Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các lễ hội ở bắc ninh phục vụ phát triển du lịch

Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các lễ hội ở Bắc Ninh phục vụ phát triển du lịch Đỗ Hải Yến Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Luận văn Thạc sĩ ngành: Du lịch Ngườ

Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của các

lễ hội ở Bắc Ninh phục vụ phát triển du lịch

Đỗ Hải Yến

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Luận văn Thạc sĩ ngành: Du lịch Người hướng dẫn: TS Nguyễn Văn Lưu

Năm bảo vệ: 2010

Abstract: Hệ thống hóa chọn lọc một số khái niệm, vấn đề lý luận liên quan đến đề tài

và kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị của các lễ hội phục vụ phát triển du lịch Phản ánh và phân tích, đánh giá thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị của các lễ hội phục vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh Đề xuất một số giải pháp góp phần bảo tồn và phát huy

giá trị lễ hội phục vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh

Keywords: Lễ hội; Giá trị văn hóa; Du lịch; Bắc Ninh

Content

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Chuyển mình sang thế kỷ XXI- Thế kỷ của khoa học và công nghệ hiện đại, nhân loại đã

và đang bước vào nền kinh tế tri thức Du lịch đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu được của đời sống kinh tế, văn hóa và xã hội ở các quốc gia trên thế giới Thế giới đang hướng về châu Á trong nhiều lĩnh vực và một trong số lĩnh vực đó là lĩnh vực di sản văn hóa dân gian trong du lịch Trong dòng chủ lưu ấy, Việt Nam và di sản văn hóa Lễ hội Việt Nam truyền thống có một vai trò hết sức quan trọng

Trấn Kinh Bắc xưa và Bắc Ninh ngày nay, hai tên gọi cho một là vùng quê hương của nhiều di sản dân gian lễ hội truyền thống, trong đó không ít lễ hội lớn được vinh danh có quy

mô vùng miền và quốc gia Lễ hội Bắc Ninh truyền thống là di sản quý và đặc sắc của nền văn hiến Kinh Bắc xưa Từ rất sớm, Bắc Ninh thu hút được một lượng khách tứ phương đông

đảo đến thăm với con số thống kê tới 547 lễ hội Tuy nhiên tài nguyên văn hóa lễ hội và vấn

đề phát triển lễ hội Bắc Ninh vẫn chưa được quan tâm, giải quyết và khai thác đúng mức, dẫn đến sự lãng phí tài nguyên văn hóa Mặt khác, sâu xa hơn, nó tiềm ẩn nguy cơ bị xâm hại ở bề mặt văn hóa khi tài nguyên chưa được khai thác hết đã rơi vào dốc thoái trào và tàn lụi Vấn

đề khai thác để đưa tài nguyên di sản lễ hội Bắc Ninh phục vụ phát triển du lịch sâu rộng và bền vững, để tài nguyên du lịch lễ hội Bắc Ninh được tỏa sáng, được đầu tư đúng hướng, được quy hoạch chuyên nghiệp như một tài nguyên du lịch tiêu biểu là thế mạnh của ngành

Du lịch vì nhiều lí do khác nhau mà lễ hội Bắc Ninh còn bị cản trở trong vấn đề phát triển

Xuất phát từ thực tại khách quan trong xu thế phát triển du lịch văn hóa ngày nay; điều kiện tự thân của quê hương Kinh Bắc với những điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc phát

triển loại hình du lịch lễ hội ở Bắc Ninh đã trình bày trên, tác giả chọn đề tài “Bảo tồn và phát

huy di sản văn hóa lễ hội để phục vụ cho phát triển du lịch”

2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

-Tình hình nghiên cứu thế giới: Tác giả G.Dumoutier người Pháp nghiên cứu về hội

Gióng…

-Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam:

Trong cuốn Bắc Ninh thổ tạp ký ở thư viện Thông tin Khoa học Xã hội Hà Nội cũng

có đề cập về lễ hội nhưng chủ yếu là lễ nghi Thần thánh; Năm 1969, nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Cao Huy Đỉnh với công trình nghiên cứu về Anh hùng làng Gióng; Toan Ánh cũng cho ra mắt cuốn sách Hội hè đình đám do nhà xuất bản Nam Chi phát hành vào các năm 1969, 1974; Năm 1972, trong cuốn Một số vấn đề về dân ca quan họ tác giả Lê Thị Nhâm Tuyết cũng có bài “Mấy ý kiến về vấn đề tìm hiểu dân ca quan họ Bắc Ninh”; Cao Huy Đỉnh có cuốn Bàn về đặc trưng của dân ca quan họ; Mã Giang Lân có bài Từ những lề lối của hát

