Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn quốc- KOICA và những hoạt động hợp tác quốc tế toàn cầu, đặc biệt với Việt Nam, nằm trong khuôn khổ mối quan hệ hợp tác của hai quốc gia: Việt Nam- Hàn quốc V
Trang 1Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc Koica và những đóng góp cho quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc thông qua các hoạt động tại Việt Nam
Nguyễn Hương Giang
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn ThS ngành: Quan hệ quốc tế; Mã số: 60 31 40
Người hướng dẫn: TS Trần Anh Phương
Năm bảo vệ: 2011
Abstract Trình bày những định hướng chủ yếu trong chính sách đối ngoại của Hàn
Quốc và quan hệ hợp tác Việt Nam - Hàn Quốc Khái quát về cơ quan hợp tác quốc
tế của Hàn Quốc - Koica như: Sự ra đời của Koica; mục tiêu và định hướng chính sách chủ yếu của Koica; cơ cấu tổ chức; lĩnh vực, hình thức và khu vực hoạt động Nghiên cứu, đánh giá hoạt động và những đóng góp của Koica cho quan hệ Việt
Nam - Hàn Quốc
Keywords Quan hệ quốc tế; Việt Nam; Hàn Quốc; Hợp tác quốc tế; Chính sách đối
ngoại
Content
PHẦN MỞ ĐẦU
Quan hệ hợp tác để phát triển là xu thế hiện nay của thế giới, cũng là nhu cầu cơ bản của mỗi quốc gia Ngày nay, không một quốc gia nào muốn phát triển mà lại “đóng kín cửa” Các nền kinh tế dù ở bất kỳ trình độ phát triển nào cũng đều phải hợp tác với nhau để trao đổi, học hỏi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau Phát triển mối quan hệ hợp tác giữa các quốc gia, các tổ chức quốc tế đã trở thành mối quan tâm của nhân loại Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn quốc- KOICA và những hoạt động hợp tác quốc tế toàn cầu, đặc biệt với Việt Nam, nằm trong khuôn khổ mối quan hệ hợp tác của hai quốc gia: Việt Nam- Hàn quốc
Việc nghiên cứu về Cơ quan hợp tác quốc tế KOICA và những hoạt động của nó tại Việt nam, cùng với những đóng góp của các hoạt động này cho sự phát triển quan hệ hợp tác của hai quốc gia là cần thiết Qua đó, để có cái nhìn xuyên suốt, toàn diện về tổ chức này, đánh giá thực chất những hoạt động và hiệu quả đem lại, từ đó tạo tiền đề, cơ sở lý luận và thực tiễn đóng góp cho quá trình hình thành và xây dựng các cơ quan hợp tác quốc tế của Việt Nam
CHƯƠNG I: NHỮNG NÉT CHÍNH TRONG CHÍNH SÁCH ĐỐI NGOẠI CỦA HÀN
QUỐC VÀ QUAN HỆ HỢP TÁC VIỆT NAM – HÀN QUỐC 1.1 Những nét chính trong chính sách đối ngoại của Hàn quốc
1.1.1 Quan hệ đối ngoại của Hàn quốc
Trước năm 1973, Hàn quốc không thiết lập quan hệ ngoại giao với bất kỳ nước nào có quan hệ với Bắc Hàn Nhưng trong bầu không khí hòa dịu của quan hệ Trung-Mỹ, năm 1973,
Trang 2Hàn quốc lần đầu tiên đề ra đướng lối ngoại giao hướng tới các nước XHCN Theo tuyên bố
26/03/1973, Hàn quốc chủ trương “Thiết lập quan hệ ngoại giao với tất cả các nước không
đối đầu với mình bất chấp thể chế chính trị” Kể từ đó, Hàn quốc bắt đầu mở rộng quan hệ
đối ngoại thông qua tăng cường các mối quan hệ với các đồng minh truyền thống và xây dựng quan hệ hợp tác với các nước trong Thế giới thứ ba và tham gia tích cực vào các tổ chức quốc tế
1.1.2 Quan hệ kinh tế đối ngoại của Hàn quốc
Trước đây, Hàn quốc có quan hệ thương mại chủ yếu với các nước tiên tiến như Mỹ, Nhật Bản và Liên minh Châu Âu Điều này thường gây mất cân đối trong cán cân thương
