam hiện nay

Tình hình nghiên cứu Nghiên cứu về đạo đức Phật giáo và tác động của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội trong lịch sử và hiện tại ở Việt Nam hiện nay đã có khá nhiều công trình, có

Đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức xã

hội Việt Nam hiện nay

Phan Thị Lan

Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Luận văn ThS ngành: Tôn giáo học; Mã số: 60 22 90 Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Hữu Vui

Năm bảo vệ: 2010

Abstract Hệ thống hóa cơ sở lý luận của Phật giáo về đạo đức và trình bày những

chuẩn mực đạo đức Phật giáo (tư tưởng đạo đức trong Ngũ giới, Tứ Ân, Thập Thiện;

tư tưởng đạo đức trong Lục Hòa, Lục Độ) Phân tích một số ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo đến nhân cách của người Việt Nam Kiến nghị một số giải pháp nhằm phát huy ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Phật giáo trong

đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

Keywords Phật giáo; Triết học; Đạo đức Phật giáo; Đạo đức xã hội

Content

1 Lý do chọn đề tài

Đạo đức Phật giáo là một hệ thống những quan điểm, những giá trị, chuẩn mực đạo đức nhiều mặt Đạo đức Phật giáo là đạo đức đại từ, đại bi, cứu dân, cứu nước, cứu những

“người cùng khổ” Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hiểu rất thấu đáo những tư tưởng, giá trị đạo đức Phật giáo, Người viết: “Đức Phật là đại từ, đại bi, cứu khổ, cứu nạn Người phải hy sinh tranh đấu diệt lũ ác ma”[16; 5] Nói đến đạo đức Phật giáo là nói đến những điều tốt đẹp mà Phật giáo từ khi du nhập vào Việt Nam hơn18 thế kỷ nay, đã đem lại cho xã hội Việt Nam, góp phần vào cuộc sống hòa bình, hạnh phúc, nhân ái, bao dung của con người Việt Nam, giữ gìn nền độc lập tự do, phát triển một nền kinh tế, văn hóa, của đất nước, xây dựng nền đạo đức xã hội giàu tính nhân văn và mang bản sắc dân tộc

Đạo đức Phật giáo với nhiều quy phạm, chuẩn mực, giá trị đã được người Việt Nam tiếp thu, dựa trên cơ tầng văn hóa của mình để lựa chọn, nâng cao và sử dụng ở các mức độ và phương diện khác nhau, góp phần hình thành nên những giá trị, chuẩn mực đạo đức xã hội của người Việt Nam

Hiện nay, trên thế giới xu thế toàn cầu hóa, quốc tế hóa, hội nhập kinh tế quốc tế đang diễn ra mạnh mẽ Nước ta đang bước vào thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế

Trong bối cảnh đó, kinh tế thị trường, mở cửa và hội nhập đã mang lại những thành tựu quan trọng cho sự phát triển đất nước, nhưng mặt khác cũng làm xuất hiện những hạn chế trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, mà đặc biệt là sự suy thoái đạo đức xã hội Chủ nghĩa cá nhân, lối sống thực dụng tuyệt đối hóa vai trò của đồng tiền, con người trở nên sống gấp, xa rời lý tưởng cách mạng đang làm tha hóa đạo đức, lối sống của một bộ phận người trong xã hội, trong đó có không ít cán bộ Đảng, Nhà nước Bên cạnh đó khuynh hướng

làm giàu bằng bất cứ giá nào, kể cả lừa đảo bất chính, gây tội ác, vi phạm pháp luật, sẵn sàng chà đạp lên lương tâm và nhân phẩm con người ở một số cá nhân vị kỷ đã và đang tạo nguy

cơ làm băng hoại các giá trị văn hóa, đạo đức và luật pháp xã hội

Trong Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) đã thẳng thắn khẳng định: “Tệ sùng bái nước ngoài, coi thường các giá trị văn hóa dân tộc, chạy theo lối sống thực dụng, cá nhân vị kỷ…đang gây hại đến thuần phong mỹ tục của dân tộc Không ít trường hợp vì đồng tiền và danh vị mà chà đạp lên tình nghĩa gia đình, quan

hệ thầy trò, đồng chí, đồng nghiệp Buôn lậu và tham nhũng phát triển….Nghiêm trọng hơn

là sự suy thoái về đạo đức, lối sống ở một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên”[5;15-16]

