Những khoảng lặng để chúng mình được cảm nhận về cái đẹp, được kết nối tâm hồn mình với thiên nhiên và được hiểu về sự sống trong môi trường.. Tri thức đọc hiểu: HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP B
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI HỌC NGỮ VĂN 6
Thời gian thực hiện: 12 tiết (Từ tiết56 đến thiết 67)
-Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ của văn bản
-Nhận biết được biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ và tác dụng của chúng; vận dụng được biện pháp tu từ khi viết và nói
-Viết được, nói và nghe bài văn tổ cảnh sinh hoạt
-Biết lắng nghe tiếng nói của thiên nhiên và tâm hồn mình,
2 Năng lực:
-Giải quyết vấn đề: Phát hiện và lí giải những vấn đề trong thực tiễn đời sống được gợi ra từ tác phẩm Phát hiện và đánh giá những khó khăn, thách thức đặt ra trong quá trình tạo lập văn bản nói và viết
-Năng lực sáng tạo: Phát hiện những nét nghĩa mới, giá trị mới của văn bản Có cách nói và cách viết sáng tạo, độc đáo, hiệu quả
-Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ: cảm nhận vẻ đẹp ngôn ngữ, nhận ra những giá trị thẩm mĩ trong văn học, biết rung cảm, hướng thiện
- Hợp tác: Tham gia hoạt động nhóm, điều chỉnh thái độ, cách ứng xử phù hợp
- Năng lực giao tiếp: Khiêm tốn, lắng nghe tích cực trong giao tiếp Diễn đạt ý tưởng một cách
tự tin; thể hiện được biểu cảm phù hợp với đối tượng và bối cảnh giao tiếp
3 Phẩm chất:
-Yêu thiên nhiên, sống chan hòa, thân thiện với môi trường
- Nhân ái, khoan dung với người khác; biết tôn trọng những giá trị của cuộc sống.
- Luôn trung thực, có trách nhiệm, biết vươn lên tự hoàn thiện bản thân
B PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1.Phương pháp dạy học
- Sử dụng phương pháp thuyết trình để giải thích ngắn gọn về tri thức ngữ văn
- Sử dụng phương pháp dạy học hợp tác, đảm thoại gợi mở để tổ chức cho HS thảo luận, tranh luận, chia sẻ ý kiến; tổ chức cho HS thực hành vận dụng kiến thức và kĩ năng
- Ngoài ra có thể kết hợp thêm một số phương pháp khác như trực quan, trò chơi
2.Phương tiện, học liệu:
*Giáo viên: - Xây dựng kế hoạch bài học
-Phiếu học tập - Tư liệu, hình ảnh, bảng kiểm
-Sách giáo khoa, máy tính có kết nối mạng, máy chiếu
* Học sinh:- Đọc, tìm hiểu, trao đổi với bạn phần “Tri thức Ngữ văn” trong SGK.
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
Trang 2TIẾT 56-57-58 MỞ ĐẦU
- Mục tiêu: Hoạt động nhằm khởi động - kích hoạt kiến thức nền, kết nối kiến thức đã biết với
bài học Qua đó tạo sự hứng thú, tâm thế sẵn sàng tham gia hoạt động học tập của học sinh
- Nội dung: HS quan sát, trả lời câu hỏi
- Sản phẩm:Tất cả HS nắm được nhiệm vụ học tập- chia sẻ được hiểu biết của bản thân -Tổ chức thực hiện:
-Em nghe được gì từ thiên nhiên quanh em?
B2.HS chia sẻ ý kiến cá nhân.
B3.Tổ chức cho HS nhận xét.
B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:
- Bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp
-Con người với thiên nhiên
Bạn có tin vào lời thì thầm của tự nhiên không? Chúng mình luôn thích ầm ĩ, chạy nhảy khắp mọi nơi nhưng khi chúng mình bắt gặp một điều thích thú trong thiên nhiên, thôi thúc chúng mình tìm hiểu, khám phá thì lúc đó chúng mình sẽ dừng lại, lặng yên Đó là lúc chúng mình đang kết nối cùng cỏ cây, hoa lá Những khoảng lặng để chúng mình được cảm nhận về cái đẹp, được kết nối tâm hồn mình với thiên nhiên và được hiểu về sự sống trong môi trường.