Quan Họ Năm 1978, Trần Linh Quý, Đặng Văn Lung và Hồng Thao có cuốn Quan họ, nguồn gốc và quá trình phát triển Năm 1981, Tô Nguyễn- Trịnh Nguyễn có viết cuốn Hà Bắc- Kinh Bắc nội dung nói về lễ hội ở Hà Bắc Năm 1982: Cuốn địa chí Hà Bắc của tác giả Trần Linh Quý được xuất bản Năm 1984: Cuốn sách Lễ hội truyền thống và hiện đại của hai

tác giả Thu Linh và Đặng Văn Lung cũng góp phần vào việc nghiên cứu lễ hội Ngoài ra, còn

có nhiều bài viết và sách nghiên cứu về lễ hội Bắc Ninh khác như: Vai trò của hội Làng với sự

phát triển bền vững của văn hóa làng của Bùi Văn Thành; Trần Đình Luyện với cuốn Góp phần tìm hiểu lễ hội ở Hà Bắc; Lê Hồng Lý đề cập đến Những yếu tố cơ bản để xây dựng lễ hội ở Hà Bắc…

Các tác giả công trình nghiên cứu trên đã có các bài viết hoặc tài liệu đề cập đến lễ hội, hoặc lễ hội Bắc Ninh, lễ hội Hà Bắc Tuy nhiên để nghiên cứu đến vấn đề bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của lễ hội Bắc Ninh một cách có hệ thống, phục vụ phát triển du lịch đến nay vẫn là nội dung chưa có công trình nào công bố

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu: Góp phần vào việc bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ

phát triển du lịch ở Bắc Ninh

3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu: Hệ thống hóa chọn lọc một số khái niệm, vấn đề lý luận liên

quan đến đề tài và kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị của các lễ hội phục vụ phát triển du lịch Phản ánh và phân tích, đánh giá thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị của các lễ hội phục

vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh Từ cơ sở lý luận và thực tiễn đó, luận văn sẽ đề xuất một số giải pháp góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh

4 Đối tượng nghiên cứu

Lễ hội truyền thống của người Việt ở địa bàn Bắc Ninh (Lễ hội văn hóa, lễ hội anh hùng chống giặc ngoại xâm, lễ hội nông nghiệp, lễ hội dân gian); Các cơ quan chủ quản; Các điều kiện khó khăn, thuận lợi trong việc phục hồi và phát huy di sản văn hóa lễ hội của Bắc Ninh trong hoạt động kinh doanh du lịch

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử luận văn sử dụng

các phương pháp cụ thể như: Phương pháp điền dã và khảo sát thực địa, phỏng vấn nhóm

người cao tuổi ở Bắc Ninh (khảo sát hồi cố), mô tả và quan sát tham dự Được sử dụng như những phương pháp chủ yếu nhất Ngoài ra, luận văn cũng sử dụng một số phương pháp khác như: Phương pháp thăm dò, điều tra bằng bảng hỏi, phương pháp lịch sử, thống kê, phân tích,

so sánh, tổng hợp để nghiên cứu tổng thể về lễ hội

7 Cấu trúc luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, được chia thành 3 chương:

Chương 1: Một số khái niệm và kinh nghiệm bảo tồn, phát huy giá trị của các lễ hội

phục vụ phát triển du lịch

Chương 2: Thực trạng bảo tồn và phát huy giá trị của các lễ hội phục vụ phát triển du

lịch ở Bắc Ninh

Chương 3: Đề xuất một số giải pháp góp phần bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục

vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh

Chương 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM VÀ KINH NGHIỆM BẢO TỒN, PHÁT HUY GIÁ

TRỊ CỦA CÁC LỄ HỘI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH

1.1 Du lịch và các điều kiện phát triển du lịch

1.1.1 Du lịch và các loại hình du lịch:

- Theo Luật Du lịch thì: Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con

người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định

- Các loại hình du lịch thường được nhắc đến là: Tham quan di tích - thắng cảnh tự nhiên;

