II Cơ sở lý luận: 1 Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về sản xuất hàng hóa và hàng hóa: a Sản xuất hàng hóa: • Khái niệm và đặc điểm: Sản xuất hàng hoá là một loại hình tổ chức kinh tế
Trang 1BỘ XÂY DỰNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC KIẾN TRÚC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA LÍ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÀI TIỂU LUẬN MÔN: KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC- LÊNIN
Đề tài: Giả sử Anh (chị) là chủ doanh nghiệp, phải làm gì để bảo tồn
và phát triển doanh nghiệp của mình? Bằng kiến thức đã học, hãy giải quyết
tình huống trên; qua đó vận dụng vào thực tiễn nền kinh tế Việt Nam hiện
nay
Giảng viên giảng dạy : Th.S Trần Thị Phương Lan
Họ tên sinh viên : Chung Thị Thanh Ngân
MS sinh viên : 19510801691
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 08 năm 2021
Trang 2MỤC LỤC
I) LỜI MỞ ĐẦU: 3
II) Cơ sở lý luận: 4
1) Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về sản xuất hàng hóa và hàng hóa: 4
2) Thị trường: 5
3) Nền kinh tế thị trường: 6
III) Thực trạng 8
1) Tình hình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Việt Nam: 8
2) Tại sao các doanh nghiệp thất bại? 9
IV) Giải pháp để doanh nghiệp của bản thân có thể bảo tồn và phát triển: 11
1) Vấn đề các giá trị mới: 11
2) Vấn đề nắm bắt và khai thác các giá trị mới: 11
3) Vấn đề thích ứng với biến động: 12
V) LỜI KẾT: 13
VI) TÀI LIỆU THAM KHẢO: 14
Trang 3I) LỜI MỞ ĐẦU:
Với sự cạnh tranh và thị trường đầy biến động hiện nay, muốn một doanh
nghiệp có thể tồn tại và phát triển là một thách thức lớn yêu cầu sự bản lĩnh cũng như kiến thức không ngừng trau dồi
Với phương diện là một sinh viên ngành Thiết kế nội thất, em giả thiết bản thân
sở hữu một doanh nghiệp buôn bán nội thất nhà ở Em nghĩ, khi bắt đầu làm việc gì chúng ta cũng cần biết bản thân là ai, làm gì, ở đâu và như thế nào nên ở phần cơ sở lí luận, em đề cập đến các khái niệm về sản xuất hàng hóa, hàng hóa, thị trường, nền kinh tế thị trường và các quy luật của nó
Sau đó, em đưa ra thực trạng doanh nghiệp hiện nay: sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp và lí do các doanh nghiệp thất bại Từ đó, đưa ra các giải pháp thích hợp để doanh nghiệp của bản thân có thể tồn tại và phát triển trong thị trường đầy
khốc liệt này
Trang 4II) Cơ sở lý luận:
1) Lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin về sản xuất hàng hóa và hàng hóa:
a) Sản xuất hàng hóa:
• Khái niệm và đặc điểm:
Sản xuất hàng hoá là một loại hình tổ chức kinh tế trong đó sản phẩm được tạo
ra để trao đổi hoặc bán trên thị trường Có thể nói, sản xuất hàng hóa là sản xuất để trao đổi mua bán, lao động của người sản xuất vừa đem lại lợi ích cho bản thân vừa đem lại lợi ích cho xã hội dưới mục đích nhằm đạt được lợi nhuận
• Điều kiện tồn tại sản xuất hàng hóa:
Sản xuất hàng hóa chỉ ra đời khi đáp ứng đủ hai điều kiện: có sự phân công lao động và sự tách biệt tương đối về kinh tế của những người sản xuất Nhờ có sự phân công lao động, xuất hiện sự chuyên môn hóa sản xuất khiến cho xã hội tồn tại nhiều ngành nghề khác nhau, phụ thuộc nhau Đồng thời, sự tách biệt về mặt kinh tế do mỗi người sở hữu những tư liệu sản xuất khác nhau, tạo ra các sản phẩm lao động khác nhau, độc lập với nhau Từ hai yếu tố đó, một người chỉ tạo ra một số sản phẩm nhất định, muốn thỏa mãn các yêu cầu cuộc sống thì họ phải trao đổi mua bán dẫn tới sự sản xuất hàng hóa
• Lợi ích và hạn chế:
Tuy sản xuất hàng hóa giúp kích thích kinh tế, và toàn xã hội phát triển nhưng
nó cũng gây ra sự tách biệt tầng lớp giàu nghèo trong xã hội, các cuộc khủng hoảng kinh tế và do nhiều người chỉ quan tâm lợi nhuận mà tàng phá sức khỏe con người và môi trường sống
b) Hàng hóa
Con người lao động, sản xuất ra hàng hóa để thỏa mãn nhu cầu của bản thân và dùng để trao đổi hàng hóa với người khác Vì vậy, hàng hóa có giá trị sử dụng để thỏa mãn nhu cầu con người và giá trị trao đổi
Để sản suất hàng hóa thì người sản xuất hàng hóa cần phải lao động, việc lao động để sản xuất hàng hóa có tính hai mặt của nó Lao động cụ thể tức là lao động có ích, có hình thức cụ thể dưới một nghề nghiệp nhất định và lao động trừu tượng chính
là sự tiêu hao sức Vì vậy, có thể nói lao động cụ thể tạo ra sản phẩm dùng được còn lao động trừu tượng quyết định giá trị của sản phẩm đó
Trang 5• Nhân tố ảnh hưởng đến giá trị hàng hóa:
Tuy vậy, để đo lường giá trị của hàng hóa, yếu tố thời gian xã hội cần thiết đóng vai trò vô cùng quan trọng Nếu chỉ tính lượng giá trị của sản phẩm được tính bằng chất giá trị do lao động trừu tượng kết tinh và lượng tiêu hao khi sản xuất, thì trường hợp một người làm việc càng chậm, thời gian làm càng lâu thì sản phẩm đó càng giá trị? Bởi vì lẽ đó, thời gian lao động cần thiết ra đời, đó là thời gian của người sản xuất trung bình với cường độ lao động trung bình cần để sản xuất hàng hóa
Vì vậy, một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển thì cần nắm rõ quy luật cạnh tranh, biết cách hoạt động để lượng giá trị cá biệt nhỏ hơn lượng giá trị xã hội Có nghĩa
là muốn giành được lợi nhuận cao thì các yếu tố năng suất, cường độ lao động và khả năng thực hiện các lao động phức tạp của người sản xuất phải cao hơn mặt bằng chung của thị trường
2) Thị trường:
a) Khái niệm:
Thị trường là nơi diễn ra sự trao đổi mua bán, giao dịch diễn ra và nó phụ thuộc
và hai chủ thể chính là người mua và người bán Thời kì đầu, thị trường chỉ là nơi gặp
gỡ, mà tại đó người mua và người bán thực hiện các giao dịch, có thể kể đến như các phiên hợp chợ, siêu thị,… Tuy nhiên, dưới nền tảng internet kết nối vạn vật, thị trường được thiết kế trở thành một nền tảng công nghệ mà con người có thể thực hiện giao dịch ở mọi nơi, mọi lúc
b) Vai trò của thị trường:
Vai trò của thị trường được xác định bởi nó liên hệ chặt chẽ với sản xuất và tiêu dùng, thúc đẩy và điều tiết nền sản xuất xã hội và các hoạt động thương mại, buộc các chủ thể kinh tế phải hành động thống nhất và tuân theo các quy luật của nó Thị trường luôn phát triển cùng với sự tăng trưởng của nhu cầu cuộc sống của con người, điều này thúc đẩy con người liên tục vươn lên để thỏa mãn các nhu cầu của chính họ
