- GV: Trong tiết học hôm nay Cô và các em sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề - GV: Trong tiết học hôm nay Cô và các em sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề cấp thiết của nhân loại ngày nay đó [r]
Trang 1Tiết 31 – Bài 15 CÔNG DÂN VỚI MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT CỦA NHÂN LOẠI
1 Mục tiêu bài học
a Về kiến thức:
- Biết được một số vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay
- Hiểu được trách nhiệm của công dân nói chung và công dân học sinh nói riêng trong việc tham gia góp phần giải quyết những vấn đề đó
- Tích hợp kiến thức của bộ môn Địa lý, Hóa học để hiểu được khái niệm
môi trường, nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường và hậu quả; giải thích xu hướng biến đổi quy mô dân số và hậu quả của nó; Ảnh hưởng của tình hình tăng dân số đối với sự phát triển kinh tế - xã hội; Ô nhiễm môi trường tác nhân gây
ra bệnh hiểm nghèo.
- Tích hợp kiến thức bộ môn Sinh học để giải thích một số dịch bệnh hiểm nghèo.
b, Kĩ năng :
- Tham gia các hoạt động phù hợp với khả năng của bản thân để góp phần vào việc bảo vệ môi trường, hạn chế sự bùng nổ dân số, phòng ngừa và đẩy lùi dịch bệnh hiểm nghèo
- Tìm hiểu thông tin qua tư liệu tranh ảnh và video
- Có khả năng làm việc cá nhân và tập thể; phát huy tính tích cực học tập; phát huy năng lực và sự sáng tạo của HS
- Các kĩ năng sống cơ bản được giáo dục trong dự án:
+ Giao tiếp: Phản hồi/lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ý tưởng về các vấn
đề cấp thiết của nhân loại
+ Tư duy: Tìm kiếm và xử lí thông tin để thấy được tính cấp thiết của các vấn
đề bùng nổ dân số, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh hiểm nghèo
+ Làm chủ bản thân: Quản lí thời gian, đảm nhận trách nhiệm được giao trong nhóm học tập; biết trách nhiệm của học sinh đối với các vấn đề mang tính toàn cầu
c, Thái độ
Tích cực ủng hộ những chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, ủng hộ những hoạt động góp phần giải quyết một số vấn đề cấp thiết của nhân loại hiện nay
do nhà trường, địa phương tổ chức
d Năng lực hình thành:
+ Năng lực giải quyết vấn đề
+ Năng lực hợp tác tìm hiểu về các vấn đề cấp thiết của nhân loại
+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
2 Chuẩn bị của GV và HS
Giáo viên:
- SGK, thiết kế bài giảng, máy chiếu, bài soạn
- Sưu tầm tranh ảnh, băng hình về các hoạt động bảo môi trường, dân số, dịch
bệnh hiểm nghèo
- Tranh ảnh, băng hình về các hoạt động bảo vệ môi trường, hạn chế bùng nổ dân số và dịch bệnh hiểm nghèo
Học sinh :
Trang 2- HS: SGK, học bài cũ và chuẩn bị bài mới.
- Sưu tầm một số hình ảnh về các vấn đề bảo vệ môi trường, bùng nổ dân số và dịch bệnh hiểm nghèo
- Sách, vở, đồ dùng học tập
- Các tư liệu cần tìm hiểu
- Giấy A0, bút dạ
3 Phương pháp
GV sử dụng kết hợp các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực được áp dụng như : Thuyết trình, giảng giải, đàm thoại, liên hệ thực tế, thảo luận lớp; thảo luận nhóm; động não
4 Tiến trình bài dạy
a, Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi : Là thanh niên học sinh, em cần có trách nhiệm gì trong việc xây dựng tổ quốc ?
b, Nội dung bài mới:
- GV cho học sinh quan sát một số hình ảnh
- GV đặt câu hỏi: Qua những hình ảnh vừa xem em hãy cho biết nhân loại hiện nay đang đứng trước những vấn đề cấp thiết nào ảnh hưởng đến cuộc sống của con người ?
