TIỂU LUẬN ĐỀ TÀI: TÌM HIEU NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “THỰC VẬT VÀ ĐỘ̣̂NG VẬT” MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 1,2 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG GVHD: NGÔ HẢI CHI 1 MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài................................................................................................ 4 2. Mục đích nghiên cứu.......................................................................................... 4 3. Nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................................... 4 4. Phương pháp nghiên cứu................................................................................... 4 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu...................................................................... 5 6. Cấu trúc nghiên cứu........................................................................................... 5 PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I. TÌM HIỂU CHUNG VỀ HỆ TUẦN HOÀN 1. KHÁI NIỆM HỆ TUẦN HOÀN....................................................................... 6 2. Cấu tạo – Chức năng hệ tuần hoàn.................................................................... 6 2.1. Cấu tạo......................................................................................................... 6 2.1.1 Tim......................................................................................................... 6 2.1.2 Mạch máu............................................................................................... 7 2.1.3 Máu........................................................................................................ 8 2.2 Chức năng của hệ tuần hoàn....................................................................... 10 3. NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ TUẦN HOÀN........................................... 11 3.1 Tim............................................................................................................. 11 3.2 Mạch máu................................................................................................... 12 4. Vệ sinh – Dinh dưỡng Rèn luyện................................................................... 12 4.1 Vệ sinh........................................................................................................ 12 4.2 Dinh dưỡng................................................................................................. 13 4.3 Rèn luyện.................................................................................................... 14 5. MỘT SỐ BỆNH LÝ VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG BỆNH.................. 15 5.1 Một số bệnh lý............................................................................................ 15 5.1.1 Bệnh xơ vữa động mạch....................................................................... 15 5.1.2 Tai biến mạch máu não........................................................................ 17 5.1.3 Bệnh tim bẩm sinh............................................................................... 22 CHƯƠNG II: MỘT SỐ BÀI HỌC LIÊN QUAN ĐẾN HỆ TUẦN HOÀN TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIỂU HỌC 1. Bài “Máu và cơ quan tuần hoàn”..................................................................... 25 1.1 Giới thiệu.................................................................................................... 25 1.2 Nội dung..................................................................................................... 25 2. Bài “Hoạt động tuần hoàn”.............................................................................. 25 2.1 Giới thiệu.................................................................................................... 