Đề cương câu hỏi tình huống LUẬT HIẾN PHÁP (CÓ ĐÁP ÁN)

lí theo Hiến Pháp hiện hành sẽ như sau:- Theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và Nghị định số 40 năm 2010 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật,

BỘ CÂU HỎI VẤN ĐÁP MÔN LUẬT HIẾN PHÁP

Câu 1: Luật sư Lý Ba (người Trung Quốc) nêu quan điểm: “Ở một quốc gia tự do dân chủ, bản hiến pháp không chỉ ràng buộc chính quyền mà còn ràng buộc nhân dân nữa Thông qua hiến pháp, tập thể dân chúng cam kết tuân theo một thủ tục tổ chức nhất định về cách thức quản trị công việc chung và giải quyết xung đột xã hội” Hãy bình luận về quan điểm trên.

Đúng vì: Một quốc gia dân chủ thì cần có một bản Hiến pháp như

vậy nhằm giới hạn quyền lực của nhà nước và bảo vệ quyền conngười

- Thông qua hiến pháp, người dân ý thức được trách nhiệm, quyền

và nghĩa vụ của mình nhằm xây dựng một đất nước dân chủ Mọicông dân vi phạm vào HP thì đều bị xử lí theo luật định Và để giảiquyết các vấn đề chung thì việc cần thiết đó là mọi người phải tuântheo một thủ tục tổ chức nhất định

- Ngược lại, dựa vào ý chí của HP, nhân dân quản lí nhà nước thôngqua HP, soi chiếu nhà nước dưới những quy định trong Hiến Pháp.Cũng từ đó mà nhà nước sẽ làm việc nghiêm túc hơn

Sai vì: chủ thể của Hiến pháp đó chính là nhân dân, vì vậy Hiến

pháp trước tiên là để ràng buộc nhân dân, sau đó mới ràng buộcchính quyền

Câu 2: Bộ trưởng Bộ A ban hành một Quyết định theo đó mỗi người chỉ được sở hữu 01 xe gắn máy Hãy bình luận từ góc độ Hiến pháp đối với Quyết định trên Giả sử Quyết định đó được coi là bất hợp hiến thì cơ chế xử lý theo Hiến pháp hiện hành của Việt Nam là như thế nào? Hãy bình luận cơ chế đó.

- Từ góc độ Hiến Pháp, quyết định trên là bất hợp hiến Bởi vì sở

hữu xe gắn máy thuộc về Quyền sở hữu tư nhân và được quy địnhtrong Hiến pháp

Tại Điều 32, Khoản 1,2 có nêu :"1.Mọi người có quyền sở hữu về

thu nhập hợp pháp, của cải để dành, nhà ở, tư liệu sinh hoạt ; 2.Quyền sở hửu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ ".

Quyết định của Bộ trưởng A được coi là bất hợp hiến, thì cơ chế xử

lí theo Hiến Pháp hiện hành sẽ như sau:

- Theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và Nghị định số 40 năm 2010 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản quy phạm pháp luật, Thủ tướng Chính phủ có quyền đình chỉ

thi hành, hủy bỏ, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung đối với thông tư do Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành, liên tịch ban hành trái với Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ, các quy định về ngành, lĩnh vực quản lý nhà nước của Bộ, cơ quan ngang Bộ khác

=> Trong trường hợp này, Bộ trưởng Bộ tư pháp sẽ trình Thủ tướng

Chính phủ xem xét quyết định bãi bỏ quyết định của Bộ trưởng Bộ

A vì trái với Hiến pháp Tuy nhiên cơ chế xử lí hành vi vi hiến ở

Việt Nam còn nhiều hạn chế như: quy định xử lý dài dòng; chỉ đình

chỉ thi hành, hủy bỏ, bãi bỏ một phần hoặc toàn bộ nội dung đối vớithông tư mà không hề xử lí hành vi vi phạm của Bộ trưởng, như thế

là pháp luật vẫn còn lỏng lẻo, chưa hà khắc và các sai phạm vẫn cóthể lặp lại Cần phải có cơ chế xử lý, truy cứu trách nhiệm của nhữngngười ban hành, soạn thảo văn bản sai đồng thời nên có sự quản lý,kiểm tra, kiểm định nghiêm ngặt hơn các văn bản sắp được ban hành

Câu 3: Bộ C ban hành Thông tư quy định mỗi cá nhân chỉ được đăng

ký 01 xe gắn máy Điều này có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu

có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.

Thông tư này cũng tría với HP và PL, hạn chế quyền sở hữu của công dân

được quy định trong Điều 32 Hiến pháp 2013 và Theo quy định tại Điều

58 Hiến pháp và Điều 221 Bộ luật Dân sự, công dân có quyền sở hữu tài

sản không bị hạn chế về số lượng, giá trị.