Thực trạng nói trên đang đặt ra yêu cầu cần phải xây dựng nền đạo đức xã hội mới cho con người Việt Nam hiện nay Điều này vừa nằm trong chiến lược phát triển con người phục vụ cho sự nghiệp đổi mới đất nước, vừa góp phần ngăn chặn sự suy thoái của đạo đức

xã hội

Trong quá trình xây dựng đạo đức mới xã hội chủ nghĩa thì việc kế thừa những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, trong đó có những đóng góp của các tôn giáo là điều vô cùng cần thiết Trong Nghị quyết 24, Đảng ta đã viết: “Tôn giáo là vấn đề còn tồn tại lâu dài Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân Đạo đức tôn giáo có nhiều điều phù hợp với công cuộc xây dựng xã hội mới", "các giáo hội và tổ chức tôn giáo nào có đường hướng hành đạo gắn bó với dân tộc, có tôn chỉ, mục đích, điều lệ phù hợp với luật pháp Nhà nước, có tổ chức phù hợp và bộ máy nhân sự đảm bảo tốt về cả hai mặt đạo, đời thì sẽ được Nhà nước xem xét trong từng trường hợp cụ thể để cho phép hoạt động"[xem 9]

Như vậy, trên tinh thần của Đảng, chúng ta thấy rằng, đạo đức Phật giáo hiện vẫn còn những giá trị cần tiếp thu, kế thừa để xây dựng đạo đức xã hội mới cho con người Việt Nam hiện nay

Vì vậy, nghiên cứu “Đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức xã hội Việt Nam

hiện nay” nhằm làm sáng tỏ những giá trị tích cực, khắc phục tồn tại của đạo đức Phật giáo

trong quá trình xây dựng đạo đức xã hội chủ nghĩa hiện nay là cần thiết và hữu ích

2 Tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về đạo đức Phật giáo và tác động của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội trong lịch sử và hiện tại ở Việt Nam hiện nay đã có khá nhiều công trình, có thể kể đến một số công trình điển hình sau đây:

Trần Văn Giàu với công trình “Đạo đức Phật giáo trong thời hiện đại”, Nxb Thành phố Hồ Chí Minh, năm 1993; Thích Minh Châu với “Đạo đức học Phật giáo”, Nxb.Thành hội Phật giáo Thành phố Hồ Chí Minh, năm 1995 và “Đạo đức Phật giáo và hạnh phúc con

người”, Nxb Tôn giáo, năm 2002; Đặng Thị Lan với “Đạo đức Phật giáo với đạo đức con người Việt Nam”, Nxb.Đại học Quốc gia, Hà Nội, năm 2006; Tạ Chí Hồng với “Ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức của xã hội Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến

sĩ Triết học, Hà Nội, năm 2004; Hoàng Thị Lan với “Ảnh hưởng của đạo đức tôn giáo đối với

đạo đức trong xã hội Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội, năm 2004;

Nguyễn Phan Quang với “Có một nền đạo lý ở Việt Nam”, Nxb.Thành phố Hồ Chí Minh,

năm 1996…

Cụ thể các công trình trên đề cập đến những khía cạnh đạo đức Phật giáo và ảnh hưởng của nó trong đời sống xã hội Việt Nam theo các hướng nghiên cứu như sau:

Một số công trình đã đưa ra các quan niệm khác nhau về đạo đức Phật giáo; nội dung

cơ bản của đạo đức Phật giáo; sự ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo và một số giải pháp đối với vấn đề xây dựng đạo đức con người Việt Nam hiện nay trên cơ sở tác động của Phật giáo,

như công trình “Đạo đức học Phật giáo” của Thích Minh Châu; “Đạo đức Phật giáo với đạo

đức con người Việt Nam” của Đặng Thị Lan,… Các công trình này đã cho người đọc thấy

được sự hòa nhập của đạo đức Phật giáo trong đạo đức xã hội Việt Nam ở những giai đoạn

nhất định trong lịch sử dân tộc Tuy nhiên, sự phân tích đó chủ yếu là trong lịch sử của dân tộc mà ít đề cập đến việc thực hành đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức xã hội Việt Nam hiện nay