Du lịch lễ hội; Du lịch sinh thái- tự nhiên, hay nhà vườn với các danh thắng; Du lịch nghỉ dưỡng và chữa bệnh; Du lịch MICE (du lịch sự kiện); Du lịch dựa vào cộng đồng vì người nghèo; Du lịch kết hợp việc tham quan các làng nghề; Loại hình Du lịch hình thành tự phát,

do chính “khách du lịch” tự thiết kế và tổ chức mà không thông qua hãng lữ hành; Du lịch

thành phố (city tour); Du lịch mua sắm (shopping tour), Du lịch kết hợp với ẩm thực hoặc tâm linh; Du lịch thể thao- mạo hiểm

- Bên cạnh các loại hình du lịch kể trên đã trở lên phổ biến ở Việt Nam hiện nay, trên thế

giới cũng đã phát triển một số loại hình khác như: Du lịch thời trang thường được tổ chức ở Pari (Pháp) hay Bắc Kinh (Trung Quốc); Điện ảnh đi trước du lịch theo sau: thăm trường quay, rạp chiếu phim công nghệ cao, gặp gỡ thần tượng điện ảnh…

Tóm lại, có thể có nhiều quan điểm và cách nghiên cứu khác nhau về du lịch và các

loại hình du lịch Một cách chung nhất, ta có thể hiểu du lịch là hoạt động tham quan của

khách du lịch khi rời khỏi nơi cư trú thường xuyên với thời gian lớn hơn 24h, có lưu trú lại điểm đến với mục đích tham quan, vui chơi, giải trí và trải nghiệm (mà không bao gồm

mục đích kinh tế)…

1.1.2 Điều kiện để phát triển du lịch:

Trên cơ sở các tư liệu nghiên cứu tác giả luận văn chia thành hai nhóm điều kiện cơ

bản để phát triển du lịch đó là: Đó là những điều kiện chung và điều kiện đặc thù để phát triển

du lịch

-Điều kiện chung:

1 Điều kiện về thời gian nhàn rỗi

2 Kinh tế của đất nước

3 Giao thông vận tải

4 Tiêu chí chính trị hòa bình và điều kiện an toàn

-Điều kiện đặc trưng:

1 Môi trường tự nhiên

2 Giá trị văn hóa lịch sử, các thành tựu chính trị và kinh tế

3 Sự sẵn sàng đón tiếp khách du lịch

1.1.3 Tài nguyên du lịch

- Theo Luật du lịch (số 44/2005/QH11 do quốc hội ban hành ngày 14/06/2005-

chương 1): Tài nguyên du lịch là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử - văn

hoá, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu du lịch, là yếu tố cơ bản để hình thành các khu du lịch, điểm du lịch, tuyến du lịch, đô thị du lịch

- PGS.TS Trần Đức Thanh: “Tài nguyên là tất cả những thông tin, vật chất, năng

lượng được khai thác phục vụ cuộc sống và sự phát triển của xã hội loài người Đó là thành tạo hay tính chất của thiên nhiên, những công trình, những sản phẩm do bàn tay, khối óc của con người làm nên, những khả năng của loài người… Được sử dụng phục vụ cho sự phát triển kinh tế và xã hội của cộng đồng.”

Và như vậy, tài nguyên du lịch được xem như tiền đề để phát triển du lịch Tài nguyên du lịch càng phong phú, đặc sắc, có mức độ tập trung cao thì càng có sức hấp dẫn với

du khách, tạo hiệu quả du lịch cao

1.2 Lễ hội và tác động của giá trị lễ hội đến sự phát triển du lịch

1.2.1 Lễ hội và giá trị của lễ hội

- Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam 2, trang 674, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội 2002

thì: Lễ hội là một hệ thống các hành vi, động tác nhằm biểu hiện lòng tôn kính của con người

đối với thần linh, phản ánh những ước mơ chính đáng của con người trước cuộc sống mà bản thân họ chưa có khả năng thực hiện

- Lễ hội gồm hai thành tố: Phần “lễ” và phần “hội”…

- Cùng nghiên cứu và có cách tổng hợp chung hơn nhưng cũng bao quát và sát thực hơn,

Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch có tổng hợp thống kê được 5 thể loại lễ hội chính sau:

 Lễ hội dân gian

 Lễ hội tôn giáo

 Lễ hội lịch sử cách mạng

 Lễ hội du nhập từ nước ngoài vào

 Các lễ hội khác

 Lễ hội mang lại lợi ích về kinh tế trực tiếp

- Lễ hội giải quyết được bài toán tạo ra công ăn việc làm và phát triển nhiều ngành nghề kinh tế của địa phương