mại Vì vậy Hàn quốc đã thực thi chính sách “ Toàn cầu hóa và cải cách cơ cấu kinh tế”
1.1.3 Các hoạt động ngoại giao vì hoà bình và hợp tác Quốc tế
Hàn quốc khi trở thành thành viên của UN đã tham gia tích cực và đóng góp vào các hoạt động ngoại giao đa phương tương xứng với vị thế được nâng cao trong cộng đồng quốc
tế Sau năm 1975, khi nền kinh tế đến một trình độ cao hơn, Hàn Quốc bắt đầu các hoạt động viện trợ thông qua các tổ chức như Quỹ Hợp tác Phát triển Kinh tế (EDCF) và Cơ quan hợp tác quốc tế - Koica
1.1.4 Chính sách vì Hòa bình và Thịnh vượng ở Đông Bắc Á của Hàn quốc
Ngày nay, Đông Bắc Á (ĐBA) đang đóng vai trò đầu tàu cho nền kinh tế thế giới vì vốn, công nghệ, sản xuất và tiếp vận đều tập trung ở khu vực này Vì vậy Chính phủ Hàn Quốc cũng tìm cách phát triển Hàn Quốc thành trung tâm kinh tế ĐBA thông qua các bước: 1) theo đuổi việc giao lưu và hợp tác kinh tế liên Triều; 2) thiết lập hệ thống hợp tác kinh tế ĐBA và
3) xây dựng cở sở hạ tầng cho một trung tâm giao vận và kinh tế
1.2 Khái quát quan hệ hợp tác Hàn Quốc - Việt Nam
1.2.1 Lịch sử mối quan hệ Việt Nam- Hàn quốc
Quan hệ Việt Nam- Hàn quốc bắt đầu từ năm 1226 khi Hoàng tử Lý Long Tường của nước Việt đã lên đường lưu vong và định cư tại Vương quốc Cao Ly và sau đó trở thành ông
tổ của họ Lý Hoa Sơn ở Hàn quốc hiện nay
Thời kỳ trước năm 1975, Hàn quốc có quan hệ ngoại giao, kinh tế, quân sự với chính quyền Sài gòn Từ 1975- 1982, Việt Nam và Hàn quốc bắt đầu có quan hệ buôn bán tư nhân qua trung gian, từ 1983 bắt đầu có quan hệ buôn bán trực tiếp và một số quan hệ phi chính phủ Ngày 22/12/1992, hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao
1.2.2 Những biểu hiện chính trong quan hệ hợp tác Việt Nam-Hàn Quốc
Quan hệ hợp tác Việt Nam-Hàn quốc trong hơn một thập niên qua đã gặt hái được nhiều thành tựu, trên các lĩnh vực như: chính trị- đối ngoại, thương mại-kinh tế, văn hóa-giáo dục
và khoa học công nghệ
1.2.2.1 Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực chính trị- đối ngoại
Các chuyến thăm cấp cao của nhà lãnh đạo hai nước đã xây dựng, củng cố và phát triển đường lối hợp tác giữa hai quốc gia, tạo nền tảng vững chắc cho mối quan hệ này đồng thời
là tiền đề, là định hướng để phát triển mối quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực khác và nỗ lực
để mối quan hệ hai nước trở thành “ Quan hệ đối tác toàn diện trong thế kỷ XXI”
1.2.2.2 Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực kinh tế
Với mục tiêu ưu tiên đặc biệt, Việt Nam luôn dành cho Hàn Quốc nhiều cơ hội để hợp tác đầu tư, đảm bảo Hàn Quốc luôn nằm trong nhóm 5 nước có quan hệ kinh tế lớn nhất với Việt Nam trong 19 năm qua (1992-2011) Những kết quả đạt được trong hợp tác kinh tế Việt Nam – Hàn Quốc được thể hiện ở một số lĩnh vực như thương mại ( kim ngạch thương mại giữa 2 quốc gia dự kiến đến năm 2011 đạt 15 tỷ USD), đầu tư (hơn 1600 dự án đang hoạt động tại Việt nam trong nhiều lĩnh vực công nghiệp nặng và nhẹ), tài trợ ODA (viện trợ không hoàn lại 9.5 triệu USD/năm) và một số lĩnh vực khác (du lịch, xuất khẩu lao động…)
1.2.2.3 Quan hệ hợp tác trên lĩnh vực văn hóa - xã hội