Ở đó, thiên nhiên thấu hiểu những đứa trẻ như chúng mình và chính chúng mình cũng hiểu rằng, thiên nhiên đã nuôi dưỡng nguồn sống cho mỗi chúng ta Chủ điểm “ Trò chuyện cùng thiên nhiên” sẽ giúp
BÀI 5 TRÒ CHUYỆN CÙNG THIÊN NHIÊN (12)
1 ĐỌC VÀ THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
Đọc kết nối chủ điểm: Đánh thức trầu ( Trần Đăng Khoa) 1
Thực hành Tiếng Việt: Ẩn dụ, hoán dụ 1
6 VIẾT: Viết bài văn tả cảnh sinh hoạt 2
7 NÓI VÀ NGHE: Trình bày về một cảnh sinh hoạt 2
8 ÔN TẬP: Đọc mở rộng: Một năm ở tiểu học +Ôn tập 1
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC I.TRI THỨC NGỮ VĂN
1 Tri thức đọc hiểu:
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1(1) Chia sẻ kiến thức về kí em đã tìm hiểu
-Kí là thể loại văn học coi trọng sự thật và
những trải nghiệm, chứng kiến của chính
Trang 3trong phần “ Tri thức Ngữ văn” SGK?
-Ký là gì? Trong thể ký gồm những loại nào?
Phân biệt các loại đó?
-Phân biệt hồi kí và du kí?
-Người kể chuyện trong ký có phải là tác giả
không? Vì sao?
B2.HS chia sẻ phần tự học, nghiên cứu SGK.
B3.Tổ chức cho HS nhận xét ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận:
Hình thức ghi chép ờ đây, chủ yếu nói đến
thái độ trung thực, tôn trọng sự thật giúp cho
bức tranh đòi sống trong quá khứ hiện lên
trung thực, đáng tin cậy nhất.Người kể chuyện
ngôi thứ nhất trong hồi kí: người kể chuyện
ngôi thứ nhất với tác giả hồi kí thường được
xem là một và là nhân vật có thật, khác với
người kể chuyện ngôi thứ nhất trong truyện
(nhân vật do tác giả hư cấu nẻn để thay minh
kể lại câu chuyện, sự việc)
người viết Trong kí, có những tác phẩm thiên
về kể sự việc (tự sự), có những tác phẩm thiên
về biểu cảm (trữ tình) Trong kí tự sự có hồi
kí và du kí
-Hồi kí chủ yếu kế lại những sự việc mà người
viết đã từng tham dự hoặc chứng kiến trong quá khứ Các sự việc trong hỏi kí thường được kể theo trình tự thời gian, gắn với một hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc đời của tác
giả Du kí chủ yếu kế về những sự việc mới
diễn ra hoặc đang diễn ra gắn với các chặng đường trong hành trình tìm hiểu những vùng đất nước kỉ thú của Việt Nam và thể giới
-Người kể chuyện ngôi thứ nhất trong hồi kí (thường xưng “tôi”, “chúng tôi”) là hình ảnh
của tác giả, nhưng không hoàn toàn đồng nhấtvới tác giả Bởi vì giữa tác giả và người kể chuyện ngồi thứ nhất trong hồi kí luôn có những khoảng cách vẻ tuổi tác, thời gian, hay những khác biệt trong nhận thức, quan niệm,
2 Tri thức tiếng Việt
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 Chia sẻ kiến thức tiếng Việt em đã tìm
hiểu trong phần “ Tri thức Ngữ văn” SGK
(1)Thế nào là ẩn dụ? Hoán dụ là gì?
(2)So sánh ẩn dụ và hoán dụ?
B2.HS chia sẻ phần tự học, nghiên cứu
SGK
B3.Tổ chức cho HS nhận xét ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:
-Ẩn dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cám cho sự diễn đạt
-Hoán dụ là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằngtên sự vật, hiện tượng khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Bảng đôi chiếu ẩn dụ và hoán dụ:
Định nghĩa (là gì?
