4.-Mẫu-bìa-và-nội-dung-trình-bày-BTL-KMT-gửi-cho-SV (1)

Trước hết, biến đổi khíhậu gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu và nước biển dâng, ảnh hưởng trực tiếp vànghiêm trọng đến môi trường và hệ sinh thái của hàng triệu người dân trên toàn cầu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG HÀ NỘI

BỘ MÔN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU VÀ PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

địa phương anh/chị đang sinh sống?

Họ và tên học viên/sinh viên: Tạ Đức Mạnh

Mã học viên/sinh viên: 20111104582

Lớp: DH10QM2

Tên học phần: Biến đổi khí hậu

Giáo viên hướng dẫn: Đinh Thị Hương

Hà Nội, ngày 11 tháng 10 năm 2021

MỤC LỤC

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT……… 1

DANH MỤC HÌNH VẼ……… 2

DANH MỤC BẢNG BIỂU ……… 3

MỞ ĐẦU……… 4

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Một số khái niệm liên quan ……… 5

1.2 Các nghiên cứu trong nước và ngoài nước ……… 5

1.2.1 Các nghiên cứu trong nước ……… 6

1.2.2 Các nghiên cứu ngoài nước ……… 6

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÀI NGUYÊN NƯỚC TRONG DƯỚI TÁC ĐỘNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 2.1 Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước………… 7

2.2 Các vấn đề về tài nguyên nước dưới tác động BĐKH tại VN 7

2.2.1 Lũ lụt……… 8

2.2.2 Hạn hán………

10 2.2.3 Xâm nhập mặn……… 12

CHƯƠNG 3: CƠ SỞ THỰC TIỄN 3.1 Khái quát về vị trí địa lý Hà Nội ……… 13

3.2 Hiện trạng lĩnh vực tài nguyên nước của thủ đô HN dưới tác động của BĐKH……… 13

3.3 Giai pháp khắc phục, giảm thiểu……… 14

KẾT LUẬN ……… 16 DANH MỤC THAM KHẢO

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

BKĐH : Biến đổi khí hậu

Bộ TNMT: Bộ Tài Nguyên Môi Trường

Sở TNMT: Sở Tài nguyên và Môi trường

UBND: Ủy ban nhân dân

TP: Thành phố

4 Hình 3.3.1 Nạo vét hồ ở Hà Nội khắc phục ô nhiễm 14

DANH MỤC BẢNG BIỂU

1 2.1.1.4 Bảng Bảng Thống kê ước tính thiệt hại tại các tỉnh miền Trung do thiên tai, bão lũ năm 2020 10

2 Bảng

2.1.2.1

Đa số các doanh nghiệp thủy điện phản ánh là

ít mưa, nhiều vùng hạn hán nặng nên cùng nguồn thu sụt giảm lợi nhuận của nhóm doanh nghiệp thủy điện cũng giảm mạnh trong quý 1.

vùng Đồng bằng sông Cửu Long

12

Mở Đầu

Lý do chọn đề tài: Chúng ta đang sống ở thế kỷ XXI, một trong những thách thức tolớn nhất mà toàn bộ nhân loại phải đối mặt là biến đổi khí hậu Trước hết, biến đổi khíhậu gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu và nước biển dâng, ảnh hưởng trực tiếp vànghiêm trọng đến môi trường và hệ sinh thái của hàng triệu người dân trên toàn cầu.Tác động trực tiếp và gián tiếp đến đời sống kinh tế xã hội cũng như môi trường màbiểu hiện ở hàng loạt các hiện tượng thiên tai diễn ra ngày một phổ biến trên phạm vitoàn cầu cũng như Việt Nam như bão, lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn,…