- Lễ hội tạo cơ hội cho các ngành nghề của đơn vị có hội được quảng bá, giao lưu vào hợp tác về kinh tế liên vùng và liên quốc gia rộng lớn Cũng từ đó, lễ hội và làng nghề có cơ hội bảo tồn thông qua con đường du lịch lễ hội

- Lễ hội tạo ra môi trường văn hóa truyền thống lành mạnh

- Lễ hội du lịch cũng là cơ hội để địa phương có cơ hội trao đổi đồng ngoại tệ, tạo ra giá trị thặng dư từ khách du lịch quốc tế đem lại

- Du lịch lễ hội là cơ hội giới thiệu và tôn vinh các di sản văn hóa của địa phương đến với các tổ chức bảo tồn và thông tin thế giới…

1.2.2 Bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội

Có nhiều con đường bảo tồn Lễ hội như: Bảo tồn vốn tri thức văn hóa dân gian được tích lũy trong lễ hội; đưa thành các điều cụ thể trong luật giáo dục dưới hình thức ngoài trời, seminar, tham quan gặp gỡ các nghệ nhân trình diễn lễ hội, tham dự lễ hội trực tiếp và tính vào giờ học ngoại khóa ở trường học Bảo tồn lễ hội thông qua trái tim nhân dân cũng là một cách làm khôn ngoan và khả thi mang tính giáo dục cao

Khi phát huy và bảo tồn mặt mạnh của lễ hội để phục vụ du lịch, du khách tham dự lễ hội thu được những thành quả lớn về tâm hồn, là những ích lợi tinh thần không thể định lượng thô thiển theo cách thông thường

1.2.3 Tác động của của giá trị lễ hội đến sự phát triển du lịch

- Du lịch và lễ hội có mối quan hệ hữu cơ, là tài nguyên tạo ra sức hấp dẫn để góp phần làm cho du lịch phát triển

- Du lịch lễ hội góp phần tôn tạo và phát huy các giá trị của lễ hội

- Hoạt động du lịch lễ hội thúc đẩy hoạt động giao lưu văn hoá một cách trực tiếp và nhanh nhất

- Tạo nên một nguồn kinh phí thu về để „nuôi hội‟, để „bảo tồn hội‟

- Du lịch góp phần giới thiệu giá trị lễ hội của đất nước, địa phương qua xúc tiến du lịch lễ hội

-Giáo dục lòng yêu nước, giữ gìn và nâng cao truyền thống dân tộc

Tuy nhiên, tác động tiêu cực của du lịch lễ hội đối với lễ hội cũng cần được chú ý, như khả năng gây ra ô nhiễm môi trường tự nhiên, văn hoá- xã hội, tác động không lợi đến di sản vật thể và phi vật thể của không gian lễ hội

1.3 Kinh nghiệm bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ phát triển du lịch

1.3.1 Một số kinh nghiệm bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ du lịch ở các nước phát triển

- Kinh nghiệm ở Anh

- Ở Nhật Bản

- Một số nước phát triển như Đức, Pháp, Đông Âu, Ailen

- Kinh nghiệm của Lễ hội Alarde ở Fuentarribia (Tây Ban Nha)

- Kinh nghiệm của Indonexia…

Như vậy, bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội để phát triển du lịch ở các nước phát triển

đã tôn trọng đủ 3 nguyên tắc là:

a Nguyên tắc thị trường

b Nguyên tắc kinh tế

c Nguyên tắc bảo tồn

1.3.2 Bài học vận dụng cho Bắc Ninh

- Phải có quan điểm rõ ràng về bảo tồn và phát triển Lễ hội trong việc kinh doanh du lịch ở Bắc Ninh

- Phải kiểm kê và kiểm soát nhất định với lễ hội hiện nay

- Đặt vấn đề đặt lợi ích cộng đồng cư dân nơi có lễ hội vào trung tâm trong quá trình

phát triển du lịch lễ hội Bên cạnh đó rất cần chú ý khôi phục và phát triển các ngành thủ công

truyền thống của địa phương có lễ hội để công ăn việc làm

- Kiện toàn thể chế quản lý, kiểm soát tốt các hoạt động du lịch lễ hội thông qua quy hoạch và kế hoạch phát triển du lịch lễ hội một cách khoa học và hợp lý -

Ưu tiên hơn nữa đến lễ hội truyền thống dân gian trong phát triển du lịch lễ hội Bảo tồn và phát triển sự độc đáo riêng có của từng làng quê Bắc Ninh

