Biện pháp để nâng cao chất lượng môn toán cho học sinh lớp 2

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TOÁN CHO HỌC SINH LỚP 2 I. PHẦN MỞ ĐẦU I.1. Lý do chọn đề tài Những năm gần đây, giáo dục nước ta đang ngày càng phát triển và từng bước hội nhập với thế giới. Sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục gắn liền với việc đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường. Quá trình đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh ngày càng được chú trọng và quan tâm. Trong sự phát triển chung của nền giáo dục, bộ môn Toán cũng đang phát triển và đóng một vai trò quan trọng. Từ đó, mỗi giáo viên phải không ngừng nỗ lực phấn đấu để nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ nhằm đáp ứng cho mục tiêu giáo dục ngày càng phát triển của nước nhà. Trong chương trình Tiểu học, môn Toán là một môn học không thể thiếu trong nhà trường. Thông qua việc học Toán các em bước đầu hình thành và phát triển năng lực trừu tượng hóa, khái quát hóa, khả năng suy luận và diễn đạt ý đúng bằng lời. Thông qua việc học tập tốt môn Toán sẽ là chiếc cầu nối cho các em lĩnh hội và tiếp thu tốt các môn khoa học khác trong cuộc sống sau này. Nhận thức được vai trò quan trọng của môn học Toán, mỗi giáo viên khi giảng dạy phải tìm ra phương pháp dạy học phù hợp để giúp các em học sinh tiếp thu đầy đủ kiến thức và biết vận dụng được vào trong cuộc sống hàng ngày. Việc dạy học tốt đối với mỗi giáo viên không chỉ là việc giúp các em nắm được các kiến thức học trong nhà trường mà thông qua học trên lớp các em còn biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế, để các em trở thành những người có ích cho xã hội. Chính vì vậy môn Toán là một môn học đóng vai trò quan trọng trong cả quá trình học ở Tiểu học. Năm học 2014 – 2015 tôi được phân công dạy lớp 2, qua một thời gian làm quen và nắm bắt tình hình học tập đầu năm của các em, bản thân nhận thấy đa số các em học sinh trong quá trình học còn thụ động, các em chưa khai thác hết khả năng tiềm ẩn trong nội dung bài học, vận dụng chưa linh hoạt và nhanh nhẹn trong một số trường hợp đơn giản trong thực tế cuộc sống. Một số giáo viên khi giảng dạy chưa mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy học, hạn chế việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức. Mặt khác trường Tiểu học Võ Thị Sáu là một trong những trường có tỷ lệ học sinh đồng bào đông nhất trong các trường Tiểu học trên toàn huyện, việc tiếp thu kiến thức của các em còn chậm. Từ đó, bản thân luôn suy nghĩ để tìm ra được một số phương pháp dạy học mới phát huy tính tích cực, chủ động trong học tập cho các em và đã mạnh dạn áp dụng một số biện pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2. Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi chọn đề tài: “Biện pháp để nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2.” I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài Phối hợp một số biện pháp dạy học để nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2 năm học 2014 – 2015. I.3. Đối tượng nghiên cứu Vận dụng và phối hợp một số biện pháp sư phạm trong dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2. I.4. Phạm vi nghiên cứu Áp dụng các phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2A, trường Tiểu học Võ Thị Sáu, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk, năm học 2014 – 2015. I.5. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp 1 : Phương pháp trực quan. Phương pháp 2 : Phương pháp gợi mở vấn đáp. Phương pháp 3 : Phương pháp luyện tập. Phương pháp 4 : Phương pháp dạy học phân hóa nội tại. Phương pháp 5 : Phương pháp kiểm tra, đánh giá. II. PHẦN NỘI DUNG II.1. Cơ sở lý luận Lứa tuổi học sinh Tiểu học chủ yếu ở vào khoảng từ 6 đến 11 tuổi, nhìn chung các em còn rất nhạy cảm với những tác động bên ngoài. Khả năng phân tích của các em còn rất kém nên các em thường tri giác trên tổng thể. Về sau các hoạt động tri giác phát triển và được hướng dẫn bởi các hoạt động nhận thức khác nên nó chính xác dần. Sự chú ý không có chủ định chiếm ưu thế, trí nhớ trực quan hình tượng và trí nhớ máy móc phát triển hơn trí nhớ lôgic, những hình ảnh cụ thể dễ nhớ hơn là câu chữ khô khan, trừu tượng, khái quát. Trí tưởng tượng tuy có phát triển nhưng còn tản mạn, ít có tổ chức và chịu tác động nhiều của hứng thú, các mẫu hình có sẵn. Dần dần tư duy và khả năng suy luận của các em sẽ thay đổi và phát triển theo chiều hướng khác nhau là do sự hướng dẫn của giáo viên. Nắm vững vấn đề này, tùy vào nội dung giảng dạy mà giáo viên lựa chọn một cách linh hoạt các phương pháp dạy học thích hợp để học sinh tiếp thu kiến thức tốt và phát huy khả năng tư duy độc lập, sáng tạo của mình. Đối với học sinh lớp 2, tư duy của các em còn rất non nớt, các em vừa trải qua một năm học tập ở môi trường Tiểu học. Nhìn

BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TOÁN

CHO HỌC SINH LỚP 2

I PHẦN MỞ ĐẦU

I.1 Lý do chọn đề tài

Những năm gần đây, giáo dục nước ta đang ngày càng phát triển và từng

bước hội nhập với thế giới Sự phát triển mạnh mẽ của giáo dục gắn liền với việcđổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường Quá trình đổi mới phươngpháp dạy học phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh ngàycàng được chú trọng và quan tâm Trong sự phát triển chung của nền giáo dục,

bộ môn Toán cũng đang phát triển và đóng một vai trò quan trọng Từ đó, mỗigiáo viên phải không ngừng nỗ lực phấn đấu để nâng cao trình độ, chuyên mônnghiệp vụ nhằm đáp ứng cho mục tiêu giáo dục ngày càng phát triển của nước nhà Trong chương trình Tiểu học, môn Toán là một môn học không thể thiếutrong nhà trường Thông qua việc học Toán các em bước đầu hình thành vàphát triển năng lực trừu tượng hóa, khái quát hóa, khả năng suy luận và diễnđạt ý đúng bằng lời Thông qua việc học tập tốt môn Toán sẽ là chiếc cầu nốicho các em lĩnh hội và tiếp thu tốt các môn khoa học khác trong cuộc sống saunày Nhận thức được vai trò quan trọng của môn học Toán, mỗi giáo viên khigiảng dạy phải tìm ra phương pháp dạy học phù hợp để giúp các em học sinhtiếp thu đầy đủ kiến thức và biết vận dụng được vào trong cuộc sống hàngngày Việc dạy học tốt đối với mỗi giáo viên không chỉ là việc giúp các emnắm được các kiến thức học trong nhà trường mà thông qua học trên lớp các

em còn biết vận dụng kiến thức đã học vào thực tế, để các em trở thành nhữngngười có ích cho xã hội Chính vì vậy môn Toán là một môn học đóng vai tròquan trọng trong cả quá trình học ở Tiểu học

Năm học 2014 – 2015 tôi được phân công dạy lớp 2, qua một thời gianlàm quen và nắm bắt tình hình học tập đầu năm của các em, bản thân nhận thấy

đa số các em học sinh trong quá trình học còn thụ động, các em chưa khai tháchết khả năng tiềm ẩn trong nội dung bài học, vận dụng chưa linh hoạt và nhanhnhẹn trong một số trường hợp đơn giản trong thực tế cuộc sống Một số giáoviên khi giảng dạy chưa mạnh dạn trong việc đổi mới phương pháp dạy học,hạn chế việc phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong quá trình lĩnhhội kiến thức Mặt khác trường Tiểu học Võ Thị Sáu là một trong nhữngtrường có tỷ lệ học sinh đồng bào đông nhất trong các trường Tiểu học trêntoàn huyện, việc tiếp thu kiến thức của các em còn chậm Từ đó, bản thân luônsuy nghĩ để tìm ra được một số phương pháp dạy học mới phát huy tính tíchcực, chủ động trong học tập cho các em và đã mạnh dạn áp dụng một số biệnpháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2.

Xuất phát từ những cơ sở trên, tôi chọn đề tài: “Biện pháp để nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2.”

I.2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

Phối hợp một số biện pháp dạy học để nâng cao chất lượng môn Toán chohọc sinh lớp 2 năm học 2014 – 2015

I.3 Đối tượng nghiên cứu

Vận dụng và phối hợp một số biện pháp sư phạm trong dạy học nhằm nângcao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2

I.4 Phạm vi nghiên cứu

Áp dụng các phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng môn Toán chohọc sinh lớp 2A, trường Tiểu học Võ Thị Sáu, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk,năm học 2014 – 2015

I.5 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp 1 : Phương pháp trực quan.

- Phương pháp 2 : Phương pháp gợi mở vấn đáp

- Phương pháp 3 : Phương pháp luyện tập

- Phương pháp 4 : Phương pháp dạy học phân hóa nội tại

- Phương pháp 5 : Phương pháp kiểm tra, đánh giá

II PHẦN NỘI DUNG

II.1 Cơ sở lý luận

Lứa tuổi học sinh Tiểu học chủ yếu ở vào khoảng từ 6 đến 11 tuổi, nhìnchung các em còn rất nhạy cảm với những tác động bên ngoài Khả năng phântích của các em còn rất kém nên các em thường tri giác trên tổng thể Về saucác hoạt động tri giác phát triển và được hướng dẫn bởi các hoạt động nhậnthức khác nên nó chính xác dần Sự chú ý không có chủ định chiếm ưu thế, trínhớ trực quan hình tượng và trí nhớ máy móc phát triển hơn trí nhớ lô-gic,những hình ảnh cụ thể dễ nhớ hơn là câu chữ khô khan, trừu tượng, khái quát.Trí tưởng tượng tuy có phát triển nhưng còn tản mạn, ít có tổ chức và chịu tácđộng nhiều của hứng thú, các mẫu hình có sẵn Dần dần tư duy và khả năngsuy luận của các em sẽ thay đổi và phát triển theo chiều hướng khác nhau là do

sự hướng dẫn của giáo viên Nắm vững vấn đề này, tùy vào nội dung giảng dạy

mà giáo viên lựa chọn một cách linh hoạt các phương pháp dạy học thích hợp

để học sinh tiếp thu kiến thức tốt và phát huy khả năng tư duy độc lập, sáng tạocủa mình

Đối với học sinh lớp 2, tư duy của các em còn rất non nớt, các em vừa trảiqua một năm học tập ở môi trường Tiểu học Nhìn chung ở lứa tuổi này đã xuấthiện những tiến bộ mới song còn hạn chế, các thao tác tư duy đã liên kết vớinhau thành tổng thể nhưng sự liên kết đó chưa mang tính tổng quát Giáo viên

nắm được tâm lý của các em và tìm ra phương pháp phù hợp để tư duy của các

em dần phát triển thành tổng thể khi chiếm lĩnh các kiến thức được học Việckết hợp học và hành, kết hợp giảng dạy với đời sống được thực hiện thông quaviệc cho học sinh tính toán, các bài toán liên quan với cuộc sống một cáchthích hợp giúp học sinh hình thành và rèn luyện những kĩ năng thực hành cầnthiết trong đời sống hàng ngày, giúp các em biết vận dụng những kỹ năng đóvào cuộc sống Thông qua đó các em sẽ phát triển tư duy và vận dụng học tốtcác môn học khác, rèn luyện cho học sinh năng lực tư duy tổng thể và nhữngđức tính tốt của con người lao động mới

II.2 Thực trạng

a, Thuận lợi, khó khăn

*Thuận lợi

Được sự quan tâm, chỉ đạo sâu sát của ban giám hiệu nhà trường tới chất

lượng dạy và học trong nhà trường

Nhìn chung các em học sinh đã nắm được kiến thức cộng, trừ cơ bản của mônToán lớp 1

Một số em học sinh giỏi, khá trong lớp đã vui vẻ giúp đỡ bạn cùng tiến bộtrong hoạt động nhóm

Lượng kiến thức môn Toán lớp 2 được phân theo mạch kiến thức từ đơn giảnđến phức tạp

Nhiều gia đình học sinh đã quan tâm đến vấn đề học tập của con em mình Giáo viên, học sinh và phụ huynh nhiệt tình hưởng ứng và tham gia tích cựctrong quá trình thực hiện đề tài

*Khó khăn:

Lớp chiếm trên 90% là học sinh đồng bào dân tộc thiểu số, đọc - hiểuTiếng Việt còn hạn chế, sự tiếp thu kiến thức của các em còn chậm.

Một số gia đình học sinh kinh tế còn khó khăn, chưa quan tâm đến vấn đềhọc tập của con em mình nên các em còn nghỉ học nhiều dẫn đến sự gián đoạntrong việc tiếp thu kiến thức