Hành vi của Bộ C là vi phạm hiến pháp chủ động Vi hiến chủ động là

hình thức vi phạm khi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành 1quy phạm pháp luật thuộc quyền hạn và trách nhiệm của mình đã đặt ranhững quy định trái với những quy định của Hiến Pháp hoặc là trái vớitinh thần của Hiến Pháp Do ý kiến chủ quan của các cơ quan nhà nước,thực hiện để có lợi cho mình và vô hình chung, đẩy bất lợi về phía nhândân

Bình luận: Tương tự câu trên

Câu 4: HĐND tỉnh N ra Nghị quyết quy định việc tuyển công chức vào các cơ quan hành chính trong tỉnh sẽ hạn chế tiếp nhận những người

có bằng đại học tại chức hoặc đại học dân lập Điều này có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì sẽ được cơ quan có thẩm quyền

xử lý như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.

Theo điều Điều 36, Luật Cán bộ, Công chức quy định điều kiện đăng ký

dự tuyển công chức như sau:

1 Người có đủ các điều kiện sau đây không phân biệt dân tộc, nam nữ, thành phần xã hội, tín ngưỡng, tôn giáo được đăng ký dự tuyển công chức:

a) Có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam;

b) Đủ 18 tuổi trở lên;

c) Có đơn dự tuyển; có lý lịch rõ ràng;d) Có văn bằng, chứng chỉ phù hợp;đ) Có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt;e) Đủ sức khỏe để thực hiện nhiệm vụ;g) Các điều kiện khác theo yêu cầu của vị trí dự tuyển

Và xét điều 16 trog chương Quyền con người: "Không ai bị phân biệt, đối

xử trong đời sống chính trị, dân sự, văn hóa, xã hội", ở đây là vi phạmquyền dân sự của người lao động

Bộ nội vụ có đưa ra phát ngôn của mình về vấn đề này: "Không chấp nhậnbằng tại chức là vi phạm PL Hệ tại chức ở VN có nhữg yếu kém là dokhâu quản lí yếu kém, không phải do bản chất hình thức đào tạo này Hơnnữa còn có một thực tế là chưa chắc nhữg người có bằg tại chức đã kémhơn người có bằng chính quy (nhiều người làm cán bộ giỏi rồi mới đi họctại chức, vì trước đó họ không có điều kiện học) Nếu muốn loại bỏ bằg tạichức, phải lập ra một hội đồng tuyển dụng minh bạch, công bố điểm thi cụthể, chứng tỏ cho người dân thấy nhữg người có bằng tại chức không đápứng đủ nhu cầu tuyển dụng, thì mới được phép gạt bỏ hồ sơ của họ Đây làxâm phạm nghiêm trọng quyền công dân.Nếu quốc hội ban hành chế địnhmới ko tuyển dụng bằg tại chức thì nó mới được luật hóa

Tuy nhiên thực tế hiện nay việc học tại chức tràn lan, không hiệu quả,không có năng lực thực sự, chỉ vì mục đích kiếm cái bằng để dễ xin việcnên mới dẫn đến vẫn đề các cơ quan hành chính hạn chế tiếp nhận nhữngngười có bằng đại học tại chức là vì thế

Câu 5 HĐND thành phố Đ (là thành phố trực thuộc trung ương), ra nghị quyết dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc nhiều tiền án, tiền sự Nghị quyết của HĐND nói trên có vi phạm Luật và Hiến pháp không? Nếu có thì cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá cơ chế xử lý đó.

Việc dừng đăng ký thường trú vào khu vực nội thành với những người

không có nghề nghiệp hoặc có tiền án tiền sự là vi phạm hiến pháp, pháp luật.

Vì:

- Theo điều 68 hiến pháp 2013 “công dân có quyền tự do cư trú”

- Theo điều 20 luật cư trú thì mọi công dân có quyền đăng ký hộ khẩu

thường trú khi có chỗ ở hợp pháp, đã tạm trú tại thành phố đó liên tục từ một năm trở lên (trường hợp chỗ ở hợp pháp do thuê, mượn, ở nhờ mà người cho thuê, cho mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản)

Cơ chế xử lý: theo khoản 4, điều 98

Thủ tướng có quyền “đình chỉ việc thi hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trái với hiến pháp, luật và các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên, đồng thời đề nghị Ủy ban thường

vụ quốc hội bãi bỏ”.