- Ưu tiên đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông thủy, bộ thuận lợi đến những làng quê có lễ hội muốn khai thác để phát triển du lịch lễ hội

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Chương 2 : THỰC TRẠNG BẢO TỒN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ LỄ HỘI

PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH Ở BẮC NINH

2.1 Khái quát về lễ hội ở Bắc Ninh

2.1.1 Khái quát về Bắc Ninh và Du lịch Bắc Ninh

- Bắc Ninh là một tỉnh thuộc đồng bằng và trung du Bắc Bộ, nằm trong tiểu vùng du lịch trung tâm thuộc vùng du lịch Bắc Bộ Với các tiềm năng sẵn có thực sự thuận lợi về: Vị trí địa lý thuận lợi, Giao thông, nhiều phương tiện vận chuyển công công cộng ; Có lịch sử vẻ vang, là xứ sở của chùa chiền Bắc Ninh cũng là đất từng có nhiều người đạt danh hiệu Trạng Nguyên nhất trong lịch sử Việt Nam với 15/49 người, được vinh dự được nhà nước phong kiến từng cho lập văn miếu; bảo tồn được nhiều hoạt động sinh hoạt văn hóa dân gian vafheej thống các làng nghề nổi tiếng trong cả nước

- Du lịch Bắc Ninh tồn tại hai “thực trạng” đó là tính: “Tiềm năng” và “tiềm ẩn” sâu

sắc

2.1.2 Lễ hội ở Bắc Ninh

2.1.2.1 Khái quát về lễ hội ở Bắc Ninh:

- Theo thống kê của TS Trần Đình Luyện: Bắc Ninh có tới 547 lễ hội truyền thống

diễn ra hàng năm Theo thống kê lễ hội của Cục Văn hóa Cơ sở (tập 1, xuất bản năm 2008) thì toàn tỉnh Bắc Ninh có 442 lễ hội Lễ hội truyền thống của Bắc Ninh diễn ra suốt bốn mùa

trong năm nhưng phần lớn lễ hội nơi đây thường được tổ chức vào mùa xuân Hầu như ngày nào của ba tháng ngày xuân ở vùng quê Bắc Ninh cũng có lễ hội Quy mô và tính chất hội

làng ở Bắc Ninh đã chứng tỏ mối quan hệ nguồn gốc và truyền thống đồng thời cũng phản ánh những nét chung trong phong tục, truyền thống sinh hoạt văn hóa và đời sống tâm linh, tín ngưỡng tôn giáo của vùng Lễ hội Bắc Ninh có nội dung lịch sử và ý nghĩa về giáo dục sâu sắc

2.1.2.2 Giá trị của lễ hội Bắc Ninh:

- Biểu hiện qua sinh hoạt cộng đồng phong phú, sinh động trong suốt lễ hội Có giá trị

về sự hài hòa các tôn giáo cùng tồn tại; Là hoạt động sinh hoạt mang tính văn hóa nghệ thuật đặc sắc và hấp dẫn…Có nhiều lễ hội mang tầm quốc gia và cũng là hoạt động lễ hội là hoạt động có giá trị sinh hoạt văn hóa tâm linh lành mạnh đặc biệt

2.2 Công tác bảo tồn phát huy giá trị lễ hội phục vụ phát triển du lịch ở Bắc Ninh

2.2.1 Công tác bảo tồn và phát huy các lễ hội

Nghị quyết trung ương 5 khóa 8, chỉ thị số 27-CTTW của Bộ Chính Trị, chỉ thị số 14/1998/CT-TTg của Thủ Tướng Chính Phủ và luật di sản văn hóa trên lĩnh vực lễ hội Chương trình thực hiện hội nghị lần thứ 5 khóa 8 của tỉnh ủy Bắc Ninh Chỉ thị số 27-CT/TW của Bộ Chính Trị và chỉ thị 14/1998/CT-TTg của Thủ Tướng Chính Phủ Các hoạt động bảo tồn đã có tính chất quy mô và thời sự nhất định

2.2.2 Phát triển du lịch lễ hội ở Bắc Ninh

- Là một loại hình du lịch của con người dựa vào lễ hội để khai thác các giá trị tổng hợp của truyền thống và hiện đại trong lễ hội, diễn ra vào một thời điểm lựa chọn dựa trên các điều kiện về văn hóa, lịch sử, xã hội của địa bàn nhất định