Đa số các em còn thụ động, chưa manh dạn trong quá trình học tập

Một số giáo viên ngại sử dụng đồ dùng minh hoạ, chuyển đổi phươngpháp giảng dạy còn lúng túng, chưa phát huy tính tích cực, chủ động của họcsinh

b, Thành công, hạn chế

Thành công: Đề tài được thực hiện nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho

học sinh lớp 2, làm cơ sở cho các em áp dụng kiến thức vào thực tế

Hạn chế: Do lớp chiếm đa số học sinh là người dân thộc thiểu số, việc tiếp thu

kiến thức của các em còn hạn chế, mặt khác các em đọc và hiểu Tiếng Việt cònchậm nên khi dạy cho học sinh nắm được kiến thức về giải toán có lời văn, các yếu

tố hình học còn gặp nhiều khó khăn Từ đó, ảnh hưởng tới việc nâng cao chấtlượng của môn Toán lớp 2

c, Mặt mạnh, mặt yếu:

Mặt mạnh: Đây là giải pháp phát huy tính tích cực, chủ động trong quá trình

học tập của người học Phát triển khả năng nhận thức, tư duy sáng tạo cho họcsinh Giúp các em vận dụng và thực hành làm toán một cách nhanh nhẹn, logic và

có kết quả cao nhất

Mặt yếu: Trong quá trình học tập các em còn rụt rè, chưa chủ động chiếm

lĩnh kiến thức môn học Các em còn trông chờ nhiều vào sự hướng dẫn, gợi mở củagiáo viên Từ đó, các em sẽ bối rối khi gặp những bài toán tương tự, khả năng vậndụng vào làm các bài tập liên quan bị hạn chế

d, Nguyên nhân:

Thành công: Sau khi thực hiện đề tài sẽ nâng cao chất lượng môn Toán cho

học sinh lớp 2, làm cơ sở cho các em học tốt môn Toán trong những năm tiếp theo

ở cấp Tiểu học Thông qua việc học tốt môn Toán các em sẽ phát triển tư duy, nhậnthức giúp các em học tốt các môn học khác

Hạn chế, yếu kém: Đa số học sinh trong lớp là người dân tộc thiểu số, việc

tiếp thu kiến thức của các em còn chậm Trình độ nhận thức của phụ huynh cònthấp, hoàn cảnh gia đình học sinh còn nhiều khó khăn,… Do vậy, phần nào ảnhhưởng tới đề tài nghiên cứu này

e, Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.

Trong dạy học ở Tiểu học nói chung và dạy học Toán nói riêng, một yêu cầuđặt ra là tích cực hóa hoạt động của người học, tạo điều kiện để người học pháthiện và lĩnh hội tri thức Nội dung toán học ở lớp 2 mặc dù chưa đòi hỏi học sinhphải suy luận nhiều nhưng do nhận thức của các em trong giai đoạn này còn mangtính trực giác và cảm tính, các em tin tưởng tuyệt đối vào sự hướng dẫn và dạy bảocủa thầy cô giáo Vì vậy mỗi giáo viên khi giảng giải kiến thức phải nhẹ nhàng,đầy đủ, đúng nội dung để khơi gợi sự phát triển của trí tuệ, nhận thức cho các em

Để đạt được những yêu cầu đặt ra, ngoài kiến thức giáo viên phải chuẩn bị đầy đủcác phương tiện và đồ dùng dạy học, kết hợp với kĩ năng sư phạm phù hợp Dotrình độ nhận thức của phụ huynh còn thấp, việc kèm cặp thêm cho con em ở nhàchưa được chú trọng, vấn đề học tập của các em chủ yếu được thực hiện ở trên lớp.Mỗi giáo viên, ngoài công tác giảng dạy cần liên hệ chặt chẽ với gia đình, tuyêntruyền để tất cả phụ huynh hiểu được vấn đề học tập tốt của các em cần có sự phốihợp giữa gia đình và nhà trường, nhắc nhở các em việc tự học thêm ở nhà Bêncạnh đó, trong quá trình học tập ở trường giáo viên cần tạo không khí học tập thoảimái để học sinh tự tin, hướng thú, chủ động tiếp thu kiến thức Mặt khác cần độngviên, khen ngợi và khích lệ kịp thời học sinh để tạo không khí phấn khởi, thi đuahọc tập nâng cao chất lượng môn Toán của tất cả học sinh trong lớp

III Giải pháp, biện pháp

a, Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

Nhằm nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh lớp 2 Từ đó, các em nắm

được kiến thức toán học một cách toàn diện, nâng cao năng lực tư duy nhận thức

để vận dụng vào các bài toán có liên quan Giúp các em học tốt các môn học khác

b, Nội dung và cách thức thực hiện

Biện pháp thứ nhất: Nắm bắt nội dung chương trình

Đối với mỗi giáo viên, để giúp dạy tốt môn Toán lớp 2 ngoài các yêu cầucần thiết về kiến thức, kĩ năng và chuẩn bị đồ dùng dạy học thì phải nắm bắtđược nội dung chương trình sách giáo khoa Toán lớp 2 Từ đó, giáo viên mới

có kế hoạch thiết kế tiết dạy phù hợp Các khái niệm và quy tắc trong sách giáokhoa nói chung đều được giảng dạy thông qua việc thực hiện kiến thức từ đơngiản đến phức tạp Trong mỗi bài học, đều xây dựng dựa trên việc hình thànhkiến thức rồi vận dụng kiến thức vào thực hành tính, cuối mỗi bài học thường

có một bài toán giải có lời văn để học sinh vận dụng kiến thức đã học vào thựchành giải toán, thông qua đó rèn kĩ năng cho các em

Ví dụ: Bài “ Phép cộng có tổng bằng 100” SGK/T40

Đầu tiên, giáo viên hướng dẫn để các em nắm bắt được kiến thức mới vớiphép cộng có tổng bằng 100 thông qua cách thực hiện phép tính cộng 83 + 17.Khi thực hiện phép cộng dạng này giáo viên khắc sâu cho các em cách đặt tínhthẳng hàng đơn vị với hàng đơn vị, hàng chục với hàng chục và khi thực hiệncách tính kết quả 100 viết số 1 lùi về phía tay trái là hàng trăm Khi các emhiểu cách đặt tính và nắm được cách tính thì các em sẽ dễ dàng làm đượcnhững bài tập có liên quan

Tiếp đến là các bài tập 1,2,3 vận dụng kiến thức đã học vào thực hành tínhcộng các số trong phạm vi 100, cuối cùng là bài toán giải có liên quan đếnphép cộng các số trong phạm vi 100

Việc thiết kế mỗi bài học như vậy sẽ giúp các em nắm được kiến thức vàvận dụng vào làm được những bài toán có liên quan, nâng cao chất lượng mônToán cho học sinh, làm cơ sở cho các em tiếp thu phương pháp và vận dụnghọc tốt hơn môn Toán ở những năm tiếp theo ở cấp Tiểu học.

Biện pháp thứ hai: Sử dụng đồ dùng, thiết bị dạy học

Toán học là một môn khoa học mang tính trừu tượng cao Để học sinh hiểu

bài một cách sâu sắc, dễ tiếp thu ngoài việc sử dụng kiến thức, kĩ năng sưphạm thì giáo viên cũng cần chuẩn bị đầy đủ các phương tiện và đồ dùng dạyhọc Đối với tâm lí học sinh lớp 2, tư duy nhận thức của các em chưa có chủđịnh, thiếu tập trung Việc sử dụng đồ dùng dạy học là một giải pháp sư phạmtạo ra chỗ dựa ban đầu giúp học sinh nhận thức được những kiến thức trừutượng, giải pháp này tác động vào các hoạt động nhận thức của trẻ theo đúngquy luật: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượngđến thực tiễn” Do đó, khi sử dụng đồ dùng dạy học trong một tiết học, khôngnhững học sinh hiểu sâu bài hơn mà còn làm cho các em thấy kiến thức toánhọc có mối quan hệ chặt chẽ với thực tiễn, tạo cho học sinh ý thức vận dụngkiến thức toán học vào thực tiễn

Ví dụ: Đối với bài: Giờ, phút/ SGK trang 125

Khi dạy học bài này, ngoài việc giúp các em nhận biết được 1 giờ bằng 60phút, cách xem đồng hồ khi kim phút chỉ vào số 3 và số 6 thì tôi còn chuẩn bịthêm đồ dùng dạy học đó là chiếc đồng hồ Tôi quay một số giờ cụ thể về thờigian các em thức dậy, thời gian các em ăn sáng, thời gian các em đi học,…Thông qua đó các em biết vận dụng thời gian vào thực tế và sử dụng thời giankhoa học để đạt hiệu quả công việc, học tập và nghỉ ngơi phù hợp

Sử dụng thiết bị, đồ dùng dạy học là một việc làm cần thiết đối với mỗigiáo viên khi đứng lớp Nhưng trong quá trình dạy học người giáo viên phảibiết lựa chọn thiết bị đồ dùng dạy học phù hợp với nội dung bài dạy, tránh lạmdụng dẫn đến việc sử dụng thiết bị đồ dùng dư thừa, không có mục đích Vìvậy, khi sử dụng đồ dùng dạy học giáo viên cần phải cân nhắc kĩ về mục đích,biện pháp để đồ dùng, thiết bị dạy học mang lại hiệu quả cao nhất.

Biện pháp thứ ba: Phối hợp các phương pháp trong dạy học Toán

Trong dạy học không có phương pháp nào là tối ưu hay vạn năng, việc kết hợp

linh hoạt các phương pháp dạy học cùng với lòng nhiệt tình, tinh thần trách nhiệmcủa nguời thầy sẽ mang lại kết quả cao trong giảng dạy, là chiếc cầu nối giúp các

em đến với tri thức của nhân loại Khi xác định các phương pháp dạy học giáo viênphải biết tổ chức hoạt động nhận thức và thực hành của người học để thông qua đógiúp các em lĩnh hội vững chắc các thành phần của nội dung giáo dục nhằm đạtđược mục tiêu của bài học Như vậy việc vận dụng và phát huy có hiệu quả cácphương pháp dạy học sẽ góp phần vô cùng quan trọng để phát triển trí tuệ cho các

em một cách tổng hợp.Bằng kinh nghiệm thực tế, tôi đã sử dụng các phương phápnhư sau:

Phương pháp 1: Phương pháp trực quan

Trong môn Toán, phương tiện trực quan là chỗ dựa để giáo viên hướng dẫnhọc sinh quan sát, nhận xét, so sánh, đưa ra những nhận định, những hình ảnhđặc trưng nhằm minh họa, thể hiện các kiến thức trừu tượng của toán học

Ví dụ : Đối với bài: Thực hành xem đồng hồ (SGK/78)

Sau khi học xong bài học, giáo viên đưa ra hình ảnh minh họa hoạt độngchào cờ đầu tuần và hỏi học sinh: Buổi sáng chúng ta thường tổ chức chào cờvào lúc mấy giờ ? Học sinh sẽ trả lời được thời gian là 7 giờ Tiếp đến giáo

viên gọi học sinh lên quay thời gian đúng 7 giờ trên chiếc đồng hồ mà giáoviên chuẩn bị cho tiết học, tiếp theo cho các em quan sát và đọc thời gianđúng.

Từ cách cách dạy học vận dụng và liên hệ thực tế như vậy các em sẽ hiểubài tốt hơn và vận dụng được cách xem thời gian đúng cho hoạt động trongngày Qua đó, giáo viên giáo dục các em thực hiện đúng nội quy trường, lớp và

sử dụng quỹ thời gian trong ngày phù hợp, có hiệu quả

Phương pháp 2 : Phương pháp gợi mở vấn đáp

Khi sử dụng phương pháp dạy học này, đối với việc hướng dẫn học sinhlàm toán bản thân giáo viên không trực tiếp đưa ra những kiến thức ở dạnghoàn chỉnh mà gợi mở để các em tư duy, tự tìm ra những kiến thức mới, suyluận để hiểu được nội dung của bài học

Ví dụ : Đối với bài tập 4/ SGK trang 60: Cô giáo có 63 quyển vở, cô đãphát cho học sinh 48 quyển vở Hỏi cô giáo còn bao nhiêu quyển vở ?

Khi dạy bài tập này giáo viên đã sử dụng hệ thống câu hỏi như sau :

- Bài toán cho biết gì ? Bài toán cho biết : Cô giáo có 63 quyển vở, cô đãphát cho học sinh 48 quyển vở

- Bài toán hỏi gì ? Bài toán hỏi : Cô giáo còn bao nhiêu quyển vở ?

- Để biết cô giáo còn bao nhiêu quyển vở ta làm như thế nào ?

Từ hệ thống câu hỏi gợi mở, học sinh tư duy và trả lời được cách làm bàitoán (lấy 63 - 48) thông qua đó sẽ hiểu và nắm được cách giải của bài toán.Hình thức hỏi - đáp giữa giáo viên - học sinh giúp giáo viên nhận biết đượcviệc tiếp thu bài của các em trong lớp và kịp thời uốn nắn, có biện pháp hỗ trợkịp thời để các em cùng tiến bộ

Phương pháp 3 : Phương pháp luyện tập

Luyện tập có một ý nghĩa quan trọng đặc biệt với môn Toán Môn Toán làmột môn học công cụ, được sử dụng rộng rãi trong các môn khoa học khác vàtrong đời sống Học toán không chỉ để lĩnh hội một tri thức mà điều quan trọnghơn là phải biết vận dụng những tri thức đã học, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo vàđặc biệt là những phương thức tư duy cần thiết Phương pháp luyện tập được

sử dụng rộng rãi trong hoạt động dạy học của giáo viên, luyện tập ngay cảtrong quá trình truyền thụ tri thức ; vừa giảng, vừa rèn luyện chính là đặc điểmcủa bộ môn Toán Vận dụng giải các bài tập sau khi học xong lý thuyết ; giảicác bài tập có nội dung thực tế ; giải các bài tập toán tổng hợp đòi hỏi phải vậndụng sáng tạo các tri thức, kĩ năng đã học, đã biết

Ví dụ : Đối với bài : Ngày, tháng (SGK/79)

Sau khi dạy cho học sinh nắm ngày tháng trong một tờ lich của tháng 11trong sách giáo khoa, giáo viên tiến hành cho các em là các bài tập vận dụng1,2 Tiếp theo giáo viên cho học sinh luyện tập thêm bằng cách điền các ngàycòn thiếu trong tháng 12 của bài tập 2, rồi đặt thêm hệ thống câu hỏi nâng caohơn : “Thứ bảy tuần này là ngày 27 thì thứ bảy tuần trước là ngày bao nhiêu ?”Qua đó các em hiểu và vận dụng xem được ngày, tháng trên tờ lịch tháng 12

mà giáo viên đã chuẩn bị

Phương pháp 4 : Phương pháp dạy học phân hóa nội tại

Học sinh trong một lớp, vừa có sự lựa chọn và sắp xếp, vừa có sự khácnhau về phát triển nhân cách, trong đó sự giống nhau là cơ bản Nhưng bêncạnh đó do nhu cầu xã hội, môi trường sống của gia đình dẫn đến các em cũng

có sự khác nhau nhiều về nhận thức Đối với học sinh lớp tôi, tỷ lệ học sinhngười đồng bào chiếm hơn 90% học sinh trong lớp, trong số đó có khoảng 40%các em theo kịp tiến độ tiếp nhận kiến thức của các em người Kinh Chính vìvậy trong quá trình dạy học sinh môn Toán giáo viên tiến hành phân hóa đốitượng học sinh theo từng dạng bài tập

Ví dụ : Bài Luyện tập chung (SGK/105)

Đây là bài tập ôn lại các dạng toán đã học về bảng nhân, tính giá trị biểuthức, đường gấp khúc và độ dài đường gấp khúc nên khi dạy bài này giáo viêndạy theo phương pháp phân hóa đối tượng học sinh như sau :

- Đối với các em học sinh còn hạn chế về kiến thức Toán, giáo viên cho các

em làm bài tập 1, 3, 5 Các em phải học thuộc được bảng nhân và vận dụng vàolàm được bài tập 1 và nhận biết được về đường gấp khúc và cách tính độ dàiđường gấp khúc, giúp các em rèn kĩ năng cộng các số

- Đối với học sinh nắm được kiến thức theo chuẩn kiến thức - kĩ năng,giáo viên cho các em làm các bài tập 1, 3, 4, 5 Thông qua cách tính nhẩm các

em sẽ làm được bài tập tính giá trị của biểu thức có liên quan giữa phép nhân

-phép cộng - -phép trừ, rồi vận dụng vào giải được bài toán có lời văn và nắmđược cách tính độ dài đường gấp khúc.

- Đối với đối tượng học sinh khá giỏi sau khi các em làm xong những bàitập theo chuẩn kiến thức, giáo viên cho các em làm thêm bài tập 2 hoặc có thể

ra một số bài tập vận dụng nhằm phát triển từ duy nhận thức cho các em : + Tìm giá trị của M : 5 x 4 + 12 < 9 x 5 – M < 8 x 3 + 10

+ Mẹ có 46 cái kẹo, mẹ cho em 12 cái và cho anh 10 cái Hỏi mẹ còn lạibao nhiêu cái kẹo ?

Phương pháp 5 : Phương pháp kiểm tra, đánh giá

Kiểm tra, đánh giá là một hình thức nhằm phát hiện những thiếu sót củahọc sinh và giáo viên trong quá trình dạy và học Kiểm tra, đánh giá phải đượcthực hiện thường xuyên trong mỗi tiết học, theo định kì Từ đó, giúp giáo viên

và học sinh có kế hoạch dạy - học phù hợp

Ví dụ : Vào đầu tiết học tôi thường gọi học sinh lên làm lại bài cũ để nắmbắt bắt tình hình tiếp thu bài ở tiết trước của các em Sau mỗi tiết dạy giáo viênthường tổ chức cho học sinh củng cố lại kiến thức bằng cách gọi các em lênbảng làm bài tương tự hoặc nêu lại quy tắc, kiến thức trọng tâm của bài học.Việc làm như vậy sẽ giúp giáo viên kiểm tra, nhận xét, đánh giá được quá trìnhtiếp thu bài của các em Qua đó, giúp các em khác hiểu sâu nội dung bài học vàkhắc phục những thiếu sót của bản thân Từ đó, bản thân có hình thức tổ chứcdạy học phù hợp hơn

Qua việc kiểm tra sẽ đánh giá hiệu quả của việc nghiên cứu phối hợp một

số biện pháp để nâng cao chất lượng môn Toán cho học sinh

Biện pháp thứ tư : Một số biện pháp cần làm giúp học sinh học tốt

tuyến kiến thức Toán học lớp 2 :

* Tuyến kiến thức về số học :

Nội dung chủ yếu về số học trong chương trình môn Toán lớp 2 chủ yếu làcộng, trừ có nhớ trong phạm vi 100 ; bảng nhân, chia trong phạm vi từ 2 đến 5.Giáo viên thực hiện đầy đủ các yêu cầu của mạch kiến thức thông qua việc dạyhọc và tăng cường luyện thực hành, kĩ năng tính toán cho học sinh, song cũngkhuyến kích học sinh tính bằng nhiều cách, lựa chọn cách tính cho phù hợp.Học thuộc bảng cộng - trừ, bảng nhân - chia, nắm được các thuật tính sẽ giúphọc sinh thực hiện nhanh, thành thạo các kiến thức của môn học và vận dụngvào đời sống thực tiễn có hiệu quả

Khi dạy học toán cộng trừ có nhớ trong phạm vi 100 cho học sinh lớp 2giáo viên luôn yêu cầu các em tính bằng nhiều cách trong đó vận dụng tínhnhẩm để tìm nhanh kết quả

Phép cộng :

Các bài dạng 9 + 5 ; 29 + 5 ; 49 + 25

Ví dụ : Đối với bài 9 cộng với một số : 9 + 5

Trước tiên, giáo viên cho các em thực hiện tính bằng que tính, các em sẽtrả lời được kết quả 9 + 5 = 14

Tiếp theo, hướng dẫn các em đặt tính như sau :

cách làm như vậy các em sẽ nắm được quy luật của phép cộng 9 cộng với một số

và lập được bảng cộng và học thuộc nhanh bảng cộng 9 cộng với một số như sau :

Bài tập 1 (SGK/15)

9 + 3 = 9 + 6 = 9 + 8 = 9 + 7 = 9 + 4 =

3 + 9 = 6 + 9 = 8 + 9 = 7 + 9 = 4 + 9 = Đối với bài tập này, các em sẽ dễ dàng điền được kết quả vào dòng thứ nhất saukhi các em đã học thuộc bảng cộng 9 (9 + 3 = 12, 9 + 6 = 15 …) Dựa vào cáchtính nhẩm ở dòng thứ nhất giáo viên hướng dẫn các em làm dòng thứ hai và điềnngay được 3 + 9 = 12 (vì khi đổi chỗ các số hạng trong một tổng thì tổng khôngthay đổi)

Bài tập 3 (SGK/ 15)

9 + 6 + 3 = 9 + 9 + 1 = 9 + 4 + 2 = 9 + 5 + 3 = Sau khi các em làm đúng bài tập, giáo viên yêu cầu các em nêu cách làm vàchọn cách giải nhanh nhất : 9 + 6 + 3 = 15 + 3 = 18 hay 9 + 9 = 18

Đối với bài 29 + 5 ; 49 + 25 giáo viên hướng dẫn các em vận dụng bảngcộng 9 cộng với một số để làm tính cộng

Phép trừ :

Các bài dạng 12 - 8 ; 32 - 8 ; 52 - 28

Ví dụ : Đối với bài 12 trừ đi một số : 12 - 8

Trước tiên, giáo viên cho các em thực hiện tính bằng que tính, các em sẽtrả lời được kết quả 12 - 8 = 4

Tiếp theo, hướng dẫn các em đặt tính như sau :

Dựa vào cách tính này, giáo viên hướng dẫn các em phân tích số ( 8 = 2 + 6),sau đó lấy 12 – 2 - 6 = 10 - 6 = 4 viết 4 ở hàng đơn vị.

Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh thực hiện tính theo thao tác sau :

Phép nhân - chia:

Trong chương trình môn Toán lớp 2, phép nhân và chia được học từ 2 đến

5 Đây là cơ sở ban đầu để các em tiếp cận với mạch kiến thức nhân - chiathông dụng trong tuyến kiến thức Toán học Tôi chủ động cho các em nắmđược quy luật của từng bài học rồi hướng dẫn các em cách học thuộc và nhớlâu kiến thức của các bảng nhân - chia