Đánh giá cơ chế xử lý: cơ chế xử lý còn hạn chế vì

- Việt Nam không có một cơ quan bảo hiến chuyên trách vì thế cơ chếgiám sát, xử lý các văn bản vi hiến, vi luật không đạt được hiệu quả cao,mang tính chính trị, thiếu khách quan,…

- Việc thu hồi, thay thế, tạm đình chỉ hay bãi bỏ văn bản đó không phù hợpvới luật là chưa đủ Cần phải có cơ chế xử lý và truy cứu trách nhiệm củanhững người ban hành, soạn thảo văn bản sai, đồng thời nên có sự quản lý,kiểm tra, kiểm định nghiêm ngặt hơn đối với các văn bản sắp được banhành

Câu 6 HĐND thành phố Đ (là thành phố trực thuộc trung ương), ra nghị quyết dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc nhiều tiền án, tiền sự Nhiều tổ chức cá nhân cho rằng nghị quyết này vi phạm Luật cư trú (trái luật) Trong khi đó, HĐND thành phố H lại cho rằng họ ban

hành Nghị quyết này theo quy định của Luật tổ chức và hoạt động của HĐND, do đó không thể nói rằng Nghị quyết đó trái luật Đánh giá quan điểm trên.

- Theo điều 68 hiến pháp “công dân có quyền tự do cư trú”

- Theo điều 20 Luật cư trú thì mọi công dân có quyền đăng ký hộ khẩu

thường trú khi có chỗ ở hợp pháp, đã tạm trú tại thành phố đó liên tục từmột năm trở lên (trường hợp chỗ ở hợp pháp cho thuê, mượn, ở nhờ màngười cho thuê, mượn, cho ở nhờ đồng ý bằng văn bản)

Tuy nhiên HĐND thành phố H lại cho rằng họ ban hành Nghị quyết này

theo quy định của Luật tổ chức HĐND và UBND, do đó không thể trái

luật là có lý do Bởi theo điều 12, 18, Luật tổ chức HĐND và UBND thì

HĐND có quyền “phân bổ dân cư và cải thiện đời sống nhân dân địa phương”; “quyết định biện pháp quản lý dân cư thành phố và tổ chức đời sống đô thị”

- Nhận xét: quan điểm trên của HĐND thành phố H là không có căn cứ

bởi thẩm quyền chung của HĐND theo quy định của Luật tổ chức HĐND

và UBND phải phù hợp với những quy định riêng (chuyên ngành) về cácđiều kiện đăng ký hộ khẩu thường trú Trong trường hợp này thì Luật tổchức HĐND và UBND đóng vai trò là Luật chung , Luật cư trú là Luật

riêng, luật riêng sẽ được ưu tiên áp dụng trước Hơn nữa các hành vi lạm

dụng quy định về hộ khẩu làm hạn chế quyền, lợi ích hợp pháp của côngdân đều bị nghiêm cấm

Câu 7: Căn cứ vào Nghị quyết của HĐND thành phố H, một thành phố trực thuộc trung ương về việc dừng đăng ký thường trú mới vào khu vực nội thành đối với những người không có nghề nghiệp hoặc có nhiều tiền án, tiền sự, UBND cùng cấp đã không giải quyết các hồ sơ xin đăng ký hộ khẩu thường trú của những đối tượng trên Hành vi của UBND nói trên có vi phạm luật và Hiến pháp không? Nếu có thì

cơ chế xử lý hiện hành như thế nào? Đánh giá về cơ chế xử lý đó.

Quyết định của HĐND và hành vi của UBND là vi phạm Hiến pháp, phápluật

Theo điều 23 Hp 2013,công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước việc thực hiện quyền này do PL quy đinh hay điều 3 luật cư trú:

CD có quyền tự do cư trú theo quy định của luật cư trú và các quy định khác của PL có liên quan Cd có đủ điều kiện đăng ký thường trú, tạm trú thì có quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký thường

trú,tạm trú

Cơ chế xử lí và đánh giá về cơ chế tương tự các câu trên

Câu 8: Ủy ban nhân dân tỉnh X ban hành một Quyết định theo đó xe gắn máy ngoài ngoại tỉnh không được vào tỉnh X Hãy bình luận từ góc độ Hiến pháp đối với Quyết định trên Giả sử Quyết định đó được coi là bất hợp hiến thì cơ chế xử lý theo Hiến pháp hiện hành của Việt Nam là như thế nào? Hãy bình luận cơ chế đó.

Đây là một quyết định bất hợp hiến, trái với Hiến pháp ở chương II: Quyền con người, Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân cụ thể điều 23

nêu rõ: "Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước" Ở điều 14

cũng cho biết " Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe cộng đồng".

Ủy ban nhân dân tỉnh X không có quyền ban hành quyết định không cho

xe ngoại tỉnh được vào tỉnh X Đây là quyết định vi phạm quyền tự do đilại của công dân