25 2.2 Nội dung..................................................................................................... 25 3. Bài “Vệ sinh cơ quan tuần hoàn”..................................................................... 26 3.1 Giới thiệu.................................................................................................... 26 3.2 Nội dung..................................................................................................... 26 PHẦN KẾT LUẬN................................................................................................ 27 2 TÀI LIỆU THAM KHẢO 28 3 LỜI CẢM ƠN Sau quá trình học tập, rèn luyện ở môn Phương pháp dạy học môn Tự nhiên và làm tiểu luận văn nghiên cứu về đề tài: “Tim hieu noi dung, phương pháp dạy học chu đe “con người và sức khỏe” mon Tu nhien va xa hoi lop 1,2 sach Ket noi tri thuc voi cuoc song”, em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới sự giúp đỡ của các thầy, cô giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học, đã giúp đỡ em hoàn thành bài tiểu luận này. Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Ngô Hải Chi đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo cho em, giúp em rất nhiều trong quá trình làm tiểu luận. Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến những người bạn cùng với gia đình đã luôn động viên, khích lệ và tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình thực hiện để em có thể hoàn thành bài luận một cách tốt nhất. Em xin chân thành cảm ơn Sinh viên 4 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Trong xã ngày nay con người không thể sống mà thiếu đi những tri thức về văn hoá, khoa học tự nhiên và xã hội. Sự hiểu biết về khoa học tự nhiên và xã hội càng sâu thì mức sống, hưởng thụ của con người càng cao và khả năng hợp tác, chung sống, sự bình đẳng giữa con người càng lớn, càng đa dạng, càng có hiệu quả thiết thực. Bộ môn Tự nhiên và xã hội cấp tiểu học học là một bộ môn có tầm quan trọng trong việc giúp HS phát triển các năng lực, phẩm chất cùng đồng thời mở mang thêm những kiến thức mới về thế giới xung quanh. Và nó cũng góp phẩn quan trọng trong việc xây dựng nền tảng, hỗ trợ kiến thức nền, bổ trợ kiên thức về sau cho các em HS trong việc giáo dục về khoa học tự nhiên cũng như khoa học xã hội ở các cấp học trên. Điều đặc biệt là bắt đầu năm học 2020 – 2021 việc sử dụng sách giáo khoa mới đã được triển khai trên cả nước với các bộ sách khác nhau cho các trường lựa chọn sao cho phù hợp với đặc điểm nhận thức của HS. Tuy nhiên bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống đã để lại ấn tượng nhất, chính vì thế tôi đã lựa chọn bộ sách này cho đề tài tiểu luận của mình. Trong nội dung chương trình bộ môn Tự nhiên và xã hội lớp 1,2 gồm 5 chủ đề: gia đình, trường học, cộng đồng địa phương, thực vật và động vật, con người và sức khoẻ, trái đất và bầu trời. Mỗi chủ đề đều thể hiện mối liên quan, sự tương tác giữa con người với các yếu tố tự nhiên và xã hội trên cơ sở giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống, giáo dục các vấn đề liên quan đến việc giữ gìn sức khoẻ, bảo vệ cuộc sống an toàn của bản thân, gia đình và cộng đồng, bảo vệ môi trường, phòng tránh thiên tai ở mức độ đơn giản và phù hợp. Qua những nội dung bổ ích như vậy sẽ giúp các HS có tình yêu thiên nhiên, con người; có ý thức chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ thể chất và tình thần,… Và trong đó có chủ đề “Thực vật và động vật” được đánh giá khá tiêu biểu, vì đây là chủ đề gần gũi, thiết thực và gây hứng thú cho HS tiểu học nhất. Nhận thức được vấn đề này em đã lựa chọn đề tài “Tìm hiểu nội dung, phương pháp dạy học chủ đề Thực vật và động vật môn Tự nhiên và xã hội lớp 1,2 5 – sách Kết nối tri thức với cuộc sống” để có thể nghiên cứu sâu hơn về nội dung và tìm hiểm, đề xuất thêm những phương pháp dạy, tiếp cận HS hơn đối với môn Tự nhiên và xã hội lớp 1,2; giúp HS hứng thú hơn với môn học và tiếp cận với môn học một cách dễ dàng nhất. 2. Mục đích nghiên cứu Nâng cao hiểu biết và trang bị kiến thức cho bản thân. Hình thành kiến thức cơ bản về thực vật và động vật cho HS nhằm giúp các em nắm được kiến thức về thực vật và động vật, nêu được một số bệnh lý thường gặp liên quan, có kĩ năng phòng tránh bệnh kịp thời và nhanh chóng. 3. Nhiệm vụ nghiên cứu Khái niệm Hệ tuần hoàn Cấu tạo, chức năng hệ tuần hoàn Nguyên lý hoạt động Vệ sinh – Rèn luyện – Dinh dưỡng Một số bệnh lý thường gặp Một số bài học liên quan đến hệ tuần hoàn trong chương trình Tiểu học 4. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: sắp xếp các tài liệu thành một hệ thống logic, chặt chẽ theo từng mặt, từng nhóm kiến thức, từng vấn đề KH có cùng bản chất, cùng một hướng phát triển Phương pháp quan sát khoa học: là phương pháp nhận biết đối tượng một cách có hệ thống để thu thập thông tin, tìm các dấu hiệu đặc trưng hay những quy luật vận động và phát triển của đối tượng. Phương pháp tra cứu, tìm kiếm thông tin qua sách, báo, Internet. Thông tin thu thập để nghiên cứu được tìm thấy từ các nguồn tài liệu khác nhau. 5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5.1 Đối tượng nghiên cứu 6 Chủ đề “Thực vật và động vật” trong chương trình Tiểu học lớp 1,2 sách kết nối tri thức với cuộc sống. 5.2 Phạm vi nghiên cứu Chương trình SGK sách Kết nối tri thức với cuộc sống lớp 1, 2 Tiểu học và tài liệu liên quan. 6. Cấu trúc nghiên cứu Đề tài gồm 3 phần chính: + Phần mở đầu + Phần nội dung + Phần kết luận Trong phần nội dung gồm 2 chương: Chương 1: Tìm hiểu chung nội dung chủ đề “Thực vật và động vật” môn Tự nhiên xã hội 1,2 sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Chương 2: Phương pháp dạy học chủ đề “ Thực vật và động vật” môn tự nhiên xã hôi 1,2 sách Kết nối tri thức với cuốc sống.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ ĐÔ HÀ NỘI
KHOA SƯ PHẠMNGÀNH GIÁO DỤC TIỂU HỌC
-
-TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI: TÌM HIEU NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “THỰC VẬT VÀ ĐỘ ̂NG VẬT” MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 1,2 - SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI
CUỘC SỐNG
GVHD: NGÔ HẢI CHI
1
Trang 2MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài 4
2 Mục đích nghiên cứu 4
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 4
4 Phương pháp nghiên cứu 4
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 5
6 Cấu trúc nghiên cứu 5
PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG I TÌM HIỂU CHUNG VỀ HỆ TUẦN HOÀN 1 KHÁI NIỆM HỆ TUẦN HOÀN 6
2 Cấu tạo – Chức năng hệ tuần hoàn 6
2.1 Cấu tạo 6
2.1.1 Tim 6
2.1.2 Mạch máu 7
2.1.3 Máu 8
2.2 Chức năng của hệ tuần hoàn 10
3 NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG HỆ TUẦN HOÀN 11
3.1 Tim 11
3.2 Mạch máu 12
4 Vệ sinh – Dinh dưỡng- Rèn luyện 12
4.1 Vệ sinh 12
4.2 Dinh dưỡng 13
4.3 Rèn luyện 14
5 MỘT SỐ BỆNH LÝ VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG CHỐNG BỆNH 15
5.1 Một số bệnh lý 15
5.1.1 Bệnh xơ vữa động mạch 15
5.1.2 Tai biến mạch máu não 17
5.1.3 Bệnh tim bẩm sinh 22
CHƯƠNG II: MỘT SỐ BÀI HỌC LIÊN QUAN ĐẾN HỆ TUẦN HOÀN TRONG CHƯƠNG TRÌNH TIỂU HỌC 1 Bài “Máu và cơ quan tuần hoàn” 25
1.1 Giới thiệu 25
1.2 Nội dung 25
2 Bài “Hoạt động tuần hoàn” 25
2.1 Giới thiệu 25
2.2 Nội dung 25
3 Bài “Vệ sinh cơ quan tuần hoàn” 26
3.1 Giới thiệu 26
3.2 Nội dung 26
PHẦN KẾT LUẬN 27
Trang 3TÀI LIỆU THAM KHẢO 28
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Sau quá trình học tập, rèn luyện ở môn Phương pháp dạy học môn Tựnhiên và làm tiểu luận văn nghiên cứu về đề tài: “Tim hieu noi dung, phươngpháp dạy học chu đe “con người và sức khỏe” mon Tu nhien va xa hoi lop 1,2 -sach Ket noi tri thuc voi cuoc song”, em xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới
sự giúp đỡ của các thầy, cô giảng viên khoa Giáo dục Tiểu học, đã giúp đỡ emhoàn thành bài tiểu luận này Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới côgiáo Ngô Hải Chi đã trực tiếp hướng dẫn và chỉ bảo cho em, giúp em rất nhiềutrong quá trình làm tiểu luận Em cũng xin gửi lời cảm ơn đến những người bạncùng với gia đình đã luôn động viên, khích lệ và tạo điều kiện giúp đỡ em trongsuốt quá trình thực hiện để em có thể hoàn thành bài luận một cách tốt nhất Emxin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
4
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong xã ngày nay con người không thể sống mà thiếu đi những tri thức vềvăn hoá, khoa học tự nhiên và xã hội Sự hiểu biết về khoa học tự nhiên và xã hộicàng sâu thì mức sống, hưởng thụ của con người càng cao và khả năng hợp tác,chung sống, sự bình đẳng giữa con người càng lớn, càng đa dạng, càng có hiệu quảthiết thực Bộ môn Tự nhiên và xã hội cấp tiểu học học là một bộ môn có tầm quantrọng trong việc giúp HS phát triển các năng lực, phẩm chất cùng đồng thời mởmang thêm những kiến thức mới về thế giới xung quanh Và nó cũng góp phẩnquan trọng trong việc xây dựng nền tảng, hỗ trợ kiến thức nền, bổ trợ kiên thức vềsau cho các em HS trong việc giáo dục về khoa học tự nhiên cũng như khoa học xãhội ở các cấp học trên Điều đặc biệt là bắt đầu năm học 2020 – 2021 việc sử dụngsách giáo khoa mới đã được triển khai trên cả nước với các bộ sách khác nhau chocác trường lựa chọn sao cho phù hợp với đặc điểm nhận thức của HS Tuy nhiên bộsách Kết nối tri thức với cuộc sống đã để lại ấn tượng nhất, chính vì thế tôi đã lựachọn bộ sách này cho đề tài tiểu luận của mình Trong nội dung chương trình bộmôn Tự nhiên và xã hội lớp 1,2 gồm 5 chủ đề: gia đình, trường học, cộng đồng địaphương, thực vật và động vật, con người và sức khoẻ, trái đất và bầu trời Mỗi chủ
đề đều thể hiện mối liên quan, sự tương tác giữa con người với các yếu tố tự nhiên
và xã hội trên cơ sở giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống, giáo dục các vấn đề liênquan đến việc giữ gìn sức khoẻ, bảo vệ cuộc sống an toàn của bản thân, gia đình vàcộng đồng, bảo vệ môi trường, phòng tránh thiên tai ở mức độ đơn giản và phùhợp Qua những nội dung bổ ích như vậy sẽ giúp các HS có tình yêu thiên nhiên,con người; có ý thức chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ thể chất và tình thần,… Và trong
đó có chủ đề “Thực vật và động vật” được đánh giá khá tiêu biểu, vì đây là chủ đềgần gũi, thiết thực và gây hứng thú cho HS tiểu học nhất
Nhận thức được vấn đề này em đã lựa chọn đề tài “Tìm hiểu nội dung,phương pháp dạy học chủ đề Thực vật và động vật môn Tự nhiên và xã hội lớp 1,2
Trang 6– sách Kết nối tri thức với cuộc sống” để có thể nghiên cứu sâu hơn về nội dung vàtìm hiểm, đề xuất thêm những phương pháp dạy, tiếp cận HS hơn đối với môn Tựnhiên và xã hội lớp 1,2; giúp HS hứng thú hơn với môn học và tiếp cận với mônhọc một cách dễ dàng nhất.
2 Mục đích nghiên cứu
Nâng cao hiểu biết và trang bị kiến thức cho bản thân Hình thành kiến thức
cơ bản về thực vật và động vật cho HS nhằm giúp các em nắm được kiến thức vềthực vật và động vật, nêu được một số bệnh lý thường gặp liên quan, có kĩ năngphòng tránh bệnh kịp thời và nhanh chóng
3 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái niệm Hệ tuần hoàn
- Cấu tạo, chức năng hệ tuần
hoàn - Nguyên lý hoạt động
- Vệ sinh – Rèn luyện – Dinh dưỡng
- Một số bệnh lý thường gặp
- Một số bài học liên quan đến hệ tuần hoàn trong chương trình Tiểu học
4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết: sắp xếp các tài liệu thành một
hệ thống logic, chặt chẽ theo từng mặt, từng nhóm kiến thức, từng vấn đề KH cócùng bản chất, cùng một hướng phát triển
Phương pháp quan sát khoa học: là phương pháp nhận biết đối tượng một cách có hệ thống để thu thập thông tin, tìm các dấu hiệu đặc trưng hay những quyluật vận động và phát triển của đối tượng
Phương pháp tra cứu, tìm kiếm thông tin qua sách, báo, Internet Thông tin thu thập để nghiên cứu được tìm thấy từ các nguồn tài liệu khác nhau
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
5.1 Đối tượng nghiên cứu
Trang 7Chủ đề “Thực vật và động vật” trong chương trình Tiểu học lớp 1,2 sách kết nối tri thức với cuộc sống.
Trong phần nội dung gồm 2 chương:
Chương 1: Tìm hiểu chung nội dung chủ đề “Thực vật và động vật” môn Tựnhiên xã hội 1,2 sách Kết nối tri thức với cuộc sống
Chương 2: Phương pháp dạy học chủ đề “ Thực vật và động vật” môn tự nhiên
xã hôi 1,2 sách Kết nối tri thức với cuốc sống
Trang 8NỘI DUNG CHƯƠNG 1 TÌM HIỂU CHUNG NỘI DUNG CHỦ ĐỀ “THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT” MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 1,2 SÁCH KẾT NỐI TRI
THỨC VỚI CUỘC SỐNG 1.1 Nội dung chủ đề “Thực vật và động vật” môn tự nhiên và xã hội lớp 1 sách Kết nối tri thức với cuộc sống
1.1.1 Tóm tắt nội dung các bài học
Chủ đề “Thực vật và động vật” ở lớp 1 của bộ sách Kết nối tri thức với cuộcsống thuộc chủ đề 4 gồm 5 bài từ bài 15 đến bài 19: Bài 15: “Cây xung quanh em”(3 tiết), bài 16: “Chăm sóc và bảo vệ cây trồng” (2 tiết), bài 17: “Con vật quanhem” (3 tiết), bài 18: “Chăm sóc và bảo vệ vật nuôi” (2 tiết) và bài 19: “Ôn tập chủ
đề Thực vật và động vật” (3 tiết)
Nội dung của bài 15 “Cây xung quanh em” sẽ giúp HS kể được tên, mô tảđược hình dạng, màu sắc, kích thước và đặc điểm bên ngoài nổi bật của một số cây.Giúp HS nhận biết và nêu được các bộ phận chính của cây: rễ, thân, lá qua sơ đồ cósẵn hay tranh vẽ Biết được lợi ích của một số loại cây; phân loại được một số câytheo yêu cầu sử dụng của con người theo nhóm: cây bóng mát, cây ăn quả, cây hoa,cây rau Hiểu được lợi ích của rau và hoa quả, từ đó có ý thức ăn đủ rau, hoa quả để
cơ thể khoẻ mạnh HS yêu quý cây xung quanh, có thêm kĩ năng gieo trồng vàchăm sóc một số cây dễ trồng
Bài 16 “Chăm sóc và bảo vệ cây trồng” nội dung chủ yếu về việc chăm sóc
và bảo vệ cây trồng giúp HS biết được tầm quan trọng của cây trồng Giúp HS sẽnêu và thực hiện được một số việc làm chăm sóc và bảo vệ cây Biết được một sốviệc cần làm để giữ an toàn cho bản thân khi tiếp xúc với cây HS yêu quý và có ýthức chăm sóc, bảo vệ cây; không đồng tình với những hành vi phá hại cây
Ở bài 17 “Con vật quanh em” sẽ giúp HS thấy được sự đa dạng và phongphú của động vật HS sẽ nêu được tên, mô tả được hình dạng, màu sắc, độ lớn củamột số con vật thường gặp ở xung quanh mình và đặc điểm nổi bật của chúng; đặt
Trang 9được câu hỏi đơn giản để tìm hiểu về các con vật Giúp HS biết được các bộ phậnchính của con vật gồm: đầu, mình và cơ quan di chuyển; vẽ hoặc sử dụng được sơ
đồ có sẵn để chú thích tên các bộ phận bên ngoài của mỗi con vật HS biết được cáclợi ích của con vật và biết phân biệt được một số con vật theo lợi ích hoặc tác hạicủa chúng đối với con người Và HS sẽ biết và hiểu được tầm quan trọng của cáccon vật có ích, từ đó có thái độ yêu quý, tôm trọng và bảo vệ con vật Đồng thờinhận biết được một số tác hại do một số con vật gây ra, từ đó HS sẽ có ý thức vàhành động phù hợp để phòng tránh
Tiếp đến ở bài 18 “Chăm sóc và bảo vệ vật nuôi” sẽ giúp HS tự tìm hiểu vànêu được được một số việc làm phù hợp để chăm sóc và bảo vệ con vật HS biếtcách chăm sóc và bảo vệ vật nuôi, thực hiện đối xử tốt với vật nuôi trong nhà Nêu
và thực hiện được các việc cần làm để đảm bảo an toàn cho bản thân khi tiếp xúcvới động vật Có tình cảm yêu quý, có ý thức chăm sóc và bảo vệ các con vật, có ýthức giữ an toàn cho bản thân khi tiếp xúc với một số động vật
Và cuối cùng là bài 19 “Ôn tập chủ đề Thực vật và động vật” sẽ hệ thống lạinhững kiến thức mà HS đã học được về thực vật và động vật Biết phân loại đượcthực vật và động vật theo các tiêu chí đơn giản Có tình cảm yêu quý và có ý thứcnhắc nhở, tuyên truyền mọi người xung quanh cùng chăm sóc, bảo vệ cây trồng vàvật nuôi
1.1.2 Đánh giá nội dung các bài học
Các bài học trong chủ đề “Con người và sức khỏe” lớp 1 đều được cấu trúcrất rõ ràng, mỗi bài học được thiết kế thống nhất bao gồm hệ thống các hoạt độnghọc tập được chỉ dẫn bởi các kí hiệu biểu trưng cho các phương pháp và hình thức
tổ chức dạy học Hoạt động học tập trong mỗi bài gồm: Hoạt động khởi động, Hoạtđộng khám phá, Hoạt động thực hành, Hoạt động vận dụng Cuối mỗi bài học lànhững kiến thức cốt lõi HS học được và một hình ảnh để định hướng phát triểnphẩm chất và năng lực của HS Các bài ôn tập ở cuối mỗi chủ đề giúp HS hệ thống,
ôn tập kiến thức sau khi học xong chủ đề Đặc biệt ở các bài ôn tập đều có nội dung
Trang 10tự đánh giá Nội dung trong khung là những gợi ý cụ thể cho việc tự đánh giá kếtquả học tập của HS phù hợp với định hướng đổi mới đánh giá của Chương trìnhgiáo dục phổ thông mới GV cũng có thể căn cứ vào đó để đánh giá HS.
Thông qua các hoạt động học tập gắn liền với các vấn đề thực tế xung quanh,phù hợp chương trình môn học, HS được rèn các ki năng quan sat, nhận xét, sosanh các sự vật, hiện tượng của môi trương xung quanh Điều này giúp các em biết
áp dụng kiến thức vào tình huống thực tế ơ gia đinh, trương, lớp va công ̣ đông, biếtứng xử phù hợp trong các tình huống liên quan đến vấn đề an toàn, sức khoẻ củabản thân, người khác và môi trường xung quanh Qua đó, giúp hình thành và pháttriển các năng lực, bồi dưỡng phẩm chất
GV có thể sử dụng phối hợp nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạyhọc khác nhau như: quan sát, thảo luận, hỏi đáp, trò chơi học tập, thực hành, đóngvai Các hoạt động trong SGK mang tính mở giúp GV sáng tạo, linh hoạt trongquá trình dạy học sao cho phù hợp với điều kiện của trường lớp, vùng miền…
Sách được trình bày 4 màu, hình ảnh đẹp mắt, sinh động, thiết kế mở, kếthợp hài hoà kênh chữ và kênh hình, đặc biệt ưu tiên kênh hình Cách trình bày hấpdẫn nhằm kích thích sự ham học, trí tò mò và tư duy sáng tạo của HS Nhờ đó, việchọc sẽ trở thành một hành trình khám phá thú vị
1.1.3 Đề xuất các nội dung điều chỉnh, mở rộng và phát triển theo từng bài học
Bài 15:
1.2 Nội dung chủ đề “Thực vật và động vật” môn tự nhiên và xã hội lớp 2 sách Kết nối tri thức với cuộc sống
1.2.1 Tóm tắt nội dung các bài học
Chủ đề “Thực vật và động vật” ở lớp 2 môn Tự nhiên và xã hội sách Kết nối tri thức với cuộc sống cũng thuộc chủ đề 4 gồm 5 bài học từ bài 16 đến bài 20 Bài16: Thực vật sống ở đâu? (2 tiết), bài 17: Động vật sống ở đâu? (2 tiết), bài 18: Cầnlàm gì để bảo vệ môi trường sống của thực vật và động vật (3 tiết), bài 19: Thực vật
và động vật quanh em (3 tiết), bài 20: Ôn tập chủ đề Thực vật và động vật (3 tiết)
Trang 11Với nội dung cụ thể từng bài như sau, ở bài 16 “Thực vất sống ở đâu?” sẽgiúp HS nêu được tên và nơi sống của một số thực vật ở xung quanh mình Biết tựđặt và trả lời câu hỏi về nơi sống của thực vật thông qua việc quan sát thực tế,tranh, ảnh và (hoặc) video clip HS sẽ biết cách phân loại thực vật theo môi trườngsống Và từ những kiến thức đó HS sẽ biết cách tự chăm sóc và tưới cây đúng cách.
