Phát triển chăn nuôi gà thịt của các hộ dân trên địa bàn huyện Chương Mỹ, thành phố Hà Nội

Nghiên cứu nhằm mục tiêu phát triển chăn nuôi gà thịt của các hộ dân trên địa bàn huyện Chương Mỹ theo hướng sản xuất đảm bảo chất lượng và bảo vệ môi trường. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp và sơ cấp, trong đó dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra 146 hộ chăn nuôi gà thịt gồm 126 hộ chăn nuôi truyền thống và 20 hộ chăn nuôi theo quy trình tiên tiến.

PHÁT TRIỂN CHĂN NUÔI GÀ THỊT CỦA CÁC HỘ DÂN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CHƯƠNG MỸ, THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Lê Thị Long Vỹ*, Nguyễn Thị Thu Huyền, Giang Hương, Nguyễn Anh Đức, Lê Ngọc Hướng, Nguyễn Hữu Nhuần, Phạm Thị Tô Diệu

Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam

*Tác giả liên hệ: vyktl@vnua.edu.vn

TÓM TẮT

Huyện Chương Mỹ nằm trong vùng, xã trọng điểm chăn nuôi gia cầm của thành phố Hà Nội, chăn nuôi gà thịt phát triển, song còn nhỏ lẻ, xen kẽ trong khu dân cư, việc kết nối trong sản xuất và tiêu thụ còn hạn chế Nghiên cứu nhằm mục tiêu phát triển chăn nuôi gà thịt của các hộ dân trên địa bàn huyện Chương Mỹ theo hướng sản xuất đảm bảo chất lượng và bảo vệ môi trường Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp và sơ cấp, trong đó dữ liệu sơ cấp được thu thập qua điều tra 146 hộ chăn nuôi gà thịt gồm 126 hộ chăn nuôi truyền thống và 20 hộ chăn nuôi theo quy trình tiên tiến Phương pháp phân tích thống kê được sử dụng xuyên suốt trong nghiên cứu Kết quả cho thấy, chăn nuôi

gà thịt đã mang lại nguồn thu đáng kể cho các hộ chăn nuôi Chăn nuôi theo quy trình tiên tiến có lợi thế trong chăn nuôi và thị trường hơn nhóm hộ chăn nuôi thông thường Để chăn nuôi phát triển đảm bảo chất lượng và bảo vệ môi trường, chăn nuôi theo các quy trình tiên tiến là xu hướng chăn nuôi phù hợp

Từ khóa: Phát triển, chăn nuôi gà thịt, Hà Nội

Development of Broiler Production in Chuong My District, Hanoi

ABSTRACT

Chuong My district is one of the key poultry farming production areas of Hanoi Broiler production is well developed, however, focuses on small-holder farmers and fragmented in residential areas with poor linkage between production and consumption This study aims to develop broiler production in Chuong My district towards quality and environmental protection This study used both primary and secondary data, which primary data were collected through interview with146 broiler small-holder farmers including 126 traditional farmers and 20 non-traditional farmers Statistical methods were applied in this study Our results indicate that broiler production is a significant income source for most farmers Farmers who applying new technologies in broiler production had advantages in both production and market as compared to the traditional group To develop broiler production towards quality and environmental protection, farmers should apply advanced process

Keywords: Development, broiler production, Hanoi

1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Để thúc đèy ngành chën nuôi phát triển,

thành phố Hà Nội đã ban hành nhiều chû

trþĄng chính sách khuyến khích phát triển chën

nuôi, trong đò đðnh hþĆng “ Phát triển chën

nuôi gia cæm theo vùng, xã trọng điểm, khu

chën nuôi quy mô lĆn và träi, trang träi ngoài

khu dån cþ täi các huyện ChþĄng Mỹ, Đông

Anh, Ba Vì, Quốc Oai, Sòc SĄn, Thanh Oai, Ứng Hòa, Phú Xuyên, Thäch Thçt, Mê Linh quy

mô chiếm tÿ 25-30% tổng đàn toàn thành phố vào nëm 2020, chën nuôi theo hþĆng VietGAHP, hĂu cĄ, sinh học” (UBND thành phố

Hà Nội, 2019) Nëm 2020, Hà Nội cò 76 xã chën

nuôi sân phèm chû lăc, trong đò, cò 29 xã chën nuôi gia cæm täi ChþĄng Mỹ, Ba Vì, SĄn Tåy, Sòc SĄn„ (Tåm An, 2020)