Trang 3Bên cạnh quan hệ hợp tác về chính trị - đối ngoại, hợp tác về kinh tế, thì hợp tác trên lĩnh vực văn hóa – xã hội đóng một vai trò không thể thiếu trong mối quan hệ Việt Nam – Hàn Quốc, nó thể hiện ở một số điểm sau:
- Giao lưu hợp tác văn hóa
- Hợp tác giáo dục – đào tạo
- Hợp tác trên lĩnh vực khoa học – công nghệ
Với chính sách phát triển mềm dẻo, linh hoạt hơn nhằm giải quyết vấn đề an ninh và kinh tế quốc gia, cùng với chính sách đối ngoại rộng mở, Hàn quốc đã vươn mình đứng dậy thành quốc gia phát triển xếp thứ 11 trên toàn thế giới, ngày càng nâng cao vai trò và vị thế kinh tế- chính trị của mình trên trường quốc tế
Và, sau 18 năm hai nước Việt Nam – Hàn Quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao (1992-2010), mối quan hệ hợp tác Việt – Hàn đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận ở mọi lĩnh vực từ chính trị, ngoại giao, an ninh, kinh tế, văn hóa – giáo dục, đến khoa học – kỹ thuật…trên cả bình diện hợp tác song phương lẫn đa phương
CHƯƠNG 2: KHÁI QUÁT VỀ CƠ QUAN HỢP TÁC QUỐC TẾ CỦA HÀN QUỐC-
KOICA 2.1 Sự ra đời của Koica
Do sự tàn phá của cuộc chiến tranh năm 1950, Hàn quốc trở thành một trong những nước nghèo nhất thế giới Trong suốt thời kỳ khó khăn đó, Hàn quốc chủ yếu dựa vào viện trợ nước ngoài Bằng chiến lược phát triển hợp lý và sử dụng hiệu quả viện trợ nước ngoài, Hàn quốc đã phát triển mạnh mẽ và được coi là nền kinh tế lớn thứ 11 trên thế giới Với kinh nghiệm tái thiết và phát triển của mình, chính phủ Hàn quốc muốn chia sẻ với các quốc gia đang phát triển khác thông qua hoạt động của các tổ chức như
2.2 Mục tiêu và định hướng chính sách chủ yếu của KOICA
Có thể tóm lược những mục tiêu chính của KOICA như sau:
+ Hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội một cách bền vững cho các quốc gia đang phát triển + Tích cực tham gia xóa đói giảm nghèo bằng việc đạt được “Những mục tiêu phát triển của
thiên niên kỷ”
+ Khuyến khích hỗ trợ nhân đạo và an ninh nhân loại
Với những mục tiêu nêu trên, KOICA đã xây dựng các định hướng chính sách hoạt động cụ thể, nhằm thực hiện hiệu quả chức năng hợp tác, hỗ trợ của mình
+ Tăng cường vốn viện trợ ODA và tỷ lệ viện trợ không hoàn lại
+ Thực hiện hỗ trợ dựa trên hệ thống quản lý phù hợp với nhu cầu của nước đối tác
+ Kết hợp kinh nghiệm phát triển của Hàn quốc và những lợi thế so sánh vào những chương trình/kế hoạch hợp tác phát triển
+ Khuyến khích các tổ chức xã hội dân sự và khu vực tư nhân tham gia vào các dự án/chương trình của KOICA
+ Duy trì nguyên tắc “Chọn lọc và tập trung” (Các nước đối tác và các khu vực)
+ Tăng cường viện trợ ràng buộc
+ Tăng cường năng lực thực hiện ODA
2.3 Lĩnh vực, hình thức và khu vực hoạt động
2.3.1 Các lĩnh vực hoạt động chính
Với kinh nghiệm sử dụng viện trợ nước ngoài hiệu quả, tạo tiền đề vững chãi cho sự phục hồi, phát triển kinh tế nhanh chóng và bền vững, chính phủ Hàn quốc đã chia sẻ những kinh nghiệm quý báu này cùng với nguồn hỗ trợ vốn cho các quốc gia đang phát triển trong những lĩnh vực như: Giáo dục, Y tế, quản trị công, phát triển nông thôn, CNTT, Công nghiệp và năng lượng, Môi trường, Khắc phục thiên tai và tái xây dựng, Biến đổi khí hậu và Các mục tiêu thiên niên kỷ
2.3.2 Hình thức hoạt động