Thế nào là ?)
là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác cónét tương đổng với nó
là gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự vật, hiện tượng khác
có quan hệ gần gũi với nó
Cơ chế ( được tạo
( Duy Khán) Ngày soạn Ngày dạy
Trang 4a.Mục tiêu:
-Nhận biết được hình thức ghi chép, cách kể sự việc người kể chuyện ngôi thứ nhất của hổi kí-Nhận biết được chủ đề của văn bản và tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ của bài
- Hiểu đặc điểm của chung và tác động của văn bản đến bản thân: bức tranh làng quê mùa hè
và cảm xúc của tác giả khi nhớ về tuổi thơ đầy kỉ niệm
- Tiếp tục hình thành và phát triển các kĩ năng đọc hiểu VB: dự đoán, suy luận, tưởng tượng, phân tích, đánh giá, liên hệ,
- Hình thành kỹ năng suy luận trong qua trình đọc hiểu hồi ký
b Nội dung: Học sinh làm việc với SGK, đọc hiểu nội dung VB ; đọc hiểu hinh thức; liên hệ,
B1 (1)Theo em, vì sao học sinh thường
yêu thích và trông đợi mùa hè?
(2) Hãy nói về vẻ đẹp của thiên nhiên
hoặc một trải nghiệm đáng nhớ từ một kì
-Kì nghỉ hè vừa qua em đã được bố mẹ cho
đi
Điều khiến em thấy thú vị nhất trong trải nghiệm
ấy là Bởi vì
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 -GV đọc thị phạm một vài đoạn ngắn
hay hoặc khó
-HS đọc bằng mắt, thực hiện một số yêu
cầu của khâu “trải nghiệm cùng VB”
-GV nhắc HS về các biết ngừng đọc để
thực hiện yêu cầu rèn luyện kĩ năng đọc
Đọc theo cặp - chia sẻ câu hỏi suy luận
(2)Em đã tìm hiểu được gì về nhà văn
Duy Khán) Giới thiệu về tác phẩm, văn
bản SGK?
(3) Các từ “chim ác”, “chim xấu” ở đây
nhắc đến một từ ngữ đã xuất hiện trong
đoạn trước của văn bản, đó là từ nào? Sự
khác biệt trong thái độ của nhân vật “tôi”
đối với chèo bẻo, quạ, diều hâu và chim
1.Đọc văn bản 2.Tác giả
Trang 5cắt giúp em hiểu gì thêm về nhân vật này?
(4)Những hiểu biết và cảm nhận của em
về các loài chim có gì giống và khác với
nhân vật “tôi”?
B2.HS thực hiện lần lượt từng nhiệm vụ.
B3.Tổ chức cho HS báo cáo từng nhiệm
vụ, nhận xét, đánh giá ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận.
Giống nhau: cảm nhận của em cũng giống với
nhân vật tôi, mỗi loài chim có đặc tính khác nhau,
có loài chim hiền, có loài chim hung dữ
Khác nhau: nhân vật tôi có sự am hiểu sâu sắc từ
tự quan sát tự nhiên và kinh nghiệm có được khi sống ở vùng quê
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI
1 Bức tranh cuộc sống trong “ Lao xao ngày hè”
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 1 Bức tranh cuộc sống trong Lao
xao mùa hè được miêu tả qua cảm nhận
của ai, theo ngôi kể nào?
2 Hãy liệt kê một số câu văn kể chuyện,
miêu tả và biểu cảm được sử dụng trong
văn bản
-Theo em, việc kết hợp miêu tả, biểu
cảm khi kể chuyện đã giúp ích gì cho
việc thể hiện không khí ngày hè?
B2.HS thực hiện lần lượt từng nhiệm vụ
B3.Tổ chức cho HS chia sẻ ý kiến -nhận
xét
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận: Thể hồi
kí thường sử dụng ngôi kể thứ nhất, có
sử dụng miêu tả và biểu cảm
-Bức tranh trong Lao xao mùa hè được miêu tả
qua cảm nhận của nhân vật “tôi”, ngôi thứ nhất.
* Một số câu văn kể chuyện, miêu tả và biểu cảm được sử dụng trong văn bản:
-Kia kìa! Con diều hâu bay tít lên cao, nó có cái mũi khoằm, đánh hơi tinh lắm: Đâu có xác chết Đâu có gà con… Khi tiến nó rú lên, tất cả gà chui vào cánh mẹ.
