CHƯƠNG VI: KIM LOẠI KIỀM, KIM LOẠI KIỀM THỔ, NHÔM A. KIẾN THỨC KẾ THỪA - Viết cấu hình electron từ đó xác định vị trí kim loại trong bảng tuần hoàn. - Tính chất hóa học chung của kim loại. - Bài toán về C%, CM, m, %m, %n, M, V. B. KIẾN THỨC CƠ BẢN TRỌNG TÂM: I. KIM LOẠI KIỀM 1. Vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu hình e ngtử: - Kloại kiềm thuộc nhóm IA gồm Li, Na, K, Rb, Cs. Đứng đầu mỗi chu kì (trừ chu kì 1). - Cấu hình e ngoài cùng tổng quát: ns1 Có 1e lớp ngoài cùng, số oxihóa +1 trong hợp chất. 2. Tính chất vật lí: Màu trắng bạc, mềm, mềm nhất là Cs. Kiểu mạng tinh thể lập phương tâm khối.
Trang 1CHƯƠNG VI: KIM LOẠI KIỀM, KIM LOẠI KIỀM THỔ, NHÔM
A KIẾN THỨC KẾ THỪA
- Viết cấu hình electron từ đó xác định vị trí kim loại trong bảng tuần hoàn
- Tính chất hóa học chung của kim loại
- Bài toán về C%, CM, m, %m, %n, M, V
B KIẾN THỨC CƠ BẢN TRỌNG TÂM:
I KIM LOẠI KIỀM
1 Vị trí trong bảng tuần hoàn, cấu hình e ngtử:
- Kloại kiềm thuộc nhóm IA gồm Li, Na, K, Rb, Cs Đứng đầu mỗi chu kì (trừ chu kì 1)
- Cấu hình e ngoài cùng tổng quát: ns1 Có 1e lớp ngoài cùng, số oxihóa +1 trong hợp chất
2 Tính chất vật lí: Màu trắng bạc, mềm, mềm nhất là Cs Kiểu mạng tinh thể lập phương tâm
VD: Đốt cháy hoàn toàn m(g) Na cần dùng 3,36 (l) khí clo ( ở đktc) m có giá trị là:
Đặc biệt Na + O2 (khô) → Na2O2 (natri peoxit)
- Tác dụng với axít: Với axít HCl, H2SO4 loãng
2 M + 2HCl → 2MCl + H2↑
VD: Hòa tan hoàn toàn 7,8g một kim loại kiềm A trong bình đựng dd HCl có dư thu được 2,24 lít khí hiđro( ở đktc) A là:
- Tác dụng với nước: (tan trong nước) 2M + 2H2O → 2MOH + H2
VD: Hòa tan hoàn toàn 4,6g Na trong bình đựng nước có dư thu được V lít khí hiđro( ở đktc) Vcó giá trị là:
VD: Hòa tan hoàn toàn 11,5g một kim loại kiềm A trong bình đựng nước có dư thu được 5,6 lít khí hiđro( ở đktc) A là:
- Tác dụng với dung dịch muối:VD: Na +d2 CuSO4 hiện tượng sủi bọt khí và kết tủa màu xanh
2Na + 2H2O → 2NaOH + H2↑ sủi bọt2NaOH + CuSO4→ Na2SO4 + Cu(OH)2↓xanh
4 Ứng dụng của kim loại kiềm
- Hợp kim Na, K dùng làm chất trao đổi nhiệt trong lò pư hạt nhân
- Cs dùng để chế tạo tế bào quang điện
- Kim loại kiềm chế tạo chất chống nổ cho xăng
5 Điều chế kim loại kiềm
* Nguyên tắc : Khử ion kim loại kiềm trong hợp chất M+ + 1e → M
* Phương pháp : đpnc muối halogenua hoặc hiđroxit
MCl đpnc → 2M + Cl2↑; 4MOH đpnc → 4M + O2↑ + 2H2O
Kim loại kiềm thu được ở cực âm( catot); Cl2, O2 thu được ở cực dương(anot)
Trang 2II Natrihidroxit: NaOH
1 Tính chất:
- NaOH là chất rắn không màu, dễ hút ẩm, dễ nóng chảy, tan nhiều trong nước.
- NaOH là một bazơ mạnh, phân li hoàn toàn thành ion khi tan trong nước.
Ta có 2 muối NaHCO3 và Na2CO3 pthh (1) và (2)
Áp dụng: - Cho 0,2mol NaOH tác dụng với 0,1mol CO2 ta thu được muối nào ?
- Cho 0,2mol NaOH tác dụng với 0,15mol CO2 ta thu được muối nào ?
- Cho 0,2mol NaOH tác dụng với 0,3mol CO2 ta thu được muối nào ?
VD3: 2NaOH + CuSO4 → Cu(OH)2 +Na2SO4
Ptđp: 2NaCl + 2H2O H2 + 2NaOH + Cl2
III.Natrihidro cacbonat và natricacbonat:
1 Muối natrihidrocacbonat: NaHCO 3
- là chất rắn màu trắng ít tan trong nước, bị phân huỷ ở nhiệt độ cao.
