Đảng với cuộc vận động phụ nữ trong vùng giải phóng miền nam việt nam từ năm 1961 đến năm 1968

Chủ trương vận động phụ nữ của Đảng trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn chống “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ 1961 - 1965 - Để đối phó với chiến lược “chiến tranh đặc biệt”

Đảng với cuộc vận động phụ nữ trong vùng

giải phóng miền Nam Việt Nam

từ năm 1961 đến năm 1968

Giáp Thị Lan

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Khoa Lịch sử Chuyên ngành: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Mã số: 60 22 56

Người hướng dẫn: PGS.TS.NGƯT Ngô Đăng Tri

Năm bảo vệ: 2011

Abstract Tập hợp hệ thống tư liệu các quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác

vận động phụ nữ ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam và những tư liệu liên quan đến đề tài Trình bày những chủ trương, quan điểm của Đảng về công tác vận động phụ nữ ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam và quá trình Đảng chỉ đạo thực hiện các quan điểm, chủ trương đó của Đảng trong thời kỳ 1961 - 1968 Nêu những thành tựu và hạn chế của Đảng trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo công tác phụ vận động ở vùng giải phóng miền Nam thời kỳ 1961 - 1968 Rút ra những kinh nghiệm chủ yếu về công tác vận động phụ nữ ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam của Đảng thời kỳ

1961 - 1968 nhằm phục vụ lĩnh vực cho công tác này hiện nay của Đảng

Keywords Lịch sử Đảng; Phong trào phụ nữ; Giải phóng miền Nam; Thời kỳ

- Sau phong trào Đồng khởi (1959 - 1960), vùng giải phóng được hình thành nhiều nơi

ở miền Nam như Trà Vinh, Bến Tre, Bà Rịa, Vũng Tàu đến các tỉnh Vĩnh Long, Cần Thơ, Long Xuyên, Đồng Tháp Mười Cùng với đó, công tác vận động các tầng lớp phụ nữ miền Nam nói chung và phụ nữ trong vùng giải phóng được Đảng ta hết sức chú trọng

- Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước thành công đã chứng tỏ đường lối đúng đắn của Đảng, trong đó có thắng lợi của cuộc vận động phụ nữ tham gia vào đấu tranh cách mạng và khẳng định đây là yếu tố quan trọng của kháng chiến

 Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề và dưới sự hướng dẫn của PGS TS

NGƯT Ngô Đăng Tri, chúng tôi quyết định chọn đề tài “Đảng với cuộc vận động phụ nữ

trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1961 đến năm 1968” làm đề tài luận

văn của mình

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

- Những công trình tìm hiểu và giới thiệu về các phong trào đấu tranh của phụ nữ cả

nước cũng như của phụ nữ từng vùng, từng địa phương ở miền Nam

- Vấn đề đấu tranh của phụ nữ miền Nam cũng được đề cập đến trong các bài viết, các báo cáo tổng kết, bảng tóm tắt thành tích của phụ nữ, trong các bài phát biểu đánh giá về vai trò của phụ nữ

- Những công trình, bài viết, luận án tiến sĩ về phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

- Làm rõ quan điểm, chủ trương và sự chỉ đạo thực hiện công tác vận động phụ nữ của

Đảng ở vùng giải phóng trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, từ đó rút ra những kinh nghiệm phục vụ công tác vận động phụ nữ trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ của luận văn

- Tập hợp hệ thống tư liệu về công tác vận động phụ nữ của Đảng trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược

- Trình bày quá trình Đảng lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện công tác vận động phụ nữ ở vùng giải phóng từ năm 1961 đến năm 1968

- Khẳng định những thành tựu và hạn chế trong quá trình lãnh đạo chỉ đạo thực hiện công tác vận động phụ nữ của Đảng ở vùng giải phóng từ năm 1961 đến năm 1968

- Rút ra những đặc điểm và những kinh nghiệm phục vụ công tác vận động phụ nữ của Đảng trong giai đoạn hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Quan điểm, chủ trương của Đảng về công tác vận động phụ nữ ở vùng tự do trong kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, quá trình chỉ đạo thực hiện và các kinh nghiệm của công tác vận động phụ nữ của Đảng ở vùng giải phóng từ năm 1961 đến năm 1968

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: vấn đề vận động phụ nữ của Đảng ở vùng giải phóng