Một số công trình khác lại đề cập đến đạo đức Phật giáo với vai trò là hệ tư tưởng, đã

đóng góp những giá trị đạo đức cho lịch sử tư tưởng Việt Nam như “Đạo đức Phật giáo trong

thời hiện đại” của Trần Văn Giàu; “Có một nền đạo lý ở Việt Nam” của Nguyễn Phan

Quang,

Đặc biệt, công trình “Đạo đức Phật giáo và hạnh phúc con người” của Thích Minh

Châu đã đề cập đến những giá trị nhân đạo, nhân bản trong đạo đức Phật giáo Theo ông, khi con người được dưỡng dục trong nền đạo đức Phật giáo, họ sẽ được an trú trong niềm hạnh

phúc và an lạc Thích Thanh Từ với “Phật giáo với dân tộc”, Nxb.Thành hội Phật giáo Thành

phố Hồ Chí Minh, Năm 1995, đã phân tích những nét chính trong đạo đức Phật giáo, những giới luật cụ thể cho Phật tử xuất gia và tại gia, về những đóng góp của Phật giáo cho lịch sử dân tộc trên các phương diện chính trị, tư tưởng, văn hóa nghệ thuật và các giá trị đạo đức Phật giáo với tuổi trẻ Việt nam hiện nay

Hoặc như, “Ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức của xã hội Việt

Nam hiện nay”, của Tạ Chí Hồng, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội, năm 2004, đã phân tích

một cách khá hệ thống về đạo đức Phật giáo và đưa ra một số nhận định khách quan về ảnh hưởng tích cực cũng như một số hạn chế của đạo đức Phật giáo đối với con người Việt Nam hiện đại Tuy nhiên sự phân tích và nhận định của tác giả mới chỉ dừng ở mức khái quát chung, phản ánh được ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức xã hội Việt Nam trong giai đoạn trước năm 2004

Ngoài ra, trên một số Tạp chí nghiên cứu mà điển hình là Tạp chí Triết học, Tạp chí

Nghiên cứu Tôn giáo, Tạp chí Nghiên cứu Phật học… cũng có một số bài đề cập tới vấn đề

đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam, chẳng hạn như bài: “Ảnh hưởng của đạo

đức Phật giáo với việc xây dựng đạo đức của chúng ta hiện nay” của Lê Hữu Tuấn, Tạp chí

Nghiên cứu Phật học, số 5, năm 1999; Thích Gia Quang với “vài nét về đạo Phật với nền

giáo dục đạo đức xã hội”, Tạp chí Nghiên cứu Phật học, số 5, năm 2001; Hoàng Thị Thơ với

“Đạo đức Phật giáo với kinh tế thị trường”, Tạp chí Triết học, số 6, năm 2001 và “Đạo đức Phật giáo với vấn đề xây dựng nhân cách con người Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn

giáo, số 1, năm 2002; Nguyễn Tài Thư với “Phật giáo với sự hình thành nhân cách con người

Việt Nam hiện nay”, Tạp chí Triết học, số 2, năm 1994; Ngô Văn Minh với “Phát huy giá trị nhân văn Phật giáo trong xây dựng xã hội mới hiện nay”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 5,

năm 2009; Nguyễn Quốc Tuấn với “Tư tưởng “lục hòa” trong xã hội ngày nay”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 1, năm 2006; Tạ Chí Hồng với “Tìm hiểu quan niệm hạnh phúc của

Phật giáo”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 8, năm 2007;…

Nhìn chung, trong các công trình nghiên cứu kể trên, các tác giả đều có những nhận xét nhất định về đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam lịch sử và hiện nay trên một số phương diện khác nhau như: Đạo đức Phật giáo với đạo đức truyền thống Việt Nam, đạo đức Phật giáo với đạo đức, lối sống của người Việt Nam, đạo đức Phật giáo với nhân cách của người Việt Nam… Nhưng đều xét dưới góc độ của những tư tưởng đạo đức Phật giáo và ảnh hưởng của nó tới ý thức đạo đức, tư tưởng đạo đức xã hội mà chưa chú ý đến việc thực hành lối sống đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội của người Việt Nam hiện nay diễn ra như thế nào với những biểu hiện cụ thể sinh động của nó (ví dụ, thông qua những việc làm từ thiện xã hội), cũng như về vai trò của đạo đức Phật giáo với việc xây dựng và hoàn thiện nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa hiện nay ra sao Đó là những câu hỏi, những vấn đề mà chúng tôi hằng trăn trở, suy nghĩ và muốn góp thêm một phần nhỏ bé nghiên cứu