ChþĄng Mỹ là huyện nìm ć cāa ngõ phía

Tây cûa Hà Nội, cò đða hình vÿa mang đặc

trþng vùng đồng bìng sông Hồng, vÿa mang đặc

trþng vùng bán sĄn đða, là huyện nìm trong

vùng, xã trọng điểm trong chën nuôi gia cæm

cûa Hà Nội Toàn huyện cò 7 xã chën nuôi lĉn,

gia cæm trọng điểm, 9 xã cò khu chën nuôi gia

súc, gia cæm têp trung xa khu dån cþ, (Hoàng

Minh Hiến, 2020)1 Chën nuôi gà thðt có să

tham gia cûa các hộ dân và 121 công ty, doanh

nghiệp, xí nghiệp (nhþ công ty CP, Golden Star,

Japfa), trong đò chën nuôi quy mô hộ chiếm

81,37% số gà thðt trong toàn Huyện, trên đða

bàn đã cò các hình thĀc chën nuôi tiên tiến theo

hþĆng VietGAHP, hĂu cĄ, sinh học täi các hộ

chën nuôi gà thðt (UBND huyện ChþĄng Mỹ,

2020) Tuy nhiên, số hộ chën nuôi gà thðt theo

các quy trình tiên tiến täi Huyện để nâng cao

chçt lþĉng sân phèm còn rçt ít, chþa đþĉc quan

tâm thống kê cý thể, chþa cò să vào cuộc cûa các

tổ chĀc đoàn thể, chính quyền đða phþĄng nên

chþa đþĉc khuyến khích nhân rộng Vçn đề xā

lċ môi trþąng trong chën nuôi chþa đþĉc các hộ

chú ý, vén còn hộ thâi phân gà trăc tiếp ra môi

trþąng trong khi phæn lĆn các hộ nuôi gà trong

khu dån cþ Tác giâ Kim Thoa (2020a) chî ra täi

huyện ChþĄng Mỹ, chën nuôi gà täi hộ còn nhó

lẻ, xen kẽ trong khu dån cþ dén đến công tác

quân lý dðch bệnh gặp nhiều khò khën; ngþąi

chën nuôi thiếu vốn để đæu tþ con giống cò nëng

suçt, chçt lþĉng cao và đæu tþ trang thiết bð,

Āng dýng công nghệ trong chën nuôi; Việc kết

nối tiêu thý, xây dăng các chuỗi liên kết trong

chën nuôi cñn chþa nhiều nên giá câ thð trþąng

sân phèm tÿ chën nuôi bçp bênh, việc tiêu thý

sân phèm khò khën Bên cänh đò, cò nhiều

nghiên cĀu trþĆc đåy đã chî ra rìng lĉi ích cĄ

bân cûa các hình thĀc chën nuôi VietGAPH,

chën nuôi an toàn sinh học là giâm dðch bệnh,

mang läi thu nhêp cao hĄn cho ngþąi sân xuçt

trong bối cânh ngþąi tiêu dùng đang ngày càng

1

Hoàng Minh Hiến (Phó Chủ tịch UBND huyện

Chương Mỹ, 2020) phát biểu trong Diễn đàn Khuyến

nông và liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông

nghiệp trên địa bàn do Sở NN&PTNT phối hợp với

UBND huyện Chương Mỹ tổ chức sáng ngày

8/10/2020

quan tåm đến vçn đề an toàn thăc phèm (Nguyễn Thð DþĄng Nga, 2017; Nguyễn Ngọc Xuân & Nguyễn HĂu Ngoan, 2014) Nghiên cĀu này nhìm đề xuçt các giâi pháp phát triển chën nuôi gà thðt cûa các hộ dån theo đðnh hþĆng sân xuçt đâm bâo chçt lþĉng và bâo vệ môi trþąng täi huyện ChþĄng Mỹ, thành phố Hà Nội

2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

DĂ liệu thĀ cçp đþĉc sā dýng trong nghiên cĀu gồm sách, báo, täp chí chuyên ngành và các báo cáo thống kê cûa UBND huyện ChþĄng Mỹ

DĂ liệu sĄ cçp, áp dýng phþĄng pháp Slovin (1984) (Võ Thð Thanh Lộc, 2010) trong xác đðnh

cĈ méu điều tra (n):

2

N n

1 Ne





VĆi tổng số hộ chën nuôi gà thðt cûa huyện (N) là 6.646 hộ, sai số cho phép (e) là 10%, số méu điều tra tối thiểu (n) đþĉc tính ra là 99 hộ DþĆi să tþ vçn cûa cán bộ phòng NN&PTNT Huyện và cán bộ thú y viên trong tÿng xã, dăa theo tiêu chí quy mô chën nuôi gà thðt khác nhau ć mỗi xã đã chọn ra 146 hộ cò chën nuôi

gà thðt trong 32 xã, thð trçn täi Huyện gồm 126

hộ chën nuôi truyền thống và 20 hộ chën nuôi quy trình tiên tiến (bao gồm chën nuôi VietGAHP, hĂu cĄ, an toàn sinh học) Điều tra thông qua bân câu hói đþĉc chuèn bð trþĆc về thăc träng chën nuôi, nhĂng thuên lĉi, khó khën và dă kiến phát triển chën nuôi gà thðt cûa các hộ chën nuôi Ngoài ra, nghiên cĀu còn tiến hành điều tra các tác nhân khác, bao gồm 2

cĄ sć giết mổ gà, 18 bếp ën têp thể, 10 nhà hàng

và 7 cĄ sć bán lẻ và tiêu dùng thðt gà trên đða bàn nhìm tìm hiểu ý kiến cûa thð trþąng về nhu cæu chçt lþĉng sân phèm gà thðt

Nghiên cĀu áp dýng các phþĄng pháp phån tích cûa Ngô Thð Thuên & Phäm Vën Hùng (2006) nhþ phån tổ thống kê theo 2 nhóm quy trình sân xuçt, thống kê mô tâ thăc träng chën nuôi gà thðt täi hộ chën nuôi, sā dýng phþĄng pháp kiểm đðnh T-test để kiểm đðnh să sai khác trong phân tích kết quâ, hiệu quâ kinh tế trong chën nuôi gà thðt theo 2 nhóm hộ điều tra để đþa ra các phån tích và kết luên đâm bâo ý nghïa khoa học

3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

3.1 Đánh giá thực trạng chăn nuơi gà thịt

3.1.1 Chăn nuơi gà thịt tại huyện

Chương Mỹ

Nëm 2019, số cĄ sć chën nuơi gia cỉm trên

đða bàn huyện là 6.767 cĄ sć (tốc độ phát triển

bình quân chỵ đät 94,1%/nëm giai độn

2016-2019) trong đị, số hộ chën nuơi gà thðt

chiếm không 98%, số đỉu con gà thðt là 2654,7

nghìn con (tốc độ phát triển bình quån đät

110%/nëm giai độn 2016-2019), cho thçy quy

mơ đàn đang ngày càng tëng lên Chën nuơi gà

trong hộ dân vén chiếm tỵ lệ lĆn, nëm 2019 là

2.160,2 nghìn con, têp trung nhiều nhçt ć các xã

nhþ Thanh Bình (408,67 nghìn con), Trỉn Phú

(172,6 nghìn con), Tân Tiến và Lam Điền

(không 141 nghìn con) (UBND huyện ChþĄng

Mỹ, 2020) Nëm 2020, đàn gia cỉm cûa Huyện

tiếp týc tëng lên dù chðu ânh hþćng cûa bệnh

cúm gia cỉm A/H5N6 vào tháng 2/2020 (Lan

Oanh, 2021)