Về thời gian: Từ năm 1961 khi Hội Phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời

đến năm 1968, khi đánh bại “cuộc chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ

Về không gian: Ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam

5 Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và nguồn tư liệu

Cơ sở lý luận của luận văn là Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về

công tác vận động quần chúng

Phương pháp nghiên cứu: phương pháp lịch sử, phương pháp logic, và các phương

pháp khác như phương pháp phân tích tổng hợp, phương pháp thống kê, so sánh…

Nguồn tư liệu: Các văn kiện Đại hội, các Nghị quyết của BCH TW Đảng, các văn

kiện Đại hội, NQ Hội nghị của Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam, các bài viết của Hồ Chí Minh và các tài liệu khác có liên quan đến công tác vận động phụ nữ Các hồi ký của các cán bộ lão thành cách mạng của Hội LHPN Việt Nam, Hội LHPN giải phóng miền Nam Việt Nam, những người trực tiếp làm công tác phụ vận trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Nguồn tài liệu lưu trữ tại bảo tàng, các báo cáo tổng kết phong trào phụ nữ qua các năm

6 Đóng góp của đề tài

- Nêu lên quan điểm, chủ trương lãnh đạo, chỉ đạo công tác vận động phụ nữ của Đảng trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam thời kỳ 1961- 1968, thể hiện qua các văn kiện Đảng, các bài viết và nói của các đồng chí lãnh đạo cao cấp của Đảng

- Trình bày phong trào phụ nữ ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam trên cơ sở thực hiện đường lối chủ trương của Đảng thời kỳ 1961 - 1968, qua đó làm nổi bật vai trò, sự đóng góp của phụ nữ vùng giải phóng đối với sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất

Tổ quốc

- Đánh giá, nhận xét về thành công, hạn chế trong lãnh đạo, chỉ đạo công tác vận động phụ nữ của Đảng ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam và đúc rút các kinh nghiệm lịch

sử để vận dụng vào thực tế công tác phụ vận hiện tại

- Góp thêm nguồn sử liệu phục vụ công tác nghiên cứu về lịch sử Đảng, lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nói chung và lịch sử phong trào phụ nữ nói riêng

NỘI DUNG Chương 1: ĐẢNG VỚI CUỘC VẬN ĐỘNG PHỤ NỮ TRONG

VÙNG GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM GIAI ĐOẠN CHỐNG “CHIẾN

TRANH ĐẶC BIỆT” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1961 - 1965) 1.1 Vài nét về công tác vận động phụ nữ của Đảng trước năm 1961 và chủ trương vận động phụ nữ của Đảng ở vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn 1961 - 1965

1.1.1 Vài nét về công tác vận động phụ nữ của Đảng trước năm 1961

- Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam và Bác Hồ luôn quan tâm tới vấn đề vận động và lãnh đạo quần chúng phụ nữ đấu tranh Dưới sự lãnh đạo của Đảng, được Đảng giáo dục, tổ chức và rèn luyện, phong trào phụ nữ ngày càng phát triển

- Sau kháng chiến chống thực dân Pháp kết thúc, đế quốc Mỹ vào miền Nam Việt Nam, âm mưu chia cắt và xâm lược miền Nam Việt Nam với nhiều hình thức và thủ đoạn, tiến hành các chiến dịch đàn áp, khủng bố hết sức dã man phong trào cách mạng khiến cách mạng miền Nam phải trải qua những năm, tháng khó khăn nhất, trong đó phụ nữ miền Nam liên tiếp phải đương đầu với những thách thức nghiêm trọng

- Bộ Chính trị Ban Chấp hành TW Đảng đã đánh giá tình hình, đề ra nhiệm vụ của toàn Đảng và nhiệm vụ của Đảng bộ miền Nam trong cuộc chiến đấu mới

- Thực hiện chủ trương của Đảng và dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng,

phong trào đấu tranh của nhân dân miền Nam thời kỳ này tập trung vào các mục tiêu chính trị trong đó phụ nữ miền Nam là lực lượng nòng cốt, xung kích, tham gia tích cực vào các phong trào đấu tranh

- Nghị quyết 15 TW Đảng (1 - 1959) khẳng định con đường của cách mạng miền

Nam là kết hợp với lực lượng vũ trang để đánh đổ quyền thống trị của đế quốc và phong kiến, dựng lên chính quyền cách mạng của nhân dân