Mục tiêu khoa học của bảo tồn và phát huy di sản văn hóa lễ hội trong

kinh doanh du lịch

Lợi ích cho lễ hội truyền

thống

Lợi ích cho đơn vị tổ chức

Lợi ích cho cộng đồng có lễ hội Bắc Ninh

Lợi ích về mặt kinh tế

-Là con đường mang lại sự thỏa mãn mục tiêu kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương

và đất nước có lễ hội thông qua du lịch

- Du lịch lễ hội còn là sự phối hợp tổ chức và hành động giữa các doanh nghiệp du lịch dưới

sự tổ chức điều phối của nhiều cơ quan, địa phương để tổ chức liên hoan du lịch, lễ hội du lịch, Festival văn hóa nghệ thuật

-Quảng bá về địa phương nơi tổ chức lễ hội, để các công ty du lịch đưa khách tới tham gia các hoạt động diễn ra trước và trong suốt thời gian liên hoan du lịch lễ hội

-Cần phải có các biện pháp điều chỉnh chênh lệch cung cầu đồng bộ, các phương án đối phó với thiên tai, dịch bệnh, khủng bố, đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho khách khi

đi du lịch lễ hội Các đơn vị tổ chức cần nắm được chắc các nội dung hoạt động trong lễ hội sắp đến, chuẩn bị các điều kiện cụ thể cho du khách có thể tham gia hội tốt nhất

- Chú trọng hơn trong công tác quảng bá, tiếp thị với thị trường khách du lịch đa dạng

- Cần có “chiến lược dài hơi chuyên nghiệp” cho việc tổ chức kinh doanh du lịch nhằm vào đối tượng khách quốc tế và đa dạng hóa thị trường khách ở Lễ hội Bắc Ninh

-Thực hiện “bảo tồn-phát triển- tài nguyên lễ hội và Du lịch cần đảm bảo theo mô hình bảo tồn du lịch lễ hội bền vững:

Hình 2.6 Bản chất của vấn đề bảo tồn và phát triển du lịch lễ hội

Bắc Ninh đối với giới nghiên cứu và người làm du lịch

Tóm lại, Để mục tiêu bảo tồn và phát triển lễ hội được thực thi đòi hỏi các biện pháp nghiên cứu để các 4 nhân tố tham gia vào bảo tồn, nuôi dưỡng và kinh doanh lễ hội đều được tham gia, đánh giá đúng, có biện pháp khuyến khích và hỗ trợ đúng đắn… Bốn nhân tố này tham gia hữu cơ vào sản phẩm kinh doanh du lịch lễ hội mà không thể bỏ đi hay coi nhẹ bất

kỳ nhân tố nào

2.3 Đánh giá công tác bảo tồn, phát huy giá trị các lễ hội phục vụ phát triển du lịch trong thời gian vừa qua

2.3.1 Những ưu điểm của việc bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ du lịch thời gian qua và nguyên nhân

2.3.1.1 Ưu điểm:

- Cơ sở hạ tầng du lịch có sự quan tâm nhất định của nhà nước và tỉnh…

- Nhân lực đa dạng, có đầu tư và phát triển nguồn nhân lực cho ngành trong tương lai Tăng cường vai trò của Ban tổ chức hội và lực lượng công an, dân quân tự vệ tại những lễ hội

quan trọng

- Nội dung tổ chức hội: Nhiều nội dung dân gian được phục hồi tương đối bài bản và tiêu biểu của vùng quê Kinh Bắc

- Nhiều tệ nạn tiêu cực đã được thống kê, và để ý trong việc xử lý

- Sự đồng tình của cư dân có lễ hội Bắc Ninh

2.3.1.2 Nguyên nhân của ưu điểm bảo tồn và phát huy tốt các giá trị phục vụ cho du lịch lễ hội thời gian qua:

- Công tác quản lý được thực hiện tốt

- Việc thực hiện hoạt động lễ hội nói riêng và việc đưa lễ hội vào kinh doanh du lịch nhận được sự hưởng ứng của người dân

- Xác định được, biết được cách tổ chức lễ hội

2.3.2 Những hạn chế và nguyên nhân

2.3.2.1 Hạn chế

- Ở nhiều lễ hội, Ban tổ chức lễ hội mới chỉ cho du khách thấy được tính dân tộc mà chưa nhấn mạnh được tính riêng, tính miền và tính dân gian của Bắc Ninh