-Người ta nói chèo bẻo là kẻ cặp Kẻ cắp hôm nay gặp bà già! Nhưng từ đây tôi lại quý chèo bẻo/ Ngày mùa, chúng thức suốt đêm Mới tờ mờ đất
đã cất tiếng gọi người” “Chè cheo chét” Chèo bẻo trị kẻ ác Thì ra, người có tội khi trở thành người tốt thì tốt lắm!
=>Thể hiện không khí ngày hè trở nên sôi độnghơn
Hoạt động của GV -HS
HOẠT ĐỘNG NHÓM
B1 Chuyển giao nhiệm vụ qua phiếu
học tâp 1
B2.HS tiến hành thảo luận trong nhóm.
Ghi kết quả vào phiếu học tập?
B3 HS báo cáo kết quả, phản biện?
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến
thức
Dự kiến sản phẩm của học sinh
Từ ngữ tái hiện âm thanh, hình ảnh Giác quan cảm nhận
Tiếng kêu của các loài chim mỗi loài một kiểu âm thanh
riêng
Thính giác
Trang 6Tiếng trò chuyện "râm ran" của nhóm trẻ ("chúng tôi").
Tiếng nước suối chảy "ào ào".
Tiếng sáo diều cao vút của chú Chàng; trong dàn nhạc ve;
trong tiếng chó thủng thẳng sủa giăng,
Thính giác kết hợp với giác quan khác
Cây cối um tùm.
Cây hoa lan nở hoa trống xoá Hoa dẻ từng chùm mảnh dẻ.
Thị giác
-Hoa móng rỗng bụ bỏm thơm như mùi mít chín ở góc vườn
ông Tuyên -Cả làng thơm.
Khứu giác + thị giác +
Chúng tôi no nê, rủ nhau giải chiếu ở hiên nhà ngủ cho mát. Xúc giác
Ngày lao xao, đêm củng lao xao Cả làng xóm hình như
không ai ngủ, cùng thức với giời, với đất
Kết hợp khéo léo rất nhiều giác quan tinh tế để cảm nhận
Tác giả sử dụng các giác quan cảm nhận âm thanh, hình ảnh ngày hè từ đơn giản dễ biết,
dễ gọi tên (thính giác, thị giác) đến phức tạp, tinh tế khó biết, khó gọi tên hơn (khứu giác, xúc giác; phối hợp nhiều giác quan) Có thể thấy, nhà văn quan sát miêu tả ngày hè với tất cả các giác quan, cả tấm lòng yêu thiên nhiên, tâm hồn trong sáng Đó là bài học cho chúng ta để chuẩn bị tốt cho việc viết bài văn miêu tả cảnh sinh hoạt ở phần Viết.
2.Ý nghĩa văn bản
Hoạt động của GV -HS
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1 Chuyển giao nhiệm vụ qua phiếu
học tâp 2
B2.Tổ chức cho HS thảo luận
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
từng nội dung thảo luận
B4 GV tổng hợp ý kiến, kết luận kiến
Chúng tôi no nê, rủ nhau giải chiếu ở hiên nhà ngủ cho mát.
Ôi cái mùa hè hiếm hoi Ngày lao xao, đêm cũng lao xao Cả làng xóm hình như không ai được ngủ, cùng thức với giời, với đất Tôi khát khao thầm ước: Mùa hè nào cũng được như mùa hè này!
b Qua đoạn văn, tác giả đã thể hiện cảm xúc vui sướng, hạnh phúc, khoan khoái,bâng khuâng khi tận hưởng cái không khí riêng của ngày hè; tình yêu thiên nhiên, lòng trântrọng những kỉ niệm tuồi thơ vừa êm đềm vừa sôi nổi, niềm khao khát được mãi mãi tậnhưởng cái lao xao ngày hè,
c Chủ đề văn bản: thể hiện tình yêu với thiên nhiên và sự trân trọng, gìn giữ vẻ đẹp củathiên nhiên, cảnh sắc quê hương Việt Nam
Trang 7Nhớ thương, trân trọng (sự đầm ấm quây quẩn của sinh hoạt gia đình trong những
tháng ngày thơ ấu êm đềm đẩy thanh âm, hương sắc, gió, trăng, ) Sự mãn nguyện với hạnh
phúc đơn sơ Ở đó có cả niềm xao xuyến bâng khuâng khó tả, nhớ tiếc niềm vui hiện có hiếm hoi, mong ước thiết tha: mọi mùa hè đểu chan chứa niềm vui lao xao như thế.