2NaHCO3 →t0 Na2CO3 + CO2 + H2O
- Là muối của axit yếu, không bền, tác dụng với axit mạnh.
VD: NaHCO3 + HCl NaCl + CO2 + H2O (1)
- Là muối axit nên pư được với dung dịch bazơ
VD: NaHCO3 + NaOH → Na2CO3 + H2O (2)
=> Phản ứng (1) và (2) chứng minh NaHCO3 lưỡng tính
2 Natricacbonat: Na 2 CO 3 (Xô đa)
- Là chất rắn màu trắng dễ tan trong nước, không phân huỷ ở nhiệt độ cao.
- Là muối của axit yếu nên pư với axit mạnh.
Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2 +H2O
- dd Na2CO3 có môi trường kiềm ( pH>7 )
Trang 3IV KIM LOẠI KIỀM THỔ:
1 Vị trí và cấu tạo:
- Thuộc nhóm IIA gồm: Be, Mg, Ca, Sr, Ba.
- Kiểu mạng tinh thể: không giống nhau.
3 Tính chất hoá học: KLK thổ có tính khử mạnh, nhưng yếu hơn KLK Tính khử tăng dần từ
VD: Hòa tan hoàn toàn 1,2g một kim loại kiềm thổ A trong bình đựng dung dịch HCl có
dư thu được 1,12 lít khí hiđro( ở đktc) A là:
- Tác dụng với nước:
+ Be không pư ( Be không tan trong nước)
+ Mg: pứ chậm ở nhiệt độ thường Mg + H2O MgO + H2 ( Mg không tan trong nước)
+ Ca, Sr, Ba pư ở nhiệt độ thường (Ca, Sr, Ba tan trong nước)
Kim loại kiềm thổ thu được ở cực âm( catot); halogen thu được ở cực dương(anot)
V HỢP CHẤT CỦA KIM LOẠI KIỀM THỔ:
1 Canxi oxit: CaO( còn gọi là vôi sống)
- Là chất rắn màu trắng, tan trong nước.
- Là oxit bazơ: H2O + CaO → Ca(OH)2 CaO + 2HCl → CaCl2 + H2O
CO2 + CaO → CaCO3
- Điều chế từ đá vôi (CaCO3 ) CaCO3
o
t
→
¬ CaO + CO2
2 Canxi hidroxit: (còn gọi là vôi tôi):
- Là chất rắn màu trắng, ít tan trong nước
Trang 4VD: Ca(OH)2 + HNO3 → Ca(OH)2 + CuSO4 →
3 Canxicacbonat: (còn gọi là đá vôi):
- Là chất rắn màu trắng không tan trong nước.
- Là muối của axit yếu nên pư với những axit mạnh hơn.
VD: CaCO3 + HCl → CaCO3 + CH3COOH →
- Phản ứng với CO2 và H2O: CaCO3 + CO2 + H2O ¬ 12→ Ca(HCO3)2
+ Phản ứng (1) giải thích sự xâm thực đá vôi và tạo thạch nhũ trong các hang động
+ Phản ứng (2) giải thích sự tạo cặn trong ấm đun nước
4 Canxi sunfat: CaSO4
- là chất rắn, màu trắng , ít tan trong nước.
- tuỳ theo lượng nước kết tinh mà ta có 3 loại:
+ CaSO4.2H2O: thạch cao sống
+ CaSO4 H2O( hoặc CaSO4.0,5H2O): thạch cao nung
+ CaSO4 : thạch cao khan
5 Nước cứng:
VD: Nước sông, suối, ao, hồ, giếng,…
+ Nước có chứa ít hoặc không chứa các ion trên gọi là nước mềm
VD: Nước mưa, nước cất
- Phân loại nước cứng:
+ Nước cứng tạm thời: là nước cứng có chứa anion HCO3-
Vd: Nước có chứa muối Ca(HCO3)2 , Mg(HCO3)2
+ Nước cứng vĩnh cữu: là nước cứng có chứa các anion Cl-, SO42- hoặc cả 2
Vd: Nước có chứa muối CaCl2, CaSO4,
+ Nước cứng toàn phần: Là nước cứng chứa cả tính cứng tạm thời và vĩnh cửu
a) Đối với nước cứng tạm thời:
Đun sôi trước khi dùng: M(HCO3)2 →t0 MCO3 + CO2 + H2O lọc bỏ kết tủa được nước mềm
Dùng nước vôi trong vừa đủ: Ca(HCO3)2 + Ca(OH)2 CaCO3 + 2H2O
b) Đối với nước cứng vĩnh cữu và toàn phần: dùng các dung dịch Na2CO3, Na3PO4 để làm
mềm nước
M2+ + CO32- → MCO3 ↓ M2+ + 2PO43- → M3(PO4)2 ↓
+ Phương pháp trao đổi ion: cho nước cứng đi qua chất trao đổi ion (ionit), chất này hấp
Trang 52 Tính chất vật lí của nhôm: Màu trắng bạc, mềm, nhẹ
3 Tính chất hoá học: Al là kim loại có tính khử mạnh (yếu hơn KLK, KLK thổ)
a) Tác dụng với phi kim: tác dụng trực tiếp và mãnh liệt với nhiều phi kim.