c) Phân loại:
Hiện nay trên thế giới cũng như nước ta tồn tại nhiều cách phân chia thị trường nhưng nhìn chung thì có các cách phân chia thị trường phổ biến đó là: dựa trên thuộc tính hàng hóa, dựa trên khu vực, dựa trên thời gian, dựa trên tính cạnh tranh,…[1]
Trang 63) Nền kinh tế thị trường:
a) Khái niệm:
Kinh tế thị trường là một hình thái kinh tế xã hội, trong đó các quan hệ kinh tế, trao đổi, mua bán sản phẩm, đặc biệt là phân phối lợi thế, theo đuổi lợi nhuận luôn chịu sự điều tiết, chi phối từ các quy luật của thị trường Có thể nói, lợi nhuận là yếu tố quan trọng bậc nhất, nếu không có lợi nhuận, các nhà sản xuất, kinh doanh không có động lực để tiếp tục phát triển, cố gắng sản xuất kinh doanh, từ đó có thể gây ra nhiều tổn thất cho xã hội
b) Lợi ích và hạn chế của nền kinh tế thị trường:
Nền kinh tế thị trường thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển và tạo ra sự cạnh tranh gay gắt giữa những người sản xuất làm tăng chất lượng hàng hóa, ngày càng thỏa mãn người tiêu thụ.Ngoài ra, lực lượng lao động ngày càng được xã hội hóa Mở rộng quan hệ với nhiều loại thị trường từ thị trường địa phương, thị trường khu vực và thị trường quốc tế
Tuy vậy, nền kinh tế thị trường vẫn mang lại nhiều khuyết điểm như làm giảm cái trò của nền kinh tế nhà nước, tăng tỉ lệ thất nghiệp, giảm phúc lợi xã hội của lao động, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường do chạy đua lợi nhuận, một số tệ nạn mới phát sinh cùng với sự phát triển của nền kinh tế thị trường
c) Các quy luật của nền kinh tế thị trường:
• Quy luật giá trị:
Tất cả hàng hóa đều có giá cả của mình và việc định giá hàng hóa không được quyết định bởi người mua và người bán mà nó phụ thuộc vào thị trường (dựa trên giá trị sử dụng, độ khan hiếm, phái sinh,…) Có những thời điểm người mua và bán có thể tác động tới giá cả của sản phẩm một cách rõ ràng hay gian lận dựa trên mục đích của
họ (như con buôn ở chợ tăng giá khi gặp người mua không biết rõ giá cả,…) Tuy vậy, trong điều kiện bình thường thì người bán phải giảm tiêu hao trong quá trình sản xuất
để giữ vững và tăng cao lợi nhuận
• Quy luật cung cầu:
Đây là một quy luật quan trọng cần nắm rõ trước khi doanh nghiệp đưa ra những chiến lược kinh doanh của mình Cung bao gồm các hoạt động sản xuất tạo ra hàng hóa
và tổng cung bằng tổng số lượng hàng hóa tạo ra được Còn cầu chính là nhu cầu mua hàng hóa và khả năng trả phí cho hàng hóa đó của người tiêu dùng Đây là hai hoạt động phụ thuộc vào nhau, ví dụ khi cung bằng cầu thì người mua và người bán sẽ đều
có lợi, khi cung nhỏ hơn cầu, số lượng hàng hóa khan hiếm thì người mua có thể phải trả nhiều tiền hơn cho cùng loại hàng hóa đó và trong trường hợp cầu nhỏ hơn cung, nhu cầu mua hàng giảm thấp hơn số hàng hóa có trên thị trường thì giá cả của hàng hóa
có thể thấp hơn nhiều so với mức giá cả ban đầu
Trang 7• Quy luật cạnh tranh:
Đây là một quy luật thúc đẩy sự phát triển, tiến bộ của xã hội và nâng cao chất lượng hàng hóa của các doanh nghiệp Trong thị trường, sự cạnh tranh là hoạt động tất yếu, xảy ra liên tục, có những loại cạnh tranh tiêu cực, cạnh tranh tích cực bắt buộc một doanh nghiệp muốn tồn tại phải hiểu rõ về những lợi thế của hàng hóa mà doanh nghiệp mình sản xuất để có thể đưa ra những chiến lược quảng bá, khuyến mãi thích hợp Đồng thời, duy trì tính cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp
Không chỉ tồn tại cạnh tranh giữa người sản xuất mà còn tồn tại sự cạnh tranh giữa người tiêu thụ, những sự cạnh tranh này ảnh hưởng trực tiếp tới giá trị sản phẩm như trong thời gian đầu mùa dịch covid nhu cầu mua thịt heo tăng cao, sự cạnh tranh giữa người tiêu dùng đã làm giá thịt heo cũng tăng mạnh
Trang 8III) Thực trạng
1) Tình hình cạnh tranh giữa các doanh nghiệp Việt Nam:
Theo số liệu điều tra và cập nhật của Tổng cục Thống kê, cả nước có 610.637 doanh nghiệp đang hoạt động có kết quả sản xuất kinh doanh (tại thời điểm ngày 31/12/2018); trong đó, số doanh nghiệp kinh doanh lỗ vốn chiếm 48,4%, số doanh nghiệp kinh doanh có lãi chiếm 44,1%; có 45.737 doanh nghiệp kinh doanh hòa vốn chiếm 7,5% Có nghĩa là cứ trên 10 doanh nghiệp thì có 5 doanh nghiệp lỗ, 1 doanh nghiệp hòa vốn và 4 doanh nghiệp có lợi nhuận từ kinh doanh
Tỉ lệ tham gia và đào thải doanh nghiệp:
Tình hình đăng ký doanh nghiệp năm 2020, số lượng doanh nghiệp thành lập mới với 134.941 doanh nghiệp Trong năm 2020, có 101.719 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 13,9% so với năm 2019, bao gồm: 46.592 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, 37.663 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động chờ giải thể, 17.464 doanh nghiệp hoàn tất thủ tục giải thể Số doanh nghiệp quay trở lại hoạt động trong năm 2020 nay là 44.096 doanh nghiệp
Từ các số liệu từ tổng cục thống kê thì các doanh nghiệp với quy mô vốn vừa và nhỏ (từ 0-10 tỷ đồng) chiếm số lượng áp đảo về số lượng doanh nghiệp mới đăng kí thành lập và doanh nghiệp rút khỏi thị trường [2] Đồng thời, khu vực Đông Nam Bộ cũng là khu vực tập trung nhiều doanh nghiệp nhất, có nhiều doanh nghiệp đăng kí thành lập nhất và có số lượng doanh nghiệp rút khỏi thị trường nhiều nhất
Điều này cho thấy, thị trường doanh nghiệp thay máu liên tục, những doanh nghiệp trẻ, quy mô nhỏ thành lập liên tục nhưng lại là bộ rất dễ chịu tổn thương từ các yếu tố bên ngoài và dễ rút khỏi thị trường nhất và ngược lại doanh nghiệp với số vốn càng lớn thì tỉ lệ rút khỏi thị trường càng giảm Tuy vậy, số lượng doanh nghiệp tăng cũng đồng nghĩa với sự cạnh tranh ở các thị trường truyền thống, các đại dương đỏ ngày càng khốc liệt, điều đó không chỉ ảnh hưởng đến những doanh nghiệp nhỏ mà cả những doanh nghiệp lớn, những người khổng lồ cũng gặp nhiều nguy cơ hơn Từ đó cho thấy, một doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển bền vững cần phải đi đầu trong việc sáng tạo, tìm kiếm những con đường mới cho bản thân
Trang 92) Tại sao các doanh nghiệp thất bại?
a) Vấn đề đem lại các giá trị mới:
Đây là vấn đề các doanh nghiệp đã và đang trong thị trường gặp phải Họ là những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm, hiểu được quy luật thị trường, sành sỏi trong vấn đề tâm lí khách hàng Tuy vậy, họ thường chú tâm vào cách mà công ty họ có thể chiếm được càng nhiều lợi nhuận hơn mà không quan tâm đến việc tìm ra những con đường mới để tạo ra giá trị cũng như vấn đề về cách hoạt động và phát triển năng lực của doanh nghiệp theo thời gian
Lấy một ví dụ cụ thể, vào thời kì thập niên 70, 80 Walmart thực sự là một ông lớn, một gã khổng lồ ở nước Mỹ với hàng nghìn cửa hàng khắp nước Mỹ, tuy vậy, khi những nhà bán hàng điện tử như Amazon, Ebay thành lập, lợi nhuận của hãng này sụt giảm mạnh và vị thế số một cũng không còn nữa Điều đó có thể cho thấy được tầm quan trọng của việc không ngừng phát triển và tạo ra các mô hình kinh doanh, dịch vụ, sản phẩm,… mới
Điều này còn rõ ràng hơn khi nhìn vào bảng những công ty lớn nhất trên thế giới hiện nay như Apple, Google, Microsoft và một số cái tên mới như Facebook Một số doanh nghiệp trên lúc khởi đầu còn chẳng có đối thủ vì loại hình mà họ kinh doanh cũng chưa tồn tại trước đây
b) Vấn đề khi ở nắm bắt và khai thác các giá trị mới:
Đây thường là vấn đề của những công ty khởi nghiệp, họ là nguồn năng lượng mới, mang trong mình sự hăng hái tìm tòi và khai thác các thị trường tiềm ẩn, tuy vậy nhiều doanh nghiệp không nhận ra là mô hình kinh doanh của họ càng tạo ra nhiều giá trị thì càng có nhiều khả năng đối mặt với nhiều sự cạnh tranh hơn Ví dụ như Tik Tok, một phần mềm nổi tiếng hiện nay cho phép người dùng quay các đoạn video ngắn, thì
có hàng chục công ty đáng tin cậy, lớn mạnh hơn đã cố gắng mô phỏng những tính năng, chiến lược của họ như Instagram, Snap chat hay Twitter và hàng trăm đối thủ cạnh tranh khác
Giải pháp cho một công ty khởi nghiệp nhỏ phát hiện được một vùng đất mới đầy tiềm năng nhưng họ không đủ sức mạnh tài chính như các doanh nghiệp lớn khác
và sẽ ra sao nếu có hàng chục thậm chí hàng trăm doanh nghiệp lớn như vậy? Câu trả lời là để có thể khai thác được lợi nhuận bền vững, doanh nghiệp đó phải đầu tư vào một ngành có cấu trúc hấp dẫn nhưng lại có lợi thế cạnh tranh bền vững
Trang 10c) Vấn đề thích ứng với sự biến động:
Một công ty dù đưa ra một chiến lược ban đầu hoành tráng, đem lại lợi nhuận vô cùng hấp dẫn thì vẫn không thể tồn tại nếu không chú trọng vào các chiến lược vận hành và vượt qua các thử thách, khủng hoảng gặp phải
Việc xác định một mô hình kinh doanh tiềm năng hay một vị thế cạnh tranh đặc biệt không đảm bảo thành công khi một doanh nghiệp luôn gặp phải những biến đổi
Ví dụ vào những năm 2000, Nokia, Motorola, Blackberry thực sự là những ông lớn trong nền công nghiệp điện thoại đến khi Apple cho ra những chiếc Iphone cảm ứng toàn màn hình đầu tiên, doanh thu các công ty này sụt giảm nghiêm trọng Chỉ Nokia sống sót, Blackberry bị thu mua, và Motorola chính thức phá sản năm 2016
Vấn đề này còn rõ ràng hơn khi các doanh nghiệp phải đối mặt với đại dịch covid
19, một vấn đề toàn cầu, rõ ràng sự sụt giảm nghiêm trọng về doanh thu, nguồn cung ứng đình trệ, vấn đề di chuyển khó khăn đã làm không ít công ty lao đao thậm chí phá sản Họ buộc phải đưa ra chiến lược mới thật nhanh để đáp ứng người tiêu dùng
Thế nhưng, các doanh nghiệp có thể thất bại khi thường xuyên điều chỉnh sản phẩm của họ để đáp ứng với thử nghiệm mới nhất của người tiêu dùng, điều này làm suy yếu khả năng của họ trong việc xây dựng các năng lực tổ chức cần thiết để thành công lâu dài hay nói đơn giản là họ đưa ra các chiến lược quá tầm so với thực lực của
họ Điều này thường dẫn đến nợ nần, sự sụt giảm về quản lí lãnh đạo, lòng tin của khách hàng và cuối cùng có thể đi tới phá sản cho doanh nghiệp