Trang 4KOICA thực hiện các hoạt động của mình dựa trên nhiều hình thức đa dạng, phong phú, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động hỗ trợ, như: Dự án, Chương trình đào tạo, Chương trình cử tình nguyện viên ra nước ngoài hoạt động, Quan hệ đối tác với các tổ chức phi chính phủ, Hợp tác đa phương và Đánh giá hiệu quả hoạt động
2.3.3 Khu vực hoạt động
KOICA là một tổ chức có mạng lưới hoạt động quốc tế, trên hầu hết các châu lục trên thế giới như: Châu Á, Châu Phi, Mỹ-Latin, Trung đông và Đông Âu/ Khối thịnh vượng chung các quốc gia độc lập
Có thể nói, Cơ quan hợp tác quốc tế KOICA là một tổ chức hoạt động chuyên sâu, đa dạng và hiệu quả Xuất phát từ những kinh nghiệm khắc phục hậu quả chiến tranh và phát triển được trải nghiệm và tích lũy từ chính thực tế của quốc gia mình, chính phủ Hàn quốc đã xây dựng một bộ máy thực hiện các hỗ trợ (KOICA) cho các quốc gia, một mặt hỗ trợ dựa vào kinh nghiệm vốn có, mặt khác từng bước đáp ứng nhu cầu thực tiễn đòi hỏi trong quá trình phát triển chung tại từng quốc gia, lãnh thổ nhận được viện trợ
Hoạt động hỗ trợ của KOICA có thể được đánh giá dựa trên 3 khía cạnh: Lĩnh vực, hình thức
và khu vực hoạt động
CHƯƠNG 3: HOẠT ĐỘNG CỦA KOICA TẠI VIỆT NAM, ĐÁNH GIÁ VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA KOICA VÀ NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA TỔ CHỨC NÀY CHO QUAN
HỆ HÀN QUỐC - VIỆT NAM
3.1 Hoạt động của KOICA tại Việt Nam
3.1.1 Giới thiệu về văn phòng KOICA tại Việt nam
Sau khi Việt Nam và Hàn quốc chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào ngày 22/12/1992, hai quốc gia đã có nhiều hoạt động ngoại giao thiết thực, một trong số đó là sự kiện thành lập Văn phòng đại diện của Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn quốc (KOICA) tại Việt Nam (18/07/1994), nhằm thực hiện các hoạt động hợp tác kỹ thuật và viện trợ không hoàn lại của chính phủ Hàn quốc đối với Việt Nam
Hoạt động của Koica tại Việt nam tập trung vào 5 lĩnh vực:
- Xây dựng năng lực và phát triển nguồn nhân lực
- Nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân, đặc biệt là những người dân khu vực miền trung
- Phát triển khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa
- Xây dựng thể chế, chú trọng vào những lĩnh vực liên quan đến chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường
- Xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế-xã hội
3.1.2 Tình hình hoạt động của KOICA tại Việt Nam
Trong khoảng thời gian từ năm 1994-2010, tổng lượng hỗ trợ của chính phủ Hàn quốc dành cho Việt nam thông qua các hoạt động của KOICA đạt: 128,960,000 USD ( bình quân 1 năm đat 6.45 triệu USD)
Có thể đánh giá mức độ hỗ trợ theo hai hình thức: tỷ lệ hỗ trợ theo lĩnh vực và theo dự án
- Mức độ hỗ trợ theo lĩnh vực chiếm: CNTT 26%, Giáo dục đào tạo 21%, Y tế sức khỏe 19%, Môi trường 15%, Hạ tầng công nghiệp 8%, Chế độ hành chính 8%, Phát triển khu vực 3%.[27]
- Mức độ hỗ trợ theo số lượng, quy mô dự án: Dự án: 46/ 81,35 triệu USD
3.1.3 Các dự án tiêu biểu và ý nghĩa của dự án
Trong gần 20 năm hoạt động tại Việt Nam, cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc- KOICA