để làm sáng tỏ những vấn đề trên Chính vì lý do đó mà thông qua cách tiếp cận nghiên cứu vai trò của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay, trên cơ sở của nhân sinh quan Phật giáo, luận văn cố gắng chỉ ra được những giá trị, chuẩn mực của đạo đức Phật

giáo và xem xét tầm ảnh hưởng của chúng đến đời sống đạo đức xã hội Việt Nam, chúng tôi

hy vọng sẽ góp phần chung tay cùng với cộng đồng, xây dựng được một nền đạo đức toàn diện, nhân văn, nhân bản sâu sắc của dân tộc Việt Nam

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở lý luận mác xít về tôn giáo luận văn phân tích

và làm sáng tỏ ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thực hiện mục đích trên, luận văn có nhiệm vụ

Thứ nhất: Khái quát chung một số nội dung cơ bản về đạo đức Phật giáo

Thứ hai: Phân tích, đánh giá một số ảnh hưởng cơ bản của đạo đức Phật giáo trong

đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu: Đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện

nay

4.1 Phạm vi nghiên cứu: Luận văn phân tích, đánh giá ảnh hưởng của đạo đức Phật

giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay trên một số lĩnh vực cơ bản, cụ thể như đạo đức Phật giáo với tính cách, lối sống của người Việt Nam, đạo đức Phật giáo với nhân cách của người Việt Nam hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam hiện nay

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận:

Luận văn dựa trên cơ sở vận dụng lý luận mác xít về tôn giáo học, bản chất, chức năng của tôn giáo trong đời sống xã hội để phân tích, đánh giá những ảnh hưởng đạo đức Phật giáo đối với con người Việt Nam hiện nay

Luận văn cũng kế thừa những kết quả của các công trình nghiên cứu trong nước và ngoài nước về đạo đức Phật giáo, đạo đức Phật giáo đối với xã hội Việt Nam

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn sử dụng hệ thống các phương pháp của tôn giáo học và triết học, phương pháp thống nhất giữa logic, lịch sử, phân tích, tổng hợp, đối chiếu và so sánh

6 Đóng góp của luận văn

Luận văn phân tích và làm sáng tỏ ảnh hưởng đạo đức Phật giáo với đạo đức xã hội Việt Nam hiện nay trên một số khía cạnh cụ thể như đạo đức Phật giáo với tính cách, lối sống của người Việt Nam, đạo đức Phật giáo với nhân cách của người Việt Nam hiện nay, trên cơ

sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam

7 Ý nghĩa của luận văn

Ý nghĩa lý luận: Luận văn góp phần vào việc tìm hiểu ảnh hưởng đạo đức Phật giáo

với đạo đức xã hội Việt Nam hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy ảnh hưởng tích cực và hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của đạo đức Phật giáo trong đời sống xã hội Việt Nam

Ý nghĩa thực tiễn: Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho công tác nghiên cứu và

giảng dạy về tôn giáo, tôn giáo và văn hóa nói chung; Phật giáo, Phật giáo và văn hóa Việt Nam nói riêng; cho việc hoạch định chính sách đối với tôn giáo của Đảng và Nhà nước

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và mục lục, nội dung chính của luận văn gồm 02 chương 05 tiết