Chủ đề văn bản thể hiện tình yêu thiên nhiên, cuộc sổng ngày hè qua chuỗi hồi ức của tác giả; bức tranh sinh hoạt ngày hè; cái lao xao của cuộc sống ngày hè;
Những dòng văn lan tỏa cảm xúc lao xao, rộn ràng trong lòng người đọc khi nghĩ về tuổi thần tiên với khung trời cổ tích của chính mình.
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 Hãy chia sẻ với bạn về ấn tượng và
cảm xúc của em khi đọc “Lao xao ngày
hè”.?
Tình cảm của em sau khi đọc hiểu văn
bản?
B2.HS suy nghĩ -phân tích ví dụ- Xung
phong trả lời câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày, thảo luận.
B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến
có mâu thuẫn giải quyết bằng bạo lực…
* Qua đó, em cảm thấy yêu mến thế giới tự nhiên quanh mình
- Yêu quê hương, gia đình, tuổi thơ bên bè bạn
HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI
-TIẾT 59-60
THƯƠNG NHỚ BẦY ONG
Trang 8(Huy Cận)
Ngày soạn Ngày dạy
a.Mục tiêu:
- HS củng cố được đặc điểm hồi ký Vận dụng vào đọc hiểu văn bản “ Thương nhớ bầy ong”
- Phân tích được nghệ thuật nội dung văn bản thông qua cách nhìn, cách cảm của nhân vật “ tôi” về thế giới tự nhiên
- Tiếp tục hình thành và phát triển các kĩ năng đọc hiểu văn bản: dự đoán, , suy luận, tưởng tượng, phân tích, đánh giá, liên hệ,
b Nội dung: Học sinh làm việc với SGK, đọc hiểu nội dung văn abrn ; đọc hiểu hinh thức;
B1 1 Đã bao giờ em phải cha tay mãi
mãi với một con vật nuôi, một đồ chơi,
một vật dụng… hết sức thân thiết đối với
mình? Tâm trạng của em khi ấy thế nào?
2.Chia sẻ kết qua phiếu học tập chuẩn bị ở
nhà?
B2.HS chia sẻ ý kiến cá nhân đã chuẩn bị.
B3.Tổ chức cho HS nhận xét.
B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:
- Chia sẻ của học sinh
I TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1.(1) GV hướng dẫn đọc thể kí Đọc và
chia sẻ suy ngẫm câu hỏi dự đoán trong
hộp chỉ dẫn và chú thích cuối trang để
hiểu sâu sắc về nội dung văn bản
(2)Em đã tìm hiểu được gì về nhà thơ Huy
Cận Quan sát hộp tri thức cuối bài để có
thông tin về tác giả?
(3) Câu văn nào trong đoạn ăn này giải
thcíh thế nào là ong “trại”?
(4) Trong hai đoạn cuối, cậu bé đã mấy
lần dùng từ “linh hồn: Cách dùng từ “linh
hồn” ở đây có gì khác thường?
B2.HS thực hiện lần lượt từng nhiệm vụ.
B3.Tổ chức cho HS báo cáo từng nhiệm
1.Đọc văn bản 2.Tác giả
3.Tác phẩm: SGK
- “Ong trại” có nghĩa là một phần đàn ong rời bỏ
tổ nhà, mang theo một ong chúa – con duy nhấttrong đàn ong có khả năng sinh sản
vật Thế nhưng với cách dùng từ “linh hồn” trongđoạn văn có nét khác biệt: những vật vô trí vô
Trang 9vụ, nhận xét, đánh giá ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên kết luận
giác, nhỏ nhẹ, vụn vặt như giã đặt đõ ong, chậu nước con ở chân giá… đều có linh hồn khiến cho con người phải nhớ nhung, yêu mến
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI 1.Đặc điểm thể hồi ký của văn bản Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1 1 Những dấu hiệu nào đã giúp
em biết văn bản trên thuộc thể hồi
kí?