Trong trường hợp này theo Hiến pháp hiện hành thì Bộ Tư pháp sẽ đưa ra

ý kiến đến quyết định mà tỉnh X ban hành, chỉ ra đây là quyết định trái vớiHiến pháp Yêu cầu UBND tỉnh X rút kinh nghiệm trong việc soạn thảo,ban hành, kiểm tra, xử lý VBQPPL, không để lặp lại những thiếu sót nhưtrong quyết định trên Các nội dung trong quyết định ban hành cần phảiđược cơ quan Tư pháp tỉnh thẩm định và tổ chức lấy ý kiến của đối tượngchịu sự tác động trực tiếp của các quy định Trước những hành vi trái luật

và Hiến pháp của các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND Tỉnh, cơ

chế xử lý hiện hành đang đặt ra nhiều vấn đề Bộ tư pháp với tư cách là cơ quan chịu trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về công tác kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật có thể kiểm tra tính hợp hiến, hợp pháp của các cơ quan chính quyền địa phương, trong đó có UBND Tỉnh Tuy

nhiên, Bộ tư pháp không có quyền đình chỉ, bãi bỏ các văn bản củaUBND, mà chỉ có quyền kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền

về kết quả kiểm tra của mình và việc hủy bỏ hay bãi bỏ quyết định củaHĐND là thuộc về Thủ tướng Chính phủ

Câu 9: Ủy ban nhân dân tỉnh X ban hành một quyết định theo đó người nào đua xe trái phép thì tịch thu xe và bán đấu giá Giải sử điều này được xác định là không phù hợp với Luật xử lý vi phạm hành chính Hỏi phải xử lý như thế nào đối với Quyết định nói trên? Hãy bình luận về cơ chế xử lý đó.

Theo Khoản 3 Điều 38 Luật xử lí vi phạm hành chính

Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh có quyền:

a) Phạt cảnh cáo;

b) Phạt tiền đến mức tối đa đối với lĩnh vực tương ứng quy định tại Điều

24 của Luật này;

c) Tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề có thời hạn hoặc đình chỉ hoạt động có thời hạn;

d) Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;

đ) Áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả quy định tại khoản 1 Điều 28 của Luật này.

UBND Tỉnh X có quyền tịch thu xe của những người có hành vi vi phạm,tuy nhiên lại không có quyền mang tài sản tịch thu đi bán đấu giá, đây là 1hành vi vi phạm Luật

Đối với trường hợp này, người dân khiếu nại cấp đó tự hủy bỏ hoặc cấptrên trực tiếp hủy hoặc theo thủ tục tư pháp khởi kiện ra tòa hành chính

Câu 10: Thông tư số 29/2001/TT-BVHTT ngày 05/06/2001 của Bộ văn hoá thông tin hướng dẫn Quyết định số 46/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, tại Điều 2.IV quy định: “Hàng hoá nhập khẩu là các hàng hoá ấn phẩm, là tác phẩm điện ảnh phải được Bộ văn hoá- thông tin phê duyệt nội dung và kế hoạch nhập khẩu” Trong khi đó, theo Bản phụ lục 3 được ban hành kèo theo Quyết định số 46/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì đối với các loại ấn phẩm và tác phẩm điện ảnh nhập khẩu chỉ phê duyệt nội dung Hỏi Thông tư có hợp pháp không ? Nếu bất hợp pháp thì cơ chế xử lý như thế nào ? Hãy bình luận về cơ chế đó

Thông tư trên của bộ văn hóa thông tin là không hợp pháp vì thông tư của

bộ văn hóa thông tin phải căn cứ vào hiến pháp, luật nghị quyết, quyếtđịnh chỉ thị của cấp trên ban hành Theo Bản phụ lục 3 được ban hành kèotheo quyết định số 46\201\qđ-ttg của thủ tướng chính phủ thì đối với các

loại ấn phầm và và tác phẩm điện ảnh nhập khẩu " chỉ phê duyệt nội dung

" mà theo thông tư hướng dẫn quyết định số 46\2001\qđ-ttg của bộ văn hóa

thông tin còn yêu cầu phê duyệt cả kế hoạch nhập khẩu.

Cơ chế xử lý văn bản quy phạm pháp luật không hợp pháp được thực hiệntheo cơ chế tự xử lý (cơ quan có quyền ban hành thì phải tự xử lý) hoặc cơ

quan cấp trên trực tiếp (trong trường hợp này là Thủ tướng Chính phủ có

quyền xử lý) Thủ tướng chính phủ có quyền bãi bỏ hoặc đình chỉ thông

tư đó.

Song cơ chế trên thực tế vẫn có nhiều bất cập như việc xử lý các văn bảntrái luật, với chủ thể ban hành các văn bản đó vẫn chưa có chế tài cụ thể vàtrình tự cụ thể Phổ biến vẫn đang dừng lại ở mức kiểm điểm, rút kinhnhiệm trong nội bộ Theo em cần phải nghiên cứu nhiều hơn và tìm ranhững giải pháp, trình tự, chế tài cụ thể để xử lý những văn bản trái luật vàđối với chủ thể ban hành

Câu 11: Luật sư X cho rằng một điều khoản trong Bộ luật Hình sự không phù hợp với một quy định về quyền công dân trong Hiến pháp hiện hành Luật sư X có thể kiến nghị đến cơ quan nào để xem xét?