References

1 Đào Duy Anh (2002): Việt Nam văn hoá sử cương, Nxb Văn hoá Thông tin, Hà Nội

2 Ban Tôn giáo Chính phủ (2001), Những gương sống tốt đời đẹp đạo, tập 1, Nxb Tôn

giáo, Hà Nội

3 Ban Tôn giáo Chính phủ (2001), Những gương sống tốt đời đẹp đạo, tập 2, Nxb Tôn

giáo, Hà Nội

4 Ban tư tưởng - văn hoá Trung ương (2002), Vấn đề về tôn giáo và chính sách tôn giáo

của Đảng Cộng Sản Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

5 Ban tư tưởng – Văn hóa trung ương (1998), Tài liệu học tập Nghị quyết hội nghị lần

thứ năm BCHTW Đảng khóa VIII, Nxb.CTQG, Hà Nội

6 Báo Gia đình và xã hội (9/11/2006), Số 179

7 Nguyễn Thị Bảy (1997), Văn hóa Phật giáo và lối sống của người Việt ở Hà Nội và

châu thổ Bắc Bộ, Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội

8 Phan Kế Bính (2004): Việt Nam phong tục, Nxb TP Hồ Chí Minh

9 Bộ Chính trị (16/10/1990), Nghị quyết về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình

mới, Phòng thông tin tư liệu – Ban Tôn giáo Chính phủ, số 24

10 Thích Minh Châu (1995), Những lời Phật dạy về hòa bình và giá trị con người, Viện

Nghiên cứu Phật học Việt Nam ấn hành

11 Thích Minh Châu (1995), “Đạo đức học Phật giáo”, Nxb.Thành hội Phật giáo TP Hồ

Chí Minh

12 Thích Minh Châu (dịch - 1996), Kinh Tăng Chi Bộ, Tập 3, Viện nghiên cứu Phật học

Việt Nam ấn hành

13 Thích Minh Châu (dịch - 1996), “Kinh Pháp Cú”, Nxb.Thành hội Phật giáo TP Hồ

Chí Minh

14 Thích Minh Châu (dịch - 2000), Kinh Tương Ưng Bộ, tập 2, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

15 Thích Minh Châu (2002), “Đạo đức Phật giáo và hạnh phúc con người”, Nxb.Tôn

giáo, Hà Nội

16 Lê cung (1995), Phật giáo Việt Nam với cộng đồng dân tộc, Nxb Thành hội Phật giáo

TP.Hồ Chí Minh

17 Nguyễn Đăng Duy (1999), Phật giáo với văn hóa Việt Nam, Nxb.Hà Nội

18 Nguyễn Đăng Duy (1998), Văn hóa tâm linh, Nxb.Hà Nội

19 Nguyễn Hồng Dương (2004): Tôn giáo trong mối quan hệ văn hoá và phát triển văn

hoá ở Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội Hà Nội

20 Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ

VIII,Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

21 Đảng Cộng Sản Việt Nam (2003), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb

Chính trị Quốc gia

22 Đại Việt sử ký toàn thư (2006), tập 1, Nxb.Văn hóa thông tin, Hà Nội

23 Thích Tâm Đức (2008), Quan điểm của Phật giáo về kinh tế và công bằng xã hội,

Tài liệu Viện Nghiên cứu Phật học TP Hồ Chí Minh ấn hành

24 Lê Văn Đính (1997), Bàn thêm về ảnh hưởng của Phật giáo trong đời sống xã hội Việt

Nam hiện nay, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 10

25 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1990), Thiền uyển tập anh, Nxb Văn học, Hà Nội

26 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1994), Kinh Địa Tạng, Nxb.Thành hội Phật giáo TP.Hồ

Chí Minh

27 Giáo hội Phật giáo Việt Nam (1994), Kinh Majihima Nikaya, Nxb.Thành hội Phật giáo

TP.Hồ Chí Minh

28 Giáo Hội Phật giáo Việt Nam (2007), Báo cáo tổng kết hoạt động Phật sự nhiệm kỳ V

(2002-2007) và chương trình hoạt động nhiệm kỳ VI (2007-2012) tại Đại hội đại biểu Phật giáo toàn quốc lần thứ VI, Hà Nội

29 Giáo Hội Phật giáo Việt Nam (2010), Báo cáo tổng kết công tác Phật sự năm 2009

30 Giáo Hội Phật giáo Việt Nam (2010), Báo cáo tổng kết 6 tháng đầu năm 2010

31 Giáo Hội Phật giáo Việt Nam (2010), Báo cáo tổng kết hoạt động tư vấn, chăm sóc, hỗ

trợ người nhiễm HIV quí 4 (tháng 10 đến tháng 12, năm 2007); Quí 3 (tháng 4 đến tháng 9, năm 2008) và Quí 4 (tháng 10 đến tháng 12, năm 2009) chùa Pháp Vân, Hoàng Mai, Hà Nội