Vd: 4Al + 3O2 → 2Al2O3 ; 2 Al + 3Cl2 → 2AlCl3
b) Tác dụng với axit:
- Với các dung dịch axit HCl, H2SO4loãng:
Vd: 2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2; 2Al + 3 H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3 H2
Pt ion: 2Al + 6H+ → 2Al3+ + 3H2
- Với dung dịch HNO3, H2SO4 đặc:
+ Al không pư với HNO3 đặc nguội, H2SO4 đặc nguội
+ Với các axit HNO3 đặc nóng, HNO3 loãng, H2SO4 đặc nóng: Al khử được N+5 và
6
+
S xuống những mức oxi hoá thấp hơn Al + 6HNO3 đ →t0 Al(NO3)3 + 3NO2 + 3H2O
c) Tác dụng với H 2 O: 2Al + 6H2O → 2Al(OH)3 + 3 H2 (Nhôm không tan trong nước) vì:
phản ứng dừng lại nhanh do có lớp Al(OH)3 không tan trong H2O bảo vệ lớp nhôm bên trong
d) Tác dụng với oxit kim loại: (phản ứng nhiệt nhôm)
Ở nhiệt độ cao, Al khử được nhiều ion kim loại kém hoạt dộng hơn trong oxit (FeO, CuO, .) thành kim loại tự do
VD: Fe2O3 + 2Al →t0 Al2O3 + 2Fe
e) Tác dụng với bazơ: nhôm tác dụng với dung dịch bazơ mạnh: NaOH, KOH,
VD1: Hòa tan 5,4g Al trong ddHCl dư thu được V(lit) Hiđro ở đktc V có giá trị là:
VD2: Hòa tan m(g) Al trong ddHCl dư thu được 3,36(lit) Hiđro ở đktc m có giá trị là:
4 Sản xuất : ptđp: Al2O3 đpnc → 2Al + 3/2 O2
VII Hợp chất của nhôm:
1 Nhôm oxit: Al 2 O 3
- Là chất rắn màu trắng, không tan trong nước.
+ Tinh thể Al2O3 khan là đá quý rất cứng: corindon trong suốt, không màu
+ Đá rubi (hồng ngọc): màu đỏ
+ Đá saphia: màu xanh.(Có lẫn TiO2 và Fe3O4)
+ Emeri (dạng khan) độ cứng cao làm đá mài
* Tính chất hoá học:
- Al 2 O 3 là hợp chất rất bền: Al2O3 là hợp chất ion, ở dạng tinh thể nó rất bền về mặt hoá học
- Al 2 O 3 là chất lưỡng tính:
+ Tác dụng với axit mạnh: HCl, HNO3,…
VD: Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O
+ Tác dụng với các dung dịch bazơ mạnh: NaOH, KOH
Trang 6VD: Al2O3 + 2NaOH → 2NaAlO2 + H2O
2 Nhôm hidroxit: Al(OH) 3
a) Kém bền với nhiệt: 2Al(OH)3 →0
t Al2O3 + 3 H2O
b) Là hợp chất lưỡng tính
- Tác dụng với axit mạnh: HCl, HNO3,…
VD: 3 HCl + Al(OH)3 → AlCl3 + 3H2O
- Tác dụng với các dung dịch bazơ mạnh :
VD: Al(OH)3 + NaOH → NaAlO2 + 2H2O
3 Nhôm sunfat: Al 2 (SO 4 ) 3
- Quan trọng là phèn chua: Công thức hoá học: K2SO4.Al2(SO4)3.24H2O hay KAl(SO4)2.12H2O
- Phèn chua được dùng trong công nghiệp thuộc da, CN giấy, chất cầm màu, làm trong nước
- dd Al2(SO4)3 có pH< 7, môi trường axit
Trang 7CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
KIM LOẠI KIỀM Câu 1 Kim loại kiềm có nhiệt độ nóng chảy thấp và mềm là do yếu tố nào sau đây?
B Thể tích nguyên tử lớn và khối lượng nguyên tử nhỏ
C Điện tích của ion nhỏ (+1), mật độ electron thấp, liên kết kim loại kém bền
D Tính khử mạnh hơn các kim loại khác
Câu 2 Để bảo quản các kim loại kiềm cần phải làm gì?
A Ngâm chúng vào nước B Giữ chúng trong lọ có nắp đậy kín
C Ngâm chúng trong rượu nguyên chất D Ngâm chúng trong dầu hoả
Câu 3 Điện phân muối clorua kim loại kiềm nóng chảy thu được 1,792 lit khí (đktc) ở anot và
6,24 gam kim loại ở catot Công thức hoá học của muối đem điện phân là:
Câu 4 Có dung dịch NaCl trong nước Quá trình nào sau đây biểu diễn sự điều chế kim loại
Na từ dung dịch trên?