Luật sư đó có thể bằng nhiều con đường khác nhau để kiến nghị xem xétlại điều khoản đó như: Kiến nghị lên Liên đoàn Luật sư và liên đoàn LS sẽkiến nghị lên MTTQ; hoặc kiến nghị lên Bộ tư pháp -> Quốc hội;… Tuynhiên, cách thông dụng nhất vẫn là thông qua đại biểu Quốc hội

Câu 12: Công dân A đã viện dẫn Hiến Pháp trong một phiên tòa để bảo vệ quyền và lợi ích liên quan của mình Hội đồng xét xử không đồng ý cách viện dẫn của công dân A, vì cho rằng Hội đồng xét xử không có thẩm quyền căn cứ vào Hiến pháp để giải quyết vụ việc Hãy bình luận về cách giải quyết của Hội đồng xét xử.

Cách giải quyết của HĐXX như vậy là sai Vì để giải quyết, xem xét một

vụ kiện, để đưa ra được bản án cuối cùng, HĐXX phải dựa vào những quyđịnh có trong luật pháp Mà hiến pháp là đạo luật cơ bản của mỗi quốc gia,

là luật gốc, tất cả các văn bản PL đều phải dựa vào Hiến Pháp, vì vậy đáng

ra các thẩm phán trong HĐXX phải dựa vào hiến pháp đầu tiên

Tuy nhiên, vì HPVN chưa có đạo luật trực tiếp nên việc HĐXX chưa quên

và chưa áp dụng HP là điều dễ hiểu Hp muốn đi vào đời sống phải có luật,đây là thói quen pháp lí

Câu 13: Trong ngày bầu cử, công dân A đủ điều kiện đi bầu cử, có tên trong danh sách cử tri nhưng không đi bầu Sau đó, khi anh ta đến Ủy ban nhân dân xã X nơi anh ta cư trú để làm hổ khẩu Nhân viên của

Ủy ban nhân dân đã không tiến hành làm thủ tục cho anh ta với lý do anh ta đã không đi bầu cử Nhân viên Ủy ban nhân dân hành động có đúng Hiến pháp không?

+ Thứ nhất: Nhân viên UBND hành động không đúng Hiến pháp vì: Việc

đi bầu cử và việc đăng kí hộ khẩu là khác nhau, không thể vì việc không đibầu cử mà không dăng kí hộ khẩu cho một công dân Theo hiến pháp,người dân có quyền được khai sinh, được tự do cư trú (bao hàm cả việcđăng kí hộ khẩu) Quyền này không phụ thuộc vào việc người đó đã hoànthành nghĩa vụ bầu cử hay chưa

+ Thứ hai: Việc công dân A không đi bầu là chưa hoàn thành nghĩa vụ

của mình, Quyền bầu cử là quyền cơ bản của công dân được Hiến pháp,pháp luật quy định nhằm bảo đảm cho mọi công dân có đủ điều kiện thựchiện việc lựa chọn người đại biểu của mình vào cơ quan quyền lực nhà

nước Quyền của công dân không tách rời nghĩa vụ của công dân Tuy

nhiên hiện nay VN vẫn chưa có cơ chế xử phạt những người không đi bầu

cử, mà nhà nước ta chỉ vận động, khuyến khích nhân dân đi bầu cử vì đó làquyền làm chủ của nhân dân

Câu 14: Một cán bộ của một cơ quan nhà nước tham gia biểu tình về một vấn đề chính trị-xã hội trong nước, nhưng bị cơ quan đó kiểm điểm và kỷ luật, với lập luận là nước ta chưa có Luật Biểu tình nên việc tham gia biểu tình là vi phạm pháp luật Hãy bình luận vụ việc này từ góc độ các quy định liên quan của Hiến pháp?

Theo điều25 HP 2013 "công dân có quyền tự do ngôn luận tự do báo

chí,tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình Việc thực hiện các

quyền này do pháp luật quy định"

Tuy nhiên nước ta chưa có luật biểu tình cho nên biểu tình (được coi làmột hoạt động xã hội) và bị các quy phạm xã hội khác điều chỉnh Biểutình hợp pháp là cuộc biểu tình lành mạnh không gây rối trật tự xã hội đảmbảo trật tự an ninh Nếu vì lí do chính trị mà cuộc biểu tình mang lại kếtquả xấu thì có thể bị đình chỉ Như vậy cán bộ cơ quan đó có quyền thamgia biểu tình nhưng bản thân là một công chức nhà nước nên sáng suốt khitham gia vào các cuộc biểu tình Cơ quan nhà nước sai do chưa có luậtbiểu tình nên cán bộ đó không thể bị coi là vi phạm pháp luật để bị kiểmđiểm và kỷ luật

Câu 15 Công dân H yêu cầu một Bộ cung cấp thông tin về một vấn đề

mà Bộ đang chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp Bộ không cung cấp thông tin với lập luận rằng Hiến pháp chỉ quy định quyền tiếp cận thông tin, tức là quyền được truy cập các thông tin mà cơ quan nhà nước công khai, chứ không quy định quyền của công dân được yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp thông tin mà cơ quan đó đang nắm

giữ Hãy bình luận về hành động và sự giải thích của bộ.