32 Trần Văn Giàu (1993), “Đạo đức Phật giáo trong thời hiện đại”, Nxb TP Hồ Chí

Minh

33 Trần Văn Giàu (1980): Giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc Việt Nam, Nxb

Khoa học xã hội, Hà Nội

34 Lê Đức Hạnh (2005), Một vài đóng góp của Phật giáo đối với văn hóa Việt Nam, Tạp

chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 5

35 Nguyễn Hùng Hậu (2002), Đại cương triết học Phật giáo Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa

học xã hội, Hà Nội

36 Nguyễn Duy Hinh (1999), Tư tưởng Phật giáo Việt Nam, Nxb Khoa học xã hội, Hà

Nội

37 Thích Hân Hiền (1996), Giáo lý cơ bản, Nxb.Thành hội Phật giáo TP Hồ Chí Minh

38 Hồ Trọng Hoài (1995): Vai trò xã hội của tôn giáo ở Việt Nam hiện nay - Một số

vấn đề lý luận và thực tiễn, Nxb Đại học Tổng hợp, Hà Nội

39 Tạ Chí Hồng (2004), “Ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo trong đời sống đạo đức của

xã hội Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội

40 Tạ Chí Hồng (2007), “Tìm hiểu quan niệm hạnh phúc của Phật giáo”, Tạp chí Nghiên

cứu Tôn giáo, số 8

41 Đỗ Quang Hưng (1999), Tôn giáo và tín ngưỡng trong đời sống văn hóa hiện nay, Tạp

chí Cộng sản, số 15

42 Trần Hậu Kiêm (1996), Giáo trình đạo đức học, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

43 Đặng Thị Lan (2006), “Đạo đức Phật giáo với đạo đức con người Việt Nam”, Nxb.Đại

học Quốc gia, Hà Nội

44 Hoàng Thị Lan (2004), “Ảnh hưởng của đạo đức tôn giáo đối với đạo đức trong xã

hội Việt Nam hiện nay”, Luận án Tiến sĩ Triết học, Hà Nội

45 Nguyễn Lang (2000), Việt Nam Phật giáo sử luận, 2 tập, Nxb Văn học, Hà Nội

46 Lê Văn Lợi (1999): Sự tác động qua lại giữa văn hoá và tôn giáo, Nxb Đại học Quốc

gia, Hà Nội

47 Nguyễn Đức Lữ (2009), Quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam hiện

nay, Nxb Chính trị - Hành chính, Hà Nội

48 Nguyễn Thị Nga (2001): Góp phần tìm hiểu quan hệ giữa tôn giáo và đạo đức, Tạp

chí Nghiên cứu tôn giáo, số 4

49 Phan Ngọc (2004): Bản sắc văn hoá Việt Nam, Nxb Văn hoá Thông tin Hà Nội

50 Quang Ninh (12/1958), “Phật giáo và Chủ nghĩa Hiện Sinh” của J.P.Saptre, Tạp chí

Văn hoá Á Châu, Sài Gòn

51 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 1, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội

52 C.Mác và Ph.Ăngghen (1995), Toàn tập, tập 19, Nxb.Chính trị Quốc gia, Hà Nội

53 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 1, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

54 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 3, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