Bài 17 “Động vật sống ở đâu?” HS sẽ đặt và trả lời được các câu hỏi về môitrường sống của động vật thông qua việc quan sát thực tế, tranh, ảnh và (hoặc)videp clip Giúp HS nêu được tên và nơi sống của một số động vật sống ở xungqquanh mình Cung cấp kiến thức giúp HS biết phân loại động vật dựa theo môitrường sống Có tình cảm yêu quý và biết cách chăm sóc con vật đúng cách
Với bài 18 “Cần làm gì để bảo vệ môi trường sống của thực vật và độngvật?” HS sẽ thu thập được các thông tin về một số việc làm của con người có thểthay đổi môi trường sống của thực vật và động vật Và từ đó HS sẽ giải thích được
ở mức độ đơn giản về sự cần thiết phải bảo vệ môi trường sống của thực vật vàđộng vật HS nêu được những việc có thể làm để bảo vệ, hạn chế sự thay đổi môitrường sống của thực vật và động vật Sau đó HS sẽ biết áp dụng, thực hiện đượcmột số việc làm đơn giản giúp bảo vệ môi trường sống của thực vật và động vật;chia sẻ, tuyên truyền với những người xung quanh mình để cùng nhau thực hiện
Tiếp đến ở bài 19 “Thực vật và động vật quanh em”, với bài học này HS sẽbiết cách tự tìm hiểu, điều tra được một số thực vật và động vật xung quanh HS sẽ
mô tả được môi trường sống của một số thực vật và động vật Tìm hiểu đượcnhững việc làm của người dân tác động đến môi trường sống của thực vật và độngvật Có tình cảm yêu quý động vật và thực vật nói chung và động thực vật xungquanh mình nói riêng
Cuối cùng ở bài 20 “Ôn tập chủ đề Thực vật và động vật” với nội dung chính
đó là giúp HS củng cố lại được các kiến thức, kĩ năng đã học về môi trường sốngcủa thực vật và động vật Thực hiện được một số việc làm để bải vệ môi trường
Trang 12sống của thực vật và động vật, chia sẻ với những người xung quanh để cùng nhauthực hiện.
1.2.2 Đánh giá nội dung các bài học
Các bài học trong chủ đề “Thực vật và động vật” lớp 2 cũng đều được cấutrúc rất rõ ràng, tên bài học được đặt rất gần gũi và thân thiện với HS, mỗi bài họcđược thiết kế thống nhất bao gồm hệ thống các hoạt động học tập trong mỗi bàigồm có: Hoạt động khởi động, hoạt động khám phá, hoạt động thực hành và hoạtđộng vận dụng Cuối mỗi bài học là những kiến thức cốt lõi HS học được và mộthình ảnh để định hướng phát triển phẩm chất và năng lực của HS Với những hìnhảnh đó, HS quan sát và nhận xét về thái độ, hành vi của các bạn trong hình; từ đó
HS sẽ liên hệ với bản thân để có thể tự điều chỉnh thánh độ và hành vi của mình saocho phù hợp Đối với các bài ôn tập ở cuối mỗi chủ đề sẽ giúp HS hệ thống, ôn tập,củng cố và vận dụng kiến thức sau khi học xong mỗi chủ đề Có thể thấy được ởchủ đề “Thực vật và động vật” này, HS sẽ được cung cấp thêm kiến thức về sự đadạng và phong phú của thực vật và động vật, biết được môi trường sống của mỗiloài và các việc làm để bảo vệ môi trường sống của chúng Với cách trình bày nôidung như vậy sẽ giúp cho các em HS dễ dàng ghi nhớ bài học hơn Đặc biệt, ở cuốimỗi bài ôn tập đều có nội dung tự đánh giá, nội dung đó là những gợi ý cụ thể choviệc tự đánh giá kết quả học tập của HS, phù hợp với định hướng đổi mới đánh giácủa Chương trình giáo dục phổ thông 2018 GV cũng có thể căn cứ vào đó để đánhgiá HS
Thông qua các hoạt động học tập gắn liền với các vấn đề thực tế xung quanh,phù hợp chương trình môn học, học được rèn các ki năng quan sat, nhận xét, sosanh các sự vật, hiện tượng của môi trương xung quanh Điều này giúp các em biết