2 Trong câu văn “Và ý thơ cuộc đời,
ý thơ vũ trụ, cái xa xôi vắng vẻ sau
này ám ảnh tôi, ngày thơ bé tôi đã
nghe rồi, mỗi lần ong trại”, theo em,
có thể bỏ bớt cụm từ “sau này” hoặc
“ngày thơ bé” được không? Vì sao?
Từ đó nêu tác dụng của việc sử dụng
các cụm từ chỉ thời gian trong hồi kí
B2.Tổ chức cho HS thảo luận Quan
sát, khích lệ HS
-HS làm vào vở
B3.Tổ chức trao đổi, rút kinh nghiệm
-Đại diện các nhóm HS chia sẻ lần
lượt từng nội dung
-Các nhóm khác tham gia ý kiến
+Người kể chuyện: ngôi thứ nhất, xưng “tôi”
+Hình thức ghi chép: tác gia ghi chép lại những
sự việc có thật khi tác giả chứng kiến ong trại và truyện được kể hấp dẫn, sâu sắc, thể hiện những tâm
sự, chiêm nghiệm của tác giả
- Không thể bỏ bớt cụm từ “sau này” hoặc “ngày thơ bé” vì câu văn thể hiện những cảm xúc, suy tư trong quá khứ đã ảnh hưởng đến ý thơ, những cảm xúc trong thơ của tác giả sau này Đó là mối liên hệ giữa quá khứ với hiện tại và tương lai Nên nếu bỏ bớt cụm
từ, người đọc sẽ không thể hiểu được ý nghĩa của câu văn
-Các sự việc trong hồi kí thường được kể theo trình tự thời gian Vì vậy cần có các cụm từ chỉ thời gian để xác định được thời điểm xảy ra sự việc
2 Trải nghiệm và cảm xúc của nhân vật “tôi”
Hoạt động của GV -HS
HOẠT ĐỘNG NHÓM
B1 Chuyển giao nhiệm vụ qua phiếu học
tâp
B2.HS tiến hành thảo luận trong nhóm
Ghi kết quả vào phiếu
B3.Tổ chức cho HS báo cáo lần lượt kết
quả từng nôi dung
- HS kết hợp nghe và đánh giá ý kiến của
Trang 10PHIẾU HỌC TẬP “ THƯƠNG NHỚ BẦY ONG”
a Nhận xét về cách quan sát, cảm nhận thiên nhiên, loài vật của nhân vật “tôi”:
Tác giả đã thể hiện nhân vật tôi có cách quan sát tỉ mỉ, thể hiện những hiểu biết về đặcđiểm loài ong, cách cảm nhận về thiên nhiên, loài vật vô cùng tinh tế và phát hiện ra nhữngđiều sâu sắc: mọi vật đều mang trong nó một linh hồn, gần gũi và thân thuộc với con người
b Tìm trong văn bản một số từ ngữ, câu văn diễn tả nỗi buồn của nhân vật “tôi” khi
chứng kiến bày ong bỏ tổ bay đi? Em có nhận xét gì về tình cảm mà cậu bé dành cho bày ong?Cảm nhận về hình ảnh minh họa trong văn bản?
+ “buồn lắm, cái buồn xa xôi vắng tạnh của chiều quê, của không gian”;
+ “tôi buồn đến nỗi khóc một minh, nghe lòng bị ép lại, như trời
hạ thấp xuống”;
+ “buồn nhất là mấy lần ong “trại””;
+ ‘buồn không nói được”;
+ “cái buồn của đứa bé rộng lớn đến bao nhiêu, tưởng như một mảnh hồn của tôi đã san đi nơi khác”;
+ “ý thơ cuộc đòi, ý thơ vũ trụ, cái xa xôi vắng vẻ ám ảnh tôi”
- Cậu bé có tình cảm yêu mến đặc biệt với bầy ong, khi chúng rời xa, cậu cảm thấy buồn bã, như mất đi một phần vốn rất thân quen với mình
- Hình ảnh minh họa thể hiện hình ảnh cậu bé buồn nhó bầy ong
c Để tái hiện lại quá khứ một cách chân thực, sinh động người viết hồi kí có thể tập trung kể lại sự việc, cũng có thể vừa kể lại sự việc vừa kể lại cảm xúc, suy tư của mình trước sự việc ấy Theo em, Thương nhớ bày ong thuộc trường hợp nào trong hai trường hợp trên? Dựa vào đâu có thể khẳng định như vậy?
- Văn bản thuộc kiểu hồi kí vừa kể lại sự việc vừa kể lại cảm xúc, suy tư của mình trước sựviệc ấy Có thể khẳng định được điều ấy vì nhân vật tôi đã kể về những lần ong trại và từ đóthể hiện những suy nghĩ, chiêm nghiệm của mình: những vật vô tri vô giác, nhỏ nhẻ, vụn vặtcũng mang một linh hồn vương vấn với hồn ta và khiến ta yêu mến Những cảm xúc ngày thơ
bé đó cũng đã ảnh hưởng, ám ảnh đến tác giả về sau
Hoạt động của GV -HS Dự kiến kết quả
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP
B1 (1) Khái quát nội dung và nghệ
thuật của văn bản?
(2)Đọc Thương nhớ bày ong, có bạn
khẳng định rằng nhân vật cậu bé xưng
“tôi”, trong văn bản chính là tác giả
Cù Huy Cận, một số bạn khác lại cho
là không phải như vậy Cho biết ý
kiến của em về các nhận định trên.?
B2.HS suy nghĩ - Phát hiện chi tiết -
Xung phong trả lời câu hỏi
B3.Tổ chức cho HS trình bày, thảo
luận
- Nội dung: Thương nhớ bầy ong là hồi ức của nhân
vật tôi về những đõ ong đã từng được nhìn thấy, cảm nhận, mê đắm ngày nhỏ Kèm theo những hồi ức tươi đẹp ấy là nỗi buồn không dứt, buồn đến phát khóc khi chúng rời xa Từ đó nêu lên triết lí, những vật nhỏ bé,
vô tri vô giác đều gây vương vấn, ám ảnh vào tâm hồn, ảnh hưởng đến thơ ca, nghệ thuật của mỗi người
- Nghệ thuật: Hồi kí kết hợp các biện pháp tu từ: so
sánh, câu hỏi tu từ, đối lập
=> Nhân vật cậu bé xưng “tôi”, trong văn bản chính làtác giả Cù Huy Cận được thể hiện qua câu văn “ Và ý thơ cuộc đời, ý thơ vũ trụ, cái xa xôi vắng vẻ sau này
ám ảnh tôi, ngày thơ bé tôi đã nghe rồi, mỗi lần ong
Trang 11B4.Giáo viên tổng hợp, kết luận kiến
thức
trại” Ông là một nhà thơ nổi tiếng với những bài thơ thấm đẫm một nỗi buồn mênh mang khó tả
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP -Mục tiêu: Hoàn thiện kiến thức vừa tìm hiểu được; áp dụng kiến thức để làm các bài tập
nhằm củng cố, mở rộng, nâng cao kiến thức, kỹ năng
- Nội dung: bài tập tự luận.
- Sản phẩm: Bài làm của học sinh.
Bài tâp 1.
THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1.1 Chuyển gia nhiệm vụ qua phiếu
bài tập
B2 Tổ chức cho HS thảo luận trong bàn.
Ghi kết quả vào phiếu bài tập
B3.Tổ chức cho HS báo báo kết quả,
trao đổi, rút kinh nghiệm
B4.GV tổng hợp ý kiến.
Dự kiến sản phẩm của HS:
Bầy ong trong kí ức tuổi thơ
Trước khi ông nv tôi mất Sau khi ông nhân vật tôi mất
Hình
ảnh, chi
tiết
- Những đõ ong:
+ Ngày xưa, ông nuôi nhiều
ong, đằng sau nhà có hai dãy
đõ ong mật
+ Ngày xưa, hai đõ ong
"sây"
+ Chiều lỡ buổi (khoảng 4h
chiều) thì ong bay ra họp
đàn trước đõ
→ Nhiều, sung túc, sai trĩu
- Những đõ ong:
+ Mấy lần ong "trại": một phần đàn ong rời xa, bỏ
tổ nhà, mang theo một ong chúa
+ Thường thì chú biết được và hô lên cho cả xóm ném đất vụn lên để cả bầy ong mệt lử lại đậu vào cây nào đó hoặc về trõ Ong đậu trên cây thì chú hay người khác trèo lên bắt mang về đõ
+ Có lần ong vù vù lên cao, bay mau và mất hút trong chốc lát
→ Ít, bay đi, rời đi
Nhân vật
tôi
+ Hay ra xem ong họp đàn
+ Nhiều khi bị ong đốt
nhưng mê xem không thôi
→ Vui vẻ, hứng khởi, mê
mải
+ buồn đễn nỗi khóc một mình, nghe long bị ép
lại, như trời hạ xuống → So sánh.
+ Cái buồn của đứa trẻ rộng lớn đến bao nhiêu,
đã ai nói đến chưa? → Câu hỏi tu từ.
+ Nơi xa xôi nào đó đã nhận một phần cốt tủy của
linh hồn nhà tôi với bầy ong trại? → Câu hỏi tu từ.
→ Buồn bã, nỗi buồn đến phát khóc
Trang 12- Mục tiêu: Học sinh kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết thành
công tình huống, vấn đề tương tự tình huống, vấn đề đã học
- Nội dung:Tìm hiểu về tác giả Trần Đăng Khoa và tập thơ “ Góc sân và khoảng trời”
- Sản phẩm:Thực hiện nhiệm vụ ở nhà.
-Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do văn bản gợi ra
-Liên hệ, kết nối với văn bản “Lao xao ngày hè”, “Thương nhớ bầy ong” để hiểu hơn về chủ
điểm “Trò chuyện cũng thiên nhiên”.
b Nội dung: Học sinh làm việc với SGK, thảo luận nhóm
c Sản phẩm: Vở ghi - Phiếu học tập
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CHUNG CẢ LỚP -“Tôi” quan sát bầy ong và cuộc sống bằng
Trang 13B1.(1) Khi kể lại sự việc bầy ong “trại” nhân
vật “tôi” tập trung nhìn cảnh vật (khu vườn,
bầu trơi, bầy ong, ), chú ý đến cảm xúc của
bản thân minh, hay quan sát, chú ý đến cả
hai?
(2) Điểm chung của 3 văn bản “ Lao xao
ngày hè”, “ Thương nhớ bầy ong” và “ Đánh
thức trầu” là gì?
(3) Báo cáo việc thực hiện nhiệm vụ ở nhà
B2.HS chia sẻ ý kiến cá nhân từng nhiệm vụ
B3.Tổ chức cho HS nhận xét-bổ sung.
B4.Giáo viên tổng hợp, kết nối bài học:
đôi mắt hồn nhiên, thơ trẻ mà không kémphần sâu sắc “Tôi” đã quan sát và kể chuyệnbằng các giác quan và bằng cả tâm hồn nhạycảm và giàu thương yêu của một nhà thơ
“Lao xao ngày hè” của Duy Khán, “Thương nhớ bầy ong” của Huy Cận, “Đánh thức trầu” của Trần Đăng Khoa cùng được viết dước góc nhìn, cách cảm nhận thiên nhiên, cuộc
sống của trẻ thơ Chúng ta cùng trải nghiệm cùng bài thơ “ Đánh thức trầu” :
I.TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
B3.Tổ chức cho HS báo cáo, nhận xét,
đánh giá ý kiến của bạn?
B4.Giáo viên tổng hợp, giới thiệu về tập
thơ “ Góc sân và khoảng trời”
1.Đọc văn bản 2.Tác giả và văn bản
II SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI THẢO LUẬN CẶP ĐÔI
B1 GV chuyển giao nhiệm vụ theo
nội dung bài tập SGK.-Phiếu học tập
B2.Tổ chức cho HS thảo luận Quan
sát, khích lệ HS
-HS làm vào phiếu học tập
B3.Tổ chức trao đổi lần lượt từng nội
dung trong phiếu, rút kinh nghiệm