đã thực hiện tổng cộng hơn 50 dự án trải đều trên các lĩnh vực: CNTT, giáo dục đào tạo, y tế sức khỏe, chế độ hành chính, hạ tầng công nghiệp, phát triển khu vực và môi trường với tổng mức hỗ trợ đạt: 128,960,000 USD [27]
Trang 54 dự án tiêu biểu trong các lĩnh vực là thế mạnh của Hàn quốc đã được thực hiện tại Việt Nam:
* Dự án thành lập Trường cao đẳng CNTT hữu nghị Việt Hàn (số vốn hỗ trợ: 10 triệu USD)
* Dự án nghiên cứu tính khả thi của việc xây dựng và cơ khí hóa tuyến đường sắt đôi Hà Nội – Vinh (số vốn hỗ trợ: 1.2 triệu USD)
* Dự án mở rộng và tăng cường năng lực Trường cao đẳng kỹ thuật và công nghệ Hàn- Việt (Tỉnh Nghệ An) (số vốn hỗ trợ: 2.3 triệu USD)
* Dự án xây dựng Bệnh viện đa khoa tỉnh Quảng nam (số vốn hỗ trợ: 35 triệu USD)
3.2 Đánh giá hoạt động của KOICA và những đóng góp của tổ chức này cho quan hệ Việt Nam- Hàn Quốc
3.2.1 Đánh giá hoạt động của KOICA
Qua gần 18 năm hoạt động tại Việt Nam, có thể nói, hoạt động của cơ quan hợp tác quốc
tế Hàn quốc (KOICA) ngày càng lớn mạnh về cả quy mô, chất lượng và hiệu quả cùng với tiến trình phát triển quan hệ ngoại giao, hợp tác của Việt Nam- Hàn quốc Các hoạt động, dự
án tăng cường mạnh mẽ về nguồn vốn đầu tư, chất xám hoạt động cũng như sự đa dạng, phong phú của các hình thức hoạt động
3.2.2 Những đóng góp của KOICA cho mối quan hệ hợp tác Việt Nam- Hàn quốc
Hoạt động hỗ trợ của KOICA đóng một vai trò khá quan trọng, góp phần thúc đẩy việc hiện thực hoá những nỗ lực hợp tác phát triển của hai quốc gia Để đánh giá những đóng góp của các hoạt động hỗ trợ mà KOICA thực hiện đối với những thành tựu quan hệ hợp tác Việt Nam- Hàn quốc đạt được, có thể nhìn nhận trên ba lĩnh vực chính:
- Hợp tác hỗ trợ phát triển kinh tế
- Hợp tác hỗ trợ phát triển văn hoá, giáo dục, xã hội
- Hợp tác hỗ trợ phát triển khoa học công nghệ
3.2.3 Một số kiến nghị cho hoạt động của KOICA Việt Nam
để tối đa hóa hiệu quả của những hoạt động hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế như KOICA, chúng tôi có một vài kiến nghị như sau :
* Về phía Việt Nam :
- Cần xây dựng các quy chế tiếp nhận viện trợ, hỗ trợ việc thực hiện các dự án, hoạt động hỗ trợ cũng như việc sử dụng hiệu quả các công trình viện trợ này
- Xây dựng kế hoạch và ngân sách cho việc sử dụng, phát huy nguồn nhân lực đã được đào tạo, để từ đó nhân rộng hiệu quả đào tạo cho các địa phương, khu vực tỉnh thành phố trên cả nước
- Giám sát, quản lý chặt chẽ việc sử dụng nguồn vốn hỗ trợ, các tài sản được hỗ trợ, tránh tình trạng sử dụng tùy tiện, bừa bãi, không hiệu quả gây lãng phí
* Về phía Hàn quốc :
- Đa dạng hóa các lĩnh vực hỗ trợ, viện trợ theo nhu cầu và chính sách phát triển của chính phủ Việt Nam
- Tăng cường chuyển giao công nghệ và chia sẻ kinh nghiệm ở cấp độ cao hơn, đặc biệt trong lĩnh vực CNTT, hạ tầng cơ sở, môi trường
- Nâng cao quy mô về vốn cho các dự án để đảm bảo hiệu quả hỗ trợ sâu và rộng, tăng cường thời gian đào tạo nguồn nhân lực, các chương trình giao lưu, trao đổi nhân lực chuyên môn để
cả hai bên có đủ thời gian trong việc tiếp nhận những kiến thức, kinh nghiệm được chia sẻ
- Xây dựng kế hoạch hỗ trợ dài hạn với các mục tiêu cụ thể, theo từng giai đoạn, phù hợp với
lộ trình phát triển của Việt Nam
PHẦN KẾT LUẬN