- HS trả lời
- GV: Trong tiết học hôm nay Cô và các em sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề cấp thiết của nhân loại ngày nay đó là: Ô nhiễm môi trường, bùng nổ dân số và dịch bệnh hiểm nghèo? Vậy chúng ta là công dân học sinh cần phải có trách nhiệm như thế nào đối với các vấn đề cấp thiết nói trên? Để hiểu rõ hơn chúng ta cùng tìm hiểu Bài 15: Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại
TG Hoạt động của GV - HS Nội dung kiến thức cần đạt
- GV cho Hs tiến hành thảo luận
nhóm
- GV chia lớp thành 4 nhóm và
giao câu hỏi cho các nhóm
Nhóm 1: Dựa vào kiến thức đã
học của môn Địa Lý em hãy cho
biết môi trường là gì?
biết môi trường là gì? Em có nhận
xét gì về thực trạng tài nguyên
môi trường ở nước ta hiện nay ?
Nhóm 2: Theo em nguyên nhân
nào dẫn tới môi trường bị ô
nhiễm? Dựa vào kiến thức môn
hóa học, em hãy cho biết các chất
nào gây ra ô nhiễm môi trường
nào gây ra ô nhiễm môi trường ?
Nhóm 3: Liên hệ thực tế ở địa
phương Nguyên Bình, người dân
vẫn thường có những hành vi nào
1 Ô nhiễm môi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường
a, Ô nhiễm môi trường
Trang 3làm cho môi trường bị ô nhiễm?
Em hãy nêu một số hoạt động của
học sinh trường THPT Nguyên
Bình góp phần bảo vệ môi
trường ?
Nhóm 4: Là công dân học sinh,
các em cần có trách nhiệm gì
trong việc bảo vệ môi trường ?
Liên hệ với tình hình bảo vệ môi
trường của HS trường THPT
Nguyên Bình?
Nguyên Bình?
- HS các nhóm thảo luận
- GV quan sát và hướng dẫn học
sinh thảo luận
- HS cử đại diện nhóm trình bày
- GV nhận xét, bổ sung và kết
luận:
Nhóm 1:
* Tích hợp kiến thức môn Địa
Lý:
Môi trường là không gian bao
quanh Trái Đất, có quan hệ trực
tiếp đến sự tồn tại và phát triển
của xã hội loài người
- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về tình hình ô nhiễm môi
trường và thực trạng ô nhiễm môi
trường ở nước ta hiện nay
- HS quan sát hình ảnh
Nhóm 2 :
* Tích hợp kiến thức môn Địa lí,
Hóa học : GV cung cấp thêm kiến
thức của môn Địa lý và môn Hóa
học về nguyên nhân gây ô nhiễm
môi trường và các chất gây ô
nhiễm môi trường
(Kiến thức môn Địa lí :
+ Sự gia tăng dân số quá nhanh.
- Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan
hệ mật thiết với nhau bao quanh con người như đất, nước, khí quyển, các loại tài nguyên trong lòng đất, dưới biển, trên rừng…có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người
và thiên nhiên
- Thực trạng tài nguyên môi trường ở nước ta hiện nay:
+ Môi trường đất, nước, khí quyển đều
bị ô nhiễm nặng nề
+ Tài nguyên rừng, biển, khoáng sản, các giống loài động thực vật ngày một cạn kiệt do khai thác bừa bãi
+ Thời tiết, khí hậu thay đổi thất thường, hạn hán kéo dài
+ Mưa lớn, bão lụt bất ngờ ập xuống, trái đất có xu hướng nóng dần lên
Trang 4+ Khai thác tài nguyên thiên
nhiên không hợp lí
+ Do ý thức giữ gìn vệ sinh môi
trường của con người còn hạn
chế.