3.1.2 Chăn nuơi gà thịt tại các hộ điều tra

Täi 146 hộ điều tra, khi so sánh kết quâ

chën nuơi nhþ số lĀa nuơi BQ/nëm, số con nuơi

BQ/lĀa, trọng lþĉng gà thðt xuçt chuồng BQ/con

ć nhịm chën nuơi theo quy trình tiên tiến

(QTTT) đều cao hĄn so vĆi chën nuơi truyền

thống (TT) Chën nuơi theo QTTT cị số ngày chën nuơi (không 132 ngày) ngín hĄn chën nuơi TT (tÿ 139-142 ngày) song trọng lþĉng xuçt chuồng bình quân 1 con cûa nhĩm nuơi QTTT (đät 1,85-2,51 kg/con) cao hĄn nhịm chën nuơi TT (đät 1,7-2,24 kg/con) nên nhĩm nuơi theo QTTT cĩ khâ nëng tëng số lĀa nuơi bình quån 1 nëm cao hĄn nhịm chën nuơi TT Chën nuơi theo QTTT cüng cị tỵ lệ gà bán ra trên tổng

số gà nuơi (đät 98,65%) cao hĄn nhịm nuơi TT (đät 91,2%) cho thçy tỵ lệ gà chết hoặc bð lội thâi ć nhịm chën nuơi QTTT ít hĄn và mĀc độ đồng đều cûa gà nuơi theo QTTT tốt hĄn so vĆi chën nuơi TT

Về chi phí chën nuơi cüng cho thçy cĩ să khác biệt rõ rệt giĂa 2 nhịm Nhịm chën nuơi

TT cĩ chi phí trung gian cho 100kg gà thðt xuçt chuồng là 5617 nghìn đồng cao gçp 1,61 lỉn so vĆi nhịm chën nuơi theo QTTT Trong chi phí này, chi phí thĀc ën chiếm tỵ lệ cao nhçt (71% ć nhĩm QTTT và 74% ć nhĩm TT) Chi phí thuốc thú y theo QTTT ít hĄn nhịm TT Điều này cho thçy, nhĩm hộ chën nuơi theo QTTT quân lý thĀc ën trong chën nuơi hĉp lċ hĄn, ít phâi sā dýng thuốc thú y hĄn nên tiết kiệm chi phí hĄn

mà vén cĩ mĀc tëng trọng đàn gà nhanh hĄn so vĆi nhĩm hộ chën nuơi TT Chën nuơi theo QTTT dþĆi gịc độ sân xuçt đã thể hiện rõ nét lĉi thế tốt hĄn trong chën nuơi gà thðt ć các hộ điều tra

Nguồn: Phịng Nơng nghiệp & PTNT huyện Chương Mỹ (2020)

Hình 1 Số cơ sở chăn nuơi gà thịt và tổng đàn gà thịt tại huyện Chương Mỹ

Bâng 1 Thực trạng chăn nuôi gà thịt của các hộ điều tra

Trọng lượng xuất chuồng bình quân cho 1 con

Thời gian nuôi

Hình 2 Tỉ lệ chi phí IC trong chăn nuôi TT Hình 3 Tỉ lệ chi phí IC trong chăn nuôi QTTT

Bâng 2 Kết quâ và hiệu quâ kinh tế trong chăn nuôi gà thịt của các hộ điều tra phân theo quy trình chăn nuôi

(Tính bình quân cho 100kg gà thðt xuçt chuồng)

Chỉ tiêu ĐVT TT (n = 126) (1) QTTT (n = 20) (2) Kiểm định (1) - (2)

Tổng giá trị sản xuất (GO) 1.000đ 7.284,13 7.080,00 204,13 ns

Chi phí trung gian (IC) 1.000đ 5.617,00 3.484,90 2.132,05**

Giá trị tăng thêm (VA) 1.000đ 1.667,17 3.595,10 -1.927,93**

Thu nhập hỗn hợp (MI) 1.000đ 1.217,45 3.321,54 -2.104,09**

Hiệu quả

Ghi chú: ** : có ý nghĩa thống kê ở mức 5%; ns : Không có ý nghĩa thống kê

Cùng vĆi să tiết kiệm chi phí trong chën

nuôi, nhóm hộ chën nuôi theo QTTT có giá trð IC

thçp hĄn, giá trð VA và MI cao hĄn nhòm chën

nuôi TT (MI cûa nhòm chën nuôi QTTT cao gçp

2,73 læn nhóm TT) (kiểm đðnh să sai khác có ý nghïa thống kê ć mĀc 5%) nên hiệu quâ sā dýng vốn ć nhòm QTTT (đät 0,95 læn) cao hĄn nhòm

hộ chën nuôi TT (chî đät 0,22 læn)

Phân tích chi tiết trong chën nuôi theo

QTTT cho thçy, chën nuôi gà theo hþĆng hĂu cĄ

đem läi thu nhêp hỗn hĉp cao nhçt và chën nuôi

theo quy trình VietGAHP là thçp nhçt, tuy

nhiên, để chën nuôi theo hþĆng hĂu cĄ, các hộ

đều phâi là nhĂng hộ phát triển tÿ hộ chën nuôi

VietGAHP

Theo quy mô về số đæu con gà thðt bình quân

một hộ cho thçy quy mô chën nuôi càng lĆn thì

giá trð thu nhêp hỗn hĉp càng cao mặc dù giá trð

sân xuçt cò xu hþĆng giâm theo quy mô

Theo phþĄng thĀc chën nuôi, nuôi nhốt

hoàn toàn có giá trð thu nhêp hỗn hĉp cao nhçt

Chën nuôi thâ vþąn và chën nuôi kết hĉp thâ và

nhốt có să chênh lệch về giá trð thu nhêp hỗn

hĉp là không đáng kể

Kết quâ điều tra cüng cho thçy có 46,16%

(hộ chën nuôi TT) đến 50% (hộ chën nuôi QTTT)

chën nuôi cò thu nhêp tÿ chën nuôi gà thðt

chiếm tÿ 50-100% tổng thu nhêp cûa hộ Nhþ

vêy, chën nuôi gà thðt đem läi nguồn thu đáng

kể cho hộ, trong đò chën nuôi theo QTTT đem

läi kết quâ và hiệu quâ cao hĄn chën nuôi TT

3.2 Phát triển các điều kiện trong chăn

nuôi gà thịt hướng tới nâng cao chất lượng

và vệ sinh môi trường

3.2.1 Phát triển các hình thức chăn nuôi

đâm bâo chất lượng

Tháng 8/2018, Viện Nghiên cĀu và Ứng

dýng nông nghiệp hĂu cĄ đã đặt nền móng cho

chën nuôi hĂu cĄ trên đða bàn huyện ChþĄng

Mỹ Chën nuôi hĂu cĄ cò quy trình chën nuôi

theo tiêu chuèn VietGAHP nên chuồng träi,

nguồn thĀc ën và vacxin tiêm phñng đþĉc theo

dõi và thăc hiện một cách cèn thên, nghiêm

ngặt và đþĉc kiểm soát chặt chẽ (Phäm Trung Hiếu, 2018; Nguyễn QuĊnh, 2019)

Hiện nay, chþa cò số liệu thống kê chính thĀc về số hộ chën nuôi theo QTTT trên đða bàn Huyện Song huyện ChþĄng Mỹ tiếp týc xây dăng, phát triển sân phèm chën nuôi theo hþĆng nëng suçt chçt lþĉng cao, chën nuôi hĂu cĄ, sinh học đâm bâo an toàn dðch bệnh, an toàn thăc phèm gín vĆi bâo vệ môi trþąng (Minh Huệ, 2020) Đæu nëm 2020, huyện đã triển khai nhiều chþĄng trình khuyến nông, trong đò cò mô hình

sā dýng thâo dþĉc trong chën nuôi gà thâ vþąn ć

xã Đäi Yên quy mô 10 hộ tham gia và đþĉc hỗ trĉ 10.000 con gà giống (Kim Thoa, 2020b)

Kết quâ điều tra ngéu nhiên 146 hộ chën nuôi gà thðt có 13,7% số hộ cò chën nuôi theo QTTT (gồm 9 hộ nuôi VietGAHP, 4 hộ nuôi an toàn sinh học và 7 hộ nuôi hĂu cĄ) Nhþ vêy, đã

có nhiều tín hiệu tích căc tÿ phía chính quyền đða phþĄng và đặc biệt ngþąi chën nuôi đã nhên thĀc tốt hĄn và cò să chuyển hþĆng chën nuôi theo các QTTT, đâm bâo chçt lþĉng, đáp Āng yêu cæu ngày càng cao cûa thð trþąng

3.2.2 Phát triển các hình thức hợp tác trong chăn nuôi gà thịt

Phæn lĆn các hộ tham gia hĉp tác là nhĂng

hộ cò quy mô chën nuôi tÿ 1.000 con/lĀa trć lên Khi quy mô chën nuôi ngày càng lĆn, nhu cæu hĉp tác trong sân xuçt và tiêu thý ngày càng tëng Tuy nhiên, thăc tế điều tra cho thçy chî có 15% (hộ chën nuôi theo QTTT) đến 16,67% (hộ chën nuôi TT) là cò tham gia hĉp tác trong sân xuçt (nhþ cò hĉp đồng mua giống, thĀc ën, thuốc thú y) Có tÿ 9,25% đến 15% số hộ tham gia vào các tổ nhóm sân xuçt

Bâng 3 Kết quâ kinh tế trong chăn nuôi gà thịt ở các hộ điều tra phân theo quy mô,

quy trình và phương thức chăn nuôi (triệu đồng)

Chỉ

tiêu

Quy mô (con) Quy trình sản xuất Phương thức chăn nuôi

< 2.000

(n = 70)

2.000-6.000 (n = 60)

> 6.000 (n = 16)

Thông thường (n = 126)

VietGAHP (n = 9)

ATSH (n = 4)

Hữu cơ (n = 7)

Thả vườn (n = 25)

Kết hợp (n = 102)

Nhốt (n = 19)

Bâng 4 Các hình thức hợp tác trong chăn nuơi của các hộ điều tra

Số hộ cĩ tham gia liên kết

Hình thức hợp tác

Khi chën nuơi phát triển, đða bàn hình

thành nhiều đäi lċ bán cám chën nuơi Hỉu hết

các hộ chën nuơi gà thðt cĩ liên hệ vĆi ngþąi bán

cám để mua chðu cám gà cho đến khi tiêu thý

xong đàn gà mĆi thanh tốn vĆi mĀc chênh lệch

giá là 5.000 đ/bao cám 25kg so vĆi mua thanh

tốn ngay Tuy nhiên, phỉn lĆn mua - bán dăa

trên mối quan hệ làng xĩm và quen biết nên số

hộ làm hĉp đồng thçp cho thçy hĉp tác trong

cung cçp đỉu vào cịn lĩng lẻo, thiếu ràng buộc

về pháp lý

Să hĉp tác trong chën nuơi gà thðt cịn rçt

hän chế, trþĆc đåy, nhiều hộ chën nuơi gia cơng

cho các cơng ty lĆn đþĉc cung cçp đỉu vào và

đâm bâo đỉu ra song giá bán luơn thçp hĄn giá

thð trþąng nên đến nay hỉu hết các hộ chuyển

sang sân xuçt tă do Lĉi thế cûa các hộ này

chính là cĩ nền tâng cĄ sć chën nuơi, cĄ sć vêt

chçt đþĉc đỉu tþ và xåy dăng theo đúng quy

trình, cị kï thuêt và kinh nghiệm trong chën

nuơi gà thðt nên quy mơ đàn gà thðt tëng nhanh

và cĩ khâ nëng phát triển sân xuçt theo các

QTTT hĄn

3.2.3 Kĩ thuật chăn nuơi gà thịt và vấn đề

quân lý dịch bệnh trong chăn nuơi

Nëm 2020, träm Khuyến nơng huyện tổ

chĀc 2 đĉt têp huçn, hþĆng dén các hộ chën

nuơi biện pháp chën nuơi an tồn sinh học gín

vĆi bâo vệ mơi trþąng và phịng, chống dðch cúm

gia cỉm (Kim Thoa, 2020b) Tỵ lệ hộ tham gia

têp huçn trong chën nuơi gà thðt khá cao

(69,84% hộ chën nuơi TT, 90% hộ chën nuơi

theo QTTT), trong đị, nội dung têp huçn chû

yếu là về phịng trÿ dðch bệnh (67,46%- 85%

lþĉt hộ tham gia), tiếp theo đị là têp huçn về kỹ

thuêt cho ën (40-45,24% lþĉt hộ) Nhþ vêy, các

hộ chën nuơi gà trong Huyện cĩ nhiều cĄ hội tiếp cên đến các quy trình kï thuêt chëm sịc gà nuơi tÿ câ phía chính quyền đða phþĄng và các

tổ chĀc xã hội khác đã täo điều kiện thuên lĉi cho phát triển chën nuơi gà täi đða phþĄng Cùng vĆi việc phát triển chën nuơi, să bùng phát dðch bệnh ngày càng trć lên khĩ kiểm sốt Tháng 2/2020, huyện ChþĄng Mỹ xuçt hiện ổ dðch cúm gia cỉm A/H5N6 täi xã Phú Nghïa, Trung Hịa, Tốt Động, Nam PhþĄng Tiến và Mỹ LþĄng vĆi số gia cỉm đã buộc phâi tiêu hûy là 19.042 con gia cỉm, thûy cỉm (Lan Oanh, 2020) Huyện ChþĄng Mỹ đã cị nhiều chû trþĄng nhìm nång cao nëng lăc mäng lþĆi thú y thơn

xã nhìm thống kê, giám sát, phát hiện bệnh để kðp thąi ngën chặn dðch bệnh (Nguyễn Ngọc SĄn, 2021) Täi các hộ điều tra, hộ chën nuơi câ gia súc và gia cỉm luơn phâi đặt cơng tác phịng chống dðch bệnh lên hàng đỉu Một trong các biện pháp đþĉc ngþąi chën nuơi áp dýng là thít chặt quân lċ ngþąi vào khu chën nuơi Lao động khi vào khu chën nuơi phâi qua nhiều cơng độn khā trùng trþĆc, sau và ngay sau mỗi khi làm việc täi các chuồng nuơi Các lội bệnh thþąng gặp täi hộ chën nuơi nhþ bệnh tiêu chây (112 lþĉt hộ), bệnh hơ hçp (98 lþĉt hộ) và bệnh cỉu trùng (84 lþĉt hộ) Khi gà bð bệnh, cĩ trên 60% lþĉt hộ ć câ

2 nhĩm gọi thú y viên đến khám và chĂa bệnh cho gà Các hộ chën nuơi gà theo QTTT cị xu hþĆng tă chĂa bệnh cho gà thçp hĄn (40% lþĉt hộ) so vĆi nhĩm hộ chën nuơi TT (60,32% lþĉt hộ), tỵ lệ số con chết trên số con bð bệnh ć nhĩm chën nuơi theo QTTT (34,33%) cao hĄn nhịm nuơi TT (26,94%) Tuy nhiên, tỵ lệ số hộ bán gà khi gà bð bệnh ć nhịm nuơi TT (39,68%) cao hĄn nhĩm nuơi theo QTTT (30%) Vçn đề này tiềm

èn nhiều nguy cĄ khơng đâm bâo vệ sinh an

tồn thăc phèm trong chën nuơi, ngþąi mua biết

gà bệnh nhþng vì thçy rẻ nên vén mua cho thçy

ý thĀc, trách nhiệm chung vì sĀc khĩe cộng

đồng cûa ngþąi chën nuơi và mua gà cđn kém

3.2.4 Cơng nghệ và vốn trong đầu tư

Tỵ lệ số hộ chën nuơi theo QTTT cị kiểu

chuồng đúng tiêu chuèn kỹ thuêt (55% số hộ)

cao hĄn so vĆi hộ chën nuơi TT (18,25% số hộ)

Cị đến trên 20% số hộ điều tra khơng biết kiểu

chuồng nuơi cûa gia đình mình đã đúng tiêu

chuèn hay chþa do chỵ làm theo các hộ khác Hộ

chën nuơi theo QTTT đã chú ċ đỉu tþ trang

thiết bð nhþ hệ thống làm mát, hệ thống sþći,

phun khā trùng tă động, hệ thống ën uống, máy

phát điện (đến 65% lþĉt hộ) tốt hĄn so vĆi hộ

chën nuơi TT (đến 48,41% lþĉt hộ) Đåy cüng là

lí do nhu cỉu vốn cûa nhĩm hộ nuơi theo QTTT

cao hĄn nhịm nuơi TT

Khi quy mơ chën nuơi tëng, yêu cỉu vốn

đỉu tþ cho chën nuơi tëng sẽ hình thành lên thð

trþąng vốn vay câ chính thống và phi chính

thống Bình quân một hộ chën nuơi TT vay

108,33 triệu đồng/hộ, hộ chën nuơi theo QTTT

là 155 triệu đồng/hộ Tỵ lệ vốn đi vay trên tổng

vốn đỉu tþ cho chën nuơi gà chiếm không

23,5% ć câ 2 nhĩm hộ Theo số liệu nëm 2020

cûa Huyện, cĩ 6 quỹ tín dýng nhân dân täi xã

Đơng PhþĄng Yên, Thûy Xuån Tiên, Phú Nghïa,

HĂu Vën, thð trçn Xuân Mai và thð trçn Chúc

SĄn nhìm hỗ trĉ các hộ phát triển kinh tế Ơng

Nguyễn Đëng Hùng, chû tðch Hội nơng dân

huyện ChþĄng Mỹ cho biết, các mơ hình chën

nuơi đều đþĉc lêp dă án cho vay vốn tÿ Quỹ hỗ

trĉ nơng dån (Bình Minh, 2020) Nhþ vêy, thð

trþąng vốn đỉu tþ trong chën nuơi đã cị nhiều

chuyển biến, các hộ chën nuơi ć quy mơ lĆn cĩ

nhiều điều kiện để tiếp cên nguồn vốn hĄn các

hộ chën nuơi ć các quy mơ nhĩ

3.2.5 Đất sử dụng trong chăn nuơi gà thịt

Nhu cỉu đçt phýc vý chën nuơi gia cỉm

tëng nhanh trong nhĂng nëm gỉn đåy, theo

thống kê cûa Huyện, diện tích khu chën nuơi

gia cỉm nëm 2019 đät 122,24ha, tốc độ phát

triển bình quån giai độn 2015-2019 là

131,58% Kết quâ điều tra cho thçy, diện tích

đçt trong chën nuơi gà BQ/hộ chën nuơi TT là

2.312,39m2 (trong đị diện tích chuồng träi chiếm 18,44%) Con số này ć nhịm chën nuơi theo QTTT là 4.565m2 (diện tích chuồng träi chiếm 29,08%) Diện tích đçt cĩ thể mć rộng trong chën nuơi gà thðt không 643m2 (nhĩm TT) và 1283m2 (nhĩm QTTT) Một số hộ chën nuơi cĩ nhu cỉu mć rộng quy mơ chën nuơi phâi thuê thêm đçt

3.2.6 Vệ sinh mơi trường

Huyện ChþĄng Mỹ cị 9 xã cị khu chën nuơi têp chung và cĩ chính sách khuyến khích di dąi các cĄ sć chën nuơi ra xa khu dån cþ, do đị tỵ lệ

hộ chën nuơi gà ngồi khu dån cþ tþĄng đối cao (40,48% số hộ chën nuơi TT và 35% số hộ chën nuơi theo QTTT) Tuy nhiên, số hộ chën nuơi trong khu văc dån cþ cđn cao (59,52% đến 65%

số hộ), gây ra ơ nhiễm mơi trþąng và làm xçu cânh quan làng xĩm

Việc xā lċ phån gà cüng đþĉc chính quyền

và các hộ chën nuơi quan tåm Tỵ lệ hộ chën nuơi gà ć ChþĄng Mỹ xā lý phân gà rçt cao (100% số hộ chën nuơi theo QTTT và 86,51% số

hộ chën nuơi TT) vĆi lþĉng phån gà đþĉc xā lý

là trên 81% PhþĄng pháp xā lý phân gà chû yếu là dùng chế phèm sinh học (58,72-60% lþĉt hộ), tiếp đến là biện pháp û phân compost (28-35% lþĉt hộ) và cơng nghệ ép phân (20-36,7% lþĉt hộ) Anh Thuên, xã Đơng SĄn nuơi 4.000 con gà cho biết, gia đình anh sā dýng

û men sinh học để xā lý phân gà, mỗi lĀa bán đþĉc 6 triệu đồng (phĩng vçn ngày 7/6/2020) Nhþ vêy, xā lý chçt thâi chën nuơi khơng chỵ đâm bâo vệ sinh mơi trþąng mà cđn đem läi nguồn thu bổ sung cho các hộ chën nuơi Tuy vêy, vén cịn một tỵ lệ lĆn số hộ chën nuơi TT (13,49%) chþa xā lý chçt thâi mà xâ thâi trăc tiếp ra mơi trþąng nên vçn đề ơ nhiễm mơi trþąng vén rçt cỉn đþĉc các cçp chính quyền quan tâm giâi quyết triệt để

3.3 Phân tích thị trường đầu vào và đầu ra trong chăn nuơi gà thịt

3.3.1 Thị trường cung ứng đầu vào

a Thị trường gà giống

Hiện nay trên đða bàn Huyện đang sā dýng rçt nhiều giống gà khác nhau và đang thā

nghiệm thý tinh nhân täo thành cơng trên 2000

con gà ta lai gà Mía (Minh Huệ, 2020) Täi các

hộ điều tra, các giống gà nuơi khá đa däng nhþ:

gà Mía, gà LþĄng Phþĉng, gà lơng màu, Brown,

gà lai Đơng Tâo, gà lai Yên Thế, gà SĄn Tåy, gà

lai Läc Thûy, gà Hồ, gà lai chọi, gà ri,„ Tçt câ

các hộ chën nuơi theo QTTT đều mua giống gà

bên ngồi huyện ChþĄng Mỹ Tỵ lệ này ć các hộ

nuơi gà thðt TT chiếm hĄn 65,87% số hộ Hộ

chën nuơi chû yếu mua con giống ć các trang

träi chuyên cung cçp giống (chiếm 57,94-75%

lþĉt hộ) hoặc täi các trung tâm giống (12,7-25%

lþĉt hộ), ć SĄn Tåy, Hđa Bình, Bíc Giang Ngồi

ra, các hộ mua con giống täi cơng ty chuyên

cung cçp giống hoặc mua cûa các hộ chën nuơi

khác Cị 10,32% lþĉt hộ chën nuơi TT, quy mơ

nhĩ, giống gà ta là tă sân xuçt giống Nhþ vêy,

thð trþąng gà giống täi Huyện chþa thăc să đþĉc

quan tâm phát triển, chþa đáp Āng đþĉc nhu

cỉu cûa hộ

b Thị trường cám và thuốc thú y trong chăn nuơi

Cùng vĆi să phát triển cûa các lội hình và

quy mơ chën nuơi, thð trþąng cung Āng thĀc ën

chën nuơi và thuốc thú ċ cüng phát triển Theo

số liệu cûa Huyện, tháng 3/2020, trên đða bàn cĩ

2 cĄ sć sân xuçt thĀc ën chën nuơi và 100 cĄ sć

kinh doanh thĀc ën chën nuơi, vĆi mĀc sân phèm

cung cçp ra thð trþąng không 52,16 triệu tçn

thĀc ën chën nuơi trong 1 tháng Trong số các cĄ

sć này, cị đến gỉn 50% cĄ sć chþa cị đëng kí

kinh doanh Bên cänh đị, să phát triển cûa 62 cĄ

sć kinh doanh thuốc thú ċ cüng cđn trên 16% cĄ

sć hột động khơng cĩ giçy phép kinh doanh

Nhþ vêy, să phát triển cûa thð trþąng cung Āng

thĀc ën và thuốc thú y trên đða bàn huyện khá

sơi động, vçn đề quân lý thð trþąng nhìm bâo vệ

quyền lĉi cûa ngþąi chën nuơi rçt cỉn đþĉc să

quan tâm cûa các cçp lãnh đäo đða phþĄng

c Thị trường lao động và sử dụng lao động

Số lao động bình quân 1 hộ chën nuơi TT là

1,7 lao động gia đình và 0,13 lao động đi thuê;

con số này ć nhịm chën nuơi theo QTTT là 2,05

lao động gia đình và 0,3 lao động đi thuê Nhiều

hộ nuơi lĆn yêu cỉu lao động phâi cam kết ć täi

khu chën nuơi trong suốt chu kì nuơi Să bùng

phát dðch bệnh đã cị tác động rçt lĆn đến lăc

lþĉng lao động và thð trþąng lao động trong chën nuơi täi Huyện, nếu trþĆc đåy lao động làm thuê chû yếu làm cơng việc dọn dẹp vệ sinh chuồng träi, cho gà ën và khơng yêu cỉu cao về chuyên mơn thì nay các cơng việc này đþĉc sā dýng bìng máy mĩc tă động, lao động chû yếu

là điều khiển máy mĩc, quan sát chế độ ën để đâm bâo cân bìng dinh dþĈng và kiểm sốt dðch bệnh trong chën nuơi Hỉu hết lao động làm thuê đều phâi đþĉc qua đào täo và đþĉc thuê tÿ các tỵnh khác đến

3.3.2 Thị trường tiêu thụ gà thịt

Qua điều tra các tác nhân khác täi Huyện cho thçy: Tçt câ các cĄ sć giết mổ gà và bán lẻ thðt gà đều lçy nguồn gà thðt trong huyện và đều quan tåm đến giống gà và truy xuçt nguồn gốc cûa gà 70% nhà hàng, 94,44% bếp ën têp thể và 100% ngþąi bán lẻ và tiêu dùng thðt gà quan tåm đến nguồn gốc, xuçt xĀ gà thðt về nĄi chën nuơi, quy trình chën nuơi gà 90% nhà hàng và 94,44% bếp ën têp thể cho rìng khách hàng cûa họ cüng rçt quan tåm đến nguồn gốc

gà thðt, riêng vĆi să quan tâm cûa các cĄ sć này đến quy trình chën nuơi tiên tiến chiếm tÿ 20% đến 27,78% Cĩ 38,89% số bếp ën têp thể, 42,86% ngþąi bán lẻ và 60% nhà hàng sẵn sàng thay đổi ngþąi cung cçp thăc phèm nếu sân phèm gà thðt đþĉc nuơi theo các QTTT và cĩ chçt lþĉng tốt hĄn

Täi thąi điểm điều tra, giá bán gà dao động khá lĆn giĂa các giống gà (đặc biệt là giĂa gà cơng nghiệp và gà ta) và giĂa các thąi điểm trong nëm Do tác động cûa dðch tâ lĉn châu Phi nên nhiều hộ dân chuyển tÿ chën nuơi lĉn sang chën nuơi gà, đồng thąi chðu ânh hþćng kép cûa đäi dðch Covid-19, thð trþąng tiêu thý chêm nên giá

gà cị xu hþĆng giâm Thð trþąng gà thðt cịn mang tính tă phát, một số ít hộ (10% số hộ) cĩ hĉp đồng bán gà, chû yếu giao dðch là qua điện thội Thơng thþąng, hộ chën nuơi sẽ bán theo đàn, mỗi hộ thþąng cĩ tÿ 2-5 đối tác mua gà tùy thuộc quy mơ chën nuơi nhiều hay ít, thąi gian bán 1 đàn thþąng kéo dài không 7-15 ngày tùy thuộc quy mơ chën nuơi lĆn hay nhĩ Tỵ lệ gà bð lội ra tÿ 3-5% là nhĂng con gà cịi cọc, xçu mã

Do hỉu hết các hộ chën nuơi theo QTTT khơng

tiếp cên đþĉc vĆi các thð trþąng tiêu thý cao cçp

nên giá bán khơng cĩ să khác biệt vĆi nhịm chën

nuơi TT Ở nhĩm nuơi TT, cĩ 61,11% số hộ tiện

gặp thþĄng lái nào thì bán cho ngþąi đị (89,13%

sân lþĉng), không 10% sân lþĉng đþĉc bán cho

cĄ sć giết mổ trong xã Ở nhĩm nuơi theo QTTT,

chû yếu các hộ bán cho các cĄ sć giết mổ trong xã

(56% sân lþĉng) và 39% sân lþĉng đþĉc bán cho

thþĄng lái Cị thể thçy, các hộ chën nuơi theo

QTTT tuy khơng cĩ giçy chĀng nhên, nhþng việc

tiêu thý gà cûa các hộ chën nuơi theo QTTT ổn

đðnh hĄn so vĆi các hộ chën nuơi TT

Nhìn chung, thð trþąng tiêu thý sân phèm

gà thðt cịn thiếu và yếu, chþa hình thành lên

các hình thĀc hĉp tác giĂa các tác nhân trong

chuỗi, các hộ chën nuơi hột động riêng lẻ, chçt

lþĉng gà nuơi trong cùng hộ và giĂa các hộ chþa

đồng đều, thiếu giçy chĀng nhên chçt lþĉng,

thiếu liên kết và thiếu să chia sẻ rûi ro

3.4 Khĩ khăn trong chăn nuơi gà thịt

theo hướng nâng cao chất lượng và bâo vệ

mơi trường

Đánh giá về các khị khën cûa hộ khi tham

gia các quy trình chën nuơi tiên tiến, cĩ 91,27%

hộ chën nuơi TT gặp khị khën chû yếu nhçt là

về kỹ thuêt chën nuơi (56,35% lþĉt hộ), tìm thð

trþąng đỉu ra (46,03% lþĉt hộ), vốn (43,65%

lþĉt hộ) và vçn đề thû týc pháp lý, hồ sĄ

(39,68% lþĉt hộ) Đối vĆi các hộ đang chën nuơi

theo QTTT, cĩ 95% số hộ gặp khị khën trong chën nuơi theo quy trình nhþ kï thuêt chën nuơi (52,63% lþĉt hộ), vçn đề thû týc pháp lý, hồ sĄ (42,11% lþĉt hộ), thð trþąng đỉu ra (36,84% lþĉt hộ), ghi chép sổ sách, vốn (31,58% lþĉt hộ) Ngồi ra, khi đánh giá khị khën trong tiêu thý sân phèm cĩ 52,38% hộ chën nuơi TT và 60% hộ nuơi theo QTTT cho rìng giá bán gà thçp, khơng ổn đðnh, thêm chí, một số hộ gặp tình träng khơng cị ngþąi mua

Nhìn chung, thiếu vốn, thiếu kỹ thuêt và khị khën trong tìm kiếm thð trþąng là nhĂng khị khën đþĉc đề cêp nhiều nhçt trong chën nuơi gà thðt cûa các hộ chën nuơi täi huyện ChþĄng Mỹ

3.5 Giâi pháp phát triển chăn nuơi gà thịt

3.5.1 Phát triển các hình thức hợp tác trong chăn nuơi và tiêu thụ sân phẩm

Các hộ chën nuơi nhĩ lẻ cỉn liên kết vĆi nhau thành tổ, nhĩm, hĉp tác xã sân xuçt theo đúng QTTT trên quy mơ lĆn để đâm bâo tính đồng đều cûa sân phèm gà thðt và đâm bâo lþĉng cung ổn đðnh ra thð trþąng Hĉp tác cĩ trách nhiệm vĆi các cĄ sć, đäi lý chuyên cung cçp thĀc ën chën nuơi và thuốc thú y đâm bâo nguồn cung cçp và chçt lþĉng thĀc ën đþĉc đâm bâo, gĩp phỉn tëng mĀc độ đồng đều cûa gà thðt khi xuçt chuồng

Hình 4 Khĩ khăn của hộ khi tham gia các quy trình chăn nuơi tiên tiến

Chính quyền đða phþĄng hỗ trĉ, tþ vçn đề

các tổ, nhĩm hột động cĩ hiệu quâ, cĩ chĀng

nhên sân xuçt theo QTTT, xây dăng thþĄng

hiệu, nhãn hiệu sân phèm, hỗ trĉ Āng dýng

thơng tin trong truy xuçt nguồn gốc, đèy mänh

kết nối ngþąi chën nuơi vĆi các tổ chĀc, doanh

nghiệp tiêu thý sân phèm thơng qua các chþĄng

trình giĆi thiệu và quâng bá hình ânh về sân

phèm cûa đða phþĄng, giúp ngþąi tiêu dùng

nhên diện rõ về sân phèm gà thðt cĩ chçt lþĉng

3.5.2 Nâng cao chất lượng sân phẩm gà thịt

Chính quyền đða phþĄng cỉn phối hĉp chặt

chẽ vĆi các cĄ sć chế biến và kinh doanh thĀc ën

gia súc để tổ chĀc nhiều lĆp têp huçn nhìm

nâng cao chçt lþĉng sân phèm vĆi quy mơ têp

huçn trên diện rộng Tëng cþąng têp huçn và

nång cao nëng lăc quân lý trong ghi chép và làm

hồ sĄ đëng kí đâm bâo về chçt lþĉng sân phèm gà

thðt theo các QTTT cho hộ Đþa yêu cỉu xā lý

chçt thâi trong chën nuơi thành điều kiện bít

buộc cho các hộ khi tham gia chën nuơi

3.5.3 Phát triển các điều kiện chăn nuơi

Huyện cỉn tiếp týc đèy mänh cơng tác quy

hộch vùng chën nuơi têp trung Đèy mänh

cơng tác nghiên cĀu giống nuơi và tþ vçn giống

nuơi phù hĉp điều kiện khí hêu cûa đða

phþĄng, đem läi hiệu quâ kinh tế cho hộ chën

nuơi và đáp Āng yêu cỉu chçt lþĉng gà thðt cûa

thð trþąng

Tëng cþąng cơng tác quân lý nguồn cung

Āng thĀc ën và thuốc thú y trên đða bàn nhìm

đâm bâo cung Āng đỉu vào cĩ chçt lþĉng tốt

nhçt cho chën nuơi phát triển

Cĩ thêm nhiều chính sách hỗ trĉ các tổ,

nhĩm, hĉp tác xã thăc hiện chën nuơi theo các

QTTT Tiếp týc quan tâm hỗ trĉ cho vay vốn þu

đãi để phát triển chën nuơi gà thðt theo các

QTTT täi Huyện

4 KẾT LUẬN

Chën nuơi gà thðt đã mang läi nguồn thu

đáng kể cho các hộ chën nuơi Các hộ chën nuơi

theo QTTT đã đỉu tþ trang thiết bð chën nuơi tốt

hĄn, cị số con nuơi BQ/lĀa cao hĄn, thąi gian

nuơi BQ/lĀa thçp hĄn các hộ chën nuơi TT Chi phí sân xuçt nhịm QTTT cüng thçp hĄn, tỵ lệ số con xuçt bán nhịm QTTT cao hĄn nhịm TT Nên nhịm chën nuơi theo QTTT cị hiệu quâ chën nuơi cao hĄn nhịm nuơi TT Chën nuơi theo QTTT cüng thể hiện rõ lĉi thế trong chën nuơi và lĉi thế về thð trþąng hĄn nhịm hộ nuơi TT khi nhu cỉu cûa các tác nhân trong chuỗi thðt gà ngày càng chú ċ hĄn đến vçn đề chçt lþĉng sân phèm Tuy nhiên, kết quâ cüng chỵ ra nhĂng hän chế và khị khën trong chën nuơi gà thðt theo hþĆng đâm bâo chçt lþĉng và bâo vệ mơi trþąng nhþ chën nuơi vén xen kẽ trong khu dån cþ, hĉp tác và liên kết trong chën nuơi và tiêu thý sân phèm cịn thiếu và yếu, ý thĀc bâo vệ mơi trþąng cûa một bộ phên ngþąi chën nuơi cđn chþa thăc

să tốt, các cĄ sć cung cçp đỉu vào trong chën nuơi cịn hột động khơng phép, thð trþąng tiêu thý sân phèm cịn mang tính tă phát

Để chën nuơi theo QTTT phát triển nhìm đâm bâo chçt lþĉng và bâo vệ mơi trþąng cỉn thiết phâi tëng cþąng hĉp tác trong sân xuçt và tiêu thý, quy hộch vùng nuơi, nâng cao chçt lþĉng sân phèm và đèy mänh cơng tác giống, quân lý thĀc ën chën nuơi và thuốc thú y trên đða bàn

LỜI CẢM ƠN

Để hồn thành nghiên cĀu này, nhĩm nghiên cĀu đã nhên đþĉc să trĉ giúp cûa nhiều

tổ chĀc và cá nhån, chúng tơi xin đþĉc trân trọng câm Ąn Phđng Nơng nghiệp & PTNT huyện ChþĄng Mỹ, Träm Thú y huyện ChþĄng

Mỹ, Ban Chën nuơi thú y các xã, thð trçn và các cán bộ thú y viên täi các xã, thð trçn đã cung cçp thơng tin và hỗ trĉ nhĩm nghiên cĀu đi điều

tra thăc đða täi đða phþĄng

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Bình Minh (2020) Hỗ trợ nơng dân sản xuất an tồn Truy cập từ http://kinhtedothi.vn/ho-tro-nong-dan-san-xuat-an-toan-397846.html, ngày 25/2//2020 Kim Thoa (2020a) Chương Mỹ triển khai nhiều giải pháp để phát triển ngành chăn nuơi Truy cập từ https://chuongmy.hanoi.gov.vn/tin-kinh-te/-/news/ pde1maEQe4QT/666122.html, ngày 25/3/2021