Thế giới đang bước vào một giai đoạn cực kỳ sôi động, đầy cơ hội, song cũng đầy sự thách thức Các quá trình liên kết và hợp tác đa phương, song phương của các nước, các tổ chức trong khu vực cũng đang mở ra, với sự đa dạng về hình thức và tốc độ rất cao Đây là
Trang 6một trong những cơ hội phát triển đang đặt ra trước mỗi quốc gia, mỗi nền kinh tế Việt Nam, cũng như Hàn Quốc đang bước vào một nhịp chuyển động mới, với những động lực mới cực
kỳ mạnh mẽ, vì vậy quan hệ hợp tác song phương là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong phát triển kinh tế, trong thời đại mà kinh tế là yếu tố có ý nghĩa quyết định tới mọi mối quan hệ quốc tế Trong bối cảnh hợp tác đó, những hoạt động của các tổ chức hợp tác quốc tế như KOICA, JICA… càng thể hiện rõ tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong quá trình phát triển mỗi quốc gia Với gần 18 năm hoạt động tại Việt Nam, KOICA đã có những đóng góp quý báu cho sự phát triển của Việt Nam nói chung và cho mối quan hệ hợp tác Hàn quốc- Việt Nam nói riêng Mặc dù quy mô các dự án còn nhỏ, nhưng nó có những đóng góp thiết thực cho sự phát triển kinh tế, xã hội của Việt Nam Tiềm năng hợp tác của Việt Nam và Hàn quốc là tương đối lớn, trên nhiều lĩnh vực, vì thế, hoạt động của Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn Quốc (KOICA) chắc chắn sẽ theo đó mà phát triển hơn về quy mô, chất lượng, đóng góp thiết thực hơn nữa cho mối quan hệ này
References
* Tài liệu tiếng Việt
1 Báo nhân dân số ngày 4/3/2008
2 Báo nhân dân ngày 23/3/2008
3 Báo nhân dân ngày 17/7/2008
4 Bộ ngoại giao- Tuyên bố chung Việt Nam- Hàn quốc về hợp tác toàn diện, ngày
08/02/2001
5 Cho Jae Hyun (1995) : Quan hệ Hàn - Việt trong lịch sử, tạp chí Xưa và nay, số 11, tháng
1
6 Hà Hồng Hải, Quan hệ việt Nam - Hàn Quốc : một thập niên phát triển đầy ý nghĩa", tạp
chí nghiên cứu quốc tế - số 50
7 Hoa Hữu Lân: Hàn Quốc, câu chuyện kinh tế về một con rồng, Nxb chính trị quốc gia, Hà
Nội 2002
8 Hoàng Văn Hiền - Ngô văn phúc: Nhìn lại quan hệ kinh tế Việt - Hàn (1992- 2001), tạp
chí nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á , số 1(37) tháng 2/2002
9 Jung Jun Suk: Thành quả hợp tác kinh tế Hàn- Việt trong 10 năm qua, Tham luân tại hội
thảo nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập Việt Nam - Hàn Quốc tại Học viện Quan hệ Quốc tế,
Hà Nội; tháng 12/2002
10 Kim Ki tae: Những thành quả hợp tác về văn hóa, giáo dục Hàn - Việt sau khi thiết lập
quan hệ, Tham luận tại hội thảo nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập Việt Nam – Hàn Quốc tại
Học viện Quan hệ Quốc tế, Hà Nội tháng 12/2002
11 Koo Sung Yeal: Mục đích giao lưu kinh tế và triển vọng giao dịch Hàn Quốc - Việt Nam,
Tham luân tại hội thảo nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập Việt Nam - Hàn Quốc tại Học viện Quan hệ Quốc tế, Hà Nội; tháng 12/2002
12 Lê Dũng : Hợp tác khoa học và công nghệ Việt Nam - Hàn Quốc - kết quả và triển vọng,
tham luận tại hội thảo nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập Việt Nam - Hàn Quốc, tại Học viện Quan hệ Quốc tế , Hà Nội ; tháng 12/2002
13 Lưu Văn Lợi (1998): 50 năm ngoại giao Việt Nam, Tập I, II, NXB Công An nhân dân,
Hà Nội
14 Lưu Thanh Mại: Tìm hiểu hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ Hàn Quốc, tạp chí
nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 6(42) tháng1 2/2002
15 Ngô Minh Thanh: Quan hệ việt Nam - Hàn Quốc: Điểm qua những con số và sự kiện
quan trọng, Tạp chí nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 6(54) 12/ 2004
Trang 716 Ngô Thị Trinh: Quan hệ kinh tế thương mại, đầu tư Việt Nam - Hàn Quốc (1992- 2002):
Thực trạng - triển vọng, Tham luận tại hội thảo nhân dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập Việt Nam
- Hàn Quốc tại Học viện Quan hệ Quốc tế, Hà Nội ; tháng 12/2002
17 Nguyễn Cảnh Huệ, Nguyễn Trinh Nghiệu: Nhìn lại 10 năm (1992 - 2002) quan hệ Việt
Nam - Hàn Quốc , tạp chí Đông Nam Á số 2/ 2003 tr.38 - tr.45
18 Nguyễn Đình Bin- chủ biên (2005): Ngoại giao Việt Nam 1945-2000, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội
19 Nguyễn Hữu Cát: Quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc: Thực trạng và triển vọng, Tạp chí
cộng sản số 12/ tháng 6 năm 2005
20 Nguyễn Hữu Cát: Chiến lược phát triển nguồn nhân lực của Hàn Quốc trong những năm
đầu thế kỷ XXI, tạp chí nghiên cứu Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 6(42), tạp chí nghiên cứu
Nhật Bản và Đông Bắc Á, số 1(37), tháng 12/2002
21 Nguyễn Mạnh Cầm : Quan hệ hữu nghị và hợp tác hướng về tương lai - Trả lời phỏng
vấn tuần báo Quốc tế, Đặc san về 5 năm quan hệ ngọai giao Việt Nam - Hàn Quốc (
1992-1997), tr 6
22 Nguyễn Thị Quế: Bước phát triển quan hệ Việt Nam - Hàn Quốc, tạp chí khoa học chính
trị, số 6/ 2006
23 Nguyễn Văn Hồng (2003): Giao lưu văn hóa Trung Quốc, Nhật Bản, Korea, Việt Nam
trong tiến trình lịch sử, Thụng tin Khoa học xã hội, số 2
24 Phát biểu cuả thủ tướng Lee Han Dong tại Đại học Quốc Gia Hà Nội , Tạp chí nghiên
cứu Nhật Bản và Đông Bắc A, số 2(38)/2002
25 Thông tấn xã Việt Nam: Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc, tài liệu tham khảo số
12/2007
26 Trần Kim Lan: Hợp tác song phương Việt Hàn về giáo dục, văn hóa từ sau khi thiết lập
quan hệ ngoại giao - hiện trạng và triển vọng, tham luân tại hội thảo nhân dịp kỷ niệm 10
năm thiết lập Việt Nam - Hàn Quốc tại Học viện Quan hệ Quốc tế , Hà Nội ; tháng 12/2002
27 Thông tấn xã Việt Nam: Chính sách đối ngoại của Hàn Quốc, tài liệu tham khảo số
12/2007
* Tài liệu tiếng Anh
28 KOICA’s annual report (2008,2009)
* Tài liệu tiếng Hàn
29 Báo cáo tổng kết tình hình thực hiện công tác của KOICA tại Việt Nam (5/2011)
* Các trang web
30 Cơ quan hợp tác quốc tế Hàn quốc (KOICA), www.KOICA.go.kr
31 Uỷ ban hợp tác kinh tế quốc tế (02-08-2006), “Quan hệ thương mại Việt Nam –Hàn Quốc”, http://www.nciec.gov.vn
32 Đaị sứ quán Hàn Quốc tại Việt Nam, www.hanquocngaynay.com
33 Bộ ngoại giao Việt Nam, http://www.mofa.gov.vn
34 Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, www.vietnamday.net
35 Cơ quan xúc tiến thương mại Hàn quốc, http://english.kotra.or.kr
36 Văn phòng văn hóa và kinh tế của Việt Nam tại Đài Bắc : http://www.vietnamoffice-taipei.org/vnemb.vn/tinkhac/ns080327144350, (27-03-08)
37 Trang điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam
38 Báo Quân đội nhân dân
(http://qdnd.vn/qdndsite/vi-VN/61/150529/print/Default.aspx)