+ Do sự phát triển của ngành
công nghiệp)
(Kiến thức môn Hóa học : Các
chất gây ô nhiễm môi trường:
+ Chất khí: CO2 gây hiệu ứng
nhà kính làm trái đất nóng lên.
SO2, NO2 các động cơ gây mưa
axit phá hủy mùa màng, các
tượng bằng thạch cao, kim loại
Khí CO từ các lò than gây ô
nhiễm môi trường, khí sunfua
từ miệng núi lửa
+ Thuốc bảo vệ thực vật, thuốc
trừ sâu gây ô nhiễm nguồn đất,
nước
+ Do tác nhân phóng xạ
+ Do sinh vật gây bệnh
+ Do các chất thải rắn)
- GV cho hs quan sát một số hình
ảnh
Nhóm 3:
- GV nhận xét, bổ sung thêm một
số thông tin của địa phương
Nguyên Bình :Vẫn còn hiện tượng
lén lút khai thác tài nguyên
khoáng sản, lén lút chặt phá rừng
một số người dân chưa ăn ở vệ
sinh, chuồng gia súc để gần nhà,
gần nguồn nước dẫn đến có nguy
cơ lũ lụt, hạn hán, đất đai bị xói
mòn, dòng sông bị ô nhiễm … ảnh
hưởng nghiêm trọng đến cuộc
sống của con người.
- GV chuyển ý :
- GV nêu câu hỏi :
? Bảo vệ môi trường là gì ?là
thanh niên học sinh em cần phải
có trách nhiệm gì trong việc bảo
vệ môi trường ?
- HS suy nghĩ trả lời
b, Trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường
Trang 5- GV nhận xét, kết luận
- GV bổ sung thêm cho HS về
trách nhiệm của thanh niên học
sinh trong việc bảo vệ môi trường
- HS suy nghĩ trả lời
- GV nhận xét, kết luận
- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về hoạt động bảo vệ môi
trường của công dân học sinh
- GV cho Hs quan sát một số hình
ảnh về hoạt động bảo vệ môi
trường của giáo viên và học sinh
trường THPT Nguyên Bình
- GV chuyển ý :
*Tích hợp kiến thức môn Địa lí :
? Dựa vào kiến thức của môn Địa
lý em hãy cho biết đặc điểm dân
số của thế giới và hai nhóm nước
phát triển và đang phát triển ?
- HS trả lời
- GV cung cấp kiến thức môn Địa
lý
+ Bùng nổ dân số ở các nước
đang phát triển.
+ Già hóa dân số ở các nước
phát triển
? Thế nào là bùng nổ dân số ?
- Bảo vệ môi trường thực chất là khăc phục mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ giữa con người với tự nhiên, làm thế nào
để hoạt động của con người không phá
vỡ các yếu tố cân bằng của tự nhiên
- Là thanh niên học sinh chúng ta có nghĩa vụ phải thực hiện tốt luật pháp và các chính sách của Nhà nước ta về bảo
vệ môi trường, cụ thể:
+ Giữ gìn trật tự, vệ sinh lớp học, trường học, nơi ở và nơi công cộng, không vứt rác, xả nước thải bừa bãi.Tích cực tham gia tổng vệ sinh trường, lớp, nơi ở, đường làng, ngõ xóm, tích cực tham gia trồng cây, trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi trọc
+ Bảo vệ và sử dụng tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ nguồn nước, các giống loài động thực vật, không đốt phá rừng
+ Cần lên án đối với các hành vi làm ảnh hưởng không tốt đến môi trường, phát hiện tố cáo những hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
2 Sự bùng nổ về dân số va trách nhiệm của công dân trong việc hạn chế sự bùng nổ về dân số.
a, Sự bùng nổ về dân số
Trang 6?Hậu quả của dân số tăng
nhanh ?
- Hs trả lời
- GV bổ sung thêm kiến thức
của môn Địa lý.
(Gợi ý trả lời : Dân số tăng nhanh
gây hậu quả lớn đến kinh tế, xã
hội và môi trường
+ Về kinh tế: Khả năng tích lũy
hạn chế; Khó đáp ứng nhu cầu
tiêu dùng.