- Dưới ánh sáng Nghị quyết lần thứ 15 của TW Đảng, cuối năm 1959, đầu năm

1960, quần chúng phụ nữ cùng với nhân dân miền Nam đã vùng lên khởi nghĩa đồng loạt, phá tan ách kìm kẹp của địch, giành quyền làm chủ ở nhiều thôn, xã trên toàn miền Nam (tiêu biểu là cuộc đồng loạt khởi nghĩa của nhân dân Bến Tre (1 - 1960))

- Phong trào “đồng khởi” ở miền Nam đã: Đánh dấu một bước phát triển nhảy vọt quan trọng, chuyển cách mạng miền Nam sang thế tiến công, phát triển cao trào cách mạng ra khắp miền với sự kết hợp cả hai hình thức đấu tranh chính trị và đấu tranh quân sự Trong phong trào này, lực lượng phụ nữ luôn đi đầu trong các cuộc đấu tranh và đã hình thành một đội quân gồm toàn bộ quần chúng phụ nữ “đội quân tóc dài” - một nét độc đáo của cách mạng miền Nam

1.1.2 Chủ trương vận động phụ nữ của Đảng trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn chống “chiến tranh đặc biệt” của Mỹ (1961 - 1965)

- Để đối phó với chiến lược “chiến tranh đặc biệt” của đế quốc Mỹ, Đảng ta đã

chủ trương chuyển cuộc đấu tranh cách mạng ở miền Nam sang giai đoạn mới - giai đoạn tiến hành chiến tranh cách mạng Trong những thời điểm cụ thể, trước những diễn biến của tình hình cách mạng miền Nam, Đảng ta đã kịp thời đề ra những chủ trương, đường lối, chỉ đạo thích hợp với cuộc đấu tranh của quân và dân ta ở miền Nam

- Ngày 24 - 1 - 1961, Bộ Chính trị Ban chấp hành Trung ương Đảng đã ra chỉ thị

về phương hướng và nhiệm vụ công tác trước mắt của cách mạng miền Nam

- Từ ngày 8 đến ngày 11 tháng 3 năm 1961, ĐH đại biểu phụ nữ Việt Nam lần thứ III đã được tiến hành tại Thủ đô Hà Nội Đại hội đã đề ra 3 nhiệm vụ lớn cho phong trào phụ nữ Việt Nam

- Bài nói chuyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại ĐH phụ nữ toàn quốc lần thứ III (ngày 9 - 3 - 1961) Người rất quan tâm đến vấn đề đoàn kết, trong đó có vấn đề đoàn kết phụ nữ

- Ngày 8 - 3 - 1961, Hội Liên hiệp phụ nữ Giải phóng miền Nam Việt Nam

được thành lập Hội là ngọn cờ tập hợp, đoàn kết rộng rãi các tầng lớp phụ nữ trong Mặt trận dân tộc thống nhất, tiến hành đấu tranh chống đế quốc Mỹ và tay sai Là con

đường duy nhất của phụ nữ miền Nam đoàn kết chặt chẽ lại trong một tổ chức cùng với nhân dân kiên quyết đấu tranh đánh đổ đế quốc, tạo niềm vui, khí thế mới cho các tầng lớp phụ nữ miền Nam

- Từ ngày 6 đến ngày 12 tháng 12 năm 1962, Bộ Chính trị đã họp và đưa ra Nghị

quyết Về tình hình, phương hướng và nhiệm vụ công tác trước mắt của cách mạng miền Nam, tăng cường động viên toàn dân tham gia vào kháng chiến

- Ngày 5 - 5 - 1961, Xứ ủy Nam Bộ ra chỉ thị “về công tác vận động phụ nữ”

- Ngày 22 - 6 - 1963, Ban Binh vận Trung ương Cục Miền Nam ra chỉ thị chủ trương đẩy mạnh công tác binh vận, địch vận và phá ấp chiến lược đề câ ̣p công tác phu ̣ nữ

1.2 Quá trình chỉ đạo công tác vận động phụ nữ của Đảng giai đoạn 1961 -

- Đảng chỉ đạo phong trào chống dồn dân, chống gom dân, thu hút đông đảo chị

em phụ nữ tham gia Trong phong trào có nhiều tấm gương rất gan dạ như má Thạch Thị Thanh xã Châu Điền - Trà Vinh, các cuộc đấu tranh của chị em phụ nữ xã Nhị Long, Trà Vinh, của chị em phụ nữ miền Tây Nam Bộ