áp dụng kiến thức vào tình huống thực tế ơ gia đinh, trương, lớp va công ̣ đông, biếtứng xử phù hợp trong các tình huống liên quan đến vấn đề an toàn, sức khoẻ củabản thân, người khác và môi trường xung quanh Qua đó, giúp HS hình thành vàphát triển các năng lực, bồi dưỡng phẩm chất
Trang 13GV có thể sử dụng phối hợp nhiều phương pháp và hình thức tổ chức dạyhọc khác nhau như: quan sát, thảo luận, hỏi - đáp, trò chơi học tập, thực hành, đóngvai, điều tra, dự án, Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học trên được tíchhợp trong các hoạt động học tập trong sách giáo khoa Tuy nhiên, những hoạt độnggợi ý trong sách giáo khoa chỉ mang tính chất tham khảo, GV được quyền tự dosáng tạo cho phù hợp với cách dạy học của mình, với điều kiện của lớp học, trườnghọc cũng như môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh,… miễn là đảm bảo để các
em được tham gia học tập một cách tích cực và có thể đạt được mục tiêu dạy họcmôn học một cách hiệu quả nhất
Tiếp tục với mạch nội dung từ lớp 1, câu chuyện xuyên suốt nội dung các bàihọc trong sách là những câu chuyện của Minh và Hoa – hai nhân vật chính củacuốn sách Sách được trình bày 4 màu, hình ảnh đẹp mắt, sinh động, thiết kế mở,kết hợp hài hoà kênh chữ và kênh hình, đặc biệt ưu tiên kênh hình Cách trình bàyhấp dẫn nhằm kích thích sự ham học, trí tò mò và tư duy sáng tạo của HS Nhờ đó,việc học sẽ trở thành một hành trình khám phá thú vị
1.2.3 Đề xuất các nội dung điều chỉnh, mở rộng và phát triển theo từng bài học
Bài 16:
Trang 14CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ ĐỀ “THỰC VẬT VÀ ĐỘNG VẬT” MÔN TỰ NHIÊN VÀ XÃ HỘI LỚP 1, 2 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC
VỚI CUỘC SỐNG 2.1.Phương pháp, kĩ thuật dạy học chủ đề “Thực vật và động vật”
Sử dụng phương pháp dạy học môn Tự nhiên xã hội nói chung hay chủ
đề “Thực vật và động vật” nói riêng, cần sử dụng nhiều phương pháp và hình thức tổ chức khác nhau như: quan sát, thảo luận, hỏi – đáp, trò chơi học tập, thực hành, đóng vai, điều tra, dự án,… Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học trên được tích hợp trong các hoạt động học tập được gợi ý trong sách giáo khoa chỉ mang tính chất tham khảo, GV được quyền tự do sáng tạo cho phù hợp với cách dạy học của mình, với điều kiện của lớp học, trường học cũng như môi trường tự nhiên và xã hội xung quanh,… miên là đảm bảo để các em được tham gia học tập một cách tích cực và có thể đạt được các mục tiêu dạy học môn học một cách hiệu quả nhất Vậy nên việc sử dụng phù hợp các phương pháp và kĩ thuật dạy học ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng và hiệu quả bài dạy Dưới đây là các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phổ biến đối với môn Tự nhiên và xã hội 1,2 nói chung và chủ đề “Thực vật và động vật nói riêng”.
Đầu tiên phải kể đến phương pháp quan sát Quan sát là phương pháp dạy học được GV sử dụng khi tổ chức cho HS bằng các giác quan khác nhau tri giác các sự vật, hiện tượng một cách có kế hoạch, có trọng tâm để rút ra các đặc điểm, tính chất của chúng Đối với HS cấp Tiểu học, đặc biệt là với HS lớp 1 và 2, mục tiêu quan sát cần được GV xác định rõ ràng, ngắn gọn với các câu hỏi cụ thể Tuỳ từng bài học và các điều kiện cụ thể của địa phương, GV có thể tổ chức cho các
em quan sát đối tượng ở trong lớp hay quan sát ngay trong môi trường tự nhiên
và xã hội xung quanh Để sử dụng phương pháp quan sát được hiệu quả nhất,
GV cần lưu ý một số điểm sau: thứ nhất GV cần chuẩn bị