+ Xã hội: Giải quyết việc làm;
nâng cao chất lượng cuộc sống;
chăm sóc người già và trẻ em.
+ Môi trường: TNTN bị cạn
kiệt; Ô nhiễm môi trường;
Khônggian sống bị thu hẹp.
- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về hậu quả của bùng nổ dân
số như ùn tắc giao thông ; ô nhiễm
môi trường, gia tăng các tệ nạn xã
hội ;
? Là công dân chúng ta cần phải
làm gì để hạn chế sự bùng nổ dân
số ?
- HS trình bày
- GV bổ sung
- GV yêu cầu HS liên hệ trách
nhiệm của bản thân trog việc hạn
chế sự bùng nổ dân số
- HS tự liên hệ
- GV bổ sung
Tham gia tuyên truyền chính sách
dân số, không tảo hôn, có con ở
tuổi vị thành niên, không quan hệ
tình dục bừa bãi
- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về việc thực hiện chính sách
dân số
- GV chuyển ý :
- Bùng nổ dân số là sự gia tăng dân số quá nhanh trong một thời gian ngắn gây ảnh hưởng tiêu cực đến mọi mặt của đời sống xã hội
- Hậu quả của bùng nổ dân số:
+ Làm phá vỡ các yếu tố cân bằng của tự nhiên, xã hội
+ Làm cạn kiệt tài nguyên, suy thoái trầm trọng về kinh tế
+ Gây ra nạn đói, dịch bệnh, thất nghiệp, suy thoái nòi giống, gây ô nhiễm môi trường, uy hiếp trực tiếp đến sự tồn tại của loài người
b, Trách nhiệm của công dân trong việc hạn chế sự bùng nổ dân số.
- Nghiêm chỉnh thực hiện Luật hôn nhân
và gia đình năm 2000 và chính sách dân
số kế hoạch hóa gia đình của nhà nước
- Tích cực tuyên truyền, vận động gia đình và mọi người xung quanh thực hiện tốt Luật hôn nhân và gia đình năm 2000
và chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình của Nhà nước
3 Những dịch bểnh hiểm nghèo và
Trang 7? Em hãy nêu các đại dịch có mức
độ nguy hiểm trên toàn cầu hiện
nay ?
- GV cung cấp cho HS một số
thông tin về đại dịch HIV/AIDS,
dịch SARS, dịch cúm gia cầm và
yêu cầu HS nêu ý kiến về sự nguy
hiểm và tác hại của dịch bệnh đối
với cuộc sống con người và đời
sống xã hội
* Tích hợp kiến thức bộ môn
sinh học để giải thích một số
dịch bệnh hiểm nghèo.
VD : - HIV là virut gây suy
giảm miễn dịch ở người, khi bị
virut HIV xâm nhập, virut phá
hủy hồng cầu, bạch cầu, sức đề
kháng của cơ thể không có sức
chống lại, làm cơ thể yếu dần.
Người nhiễm HIV vẫn sống cuộc
sống bình thường, cơ thể cảm
giác khỏe mạnh, không có dấu
hiệu mắc bệnh.
– AIDS (hay còn gọi là SIDA) là
hội chứng suy giảm miễn dịch
mắc phải, khi cơ thể không còn
khả năng miễn dịch chống lại
các bệnh khác, cơ thể dễ mắc
các bệnh thông thường nhưng
cơ thể không có sức chống lại
bệnh tật, người bệnh chết vì
mắc các bệnh thông thường đó
như lở loét da, tiêu chảy, ho.
-Bệnh H5N1: lây lan vi rút từ ăn
gà bị bệnh, chăn nuôi chuồng
trại chưa vệ sinh, thức ăn chăn
nuôi có những chất độc hại
- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về các dịch bệnh
* Tích hợp kiến thức môn Địa lí,
hóa học :
? Nguyên nhân gây ra các dịch
bệnh hiểm nghèo ?