- Được sự lãnh đạo của TW Đảng và của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, trực tiếp là Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam, phong trào đấu tranh bảo vệ và mở rộng vùng giải phóng của chị em phụ nữ trong các vùng giải phóng diễn ra quyết liệt

- Đảng chỉ đạo quần chúng phụ nữ tích cực tham gia hơn nữa vào công tác đấu tranh vũ trang, đấu tranh du kích, xây dựng xã chiến đấu và bảo vệ xóm làng đã giải phóng Chị em tích cực hưởng ứng và tham gia đông đảo các công tác như xây dựng

xã chiến đấu, phá hoại, đào địa đạo, trồng cây gây rừng, tạo chướng ngại vật, tham gia chống phá ấp chiến lược, gia nhập các lực lượng quân đội…

- Chiến tranh du kích trong thời gian này thực sự trở thành vũ khí sắc bén và được các chị, các mẹ sử dụng hiệu quả, phong trào chiến tranh du kích được phát triển sôi nổi, đều khắp trong các tỉnh, tiêu biểu là phong trào của chị em miền Tây Nam Bộ, miền Tây (hình thành các đội nữ du kích như đội nữ du kích xã Lương Hoà (Trà Vinh), nữ du kích xã Lương Tân (Cần Thơ))

- Phong trào địa đạo của chị em phụ nữ ở khắp các xã vùng giải phóng lên rất mạnh, chị em phụ nữ tham gia đào hố đinh và đổ xi măng làm bàn chông đinh đánh giặc, xây dựng căn cứ của ta, phá hoại cơ sở địch và đạt nhiều thành tích

- Quán triệt và thực hiện Nghị quyết của Đảng, của TW Cục miền Nam, Ban Binh vận miền Nam và được sự lãnh đạo trực tiếp của các cấp hội phụ nữ, công tác binh vận được đông đảo chị em tham gia và đạt nhiều kết quả

- Phong trào đấu tranh của chị em phụ nữ vùng giải phóng miền Nam Việt Nam góp phần quan trọng vào thắng lợi của quân và dân ta trong việc bảo vệ và mở rộng vùng giải phóng miền Nam Việt Nam

1.2.2 Đảng chỉ đạo phong trào phụ nữ sản xuất và xây dựng vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn 1961 - 1965

- Phong trào thi đua “Phụ nữ 5 tốt” - phong trào phụ nữ thi đua đầu tiên và lớn

nhất được phát động trong kháng chiến chống Mỹ - được phát động trên toàn miền Nam đã nhanh chóng ăn sâu vào tầng lớp phụ nữ khắp các vùng giải phóng ở miền Nam Việt Nam

- Phong trào sản xuất, phong trào xây dựng nông thôn giải phóng được chị em phụ nữ hưởng ứng sôi nổi

- Chị em phụ nữ trong các vùng giải phóng ra sức xây dựng các vùng giải phóng

về mặt kinh tế có ý nghĩa quyết định đến việc xây dựng hậu phương tại chỗ đối với toàn bộ cuộc kháng chiến, chị em phụ nữ trong các vùng nông thôn giải phóng trở thành những người chiến sĩ trên mặt trận sản xuất nông nghiệp

- Đảng lãnh đạo, chỉ đạo quần chúng phụ nữ công tác y tế, văn hóa xã hội, chị em phụ nữ các vùng giải phóng còn tham gia và là lực lượng đông đảo nhất của công cuộc phát triển y tế, giáo dục và xã hội

 Trong những chủ trương, nghị quyết, chỉ thị của Đảng, phụ nữ luôn là một lực lượng cách mạng được đặc biệt chú trọng Sự quan tâm, động viên của Đảng đã động viên cao nhất tinh thần của quần chúng phụ nữ khắp miền Nam nói chung và chị em

phụ nữ trong các VGP nói riêng Được sự lãnh đạo của TW Đảng, TW cục miền Nam

và trực tiếp là của Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, của Hội LHPN giải phóng miền Nam, phong trào đấu tranh của phụ nữ miền Nam trong vùng giải phóng ngày càng lớn mạnh góp phần vào thắng lợi của quân và dân miền Nam trong chiến đấu chống “chiến tranh đặc biệt”

Chương 2: CÔNG TÁC VẬN ĐỘNG PHỤ NỮ CỦA ĐẢNG TRONG VÙNG GIẢI PHÓNG MIỀN NAM VIỆT NAM GIAI ĐOẠN CHỐNG “CHIẾN TRANH CỤC

BỘ” CỦA ĐẾ QUỐC MỸ (1965 - 1968) 2.1 Tình hình mới và chủ trương vận động phụ nữ của Đảng trong vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn chống “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ (1965 - 1968)

2.1.1 Tình hình mới

- Sau thất bại nặng nề trong chiến lược “Chiến tranh đặc biệt”, nhằm cứu vãn tình

thế chiến tranh, từ giữa năm 1965, đế quốc Mỹ ồ ạt đưa quân viễn chinh Mỹ và quân các nước đồng minh của Mỹ vào miền Nam, chuyển sang hình thức chiến tranh xâm lược kiểu mới “chiến tranh cục bộ”

- Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã dùng nhiều thủ đoạn vô cùng dã man và thâm độc

để đàn áp phong trào của nhân dân ta ở miền Nam Chúng điên cuồng dội bom, bắn pháo vào nhiều thành phố, thị xã, thị trấn, vùng ven và các ấp chiến lược

- Chị em phụ nữ trong các VGP nói riêng và chị em phụ nữ toàn miền Nam nói chung trở thành nạn nhân trực tiếp, đời sống của chị em phụ nữ gặp nhiều khó khăn

- Những âm mưu và thủ đoạn của đế quốc Mỹ khiến chị em phụ nữ rất căm thù giặc

Mỹ và tay sai, ngày càng mong muốn sớm chấm dứt chiến tranh, khát khao độc lập tự

động phụ nữ, đẩy mạnh hơn nữa phong trào của quần chúng phụ nữ tham gia vào đấu

tranh cách mạng

- Ngày 6 - 3 - 1965, Trung ương Cục miền Nam đã tổng kết công tác phụ vận và

ra Nghị quyết về công tác phụ vận nhằm đẩy mạnh phong trào phụ nữ tham gia kháng chiến chống Mỹ, cứu nước nhằm Đoàn kết chặt chẽ các tầng lớp phụ nữ trong mặt trận liên hiệp rộng rãi trên cơ sở phụ nữ công nông, cùng với toàn dân đẩy mạnh kháng chiến tiến lên nhằm thực hiện nhiệm vụ chính trị và mục tiêu cách mạng năm 1965 do Đảng đề ra, quyết tâm thực hiện khẩu hiệu “Tất cả để đánh giặc, tất cả để thắng giặc.”

- Ngày 8 - 6 - 1965, Ban Bí thư Trung ương ra Chỉ thị số 99-CT-TW về phương

hướng nhiệm vụ công tác vận động phụ nữ trước tình hình mới

- Ngày 27 - 12 - 1965 Ban chấp hành Trung ương họp Hội nghị lần thứ 12, nhận định tình hình và đề ra nhiệm vụ cho toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta trong giai đoạn

mới

- Đại hội phụ nữ toàn miền lần thứ nhất của Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam Việt Nam (diễn ra vào ngày 8 - 3 - 1965) đã tổng kết phong trào đấu tranh chính trị, vũ trang, binh vận, ba mũi giáp công của phụ nữ Sau Đại hội, Hội Liên hiệp

phụ nữ giải phóng miền Nam ra Hiệu triệu kêu gọi chị em phụ nữ toàn miền Nam

cũng như chị em phụ nữ trong các vùng giải phóng phát huy truyền thống đấu tranh của những người nữ công nhân Sicago, đẩy mạnh và mở rộng phong trào đấu tranh phản đối cuộc chiến tranh xâm lược bỉ ổi của chính phủ Mỹ ở Miền Nam Việt Nam

- Nghị quyết số 153/NQ-TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về Công tác cán

bộ nữ (ngày 1 - 10 - 1967)

- TW Cục Miền Nam ra chỉ thị về nhiệm vụ, yêu cầu, nội dung công tác binh vận,

đề cập vai trò xung kích của phụ nữ (12 - 1967)

- Ngày 2 - 12 - 1968, Trung ương Cục Miền Nam ra Chỉ thị: Tăng cường công tác vận động phụ nữ tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước Chỉ thị nhằm đẩy mạnh công tác phụ vận nhằm phát huy hơn nữa vai trò và khả năng cách mạng của phụ nữ Miền Nam trong tình hình mới, trong đó có chị em phụ nữ ở vùng giải phóng

2.2 Quá trình chỉ đạo công tác vận động phụ nữ của Đảng giai đoạn chống

“chiến tranh cục bộ” của Mỹ (1965 - 1968)

2.2.1 Đảng chỉ đạo phong trào phụ nữ chiến đấu bảo vệ và mở rộng vùng giải phóng miền Nam Việt Nam từ năm 1965 đến năm 1968

- Dưới sự lãnh đạo trực tiếp của các cấp uỷ Đảng và Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng đã động viên quần chúng phụ nữ trong các vùng giải phóng vận dụng những kinh nghiệm đấu tranh ở thời kỳ trước và có kế hoạch phát động đấu tranh ở từng địa phương phù hợp với tình hình thực tế

- Ở vùng nông thôn giải phóng, các cấp Hội phụ nữ đã đề ra phương hướng nhiệm

vụ tuyên truyền, động viên các tầng lớp phụ nữ kiên quyết bám đất, bám làng để chiến

đấu bảo vệ quê hương, thực hiện khẩu hiệu “một tấc không đi, một ly không rời” Phụ

nữ ở các địa phương tự mở nhiều hội nghị “Hiến kế diệt Mỹ”, phát động phong trào

“Thi đua diệt Mỹ”

- Chị em phụ nữ vùng giải phóng bước vào cuộc chiến đấu chống chiến lược

“chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ, cùng với nhân dân toàn miền Nam, chị em góp

phần vào thắng lợi của quân và dân ta trong chiến thắng mùa khô 1965 - 1966 và 1966

- 1967

- Năm 1966, khắp nơi ở miền Nam, chị em phụ nữ trong các vùng giải phóng nô nức giết giặc lập công, thi đua với chị em miền Bắc đang anh dũng tham gia chiến đấu

chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của giặc Mỹ

- Trong chiến tranh ác liệt chị em vừa phải chiến đấu bảo vệ vùng giải phóng vừa

là lực lượng chính của công tác phục vụ chiến trường, bất chấp quân địch ngày đêm phi pháo đe doạ tinh thần, hòng cắt đường chi viện cho chiến trường, chị em phụ nữ từ trong các vùng giải phóng vẫn ngày đêm mang vác, gánh gồng, băng rừng, lội suối chuyển lương ra mặt trận, cấp dưỡng nuôi quân, tiếp tế đạn dược, tiếp tế lương thực,

tải thương, xây dựng công sự

- Trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu thân năm 1968, có mười triệu lượt phụ nữ đã nổi dậy, từ thành thị đến nông thôn tham gia diệt ác phá kềm, đánh rã từng mảng ngụy quyền cơ sở, tấn công ào ạt vào thị xã, thị trấn uy hiếp kẻ thù Song song với mũi khởi nghĩa, hàng vạn phụ nữ đã cầm súng, trực tiếp tham gia mũi tiến

công quân sự

2.2.2 Đảng chỉ đạo phong trào phụ nữ sản xuất và xây dựng vùng giải phóng miền Nam Việt Nam giai đoạn 1965 - 1968

- Bước sang những năm tháng chiến đấu chống “chiến tranh cục bộ” của đế quốc

Mỹ, phong trào phụ nữ “5 tốt” tiếp tục được chị em hưởng ứng sôi nổi Với tinh thần

“phụ nữ hai miền cùng nhau thi đua đẩy mạnh phong trào “ba đảm đang” ở miền Bắc

và phong trào “năm tốt” ở miền Nam để cùng với toàn dân đẩy mạnh hơn nữa cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước”phong trào thi đua “5 tốt” không chỉ tăng cường tình đoàn kết thân ái giữa chị em phụ nữ, mà còn góp phần nâng cao trình độ, năng lực cách mạng cho chị emphong trào phụ nữ các tỉnh của miền Tây đều được tặng thưởng huân chương giải phóng

- Dưới sự lãnh đạo của các cấp hội phụ nữ, chị em không ngừng tham gia tổ chức cuộc sống sản xuất và chiến đấu ở những vùng mới giành được chính quyền

- Công tác y tế tiếp tục được các cấp hội phụ nữ quan tâm, nhất là công tác bảo vệ

bà mẹ và trẻ em, chị em phụ nữ là thành viên của Hội phụ nữ là lực lượng chủ yếu trong các công tác này ở Vùng giải phóng

- Trong sự nghiệp xây dựng văn hóa giáo dục, chị em phụ nữ vừa tích cực động viên vừa cùng với nhân dân ra sức khắc phục tình trạng trường lớp, tu bổ lại trường học, xóa nạn mù chữ cho nhân dân

- Chị em đã hăng hái tham gia xây dựng chính quyền cách mạng, nhất là ở những

ấp xã mới giành được chính quyền, quần chúng phụ nữ được giáo dục phát động đã tích cực tham gia xây dựng và bảo vệ chính quyền mới được thành lập

- Công tác đào tạo cán bộ nữ theo chủ trương của Đảng cũng được Hội LHPN hết sức chú trọng

- Công tác Hội mẹ chiến sĩ tiếp tục được đẩy mạnh trong cuộc chiến đấu chống

“chiến tranh cục bộ” và đã thu được nhiều thành tích đáng kể

 Bước vào những năm từ 1965 đến năm 1968, TW Đảng, TW Cục miền Nam

đã đề ra nhiều chủ trương, đưa ra nhiều Chỉ thị, Nghị quyết về công cuộc vận động phụ nữ toàn miền Nam tham gia mọi mặt kháng chiến, có tác động mạnh mẽ đến tinh thần đấu tranh, sức lao động sản xuất của chị em phụ nữ trong vùng giải phóng Phong trào đấu tranh của chị em phụ nữ trong các VGP diễn ra dưới nhiều hình thức phong phú với nhiều thành tích vẻ vang góp phần vào đánh bại chiến lược “chiến tranh cục bộ” của đế quốc Mỹ

Chương 3: ĐÁNH GIÁ CHUNG VÀ CÁC KINH NGHIỆM CHỦ YẾU

3.1 Đánh giá chung

3.1.1 Về thành tựu và nguyên nhân

- Công tác vận động phụ nữ của Đảng thời kỳ 1961 - 1968 đã vận động được đông đảo quần chúng phụ nữ vùng giải phóng tham gia vào mọi mặt của kháng chiến

- Thực hiện theo chủ trương của Đảng, sự kiện Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam Việt Nam ra đời (8 - 3 - 1961) là một thành tựu, một thắng lợi lớn của Đảng trong quá trình vận động, lãnh đạo phong trào phụ nữ miền Nam

- Dưới sự lãnh đạo của Đảng, của Trung ương Hội phụ nữ và trực tiếp là của Hội Liên hiệp phụ nữ giải phóng miền Nam Việt Nam, các tầng lớp phụ nữ miền Nam trong vùng giải phóng đã tạo nên các phong trào thi đua sâu rộng tiêu biểu như phong trào “phụ nữ 5 tốt”, phong trào Hội mẹ chiến sĩ…

- Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ nữ, xây dựng tổ chức phụ nữ trong những năm 1961 - 1968 thu được nhiều kết quả, nhất là xây dựng cơ sở tổ chức phụ nữ ở vùng giải phóng

- Dưới sự lãnh đạo của Đảng, có được sự tuyên truyền, giáo dục, động viên thường xuyên của các cấp Hội phụ nữ, chị em phụ nữ trong vùng giải phóng đã góp phần xây dựng được một hậu phương tại chỗ vững chắc phục vụ đắc lực cho tiền tuyến trong cuộc chiến đấu của quân và dân ta ở miền Nam đánh bại hai chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ (chiến tranh đặc biệt và chiến tranh cục bộ)

3.1.2 Về hạn chế và nguyên nhân

- Công tác đào tạo cán bộ phụ nữ của Đảng thời kỳ 1961 - 1968 chưa đáp ứng đủ nhu cầu của phong trào, việc đào tạo không duy trì được thường xuyên và nhiều nội dung đào tạo chưa thật hoàn chỉnh

- Công tác tuyên truyền, vận động sâu rộng đều khắp quần chúng phụ nữ còn ít, thường chú ý phát động những vấn đề về công tác trước mắt, xem nhẹ những vấn đề

cơ bản, lâu dài

- Việc động viên quần chúng phụ nữ tham gia các mặt chiến đấu vũ trang, chiến tranh du kích vẫn còn ít, chưa thiết thực và chưa đều khắp

- Cùng với những thành tích đạt được, phong trào Hội mẹ chiến sĩ ở vùng giải phóng vẫn còn một số thiếu sót lớn về mặt lãnh đạo