Nhóm 5_chuỗi cung ứng Cà Phê Tại Brazil và Colombia

Bài thuyết trình chuỗi cung ứng cà phê tại Brazil và Colombia chi tiết bao hồm: sơ lược về cà phê, chuỗi cung ứng đầu vào, chuỗi cung ứng sản xuất, chuỗi cung ứng đầu ra, bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong chuỗi cung ứng cà phê.

BỘ CÔNG THƯƠNG

TRƯỜNG CAO ĐẲNG KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

KHOA THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

MÔN: CHUỖI CUNG ỨNG CĂN BẢN

+ Nhóm trưởng: Nguyễn Thúy Duy

• SĐT: 0367906200

• Gmail: nguyenthuyduy1508@gmail.com

+ Danh sách nhóm:

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm gần đây, cà phê luôn nằm trong những hàngđược ưa chuộng rộng rãi trên toàn thế giới Hằng năm ngành càphê đã đóng góp một kim ngạch khá lớn vào ngân sách nhà nước

Cà phê là một loại thức uống quen thuộc ở bất kỳ nơi nào trên thếgiới, nói đến vương quốc cà phê thì có lẽ ai cũng ngay đến Brazilđầu tiên, tiếp đó là Việt Nam và thứ ba là Colombia Việt Namchúng ta cũng góp phần rất quan trọng trong việc cung ứng cà phêtrên thế giới Để hiểu rõ hơn về chuỗi cung ứng cà phê, chúng ta sẽcùng nhau tìm hiểu về chuỗi cung ứng của hai nước đó là Brazil vàColombia Từ đó đưa ra bài học cho chuỗi cung ứng nghành cà phê

1. TỔNG QUAN NGHÀNH CÀ PHÊ

1.1 VÀI NÉT VỀ CÀ PHÊ

- Cà phê (bắt nguồn từ tiếng Pháp café /kafe) là một loại thứcuống được ủ từ hạt cà phê rang, lấy từ quả của cây cà phê

- Các giống cây cà phê được bắt nguồn từ vùng nhiệt đới châu Phi

và các vùng Madagascar, Comoros, Mauritius và Réunion trên Ấn

Độ Dương

- Giống cây này được xuất khẩu từ châu Phi tới các nước trên thếgiới và hiện nay đã được trồng tại tổng cộng hơn 70 quốc gia,chủ yếu là các khu vực gần đường xích đạo thuộc châu Mỹ, ĐôngNam Á, Ấn Độ và châu Phi

- Hai giống cà phê được trồng phổ biến nhất là cà phê chè, và càphê vối Sau khi chín, quả cà phê sẽ được hái, chế biến và phơikhô

- Cà phê có tính axit và có thể gây kích thích đối với người sử dụng

do có chứa hàm lượng cafein

- Hình ảnh: Cà phê Arabica và Robusta:

1.2 TỔNG QUAN NGHÀNH CÀ PHÊ

- Từ năm 2018 – 2019, thị trường cà phê trên thế giới cạnh tranhmạnh mẽ, điển hình là 5 quốc gia tiêu biểu về xuất khẩu cà phêhàng đầu: Brazil, Việt Nam, Colombia, Honduras và Grammy.

Top 5 Countries That Export Coffee in 2018

Top 5 Countries That Export Coffee in 2019

- Brazil là nước giữ vai trò vị trí xuất khẩu cà phê lớn nhất thế giới trong 150 năm qua, với cà phê hoà tan chiếm 10%, và 20% tổng lượng cà phê xuất khẩu, chủ yếu sang Mỹ (người tiêu dùng cà phê lớn nhất thế giới).

- Colombia là nước đứng thứ ba thế giới sau Brazil và Việt Nam

- Hiện nay, giá cà phê toàn cầu đang có xu hướng tăng do ảnh hưởng của dịch Covid 19 Giãn cách xã hội Việt Nam cùng với việc trãi qua những đợt thời tiết cực đoan ở Brazil đã ảnh hưởng hướng đến chuỗi cung ứng cho mặt hàng này

Bảng: Khu vực trồng và quần thể cà phê tại Brazil.

Leading Coffee Import Countries Worldwide in 2019

2 PHÂN TÍCH MÔ HÌNH CHUỖI CUNG ỨNG

2.2 BRAZIL

2.2.1 CHUỖI CUNG ỨNG ĐẦU VÀO

* Nhà cung cấp:

Catuai, Catimor, Maragogype,

xuất phát từ 6 khu vực chính: Minas Gerais (1,22 triệu ha); Espirito Santo (433,000 ha); Sao Paulo (216,000 ha); Bahia (171,000 ha); Rondonia (95,000 ha); cuối cùng là Parana (49,000 ha).

chiếm đến 85%.

khoảng 360,000 nông dân và công dân, nông trại nhỏ 0.5 đến đồn điền 10,000 hecta.

Vùng trồng cà phê tại Brazil

+ Thu hoạch bằng theo hai cách:

Cách 1: trước khi thu hoạch họ sẽ trải trước tấm bạc dưới góc cây

cà phê sau đó dung dao chặt những cành cà phê rơi xuống tấm vải, cuối cùng là dung máy tách hạt cà phê ra rồi tiến hành phơi phóng cho đến khi khô, cách này dung cho các nhà nông dân trồng ít còn cà phê

Thu hoạch cà phê thủ công Máy tách hạt cà phê

Cách 2; dung máy móc công nghiệp lớn để rung cho cà phê rụng sau đó dung cà phê đã rụng sang thùng của một chiếc xe tải lớn, đây là cách mà các chủ vườn cà phê lớn hay thu hoạch

Máy rung cho cà phê rụng Chuyển cà phê sang xe tải lớn

+ Hoạch định nhu cầu và dự báo nhu cầu

+ Lên kế hoạch vật tư và sản xuất

+ Tìm và mua giống cà phê vùng trồng cà phê thô đạt tiêu chuẩn.

+ Phối hợp với các bộ phận phòng ban

+ Trực tiếp: mua cà phê từ nông dân

+ Gián tiếp: qua trung gian là các thương lái.

2.1.2 CHUỖI CUNG ỨNG SẢN XUẤT

- Thiết bị, máy móc chế biến cà phê :

+ Làm việc với tập đoàn Pinhalense: đây là một tập đoàn sản xuất máy móc chế biến lớn của Brazil Tập đoàn

Pinhalense cung cấp 90% máy móc chế biến (sau thu

hoạch cà phê nhân) cho thị trường Brazil và chiếm 50% thị trường máy chế biến cà phê thế giới.

+ Túi sợi đay ( được làm từ dây đay): chắc chắn, chịu được trọng tải nặng, độ bền cao, không bị bục trong thời gian dài, ứng dụng đa dạng, thân thiện với môi trường Các hạt cà phê sau khi chế biến khô thì được cho vào bao với khối lượng là 60kg/bao.

+ Để đảm bảo sản phẩm được bảo vệ tốt, các nhà sản xuất thường trang bị thêm một lớp bao bì giấy đựng cà phê Chúng được thiết kế thành những chiếc hộp đựng tiện lợi cho việc vận chuyển trưng bày.

+ Bao sợi đay, chắc chắn, chịu được trọng tải nặng, độ bền cao, không bị bục trong thời gian dài, ứng dụng đa dạng và thân thiện với môi trường.

- Dự trữ: trong giai đoạn này cà phê có thể được bảo quản

trong vài tháng hoặc vài năm.

- Chế biến:

+ Chế biến khô: làm khô hạt vẫn còn trong quả cà phê Chế biến theo cách này ít chua và có vị ngọt tự nhiên của quả.

+ Chế biến ướt: phương pháp này tương đối mới để lại các lớp vỏ bọc của cà phê, chất lượng sạch hơn, đẹp và thơm hơn.

+ Quy trình chế biến ướt:

• Bước 1: chọn quả cà phê

• Bước 2: xát vỏ, loại bỏ thịt và chất nhầy: đây là giai đoạn đuợc xem là quan trọng nhất trong phương pháp chế biến cà phê ướt Điều cần thiết là việc xác vỏ nhanh chóng, nhằm tránh tiến trình lên men ngoài ý muốn và phát sinh các vị lạ trong cà phê

• Bước 3: Là quá trình lên men: sau khi loại bỏ vỏ quả, cà phê được cho vào bể nước để thực hiện quá trình lên mên Lượng nước

sử dụng trong chế biến thường nằm trong tỉ lệ 1:1 Đây là khâu rất quan trọng trong quá trình chế biến ướt vì sẽ ảnh hưởng nhiều đếnchất vị của cà phê sau quá trình lên men có thể diễn ra tự nhiên Quá trình lên men phải được theo dõi cẩn thận để đảm bảo rằng càphê không có các hương vị không mong muốn Đối với hầu hết các

loại cà phê, việc loại bỏ lớp nhầy thông qua lên men mất từ 24 đến

36 giờ, tùy thuộc vào nhiệt độ, độ dày của vỏ và nồng độ của các Enzyme

• Bước 4: Làm sạch quả cà phê: rửa cà phê bằng nước sạch

• Bước 5: Công đoạn sấy khô: làm khô hoặc sấy trong nhà hoặc phơi ngoài trời để hạ độ ẩm trong hạt xuống 13% - 12%

• Bước 6: Lưu trữ

+ Quy trình chế khô: cà phê sau khi thu hoạch thường được quadây chuyền máy để loại bỏ các quả chưa chín hoặc bị hư hỏng, đất, cành lá Tiếp theo, trải cà phê lên nền bê tông, hoặc sàng và hoàn toàn phụ thuộc vào ánh nắng mặt trời trong khoảng 1 – 3 tuần Trong thời gian này phải thường xuyên đảo chiều nhiều lần trong ngày để lớp vỏ cà phê đồng đều, hạn chế nấm mốc phát triển Khi đêm thì phải vun cà phê thành đống, đậy bạt để tránh sương đêm Khi những lớp vỏ quắt lại, khô cứng, và gần như biến thành màu đen, thì quá trình phơi kết thúc chuyển sang khâu xát vỏ

Hình ảnh: phơi khô cà phê dưới ánh nắng mặt trời

Quy trình chế biến cà phê nhân thô: có đến khoảng 80% lượng cà

phê được cung cấp trên thị trường Brazil hiện nay là sản phẩm của phương pháp chế biến khô:

+ Bước 1: Thu hoạch cà phê và loại bỏ tạp như: rác, đất, đá, + Bước 2: Đem phơi nắng tự nhiên trong khoảng 20 – 35 ngày Cho đến khi độ ẩm của quả còn 12- 13%

+ Bước 3: xây quả cà phê sau khi phơi khô bằng máy để tách

bỏ vỏ và lấy nhân

+ Bước 4: Loại bỏ tạp chất, phân loại hạt cà phê

+ Bước 5: Tiến hành rang xay

+ Bước 6: Đóng gói

Sơ đồ hệ thống rang cà phê.

Quy trình chế biến cà phê hoà tan:

+Trích ly: nhằm thu các chất hoà tan có trong bột cà phê vào nước Dùng nước nóng ở 80-90°C.

+ Cô đặc: nồng độ dung dịch cà phê sau khi trích ly là 20-22%, cần tiến hành cô đặc ding trịch trích ly đến 30-33% (phổ biến cô đặc chân không)

+ Sấy khô: Đưa trích ly cà phê cô đặc thành dạng bột

+ Công nghệ hồi hương: thu hồi chất thơm của bột cà phê trước khitrích ly, rồi bổ sung trở lại cho bột cà phê hoà tan

- Đóng gói: đóng gói kỹ lưỡng thông qua máy ép nhiệt Tùy vào

bao bì của nhiều công ty khác nhau:

Một số loại bao bì cà phê tại Brazil

- Kho bãi: Kho thành phẩm phải có kết cấu vững chắc, tránh được

các tác nhân gây hại, nguồn ô nhiễm, phải sạch sẽ, kiểm tra định

kỳ các sinh vật gây hại, kiểm soát được nhiệt độ và độ ẩm

- Phân phối: có hai hình thức phân phối

+ Phân phối truyền thống: nhà phân phối, nhà bán lẻ, người tiêu dùng

+ Hình thức phân phối hiện đại: trung gian phân phối, hệ thống siêu thị.

• Phân phối trong nước: Các siêu thị, nhà bán lẻ, cửa hàng trưng bày, quảng bán sản phẩm, các cửa hàng tiện lợi và trong các tiệm cà phê

• Phân phối ngoài nước: các nước Brazil xuất khẩu đi nhiều nhất có Hoa Kỳ, Đức, Ý,

- Logistics:

+ Sau quá trình sơ chế cà phê xô, đóng gói và bao bì tại xưởng sản xuất, các bao tải cà phê được vận chuyển bằng container (330 túi với 60kg trong một container 20 feet), một phần được xuất khẩu đi nước ngoài, cảng Santos là cảng xuất khẩu chính cà phê ở Brazil

- Ưu điểm:

+ Được chính phủ đầu tư toàn bộ hệ thống nghiên cứu khoa học rất tốt và có hệ thống giám sát nguồn cung cà phê hiệu quả

+ Có sản lượng tiêu thụ cà phê lớn thứ hai thế giới

+ Có giống tốt và đồng bộ, quy trình và kỹ thuật sản xuất và chế biến tiên tiến.