- HS trả lời
trách nhiệm của công dân trong việc phòng ngừa, đẩy lùi những dịch bệnh hiểm nghèo.
a, Những dịch bệnh hiểm nghèo:
Gồm những bệnh sau: lao, sốt rét, dịch
tả, tim mạch, huyết áp, cúm gia cầm, thủy đậu, H5N1, H1N1, đặc biệt là AIDS, ưng thư
Trang 8+ Do môi trường sống ô nhiễm
+ Người dân và nhà nước ít
quan tâm và đề phòng dịch
bệnh.
+Trình độ khoa học chưa phát
triển dịch bệnh lan truyền
nhanh và khó kiểm soát.
+ Kinh tế kém phát triển do vậy
khó đề phòng và ngăn chặn dịch
bệnh.
- GV bổ sung kiến thức :
+ Kiến thức hóa học :Các ô
nhiễm từ rác vô cơ và rác hữu
cơ làm cho đất bị chai đi, mất cấu
trúc, biến đổi tính chất tự nhiên,
dẫn đến việc giảm năng suất
sinh học và cung cấp nhiều nhân
tố độc hại cho môi trường sống,
tác động đến chuỗi thức ăn của
con người Phân hóa học, thuốc
trừ sâu, diệt cỏ gây độc hại cả
trước mắt lẫn lâu dài
+Kiến thức địa lí : Dân cư càng
đông thì nước càng thiếu, chất
lượng không đảm bảo Mỗi năm
nhiều tấn rác được đổ ra biển.
Số chất thải đổ ra hồ, ao, sông
ngòi lớn hơn gấp nhiều lần,
gây ô nhiễm nguồn nước Nước
ngầm gần các bãi rác cũng chứa
một lượng chất độc và vi sinh
vật rất lớn và gây các dịch bệnh
đường tiêu hóa
? Mỗi công dân cần phải làm gì
để góp phần phòng ngừa, đẩy lùi
các dịch bệnh hiểm nghèo ?
- GV yêu cầu HS tự liên hệ bản
thân
- HS tự liên hệ bản thân như : cần
phải tích cực rèn luyện thân thể,
giữ gìn vệ sinh ; sông lành mạnh,
tham gia tuyên truyền cho mọi
người dân biết phòng tránh các
dịch bệnh hiểm nghèo
b, Trách nhiệm của công dân trong việc tham gia và đẩy lùi những dịch bệnh hiểm nghèo.
- Tích cực rèn luyện thân thể, tập luyện thể dục thể thao, ăn uống điều độ, giữ gìn vệ sinh, bảo vệ sức khỏe
- Sống an toàn lành mạnh, tránh xa các
tệ nạn xã hội, tránh xa các hành vi có thể gây hại cho cuộc sống của bản thân và gia đình
- Tích cực tham gia tuyên truyền phòng
Trang 9- GV cho HS quan sát một số hình
ảnh về trách nhiệm của công dân
trong việc phòng chống dịch bệnh
hiểm nghèo
- GV chốt lại kiến thức :
tránh các dịch bệnh hiểm nghèo, phòng chống ma túy
c Luyện tập, củng cố
Bài tập 1:
Giáo viên yêu cầu học sinh nêu một số hoạt động Bảo vệ môi trường của trường THPT Nguyên Bình thông qua những hình ảnh mà các em sưu tầm được( sản phẩm thể hiện tại phụ lục 2)
Bài tập 2:
- GV giao chủ đề hùng biện : Thanh niên học sinh với việc bảo vệ môi trường.