- Đầu tư tu sửa và nâng cấp hạ tầng lễ hội mới chỉ dừng ở mức có nhưng chưa đúng tiến độ và sát sao với tình hình thực tế

- Đội ngũ lực lượng an ninh chưa thực sự hiệu quả trong việc ngăn chặn và xử lý các hình ảnh xấu ảnh hưởng đến tình yêu lễ hội của du khách thập phương

- Một số di tích bị xuống cấp, hư hại do thời gian mà chưa có biện pháp đầu tư và tu sửa kịp thời

- Nhiều Du khách đi lễ hội nhưng “thương mại hóa niềm tin và mong ước của mình”

- Chưa xây dựng được ý thức cho du khách với vấn đề bảo tồn tài nguyên

2.3.2.2 Nguyên nhân của những tiêu cực còn tồn tại trong việc bảo tồn và phát triển

du lịch lễ hội Bắc Ninh:

- Chưa định hướng được tốt và rõ ràng giữa vấn đề bảo tồn và phát triển

- Việc thực hiện còn chưa theo nguyên tắc phát triển bền vững

- Làm du lịch lễ hội còn mang tính tự phát

- Chưa có những biện pháp thực sự hữu hiệu với các tình trạng hệ thống xấu trong lễ

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

Chương 3: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN BẢO TỒN

VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ LỄ HỘI PHỤC VỤ PHÁT TRIỂN DU LỊCH

Ở BẮC NINH 3.1 Định hướng phát triển du lịch lễ hội ở Bắc Ninh

3.1.1 Định hướng phát triển du lịch của tỉnh Bắc Ninh:

- UBND tỉnh Bắc Ninh, sở Thương mại và du lịch Bắc Ninh trước đây và sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện nay đề ra quan điểm phát triển du lịch nói chung và du lịch lễ hội ở tỉnh Bắc Ninh nói riêng: nhanh và bền vững; đẩy mạnh xúc tiến và tuyên truyền, quảng bá du lịch, tập trung đầu tư một số khu, tuyến, điểm du lịch lễ hội quan trọng Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại và phát triển nhanh nguồn nhân lực, tạo sản phẩm du lịch đa dạng, phong phú, chất lượng, giàu bản sắc dân tộc, có sức cạnh tranh

3.1.2 Chỉ đạo bảo tồn và phát huy giá trị lễ hội phục vụ phát triển du lịch

3.1.2.1 Tổ chức không gian cho lễ hội

Thời gian tới, không gian du lịch lễ hội được ưu tiên theo trục quốc lộ số 1A nối thị xã Bắc Ninh với thủ đô Hà Nội ở phía Tây Nam, với Bắc Giang, Lạng Sơn ở phía Bắc Bắc Ninh

sẽ có 4 cụm du lịch chính là:

1.Cụm trung tâm thành phố Bắc Ninh và phụ cận…

2.Cụm Lim và Phật Tích Với các lễ hội tiêu biểu…

3.Cụm Thuận Thành…

4 Cụm Đền Đô, Đình Bảng…

3.1.2.2 Tổ chức thời gian và cơ sở hạ tầng cho du lịch lễ hội

- Quy hoạch lễ hội được quan tâm, các khu dịch vụ ăn uống, cửa hàng văn hóa phẩm, trò chơi dược diễn ra ngoài khu di tích; công tác vệ sinh; an toàn thực phẩm

- Tổ chức lễ hội mang tính xã hội hóa cao, kêu gọi và huy động nhiều nguồn đầu tư khác nhau

- Việc lồng ghép giữa tổ chức lễ hội với hoạt động xúc tiến, quảng bá loại hình

du lịch văn hóa đã bắt đầu được quan tâm

- Nội dung các lễ hội đều có giá trị nhân văn sâu sắc, phù hợp với bản sắc văn hóa quê hương, góp phần to lớn vào việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa dân tộc

2.1.2.3 Tổ chức về các điều kiện xã hội và nhân lực

- Xã hội: Tạo môi trường xã hội lễ hội an toàn, lành mạnh và văn minh, lịch sự để du lịch lễ hội có điều kiện phát triển và lan tỏa ở Bắc Ninh thông qua các chính sách tuyên truyền, vận động, khen thưởng và phê bình tại các đơn vị làng, xóm, thôn, xã, phường

- Nhân lực: Nâng cấp đồng bộ nguồn nhân lực du lịch trực và gián tiếp