A Điện phân dung dịch
B Dùng kim loại K đẩy Na ra khỏi dung dịch
C Nung nóng dung dịch để NaCl phan huỷ
D Cô cạn dd và điện phân NaCl nóng chảy
Câu 5 Khi cho dung dịch NaOH vào dung dịch muối nitrat nào thì không thấy kết tủa?
A Cu(NO3)2 B Fe(NO3)3 C AgNO3 D Ba(NO3)2
Câu 6 Trong các phản ứng sau, phản ứng nào trong đó ion Na+ bị khử thành nguyên tử Na :
A 4Na + O2 → 2Na2O B 2Na+2H2O → 2NaOH+H2
C 4NaOH → 4Na+O2 + 2H2O D 2Na+H2SO4→Na2SO4+H2
Câu 7 Quá trình nào sau đây, ion Na+ không bị khử?
A Điện phân NaCl nóng chảy B Điện phân dung dịch NaCl trong nước
C Điện phân NaOH nóng chảy D Điện phân NaBr nóng chảy
Câu 8 Quá trình nào sau đây, ion Na+ bị khử?
A Dung dịch NaOH tác dụng với dung dịch HCl
B Điện phân NaCl nóng chảy
C Dung dịch Na2CO3 tác dụng với dụng HCl
D Dung dịch NaCl tác dụng với dd AgNO3
Câu 9 Phương trình 2Cl- + 2H2O →2OH- + H2 + Cl2 xảy ra khi nào?
A.Cho NaCl vào nước
B Điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn xốp (điện cực trơ)
C Điện phân dung dịch NaCl không có màng ngăn xốp (điện cực trơ)
D A, B, C đều đúng
Câu 10 Trong quá trình điện phân dung dịch NaCl, ở cực âm xảy ra quá trình gì?
A Sự khử ion Na+ B Sự oxi hoá ion Na+
C Sự khử phân nước D Sự oxi hoá phân tử nước
Câu 11 Trong quá trình điện phân dung dịch KBr, phản ứng nào sau đây xảy ra ở cực dương ?
A Ion Br- bị oxi hoá B Ion Br- bị khử
C Ion K+ bị oxi hoá D Ion K+ bị khử
Câu 12 Cho 6,08 gam hỗn hợp NaOH và KOH tác dụng hết với dung dịch HCl tạo ra 8,30gam
hỗn hợp muối clorua Số gam hiđroxit trong hỗn hợp lần lượt là bao nhiêu?
A 2,4gam và 3,68gam B 1,6gam và 4,48gam
C 3,2gam và 2,88gam D 0,8gam và 5,28 gam
Trang 8Câu 13 Hoà tan 4,6 gam Na kim loại vào nước có dư thu được V lít khí (ở đktc) Giá trị V là:
A 2,24 lit B 1,12 lit C 4,48 lit D 22,4 lit
Câu 14 Nung nóng 100 gam hỗn hợp gồm Na2CO3 và NaHCO3 cho đến khối lượng không đổi
còn lại 69 gam chất rắn Thành phần % khối lượng mỗi chất trong hỗn hợp đầu là
A 63% và 37% B 84% và 16% C 42% và 58% D 21% và 79%
Câu 15 Cách nào sau nay không điều chế được NaOH:
A Cho Na tác dụng với nước
B Cho dung dịch Ca(OH)2 tác dụng với dung dịch Na2CO3
C Điện phân dung dịch NaCl không có màng ngăn xốp (điện cực trơ)
D Điện phân dung dịch NaCl có màng ngăn xốp (điện cực trơ)
Câu 16 Những đặc điểm nào sau đây là chung cho các kim loại kiềm?
A Bán kinh nguyên tử B Số lớp electron
C Số electron ngoài cùng của nguyên tử D Điện tích hạt nhân của nguyên tử
Câu 17 Những đặc điểm nào sau đây không phải là chung cho các kim loại kiềm?
A Số oxi hoá của nguyên tố trong hợp chất
B Số lớp electron
C số electron ngoài cùng của nguyên tử
D Cấu tạo đơn chất kim loại
Câu 18 Kim loại mềm nhất là:
Câu 19: Kim loại M có hóa trị I Cho 5,85g kim loại này tác dụng hết với nước sinh ra 1,68 lít
H2 (đktc) M có nguyên tử khối là: A 85,5 B 39 C 23 D 7
Câu 20 M là kim loại phân nhóm chính nhóm I ; X là clo hoặc brom.Nguyên liệu để điều chế
kim loại nhóm I là:
A MX B MOH C MX hoặc MOH D MCl
Câu 21 Cho rất từ từ 1 mol khí CO2 vào dung dịch chứa 2 mol NaOH cho đến khi vừa hết khí
CO2 thì khi ấy trong dung dịch có chất nào?
A Na2CO3 B NaHCO3 C Na2CO3 và NaOH dư D B, C đều đúng
Câu 22 Thêm từ từ từng giọt dung dịch chứa 0,05mol HCl vào dung dịch chứa 0,06 mol
Na2CO3 Thể tích khí CO2 (đktc) thu được bằng bao nhiêu lit?
A 0,000 lit B 1,120 lit C 0,560 lit D 1,344lit
Câu 23 Nhóm các kim loại nào sau đây đều tác dụng với nước lạnh tạo dung dịch kiềm?
A Na, K, Mg, Ca B, Be, Mg, Ca, Ba C Ba,Na, K, Ca D K, Na, Ca, Zn
Câu 24 Tính chất hoá học chung của các kim loại kiềm, kiềm thổ, nhôm là gì?
A Tính khử mạnh B Tính khử yếu C Tính oxi hoá yếu D Tính oxi hoá mạnh
Câu 25 Các ion nào sau đây đều có cấu hình 1s22s22p6?( Biết Na(Z=11); Mg(Z=12);Al(Z=13); K(Z= 19; Ca(Z=20))
A Na+, Ca2+, Al3+ B K+, Ca2+, Mg2+ C Na+, Mg2+, Al3+ D Ca2+, Mg2+, Al3+
Câu 26: Tính chất nào nêu dưới nay sai khi nói về 2 muối NaHCO3 và Na2CO3 ?
A Cả 2 đều dễ bị nhiệt phân
B Cả 2 đều tác dụng với axit mạnh giải phóng khí CO2
C Cả 2 đều bị thủy phân tạo môi trường kiềm
D Chỉ có muối NaHCO3 tác dụng với kiềm
Câu 27: Điện phân dung dịch muối nào thì điều chế được kim loại tương ứng?
A NaCl B AgNO3 C CaCl2 D MgCl2
Câu 28 Phương trình điện phân nào sau đây sai?
Trang 9A 2ACln →đpnc 2A + nCl2
B 2NaCl + 2H2O→ H2 + Cl2 + 2NaOH (có vách ngăn)
C 4MOH đpnc → 4M + 2H2O
D 4AgNO3 + 2H2O → 4Ag + O2 + 4HNO3
Câu 29 Muốn điều chế Na, hiện nay người ta có thể dùng phản ứng nào trong các phản ứng
sau?
A CO + Na2O →t0cao
2Na+CO2 B 4NaOH đpnc → 4Na + 2H2O + O2
C 2NaCl →đpnc 2Na+Cl2 D B và C đều đúng
Câu 30 Hiện tượng nào đã xảy ra khi cho Na kim loại vào dung dịch CuSO4?
A Sủi bọt không màu và có kết tủa màu xanh
B Bề mặt kim loại có màu đỏ, dung dịch nhạt màu
C Sủi bọt khí không màu và có kết tủa màu đỏ
D Bề mặt kim loại có màu đỏ và có kết tủa màu xanh
Câu 31 Phát biểu nào dưới đây không đúng?
A Kim loại kiềm gồm Li, Na, K, Ra, Cs và Fr
B Kim loại kiềm thuộc nhóm IA của bảng tuần hoàn
C Các kim loại kiềm đều các cấu hình electron hoá trị là ns1
D Trong hợp chất, kim loại kiềm có mức oxi hoá +1
Câu 32: Điều chế kim loại kiềm người ta dùng phương pháp nào sau đây?
Câu 33: Hòa tan 4,7g K2O vào 195,3g nước Nồng độ phần trăm của dung dịch thu được là:
Câu 34 Nếu M là nguyên tố thuộc nhóm IA thì hiđoxit của nó có công thức là :
A MOH B M(OH)2 C M(OH)3 D M2O
Câu 35 Cho hỗn hợp các kim loại kiềm Na, K hoà tan hết vào nước được dung dịch A và
0,672 lit khí H2(đktc) Thể tích dung dịch HCl 0,1M cần để trung hoà hết một phần ba thể tích dung dịch A là :
A 100ml B 200ml C 300ml D 600ml
Câu 36 Hoà tan m gam Na kim loại vào nước thu được dung dịch A Trung hoà dung dịch A
cần 100ml dung dịch H2SO41M Giá trị m là:
A 2,3gam B 4,6gam C 6,9 gam D.9,2gam
Câu 37 Ứng dụng nào mô tả dưới đây không thể là ứng dụng của kim loại kiềm?
A Mạ bảo vệ kim loại B Tạo hợp kim dùng trong thiết bị báo cháy
C Chế tạo tế bào quang điện D Điều chế một số kim loại khác bằng phương pháp nhiệt luyện
Câu 38 Dung dịch nào dưới đây không làm đổi màu quỳ?
A NaOH B NaCl C Na2CO3 D NH4Cl
Câu 39: Cách nào sau đây điều chế được Na kim loại:
A Điện phân dung dịch NaCl B Điện phân NaOH nóng chảy
C Cho khí H2 đi qua Na2O nung nóng D A, B, C đều sai
Câu 40 Những nguyên tố trong nhóm IA của bảng tuần hoàn được sắp xếp theo trình tự tăng
dần của đại lượng nào?
A Nguyên tử khối B Bán kính nguyên tử
C Điện tích hạt nhân của nguyên tử D Số oxi hoá
Câu 41 Nguyên tố nào sau đây chỉ có ở trạng thái hợp chất trong tự nhiên?
Trang 10A Au B Na C Ne D Ag
Câu 42 Nếu M là nguyên tố thuộc nhóm IA thì oxit của nó có công thức là :
A MO2 B M2O3 C MO D M2O
Câu 43 Cho a mol CO2 hấp thụ hoàn toàn vào dung dịch chứa 2a mol NaOH Dung dịch thu
được có giá trị pH là:
A Không xác định B > 7 C < 7 D = 7
Câu 44 Ion Na+ thể hiện tính oxi hóa trong phản ứng nào:
A 2NaCl dpnc → 2Na + Cl2 B NaCl + AgNO3 → NaNO3 + AgCl
C 2 NaNO3 →t0 2NaNO2 + O2 D Na2O + H2O → 2NaOH
Câu 45 Tác dụng nào sau đây không thuộc loại phản ứng oxi hoá-khử ?
A Na + HCl B Na + H2O C Na + O2 D Na2O + H2O
Câu 46 Phản ứng nào sau đây không tạo ra hai muối?
A CO2 + NaOH dư B NO2 + NaOH dư
Câu 47 NaOH có thể dùng làm khô chất khí nào trong số các khí sau?
Câu 48: Kim loại kiềm có cấu tạo mạng tinh thể:
A Lập phương tâm diện
B Lập phương tâm khối (Na, K) và lập phương tâm diện (Rb, Cs)
C Lập phương tâm khối
D Lục phương
Câu 49: Cho 3,9g K tác dụng với 101,8 g nước Nồng độ phần trăm của dung dịch thu được là:
Câu 50: Nước Javel có chứa muối nào sau đây ?
A NaCl B NaCl + NaClO C NaClO D NaCl + NaClO3
Câu 51 Hoà tan 19,5 gam Kali kim loại vào dd HCl có dư thu được V lít khí (ở đktc )
Giá trị V là:
A 2,24 lit B 3,36 lit C 4,48 lit D 5,6 lit
Câu 52 Hoà tan m gam Kali kim loại vào dd HCl có dư thu được 2,24 lít khí (ở đktc )
Giá trị m là:
A 7,8gam B 3,9gam C 6,9 gam D 4,6gam
KIM LOẠI KIỀM THỔ Câu 1 Trong những câu sau đây, câu nào không đúng đối với nguyên tử kim loại kiềm thổ?
Theo chiều tăng dần của điện tích hạt nhân thì:
A Bán kính nguyên tử tăng dần B Năng lượng ion hoá giảm dần
C Khối lượng riêng tăng dần D Thế điện cực chuẩn tăng dần
Câu 2 Các nguyên tố trong cặp nguyên tố nào sau đây có tính chất hoá học tương tự nhau?
A Mg và S B Mg và Ca C Ca và Br2 D S và Cl2
Câu 3 Ở trạng thái cơ bản, nguyên tử kim loại kiềm thổ có số electron hoá trị bằng:
A 1 e B 2e C 3e D 4e
Câu 4 Trong nhóm kim loại kiềm thổ:
A Tính khử của kim loại tăng khi bán kính nguyên tử tăng
B Tính khử của kim loại tăng khi bán kính nguyên tử giảm
C Tính khử của kim loại giảm khi bán kính nguyên tử tăng
Trang 11D Tính khử của kim loại tăng khi bán kính nguyên tử giảm
Câu 5 Khi so sánh tính chất của Ca và Mg, câu nào sau đây không đúng?
A Số electron hoá trị bằng nhau B Đều tác dụng với nước ở nhiệt độ thường
C Oxit đều có tính chất oxit bazơ D Đều được điều chế bằng cách điện phân clorua nóng chảy
Câu 6 Điều phát biểu nào sau đây không đúng ?
A Nguyên tử Ca bị oxi hoá khi Ca tác dụng với H2O
B Ion Ca2+ bị khử khi điện phân Cal2 nóng chảy
C Ion Ca2+ không bị oxi hoá hoặc khử khi Ca (OH)2 tác dụng với HCl
D Nguyên tử Ca bị khử khi Ca tác dụng với H2
Câu 7 Cho 10 gam một kim loại kiềm thổ tác dụng hết với nước thoát ra 5,6 khi (đktc) Kim
loại kiềm thổ đó là :
Câu 8 Kim loại kiềm thổ M tác dụng hết với 2,24 lit (đktc) khí Cl2 tạo ra 9,5 gam muối M là:
Câu 9 Chất nào có thể làm mềm nước cứng toàn phần ?
A HCl B Ca(OH)2 C Na2CO3 D NaOH
Câu 10: Cặp nào chứa 2 chất đều có khả năng làm mềm nước có độ cứng tạm thời?
A Ca(OH)2, Na2CO3 B HCl, Ca(OH)2
C NaHCO3, Na2CO3 D HCl, Na3PO4
Câu 11 Nhóm các bazơ nào có thể điều chế được bằng phương pháp điện phân?
A NaOH và Ba(OH)2 B Zn(OH)2 và KOH
C Cu(OH)2 và Al(OH)3 D.Mg(OH)2 và Fe(OH)3
Câu 12 Trong các chất sau: H2O; Na2O; CaO; MgO Chất có liên kết cộng hoá trị là chất nào ?
A H2O B Na2O C CaO D MgO
Câu 13 Nguyên tử của một nguyên tố R có lớp ngoài cùng là lớp 3, trên lớp 3 có chứa 2e Cấu
hình điện tử của R, tính chất của R là:
A 1s22s22p63s2, R là kim loại B 1s22s22p63s23p6, R là khí hiếm
C 1s22s22p43s23p2, R là phi kim D 1s22s22p63s2, R là phi kim
Câu 14 X là clo hoặc brom Nguyên liệu để điều chế kim loại Ca là:
A CaX2 B Ca(OH)2 C CaX2 hoặc Ca(OH)2 D CaCl2 hoặc Ca(OH)2
Câu 15 Hoà tan 8,2 gam hỗn hợp bột CaCO3 và MgCO3 trong nước cần 2,016 lít khí CO2
(đktc) Số gam mỗi muối ban đầu lần lượt là bao nhiêu?
A 2,0 gam và 6,2 gam B 6,1 gam và 2,1 gam
C 4,0 gam và 4,2gam D 1,48gam và 6,72 gam
Câu 16 Có các chất sau: NaCl, NaOH, Na2CO3, HCl Chất có thể làm mềm nước cứng tạm
thời là;
A NaCl B NaOH C Na2CO3 D HCl
Câu 17 Nước cứng là nước có chứa nhiều ion nào?
A Na+ và Mg2+ B Ba2+ và Ca2+ C Ca2+ và Mg2+ D K+ và Ba2+
Câu 18 Câu nào sau đây về nước cứng là không đúng?
A Nước có chứa nhiều ion Ca2+; Mg2+
B Nước không chứa hoặc chứa ít ion Ca2+, Mg2+ là nước mềm
C Nước cứng có chứa một trong hai Ion Cl- và SO2- 4 hoặc cả hai là nước cứng tạm thời.
D Nước cứng có chứa đồng thời anion HCO- 3 và SO 2- 4 hoặc Cl - là nước cứng toàn phần
Câu 19 Hoà tan m gam Magie kim loại vào dd HCl có dư thu được 3,36 lít khí (ở đktc )
Giá trị m là:
Trang 12A 7,2gam B 13,0gam C 6,5 gam D 3,6gam
Câu 20 Một dung dịch chứa các ion Na+, Ca2+, Mg2+, Ba2+, H+, Cl- Phải dùng dung dịch chất nào sau đây để loại bỏ hết các ion Ca2+, Mg2+, Ba2+, H+ ra khỏi dung dịch ban đầu?
A K2CO3 B NaOH C Na2SO4 D AgNO3
Câu 21 Hoà tan m gam Mg kim loại vào dd HCl có dư thu được 2,24 lít khí (ở đktc )
Giá trị m là:
A 4,8gam B 13,0gam C 6,5 gam D 2,4gam
Câu 22 Giải pháp nào sau đây được sử dụng để điều chế Mg kim loại?
A Điện phân nóng chảy MgCl2 B Điện phân dung dịch Mg (NO3)2
C Cho Na vào dung dịch MgSO4 D Dùng H2 khử MgO ở nhiệt độ cao
Câu 23 Mô tả nào dưới đây không phù hợp các nguyên tố nhóm IIA?
A Cấu hình electron hoá trị là ns2 B Tinh thể có cấu trúc lục phương
C Gồm các nguyên tố Be, Mg, Ca, Sr, Ba D Số oxi hoá đặc trưng trong hợp chất là +2
Câu 24 Theo chiều tăng dần điện tích hạt nhân nguyên tử của các nguyên tố kim loại kiềm thổ,
đại lượng nào dưới đây có giá trị tăng dần?
A Bán kính nguyên tử B Năng lượng ion hoá
C Thế điện cực chuẩn D Độ cứng
Câu 25 Khi so sánh với kim loại kiềm cùng chu kì, nhận xét nào về kim loại kiềm thổ dưới
đây là đúng?
A Độ cứng lớn hơn B Thế điện cực chuẩn âm hơn
C Khối lượng riêng nhỏ hơn (nhẹ hơn) D Nhiệt độ nóng cháy và nhiệt độ sôi thấp hơn
Câu 26 Nhận xét nào sau đây không đúng?
A Các kim loại kiềm thổ có tính khử mạnh
B Tính khử của các kim loại kiềm thổ tăng dần từ Be đến Ba
C Tính khử của kim loại kiềm thổ yếu hơn kim loại kiềm cùng chu kì
D Các kim loại kiểm thổ có năng lượng ion hoá nhỏ và thế điện cực chuẩn lớn
Câu 27 Kim loại Be không tác dụng với chất nào dưới đây?
A O2 B H2O C Dung dịch NaOH D Dung dịch HCl
Câu 28 Kim loại Mg không tác dụng với chất nào dưới đây ở nhiệt độ thường?
A H2O B.Dung dịch NaOH C Dung dịch HCl D Dung dịch Cu SO4
Câu 29 Khi cho Ca kim loại vào các chất dưới đây, trường hợp nào không có phản ứng của Ca
với nước?
A H2O B Dung dịch HCl vừa đủ
C Dung dịch NaOH vừa đủ D Dung dịch CuSO4 vừa đủ
Câu 30 So sánh (1) thể tích khí O2 cần dùng để đốt cháy hỗn hợp gồm 1 mol Be, 1 mol ca và
(2) thể tích khí H2 sinh ra khi hoà cùng lượng hỗn hợp trên vào nước
A (1) bằng (2) B (1) gấp đôi (2)
C (1) bằng một nửa (2) D (1) bằng một phần ba (2)
Câu 31.Hoà tan hết 7,6 gam hỗn hợp hai kim loại kiềm thổ thuộc hai chu kì liên tiếp bằng
lượng dư dung dịch HCl thì thu được 5,6 lit khí (đktc) Hai kim loại này là các kim loại nào
A Be và Mg B Mg và Ca C Ca và Sr D Sr và Ba
Câu 32 Chất nào sau đây được sử dụng trong y học, bó bột khi xương bị gãy?
A MgSO4.7H2O B CaSO4.H2O C CaSO4 D CaSO4.2H2O
Câu 33 Phương trình hoá học nào dưới đây không đúng?
A BaSO4 →t0 Ba + SO2 + O2 B 2Mg(NO3)2 →t0 2MgO + 4NO2 + O2
C CaCO3 →t0 CaO + CO2 D Mg(OH)2 →t0 MgO + H2O
Trang 13Câu 34 Dãy nào dưới đây chỉ gồm các chất tan tốt trong nước?
A BeSO4, MgSO4, CaSO4, SrSO4 B BeCl2, MgCl2, CaCl2, SrCl2
C BeCO3, MgCO3, CaCO3, SrCO3 D Be(OH)2, Mg(OH)2, Ca(OH)2
Câu 35 Phản ứng nào sau đây không xảy ra?
A CaSO4 + Na2CO3 B Ca (OH)2 + MgCl2
Câu 36 Cho 8,8 gam hai kim loại thuộc nhóm IIA và ở hai chu kì liên tiếp tác dụng với HCl
dư, thu được 6,72 lít H2 (đktc) Hai kim loại đó là:
A Be và Mg B Mg và Zn C Ca và Ba D Mg và Ca
Câu 37: Cho 1,4g kim loại M có hóa trị II tác dụng hết với dung dịch HCl thu được 0,56 lít H2
ở (đktc) Kim loại M là:
Câu 38 Một cách đơn giản, người ta thường dùng công thức nào để biểu diễn clorua vôi?
A CaCl2 B Ca(ClO)2 C CaClO2 D CaOCl2
Câu 39 Chất nào sau đây có thể loại trừ được độ cứng toàn phần của nước?
Câu 40 Phản ứng nào dưới đây đồng thời giải thích sự hình thành thạch nhũ trong hang động
và sự xâm nhập thực của nước mưa với đá vôi ?
A CaCO3 + H2O + CO2 → Ca (HCO3)2 B Ca(HCO3)2 → CaCO3 + H2O + CO2
C CaCO3 + 2HCl → CaCl2 + H2O + CO2D CaCO3 →t CaO + CO2
Câu 41 Những mô tả ứng dụng nào dưới đây không chính xác?
A CaO làm vật liệu chịu nhiệt, điều chế CaC2, làm chất hút ẩm
B Ca (OH)2 dùng để điều chế NaOH, chế tạo vữa xây nhà, khử chưa đất trồng, chế tạo clorua vôi
C CaCO3 dùng để sản xuất xi măng, vôi sống, vôi tôi, khí cacbonic
D CaSO4 dùng để sản xuất xi măng, phấn viết, bó bột Thạch cao khan dùng để đúc tượng, mẫu trang trí nội thất
Câu 42 Nước cứng không gây ra tác hại nào dưới đây?
A Gây ngộ độc nước uống
B Làm mất tính tẩy rửa của xà phòng, làm hư hại quần áo
C Làm hỏng các dung dịch pha chế Làm thực phẩm lâu chín và giảm mùi vị thực phẩm
D Gây hao tốn nhiên liệu và không an toàn cho các nồi hơi, làm tắc các đường ống dẫn nước
Câu 43 Cho các phản ứng mô tả các phương pháp khác nhau để làm mềm nước cứng (dùng
Câu 44: Một loại H2O có chứa Mg(HCO3)2 và CaCl2 là nước loại nào sau đây?
C Nước cứng toàn phần D Nước cứng vĩnh cửu
NHÔM Câu 1 Cho biết số thứ tự của Al trong bảng tuần hoàn là 13 Phát biểu nào sau đây đúng?
A Al thuộc chu kỳ 3, phân nhóm chính nhóm III