Cách giải quyết của bộ là sai với hiến pháp vì theo điều 25 hiến pháp

2013 “công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông

tin, hội họp, lập hội, biểu tình Việc thực hiện các quyền này do pháp luậtđịnh”

Sự giải thích của Bộ là không có căn cứ bởi hiện nay chưa có Luật cụ thểnào quy định về quyền tiếp cận thông tin của người dân

Hầu hết các văn bản hiện hành mới chỉ dừng lại ở việc xác định tráchnhiệm cung cấp thông tin của cơ quan nhà nước cũng như quyền tự dothông tin mang tính nguyên tắc, tính khái quát hơn là tính thực tiễn Cácquy định về tiếp cận thông tin chủ yếu giao quyền tự quyết định việc cungcấp thông tin cho cơ quan quản lý thông tin thuộc lĩnh vực mà cơ quan đóphụ trách do đó mỗi cơ quan, mỗi lĩnh vực lại có những quy định khácnhau về cách thức, quy trình cung cấp thông tin

Do các quy định pháp luật hiện hành còn nhiều bất cập nên việc tiếp cậnthông tin do các cơ quan nhà nước nắm giữ vẫn khó khăn, dẫn tới tínhcông khai, minh bạch trong hoạt động của cơ quan công quyền chưa đượcthực hiện, biểu hiện rõ nhất là trên lĩnh vực đất đai, đền bù giải toả, dự án

ưu đãi, các khoản tín dụng, cứu trợ thiên tai… Vì thế, hiện tượng quanliêu, tham nhũng, cửa quyền, hách dịch, lợi dụng các kẽ hở của pháp luậttrong cơ quan nhà nước vẫn phổ biến, dẫn tới hiện tượng khiếu kiện đôngngười, khiếu kiện kéo dài, khiếu kiện vượt cấp

Đặt ra vấn đề: cần ban hành luật tiếp cận thông tin để xác định rõ nhữngthông tin nào được tiếp cận, chưa được tiếp cận hoặc không được tiếp cận;quy định trình tự, thủ tục về việc tiếp cận thông tin; cơ sở từ chối cung cấpthông tin để tạo cơ sở pháp lý cho cá nhân, tổ chức thực hiện quyền tiếpcận thông tin của mình…

Câu 16: Công dân A không tham gia bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Quốc hội, vì cho rằng bầu cử là quyền chứ không phải là nghĩa vụ Nhưng các tổ chức chính trị-xã hội khu vực dân cư nơi công dân A yêu cầu công dân A phải thực hiện nghĩa vụ bầu cử Hãy đánh giá về tranh cãi trên.

Nếu căn cứ vào hiến pháp 2013 :Tại điều 27 trong chương II chỉ ghi"

công dân đủ 18 tuổi có quyền đi bầu cử " thì quan điểm công dân A là

không sai Tuy nhiên

- Ở nước ta, tất cả quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân Nhân dân thựchiện quyền lực nhà nước thông qua các hình thức dân chủ trực tiếp và dânchủ đại diện.

Bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân vừa là quyền, vừa là nghĩa vụ của cửtri, bởi vì:

- Cử tri tham gia bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân là thực hiện quyền cơbản về bầu cử và ứng cử của công dân - những quyền chính trị cơ bảntrong một nhà nước dân chủ được Hiến pháp quy định

- Thông qua bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, cử tri vừa thực hiệnquyền chính trị của công dân đồng thời thực hiện nghĩa vụ và trách nhiệmcủa công dân trong việc xây dựng, tổ chức bộ máy chính quyền địaphương bằng việc lựa chọn, giới thiệu và bầu người được nhân dân tínnhiệm vào Hội đồng nhân dân - cơ quan quyền lực Nhà nước ở địaphương

Câu 17: Qua những thông tin về vụ án oan 10 năm áp dụng đối với ông Nguyễn Thanh Chấn (Bắc Giang), anh/chị hãy làm rõ các quyền con người nào không được bảo đảm theo quy định của Hiến pháp hiện hành

Trong vụ việc của ông Nguyễn Thanh Chấn, các quyền con người khôngđược bảo đảm theo quy định của HP hiện hành là:

- Điều 20: Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được PL

bảo hộ về sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay bất kỳ hình thức đối xử nào khác xâm phạm than thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.

Ở đây, ông Chấn rõ ràng bị oan nhưng cuối cùng lại thừa nhận việc mìnhkhông làm Tại sao vậy? Đương nhiên là có công lao không nhỏ của cáccán bộ làm công tác lấy lời khai Hẳn ông đã phải chịu những tra tấn, bạolực thậm chí có thể là sự đe doạ về an toàn của ông và những người thân

- Điều 25: Công dân có quyền tự do ngôn luận.

Khi ông Chấn bị tra hỏi lấy khẩu cung, quyền này đã bị xâm phạm Bởi,nếu ông tự do ngôn luận, luôn nói rằng mình không làm việc xấu đó, thì lại

bị khép vào tội cản trở người thi hành công vụ

- Điều 31: (khoản 1 và khoản 4) hiến pháp 2013 :

1.Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh

theo trình tự của luật định và có bản kết tội của tòa án đã có hiệu lực pháp luật

4 Người bị bắt giữ, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử có

quyền tự bào chữa hoặc nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa: Những

lời tự bào chưa của ông Chấn đều bị phủ nhận

+) Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam,… thi hành án trái PL có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất và phục hồi danh dự, nhân phẩm: Việc

ông Chấn đòi bồi thường số tiền 10 tỷ hiện vẫn dậm chân tại chỗ, chưa có

1 cá nhân hay 1 cơ quan có thẩm quyền nào lên tiếng

Câu 18: Trước kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa 12, một phóng viên hỏi một vị lãnh đạo của Văn phòng Quốc hội: “Trong kỳ họp tới đây, nếu đại biểu Quốc hội giới thiệu thêm ứng cử viên khác ngoài danh sách đề cử thì sẽ xử lý như thế nào, thưa ông?” Vị lãnh đạo trả lời:

“Sau khi Chủ tịch nước, Thủ tướng giới thiệu nhân sự, nếu đại biểu giới thiệu thêm ứng cử viên thì Quốc hội xem xét, quyết định danh sách” Đánh giá về câu trả lời.

Câu hỏi của phóng viên không nói rõ là đại biểu quốc hội giới thiệu vàodanh sách đề cử chức vụ gì Nhưng qua câu trả lời của vị lãnh đạo có nhắcđến chức vụ Thủ tướng và Chủ tịch nước thì có thể hiểu vấn đề liên quanđến chức danh Thủ tướng và các thành viên của nội các Theo điều 84, 85Luật tổ chức Quốc hội (sửa đổi, bổ sung năm 2007), Chủ tịch nước giớithiệu người làm Thủ tướng chính phủ, Chánh án tòa án nhân dân tối cao vàViện trưởng viện kiểm sát nhân dân tối cao trong số các đại biểu quốc hội

để quốc hội bầu, còn Quốc hội phê chuẩn đề nghị của Thủ tướng về việc

bổ nhiệm các Phó thủ tướng, Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính

phủ theo danh sách đề cử chức vụ từng người Như vậy luật không trao quyền cho đại biểu quốc hội được giới thiệu, đề cử ứng cử viên cho những chức vụ đã nêu Vì vậy câu trả lời của vị lãnh đạo là không chính

xác

Câu 19: Một đại biểu Quốc hội có dự định đề xuất một dự án luật nhưng không biết trình tự, thủ tục cho việc này thế nào? Hãy tư vấn cho đại biểu đó.

Việc lập dự kiến chương trình xây dựng luật, pháp lệnh được quy định cụthể trong Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) năm 2008

và các văn bản hướng dẫn thi hành Theo đó, Luật ban hành VBQPPL năm

2008 dành hẳn một chương riêng quy định cụ thể về quy trình, thủ tục,

quyền hạn của các chủ thể trong việc lập dự kiến Chương trình xây dựngluật, pháp lệnh của Quốc hội (từ Điều 22 đến Điều 29) Nghị định số24/NĐ-CP ngày 05-3-2009 của Chính phủ quy định chi tiết quy trình lập

dự kiến chương trình xây dựng luật, pháp lệnh (từ Điều 1 đến Điều 19)cũng quy định cụ thể, rõ ràng, bảo đảm tính khả thi trong trình tự, thủ tục,

hồ sơ, thời hạn đề xuất xây dựng chương trình xây dựng luật, pháp lệnh

Hồ sơ dự án, dự thảo gửi Chính phủ tham gia ý kiến bao gồm:

a) Tờ trình về dự án, dự thảo;

b) Dự thảo văn bản;

c) Bản thuyết minh chi tiết về dự án, dự thảo và báo cáo đánh giá tác động của dự án, dự thảo;

d) Báo cáo tổng kết việc thi hành pháp luật, đánh giá thực trạng quan hệ

xã hội liên quan đến nội dung chính của dự án, dự thảo;

đ) Tài liệu khác (nếu có)

Câu 20: Có quan điểm cho rằng việc Quốc hội không thông qua luật

để thực thi các quy định Hiến pháp là vi hiến Bình luận về quan điểm đó.

Trước hết, có ý kiến cho rằng một trong các hành vi vi hiến là hành vikhông thực hiện thẩm quyền và nghĩa vụ đã được Hiến pháp quy định Cơquan, tổ chức, cá nhân được Hiến pháp giao thẩm quyền, nếu không thựchiện hoặc thực hiện không kịp thời những thẩm quyền và nghĩa vụ đó thì

sẽ bị coi là vi phạm Hiến pháp (không hành động) Vậy, trong các trườnghợp mà cơ quan, cá nhân có thẩm quyền chậm trễ hoặc không thực hiệnthẩm quyền ban hành văn bản quy định cụ thể về các quyền và tự do hiếnđịnh của công dân thì có bị coi là vi phạm Hiến pháp hay không? Để trảlời một cách thấu đáo câu hỏi này, cần lưu ý một nguyên tắc quan trọngcủa Nhà nước pháp quyền: trong mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân,khi Nhà nước ghi nhận và khẳng định quyền và tự do của công dân đồngnghĩa với việc Nhà nước xác định nghĩa vụ, trách nhiệm của mình phảibảo đảm thực hiện các quyền và tự do đó Một trong những bảo đảm quantrọng nhất đó là bảo đảm pháp lý, tức là các văn bản pháp luật về quyền và

tự do của công dân Do vậy, sự thiếu hụt hay chậm trễ ban hành của cácvăn bản quy phạm phạm luật quy định quyền và tự do hiến định của côngdân cũng phải được coi là vấn đề Hiến pháp và xem xét tính hợp hiến củahành vi không hành động của cơ quan, cá nhân được trao thẩm quyền

Ví dụ như về quyền biểu tình, điều 25 Hiến pháp 2013 quy định: “Côngdân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp,lập hội, biểu tình Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định”.Thế nhưng hiện nay ở Việt Nam chưa hề có luật biểu tình Đề xuất cóLuật Biểu tình đã đưa ra từ lâu, ngay từ Hến pháp năm 1959 điều 25 cũng

đã quy định công dân có quyền biểu tình Nhưng vấn đề này đã được bỏqua để tập trung cho vấn đề lớn hơn đó là giành độc lập cho dân tộc, pháttriển đất nước Thế nhưng đến nay, đất nước ta đã giành được thái bình,điều luật này vẫn chưa được thông qua mặc dù được khẳng định tính cấpthiết và có nhiều cuộc biểu tình xảy ra.Do không có Luật bảo vệ, ngườibiểu tình rất dễ bị quy vào tội "tụ tập đông người", "gây rối trật tự côngcộng" theo Nghị định 38 của Chính phủ ban hành năm 2005

Tuy nhiên cũng còn tuỳ thuộc vào tình hình chính trị xã hội hoặc bối cảnhcủa đất nước cùng sự phù hợp của điều luật nên Quốc hội có thể điềuchỉnh, chỉ đạo mà không thông qua luật miễn sao là phù hợp với thực tại

và mang lại lợi ích cho nhân dân, vì vậy chưa thể kết luận được rằng có vihiến hay không mà theo cá nhân em, đó chỉ là một mặt hạn chế trong việcđảm bảo thực thi Hiến pháp

Câu 21: Sinh viên Nguyễn Văn A, không phải là đại biểu Quốc hội, nhận thấy rằng cần thiết phải có một đạo luật về giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt Anh ta cũng đã có những ý tưởng cơ bản thuộc nội dung của đạo luật đó Anh A phải làm thế nào để đề xuất ý tưởng của mình thành luật?

Do sinh viên Nguyễn Văn A không phải là đại biểu Quốc Hội nên không

có điều kiện để trình bày nguyện vọng của mình:”trích dẫn đề bài ” trướcQuốc Hội 1 cách trực tiếp qua các phiên họp quốc hôi về dự án luật nhưng gián tiếp, anh có thể thông qua HĐND, UBND , chính đại biểu QHcủa địa phương mình để trình bày ý kiến của mình lên quốc hội.Anh sẽphải đến cơ quan thẩm quyền đó là HĐND, UBND nơi ở, trình bày trướcđại biểu Quốc Hội ở địa phương và đề đạt mong muốn QH xem xét Như

đã biết, theo định kỳ chính phủ tổ chức các buổi tiếp dân trực tiếp tại cáctrụ sở tiếp dân của nhà nước theo nghị định số 64/2014/NĐ-CP, quy địnhchi tiết 1 số điều luật tiếp công dân có hiệu lực từ ngày 1/7/2014,do có tới90% luật do Chính phủ đề đạt và cat thẩm định Theo đó,A có thể tìm hiều

về thời gian và địa điểm làm việc cụ thể của buổi tiếp dân đó qua cácphương tiện thông tin đại chúng và tới các buổi tiếp công dân đó do các

Bộ trưởng hay Thanh tra chính phủ làm việc để trình bày , đề đạt mogmuốn và nguyện vọng của mình Anh A nên chuẩn bị cho mình 1 vốn kiến