55 Hồ Chí Minh (2002), Toàn tập, tập 5, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

56 Hồ Chí Minh (1995), Toàn tập, tập 8, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

57 Hồ Chí Minh (1996), Toàn tập, tập 10, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

58 Ngô Văn Minh (2009), “Phát huy giá trị nhân văn Phật giáo trong xây dựng xã hội

mới hiện nay”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 5

59 Thích Chân Quang (2004), Nghiệp và Quả, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

60 Thích Gia Quang (2001), “vài nét về đạo Phật với nền giáo dục đạo đức xã hội”, Tạp

chí Nghiên cứu Phật học, số 5

61 Nguyễn Phan Quang (1996), “Có một nền đạo lý ở Việt Nam”, Nxb.Thành phố Hồ Chí

Minh

62 Thích Tâm Quang (1994), "Đạo Phật và đời sống hiện đại", Nxb TP.Hồ Chí Minh

63 Trí Quảng (dịch -1998), Kinh Bồ tát giới, Nxb TP Hồ Chí Minh

64 Trí Quảng (dịch -2005), Kinh vu lan báo ân, Trí Quang dịch, Nxb Tôn giáo, Hà Nội

65 Phụng Sơn (1995), Những nét đẹp văn hóa của đạo Phật, Viện Nghiên cứu Phật học

ấn hành, Hà Nội

66 Lê Mạnh Thát (1999), Nghiên cứu về Thiền Uyển Tập Anh, Nxb TP.Hồ Chí Minh

67 Lê Mạnh Thát (1999), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, tập 1, Nxb Thuận Hoá, Huế

68 Lê Mạnh Thát (2001), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Tập 2, Nxb TP Hồ Chí Minh

69 Lê Mạnh Thát (2001), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Tập 2, Nxb TP Hồ Chí Minh

70 Lê Manh Thát (2002), Lịch sử Phật giáo Việt Nam, Tập 3, Nxb TP Hồ Chí Minh

71 Trần Ngọc Thêm (1999), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục, TP Hồ Chí Minh

72 Hoàng Thị Thơ (2001), “Đạo đức Phật giáo với kinh tế thị trường”, Tạp chí Triết học,

số 6

73 Hoàng Thị Thơ (2002), “Đạo đức Phật giáo với vấn đề xây dựng nhân cách con người

Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Tôn giáo, số 1

74 Thích Chơn Thiện (1999): Lý thuyết nhân tính qua Kinh tạng Pàli, Nxb TP Hồ Chí

Minh

75 Nguyễn Khắc Thuần (2006), Tiến trình văn hóa Việt Nam từ khởi thủy đến thế kỷ XIX,

Nxb Giáo dục

76 Nguyễn Tài Thư (chủ biên, 1993), Lịch sử tư tưởng Việt Nam, tập 1, Nxb Khoa học

xã hội, Hà Nội

77 Nguyễn Tài Thư (1994), “Phật giáo với sự hình thành nhân cách con người Việt Nam

hiện nay”, Tạp chí Triết học, số 2

78 Nguyễn Tài Thư (chủ biên, 1997): Ảnh hưởng của các hệ tư tưởng và tôn giáo đối với

con người Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia Hà Nội

79 Trần Thái Tông (1974), Khóa hư lục, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội

80 Lê Hữu Tuấn (1999), Ảnh hưởng của đạo đức Phật giáo đối với đạo đức của chúng ta

hiện nay, Tạp chí nghiên cứu Phật học, số 5

81 Nguyễn Quốc Tuấn (1999): Về mối quan hệ giữa văn hoá dân tộc và tôn giáo ngoại

sinh, Tạp chí Nghiên cứu tôn giáo, Số 1

82 Nguyễn Quốc Tuấn (2006), “Tư tưởng “lục hòa” trong xã hội ngày nay”, Tạp chí

Nghiên cứu Tôn giáo, số 1

83 Thích Thanh Từ (1995), “Phật giáo với dân tộc”, Nxb.Thành hội Phật giáo TP Hồ

Chí Minh

84 Đặng Nghiêm Vạn (2005): Lý luận về tôn giáo và tình hình tôn giáo ở Việt Nam, Nxb

Chính trị Quốc gia Hà Nội

85 Thanh Vân - Nguyễn Duy Nhường (1993), Từ điển danh ngôn Đông - Tây, Nxb Văn

hóa, Hà Nội

86 Viện văn hóa và phát triển – Học viện CT-HCQGHCM (2006), Giáo trình lý luận văn

hóa và đường lối văn hóa của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nxb Lý luận chính trị, Hà

Nội

87 Trần Quốc Vượng (2008), Cơ sở văn hóa Việt Nam, Nxb Giáo dục

88 Valadimir Soloviev, Karol Votyla, Albert Schoweitzer (2004), Triết học đạo đức,

Nxb Văn hóa thông tin, Hà Nội

89 P.Xta-rô-Sti-na và P.Xta-to-Stin (1985), Triết học và tôn giáo phương Đông thế kỷ

XX, Nxb NauKa – Moscow

90 Web side: http://www.angelfire.com/dragon2/gdpt-cp/luchoa.htm

91 http://www.thanhnien.com.vn/news/Pages/201005/20100131001436.aspx