+ Có nhiều nông trại quy mô lớn, nhiều vùng thuận lợi cho việcphát triển cà phê Lượng mưa dồi dào

+ Có các tổ chức khác hỗ trợ: tổ chức nghiên cứu cà phê, tổ chức nghiên cứu kinh tế - nghành hàng

2.3 COLOMBIA

- Colombia nổi tiếng về chất lượng cà phê, đặc biệt là loại cà phê Arabia, có vị ngọt và ít đắng hơn cà phê Robusta.

- Colombia sản xuất 810,000 tấn cà phê mỗi năm và là nước sản xuất cà phê Arabia cao thứ hai.

- Là nhân tố quan trọng trong đấu trường cà phê toàn cầu.

2.2.1: CHUỖI CUNG ỨNG ĐẦU VÀO

- Nhà cung cấp:

+ Dân số tham gia vào ngành cà phê xấp xỉ 600.000

+ Quy mô trang trại trung bình: 1 – 5 ha

+ Sản lượng xuất khẩu hàng năm: 11 – 13 triệu bao (60kg)

• Giống cà phê:

-Cauca, Narino, Huila, Tolima, Santander

Vùng trồng cà phê tại Colombia

Khi thu hoạch chỉ nên hái trái cà phê vừa chín vì những trái cà phê quá chín hoặc xanh là nguyên nhân làm cho cà phê mất mùi vị ngon, ngoài ra nó còn tạo điều kiện cho nấm mốc và độc tố phát triển Cà phê thu hoạch ngày nào, chế biến ngay ngày đó, không nên ủ quá 24 giờ, làm giảm chất lượng Sản phẩm thu hoạch có tỷ lệ quả chín đạt từ 95% trở lên và tỷ lệ tạp chất không quá 0.5% Vào đợt tận thu cuối

vụ, tỷ lệ quả chín đạt trên 80%, tỷ lệ tạp chất không quá 1%

và không được chiếm quá 10% tổng sản lượng của toàn vụ

• Thương lái : các thương lái hay các công ty thu

mua nguyên liệu thô (trái cà phê) từ người nông dân về để: cung cấp trực tiếp hoặc sơ chế trước rồi bắt đầu cung cấp cho nhà sản xuất, tham gia nhiều mảng ở chuỗi cung ứng

họ có thể mua cà phê ở bất kì gia đoạn nào giữa trái cà thê chí và cà phê non (xanh), sau đó tiến hành sơ chế hoặc thu

gom đủ lượng cà phê từ nhiều hộ nông dân, rồi vận chuyển bán cho người chế biến.

- Thu mua:

+ Cà phê ở Colombia là cây trồng hái ra tiền, có nghĩa là bạn có thể bán cà phê của mình bất kỳ ngày nào với số lượng lớn hay nhỏ và được thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt Mỗi thị trấn nhỏ trong các khu vực trồng cà phê sẽ

có các điểm thu mua, gọi là bodegas Chúng được điều hành bởi các thương nhân địa phương và giao thương trực tiếp cho các nhà xuất khẩu, các nhà xuất khẩu, hiệp hội người trồng trọt, hợp tác xã hoặc FNC Trong nhiều trường hợp, chúng được đặt ở cùng một địa điểm và cạnhtranh để lấy cà phê từ người trồng Hầu hết những người mua cà phế sẽ đánh giá chất lượng đơn giản bằng cách xem xét các đặc tính vật lý và trả tiền cho người sản xuất dựa trên hệ số năng suất Họ không quan tâm đến các thuộc tính hương vị riêng lẻ và thường trộn cà phê vừa mua với các lô hàng đang có Cà phê từ tất cả các nhà sản xuất khác nhau được pha trộn và bán như một loại càphê chất lượng “vượt trội” từ khu vực đó và có những trường hợp ngoại lệ

2.2.2 CHUỖI CUNG ỨNG SẢN XUẤT

- Thiết bị, máy móc:

+ Máy xát vỏ cà phê

+ Máy tách hợp chất

+ Máy phân loại kích cỡ

+ Máy phân loại theo trọng lượng

+ Máy rữa và hoàn thiện hạt cà phê

+ Máy rang và xây cà phê

- Đóng gói, lưu trữ:

+ Cà phê được xử lý qua quá trình chế biến ướt thì cà phêphải được phơi khô để bảo quản, tránh ẩm móc

+ Hạt cà phê sẽ được đặt trên những tấm tôn đục lỗ, đan

tre, lưới hoặc máy ly tâm để làm ráo nước Sau đó phơi dưới nắng mặt trời hoặc dùng máy sấy khô

+ Độ ẩm: 10-12%

+ Đóng gói vào các bao bố để lưu trữ trong kho

- Chế biến: đa số là quy trình chế biến ướt:

+ Quy trình chế biến

+ Bước 1: Làm sạch tạp chất

+ Bước 2: máy xát: xát vỏ, loại bỏ thịt và chất nhầy khỏi hạt cà phê.

⁺ Bước 3: Là quá trình lên men:

• Lên men khô

Đây là phương pháp phổ biến nhất và được sử dụng rộng rãi Người nông dân sẽ có một máy nghiền nhỏ, một máynghiền nhỏ bằng tay hoặc điện và một thùng lên men Họ nghiền quả cà phê vào buổi chiều và bỏ hạt cà phê trực tiếp từ máy nghiền vào thùng lên men Cà phê có thể để ở đó từ một đến hai ngày, tùy thuộc vào nhiệt độ Nhiệt độ cao hơn sẽ đẩy nhanh quá trình lên men và nhiệt độ thấp hơn sẽ làm chậm quá trình lên men Một số nhà sản xuất làm sạch trung gian bằng nước, điều này cũng có thể giúp họ kiểm soát quá trình

•Lên men ướt

Một số nhà sản xuất sử dụng phương pháp lên men ướt, họ thêm nước vào thùng sau khi nghiền Một số loại cà phê ngon nhất mà chúng tôi từng nếm ở Colombia đã được lên men theo cách này Họ thường thay nước nhiều lần, điều này sẽ làm chậm thời gian lên men và tạo ra cơ hội lớn hơn giữa lên men đúng cách và lên men quá mức Nó cũng giúp đồng nhất vì nhà sản xuất có thể loại bỏ các hạt kém chất

lượng trong quá trình rửa và có được sự lựa chọn tốt hơn

+ Bước 4: Công đoạn sấy khô

+ Bước 5: Lưu trữ:

- Sản phẩn, bao bì:

+ Cà phê hạt: cà phê hạt đã rang Blagu coffee,

Colombia, Cà Phê Hạt Shin Coffee Colombia, …

+ Cà phê rang: Cà phê Colombia rang xay Arabica, café Colombia drip coffee.

Một số bao bì cà phê của Colombia

•Các siêu thị: Gran Colombia supmarkets, Carulla

Avenida Colombia, La Gran supermarkets, Tiendas ara,

+ Ngoài nước: Hoa Kì, Liên Minh Châu Âu,

- Logistics:

+ Logistic đầu vào:

+Dịch vụ vận chuyển: cung cấp môi trường tự nhiên hoàn hảo để phát triển, nhưng địa hình gây khó khăn cho việc

vận chuyển

+ Logistics đầu ra

•Dịch vụ vận chuyển

Đường bộ

✓ : Cà phê thường được vận chuyển bằng

container với mỗi container có sức

chứa đến 300 bao cà phê Với cà phê chất lượng thấp dùng cho ngành công nghiệp cà phê hoà tan, cà phê nhân có thể được đổ thẳng vào container đã được lót mặt trong, do mộtvài xưởng rang sẽ đổ trực tiếp container vào dây chuyền

rang trong ngày nhận hàng

Đường sắt: ✓ Phát triển đường sắt sẽ cải thiện sự đồng

bộ giữa cảng, đường sắt và vận

tải đường bộ, giúp cải thiện khả năng cạnh tranh của chuỗi hậu cần của đất nước, cũng như là tạo điều kiện cho việc vận chuyển hàng hóa nói chung và cà phê nói riêng trở nên thuận tiện hơn

Colombia đã xây dựng đường sắt có tổng chiều dài

3.304 km (2.053 dặm) để phục vụ thuận tiện nhất có thể cho việc vận chuyển cà phê

Cảng biển

✓

Cảng biển xử lý khoảng 80 phần trăm hàng hóa quốc

tế của Colombia với các tuyến đường thủy nội địa chính cótổng cộng khoảng 18.200 km, trong đó 11.000 km có thểđiều hướng bằng thuyền sông