Nhắc đến các ảnh hưởng đáng kể của biến đổi khí hậu đến môi trường, không thểkhông kể đến ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước, một loại tàinguyên quan trọng bậc nhất và quyết định sự sống còn của hàng triệu sinh vật trênhành tinh này Tuy nhiên, biến đổi khí hậu đã đang và sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đếnviệc sử dụng tài nguyên nước trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng Điều nàyđặt ra thực tế cần có các giải pháp ứng phó để sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên nước Trên cơ sở đó, em đã tìm hiểu và đề xuất các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậutại địa phương em đang sinh sống là thủ đô Hà Nội Là thành phố thủ đô Việt Nam,thuộc vùng Đông Bắc Bộ Tuy nhiên, tình trạng lũ lụt ở thủ đô nhiều năm nay đã gây

ra tình trạng ngập úng nặng, giao thông hỗn loạn,ôtô chết máy la liệt trên đường, thậmchí cướp mất đi mạng sống, trở thành vấn đề nguy hại đáng báo động của thủ đô Trên thực tế và tình hình thiệt hại tài nguyên nước xảy ra do biến đổi khí hậu trên địabàn thủ đô Hà Nội trong những năm qua Qua đây, em xin đề xuất các giải pháp nhằmthích ứng với biến đổi khí hậu và các giải pháp ứng phó để sử dụng hợp lý nguồn tàinguyên nước

Mục tiêu nghiên cứu: - Xác định các yếu tố tới tài nguyên nước dưới tác động của

biến đổi khí hậu (trong nước và ngoài nước)

- Thực trạng sử dụng tài nguyên nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu

- Giải pháp khắc phục, giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu tại địa phương đangsinh sống …

Phương pháp nghiên cứu gồm phương pháp thí nghiệm ngoài trời, phương pháp

phân tích, kế thừa và phương pháp kế thừa, thu thập tài liệu, xử lý thống kê các số liệuđiều tra và phương pháp chuyên gia,…

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU

1.1 Một số khái niệm liên quan

- Biến đổi khí hậu: Theo Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt thì "biến đổi khí hậu

còn được gọi là hiện tượng nóng lên toàn cầu Hiện tượng này là sự thay đổi củakhí hậu trong các khoảng thời gian có thể xác định và so sánh được Trước đây,hiện tượng này chỉ xuất hiện ở vài khu vực và trong một giai đoạn nhất định do sự biếnđổi của tự nhiên gây ra (các yếu tố như: sự thay đổi quỹ đạo trái đất, sự biến đổi củacác dạng hải lưu, sự lưu chuyển trong nội bộ hệ thống khí quyển, ) Tuy nhiên saunày, dưới sự tác động của con người, hàm lượng phát thải khí CO2 tăng cao nên hiệntượng này xảy ra thường xuyên hơn và trên phạm vi toàn cầu" [1]

- Tài nguyên nước là các nguồn nước mà con người sử dụng hoặc có thể sử dụng vào

những mục đích khác nhau Nước được dùng trong các hoạt động nông nghiệp, côngnghiệp, dân dụng, giải trí và môi trường Hầu hết các hoạt động trên đều cần nướcngọt [2]

1.1.1 Các yếu tố ảnh hưởng tới tài nguyên nước

- Khách quan: Chính sách của Nhà nước, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội củađịa phương, điều kiện tự nhiên của vùng, công nghệ và khoa học kỹ thuật, thịtrường và cơ sở hạ tầng

- Chủ quan: Nhận thức của người dân về thích ứng với biến đổi khí hậu, kinhnghiệm của người dân trong sản xuất, các nguồn lực được sử dụng trong sản xuất,trình độ học vấn của người dân, phong tục-tập quán, nhu cầu phát triển kinh tế, cuộcsống sinh hoạt,…

1.2 Các nghiên cứu trong nước và ngoài nước

1.2.1 Các nghiên cứu trong nước

- Nghiên cứu của Viện Khoa học thủy lợi miền Nam cho thấy, từ năm 2010 đến nay,xâm nhập mặn đến sớm từ 1 đến 1,5 tháng và kéo dài hơn so với trước đây Năm 2018,diễn biến hạn, mặn không khắc nghiệt như những năm 2015, năm 2016, nhưng tươngđối phức tạp Mới đầu mùa khô, nhưng độ mặn với ranh mặn 4g/l xâm nhập vào đấtliền từ 15 đến 45 km đã xuất hiện ở nhiều vùng ven biển đồng bằng sông Cửu Long.BĐKH đã tác động trực tiếp và sâu sắc đến tài nguyên nước của Việt Nam Nguồnnước mùa khô có xu hướng suy giảm, nhiều khu vực nước ngọt bị xâm nhập mặn, ônhiễm gia tăng do dòng chảy không có khả năng tự làm sạch BĐKH không chỉ tác

động đến vùng thấp, khu vực cửa sông, ven biển, mà còn ảnh hưởng các địa phươngmiền núi phía bắc với tình trạng hạn hán, sạt lở đất ngày càng tăng… Ngoài ra, cáchoạt động sản xuất công nghiệp, nông nghiệp gia tăng dẫn đến nước thải tại nhiều nơikhông được xử lý đúng quy chuẩn, kỹ thuật, gây ô nhiễm môi trường cho dòng sông,suối, tầng chứa nước, ảnh hưởng trực tiếp đến các nguồn nước.

- Bộ Tài nguyên và Môi trường đã phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành liên quan cùngcác địa phương tập trung đánh giá, tìm kiếm nguồn nước chống hạn cho vùng cao,vùng khan hiếm nước, phòng, chống hạn hán, xâm nhập mặn và ứng phó với BĐKH.Triển khai Quy hoạch tổng thể điều tra cơ bản tài nguyên nước đến năm 2030, tầmnhìn đến 2050; thực hiện tốt việc kiểm soát, quản lý chặt chẽ quy trình vận hành liên

hồ chứa, bảo đảm việc điều tiết khai thác, sử dụng tiết kiệm, hiệu quả, thông minh cácnguồn nước phục vụ đa mục tiêu, đáp ứng cho sản xuất, giảm lũ và phát điện Ngànhtài nguyên nước Việt Nam đã triển khai tích cực các biện pháp, hướng đến gia tănghiệu quả sử dụng nước trong tất cả các lĩnh vực, bảo đảm nguồn cung nước sạch bềnvững nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm nước, giảm đáng kể số người chịu cảnhkhan hiếm nước Cải thiện chất lượng nước bằng cách giảm ô nhiễm, giảm việc xả thảihóa chất vào nguồn nước; giảm tỷ lệ nước thải chưa được xử lý, tăng đáng kể việc táichế và tái sử dụng nước an toàn; bảo đảm khai thác nước không vượt quá ngưỡng giớihạn [3]

1.2.2 Các nghiên cứu ngoài nước

Khi lập kế hoạch về các nguồn cung cấp nước trong tương lai, bức tranh toàn cầudường như kém quan trọng hơn sự ảnh hưởng do trái đất nóng lên đến nguồn nướcngọt ở các khu vực riêng lẻ và trong từng mùa Đây là một vấn đề phức tạp hơn nhiều

so với việc dự đoán các xu hướng toàn cầu Báo cáo kỹ thuật của Ủy ban Liên chínhphủ về biến đổi khí hậu (IPCC) kết luận rằng: bất chấp lượng mưa gia tăng trên toàncầu, nhiều vùng trên trái đất bao gồm khu vực Địa Trung Hải và Nam Phi sẽ bị ảnhhưởng nặng nề do lượng mưa giảm và bốc hơi nước tăng Báo cáo đặc biệt của IPCC

về thích ứng với biến đổi khí hậu ước tính rằng, khoảng 1 tỷ người ở các khu vực khôhạn có thể phải đối mặt với sự khan hiếm nước ngày càng tăng Để cung cấp nước cho

9 tỷ người tính đến năm 2050, sẽ cần tăng 60% sản lượng nông nghiệp và tăng 15%lượng nước cần sử dụng Nhu cầu về nước ngọt ngày càng tăng tuy nhiên, nguồn tài

nguyên quý giá này lại ngày một khan hiếm Ước tính cho thấy 40% dân số thế giớisống trong các khu vực khan hiếm nước và khoảng ¼ GDP của thế giới sẽ được sửdụng để giải quyết thách thức này Đến năm 2025, khoảng 1,8 tỷ người sẽ sống ởnhững khu vực hoặc quốc gia khan hiếm nước An ninh nước trở thành vấn đề lớn màmỗi quốc gia phải đối mặt mỗi ngày Bên cạnh đó, sẽ có khoảng 1 tỷ người sống trongcác lưu vực gió mùa và 500 triệu người sống ở đồng bằng châu thổ đặc biệt bị ảnhhưởng do biến đổi khí hậu [4]

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN NƯỚC TRONG

BỐI CẢNH BIẾN CẢNH BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU 2.1 Tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước

Tại Việt Nam, chủ yếu dưới 2 dạng: nước biển dâng và hiện tượng cực đoan của thiêntai, bao gồm cả lũ, bão, hạn, kiệt

Về mực nước biển dâng, theo dự báo nếu mực nước biển dâng 1m sẽ có khoảng 10%dân số bị ảnh hưởng trực tiếp, khoảng 90% diện tích trồng lúa Đồng Bằng Sông CửuLong, vốn là vựa lúa chính của đất nước, bị ngập hoàn toàn, 4,4% lãnh thổ Việt Nam

bị ngập vĩnh viễn, đồng nghĩa với khoảng 20% xã trên cả nước, 9.200 km đường bộ sẽ

bị xoá sổ Vào mùa mưa, mực nước lũ của ĐBSCL sẽ tăng thêm khoảng gần 2m so vớimức lũ hiện nay Nước biển dâng cũng thuộc đồng bằng sông Hồng bị ngập, 1.874.011người bị ảnh hưởng, 2.983 km2 đất bị ngập Nếu nước biển dâng 2m thì nước sẽ gâyngập 4.693 km2 đất và 5.289.629 người chịu ảnh hưởng ở các mức độ khác nhau Vàkhoảng 170 nghìn người tại Đà Nẵng sẽ mất nhà trong 30 năm nữa

Biến đổi khí hậu cũng gây ra các hiện tượng thiên nhiên cực đoan, khó dự báo trước,điển hình là bão và lũ lụt Theo Viện quy hoạch và thuỷ lợi, riêng ở Việt Nam, mỗinăm bão, lũ lụt cướp đi mạng sống của 466 người, thiệt hại trên 1,5 tỷ USD tươngđương 1,5% GDP Một hiện tượng thiên nhiên cực đoan khác do tác động của biến đổi

khí hậu đến tài nguyên nước là hạn hán và xâm nhập mặn [5]

2.2 Các vấn đề về tài nguyên nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu tại Việt Nam

Việt Nam nằm trong khu vực Châu Á – Thái Bình Dương là một trong những nướctrên thế giới chịu nhiều thiên tai, như dông bão, lũ lụt, lũ quét, trượt lở đất, nắng, hạnhán, xâm nhập mặn Phần lớn những thiên tai này liên quan đến các điều kiện thờitiết khắc nghiệt, tần số và cường độ của những thiên tai này phụ thuộc vào thời tiết và

khí hậu trong từng mùa Do đó, biến đổi khí hậu sẽ làm cho các loại thiên tai nêu trênnguy hiểm hơn.

Hay ở tại các nước khác cũng chứng kiến nhiều sự kiện thời tiết cực đoan như bão Idal

ở Mozambique, bão Hagibis ở Nhật Bản, sóng nhiệt chết người, nóng kỷ lục ở Châu

Âu, cháy rừng ở California và miền đông nước Úc hay lũ lụt ở Vanice, Ý,… và nhiềuthiên tai khác

2.1.1 Lũ lụt

Trong những năm gần đây, hiện tượng lũ lụt xảy ra với tần xuất ngày càng nhiều vớidiễn biến phức tạp khó lường trước và gây hậu quả ngày càng nặng nề Báo cáo củaChính phủ cho biết khoảng 40% diện tích đồng bằng của quốc gia có thể bị nhấn chìmnếu mực nước biển dâng cao 1m trong các thập kỷ tới trong khi người dân tại vùngđồng bằng trũng đã phải hứng chịu các cơn bão thường xuyên hơn và lũ lụt tồi tệ hơn.Điều này có thể có nguy cơ đẩy hàng trăm nghìn người mất nhà cửa, báo cáo cho hayViệt Nam cũng đưa ra con số khoảng 31 triệu người đang sinh sống ven biển có thểphải đối mặt với các mối đe doạ lũ lụt bờ biển hàng năm vào năm 2050

Ở địa phương em đang sinh sống là thủ đô Hà Nội, theo như em được biết vào năm

2008, Hà Nội xảy ra 1 trận lũ lụt kinh hoàng Đợt mưa lớn này được đánh giá là cólượng mưa kỷ lục trong vòng 100 năm tại đây (tính đến năm 2018) “Tính đến chiều1/11/2008, tổng lượng mưa ở khu vực Hà Nội phổ biến từ 350 – 550 mm”, ông BùiMinh Tăng, Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thuỷ văn Trung ương chobiết Thiệt hại do trận lụt gây ra là rất lớn, tại Hà Nội đã có 17 người thiệt mạng, tuyến

đê sông Hồng bị sạt mái, gần 13.000 hộ dân ven đê ngập nhà cửa, các hồ chứa bị trànnước Tổng thiệt hại ban đầu tại Hà Nội ước tính ít nhất là 3.000 tỷ đồng [6]

Hình 2.1.1.1 Hồ Gươm ngập tràn bờ, không phân biệt nổi đâu là đường, đâu là bờ trong trận

lụt kinh hoàng năm 2008.

Hình 2.1.1.2 Ký túc xá sinh viên cũng ngập sâu, các sinh viên phải chuyển đồ lên tầng cao và

ăn mì gói trong 1 tuần chờ nước rút

Và khi nhắc lũ lụt ở Việt Nam không thể không nhắc đến khu vực miền Trung Nơiluôn phải gánh chịu nặng nề do thiên tai lũ lụt gây ra Những hậu quả mà nó mang lạikhông những tàn phá huỷ hoại về kinh tế, thiệt hại hàng nghìn tỉ đồng, cơ sở vật chấtnhà cửa, đường xá, cầu cống, mùa màng mà nó còn cướp đi sinh mạng hàng trămngười mỗi năm để lại nỗi đau cho những người thân có người bị lũ cuốn đi Năm 1999

đã làm ngập trắng 10 tỉnh, thành và khiến 595 người chết, thiệt hại tổng cộng hơn3.773 tỷ đồng Năm 2010, một đợt mưa lũ lớn trên diện rộng tại các tỉnh Nghệ An, HàTĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên – Huế vào đầu tháng 10 năm 2010 Lũlụt đã làm 32 người chết và mất tích, hàng chục ngàn ngôi nhà bị ngập trong nước lũ,giao thông đường bộ và đường sắt tê liệt Đe dọa sự an toàn của các đập thủy điện, làmhàng chục nghìn người phải sơ tán Năm 2011, cướp mất 55 người Năm 2013, đã có

26 người chết; số người mất tích: 10 người Về tài sản: nhà đổ, sập, trôi là 53 cái; nhàtốc mái: 166; nhà ngập: 109.452 nhà…Năm 2018, cướp đi 4 người chết, 2 người mấttích Nước lũ nhấn chìm hơn 23.000 ngôi nhà, hơn 60.000 gia súc gia cầm bị chết vàcuốn trôi… Năm 2019, lũ do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới khiến các tỉnh miềnTrung chìm trong biển nước, hơn 15.000 ngôi nhà bị ngập, 3.700 hộ phải sơ tán,12.000ha lúa bị ngập, 900 trường không tổ chức được khai giảng Và gần đây nhất lànăm 2020, thiên tai diễn ra không theo quy luật, dị thường, khốc liệt Đặc biệt, từgiữa tháng 9 đến giữa tháng 11/2020, bão, lũ xảy ra liên tiếp tại khu vực miền Trungvới cường độ rất mạnh, trên phạm vi rộng đã gây thiệt hại rất lớn về người và tài sản,ảnh hưởng nặng nề đến đời sống và sản xuất của hàng triệu người dân trên địa bàn.Theo Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai, tínhđến ngày 4/12/2020, thiên tai đã làm 356 người chết, mất tích (291 người chết, 64người mất tích) và 876 người bị thương; 3.427 nhà sập, 333.084 nhà bị hư hại, tốc mái,

di dời khẩn cấp; 511.172 lượt nhà bị ngập; 198.374ha lúa và hoa màu bị thiệt hại;51.923 gia súc và 4,11 triệu gia cầm chết, bị lũ cuốn trôi; 787km đê kè, kênh mương bịsạt lở, hư hỏng; 272,5km bờ biển, sông bị sạt lở; 1.190km đường giao thông bị sạt lở