- HS: thảo luận, thực hiện
- GV: nhận xét, đánh giá
( Sản phẩm thể hiện tại phụ lục 3 và video minh họa)
Bài tập 3: Đề kiểm tra kiến thức chủ đề liên môn (Phụ lục 4)
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
CAO BẰNG
ĐỀ KIỂM TRA 15 PHÚT - CHỦ ĐỀ LIÊN
MÔN- KHỐI 10 TRƯỜNG THPT NGUYÊN BÌNH Họ và
tên Lớp
Đề bài : Khoanh tròn vào đáp án đúng cho các câu trả lời sau:
Câu 1: Việc tầng ôdôn bị mỏng đi và lỗ thủng tầng ôdôn ngày càng rộng có
hậu quả là:
A Làm khí hậu toàn cầu thay đổi
theo hướng nóng dần lên
B Làm tăng hiện tượng mưa axit ở khắp nơi trên thế giới
C Về lâu dài hủy diệt sự sống,
trước hết là gây ra nhiều căn bệnh
ngoài da
D Làm giảm lượng mưa trên bề mặt đất
Câu 2: Việc làm nào của con người là nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng
Trái Đất nóng lên?
A Chặt cây rừng B Dùng nhiên liệu hóa thạch để tạo ra
năng lượng
C Xả rác bừa bãi D Cả ba việc làm trên
Câu 3: Trong thời đại ngày nay, vấn đề được coi là mang tính cấp thiết của nhân loại là:
A Sự gia tăng nhanh dẫn đến bùng nổ
dân số
B Sự biến đổi môi trường theo hướng tiêu cực
C Vấn đề phòng ngừa, ngăn chặn
chiến tranh và dịch bệnh hiểm nghèo
D Tất cả các ý trên
Câu 4: Hành vi nào sau đây giúp mỗi cá nhân phòng ngừa các dịch bệnh hiểm
nghèo cho bản thân và cộng đồng?
A Hạn chế giao tiếp với mọi người
xung quanh
B.Có cuộc sống lành mạnh, tránh xa các
tệ nạn xã hội
C Chỉ cần giữ gìn vệ sinh trong gia
đình là được
D Sử dụng nhiều thực phẩm chế biến sẵn
để tăng cường sức đề kháng
Câu 5 Hậu quả của việc bùng nổ dân số đối với một quốc gia là:
Trang 10A Bổ sung thêm nguồn nhân lực dồi
dào
B Tạo tiểm lực kinh tế lớn
C Gây sức ép về kinh tế, giáo dục, y
tế
D Tạo tiềm lực bảo đảm quốc phòng vững chắc
Câu 6: Em đồng ý với ý kiến nào sau đây?
A Trọng nam khinh nữ B Con đàn cháu đống mới là gia đình
hạnh phúc
C Có con trai mới có người nối dõi
tông đường
D Nam nữ bình đẳng
Câu 7: Tham gia giải quyết vấn đề toàn cầu là trách nhiệm của
A Các chính phủ B Các tổ chức môi trường
C Các tổ chức an ninh D Tất cả mọi người
Câu 8: Nguyên nhân chủ yếu nào gây ra ô nhiễm môi trường?
A Do ý thức của con người B Do pháp luật nước ta chưa xử lí
nghiêm
C Do bùng nổ dân số D Tất cả các đáp án trên
Câu 9: Bồng bồng cõng chồng đi chơi
Đi đến chỗ lội đánh rơi mất chồng
Chị em ơi cho tôi mượn cái gàu sòng
Để tôi tát nước múc chồng tôi lên
Bài ca dao trên nói đến tệ nan nào ở nước ta ?
Câu 10: Nhà nước ta đã ban hành những văn bản pháp luật nào trong việc bảo vệ
môi trường:
A Luật bảo vệ tài nguyên môi trường B Luật phòng chống Ma túy
C Luật bảo vệ và phát triền rừng D Luật thủy sản
d Hướng dẫn HS học bài ở nhà
- Học bài cũ: cần nắm được
+ Những vấn đề cấp thiết của nhân loại ngày nay
+ Hiểu được trách nhiệm của công dân nói chung và công dân học sinh nói riêng trong việc tham gia góp phần giải quyết những vấn đề đó
- Chuẩn bị bài mới: Chuẩn bị nội dung ôn tập học kỳ II
Phụ lục 1: