- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật 2 - Kiểm tra phôi - Đánh sạch mặt phôi bằng bàn chải sắt hoặc máy mài tay - Gá phôi đảm bảo chắc chắn ,đảm bảo khe hở hàn - Thao tác chính xác, đảm bảo an to
Trang 1
B Ộ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH
Trang 33
Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật
trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo nói chung và ngành Hàn ở Việt Nam nói riêng đặc biệt là công nghệ hàn MAG/MIG đã có những bước phát triển đáng
kể
Chương trình khung quốc gia nghề hàn đã được xây dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các môđun Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo các môđun đào tạo nghề là cấp thiết hiện nay
Mô đun 17: Hàn MIG/MAG nâng cao là mô đun đào tạo nghề được biên
soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành Trong quá trình thực hiện, nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu công nghệ hàn trong và ngoài nước,
kết hợp với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất
Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm khuyết,
rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được hoàn thiện hơn
Tham biên soạn
Ch ủ biên: 1.Trần Tuấn Anh
2 Nguy ễn Doãn Toàn
3 Nguy ễn Văn Thắng
Trang 44
Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun 4
Yêu cầu đánh giá hoàn thành mô đun 5 Bài 1: Hàn thép các bon thấp - Vị trí hàn (2G) 43 Bài 2: Hàn thép các bon thấp - Vị trí hàn (3G) 43
Trang 55
MÔ ĐUN HÀN MAG/MIG NÂNG CAO
Mã mô đun: MĐ18
V ị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07- MH12 và MĐ13- MĐ16
- Tính chất của môđun: Là mô đun chuyên môn nghề
M ục tiêu của mô đun:
- Làm việc tại các nhà máy với những kiến thức, kỹ năng hàn cơ bản
- Trình bày rõ những khó khăn gặp phải khi thực hiện các mối hàn ở các vị
trí khác nhau trong không gian
- Chuẩn bị vật liệu hàn, thiết bị hàn đầy đủ, an toàn
- Chuẩn bị phôi hàn đúng kích thước bản vẽ, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật
- Chọn chế độ hàn phù hợp với kiểu liên kết hàn, chiều dày và tính chất của
vật liệu, vị trí hàn
- Hàn các mối hàn ở vị trí hàn 2G, 3G đảm bảo độ sâu ngấu đúng kích thước
bản vẽ, không rỗ khí, không cháy cạnh, vón cục
- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng
N ội dung của mô đun:
1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Th ực hành, thí nghiệm,
th ảo luận, bài tập
Ki ểm tra*
Trang 6Th ực hành, thí nghiệm,
th ảo luận, bài tập
Ki ểm tra*
Trang 7Th ực hành, thí nghiệm,
th ảo luận, bài tập
Ki ểm tra*
Trang 8Th ực hành, thí nghiệm,
th ảo luận, bài tập
Ki ểm tra*
5 Kiểm tra chất lượng mối hàn
5.1 Kiểm tra
5.2 Sửa chửa khuyết tật mối hàn
6 Ki ểm tra
Ghi chú: Thời gian kiểm tra được tích hợp giữa lý thuyết và thực hành với thực
Trang 9cục
M ục tiêu:
- Trình bày đúng vị trí hàn 2G trong không gian, khó khăn khi hàn 2G
- Chuẩn bị phôi đảm bảo sạch, thẳng, phẳng, đúng kích thước bản vẽ
- Chuẩn bị máy hàn, dụng cụ hàn, dây hàn, khí bảo vệ đầy đủ đảm bảo an toàn
- Chọn chế độ hàn (dd, Ih, Uh, Vh) và lưu lượng khí phù hợp với chiều dày
vật liệu và vị trí hàn
- Giải thích tác dụng của phương pháp chuyển động mỏ hàn
- Gá phôi hàn chắc chắn, đúng vị trí hàn 2G
- Thực hiện các thao tác hàn 2G thành thạo
- Hàn mối hàn giáp mối không vát mép và có vát mép ở vị trí 2G đảm bảo độ sâu ngấu, không bị nứt, vón cục, cháy cạch, ít biến dạng, đúng kích thước
bản vẽ
- Làm sạch, kiểm tra đúng chất lượng mối hàn
- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng
N ội dung chính:
1 Chu ẩn bị phôi, vật liệu hàn
Trang 10* Chuẩn bị: 02 tấm để có thể ghép được vào nhau
* Vệ sinh: Mài và vệ sinh sạch bề mặt góc vát, phần không vát và bề mặt làm việc của mẫu hàn (tính từ rãnh vát ra 30 - 40mm)
Trang 11- Đảm bảo phôi đúng kích thước, mép hàn đúng theo bản vẽ
- Đảm bảo độ thẳng
- Đánh sạch mặt phôi bằng bàn chải sắt hoặc máy mài tay
3 - Gia công gông
chống biến dạng
- Gông phẳng, thẳng không bị pavia, đúng kích thước
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
2 Chu ẩn bị thiết bị dụng cụ
Nội dung:
2.1 Thiết bị:
- Máy hàn MAG ( BA-500, OK- 500 )
- Bộ cấp dây, mỏ hàn, thiết bị sấy khí
Trang 1212 2.2 Dụng cụ:
- Mũ hàn, kính hàn, búa gõ gỉ, bàn chải thép, găng tay da, dục, búa nguội
Bảng hướng dẫn thực hiện STT Thực hiện nội dung Thiết bị Yêu cầu
1 - Chuẩn bị vị trí
luyện tập
- Thông thoáng đủ ánh sáng
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
3 - Chuẩn bị thiết bi
sấy khí
- Đảm bảo đúng thiết bị
- Đấu nắp các bộ phận phải chính xác đảm bảo máy chạy an toàn
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
3 Ch ế độ hàn giáp mối
Mục tiêu:
- Ch ọn chế độ hàn phù hợp với kiểu liên kết hàn, chiều dày và tính chất của vật liệu, vị trí hàn
Dòng điện hàn(A) Điện áp hàn(V) Tốc độ hàn (cm/phút)
Lưu lượng khí (lít/phút)
Số lớp hàn
Trang 1313
1.6 0 0,8÷0,9 70÷80 18÷19 45÷55 10 1 2.0 0 0,8÷0,9 80÷100 18÷19 45÷55 10÷15 1
Dòng điện hàn(A)
Điện
áp hàn (V)
Tốc
độ hàn (cm/
phút)
Lưu lượng khí (lít/
Dòng điện hàn(A)
Điện
áp hàn (V)
Tốc
độ hàn (cm/
phút)
Lưu lượng khí (lít/
Trang 1414
420÷450 39÷42 30÷35 20÷25 2 Sau
4 Gá phôi hàn
M ục tiêu:
- Đảm bảo đúng tiêu chuẩn, chắc chắn
* Hai tấm phôi hàn được đặt sấp xuống trên cùng mặt phẳng, kiểm tra độ lệch
của hai bên mép phần không vát
* Đặt khe hở 3÷3.2mm “bằng đường kính que hàn 3.2mm”, đệm vào giữa khe
hở để tránh sự co ngót khi hàn đính và đảm bảo được đúng khe hở cần thiết
* Bắt đầu hàn đính ở một đầu của rãnh hàn (tại tấm đệm tiếp giáp với đầu của rãnh hàn), kiểm tra lại khe hở và độ phẳng của mẫu hàn, đầu còn lại có thể cho khe hở lớn hơn một chút để tránh bị co hẹp lại khi mối hàn lót gần kết thúc
* Sau khi hàn đính xong gõ xỉ mối hàn gá đính xem đã hàn gắn chặt chưa, kiểm tra lại khe hở, gia cường thêm gông ở mặt sau để chống biến dạng
1/16"
1/16"
Trang 15sâu ngấu, không bị nứt, vón cục, cháy cạch, ít biến dạng, đúng kích thước bản
vẽ
Dòng điện hàn(A) Điện áp hàn(V) Tốc độ hàn (cm/phút)
Lưu lượng khí (lít/phút)
Số lớp hàn
6 1,2÷1,5 1,0÷1,2 150÷170 21÷23 40÷50 10÷15 1
+ Góc độ mỏ hàn: Nghiêng theo hai hướng cơ bản
- Hướng thứ nhất: Ngang qua kẽ hàn mỏ hàn hợp với chi tiết bên dưới một góc
750÷800
- Hướng thứ hai : Dọc theo kẽ đường hàn mỏ hàn hợp với kẽ hàn một góc 700 ÷
800
750÷80 0
Trang 16- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật
2 - Kiểm tra phôi
- Đánh sạch mặt phôi bằng bàn chải sắt hoặc máy mài tay
- Gá phôi đảm bảo chắc chắn ,đảm bảo khe hở hàn
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
- Điều chỉnh chính xác dòng điện, điện áp hàn, lưu lượng khí
3 Tiến hành hàn
- Tư thế hàn - Vững vàng, thoải mái dễ thao
tác trong quá trình hàn
700÷80 0 Hướng hàn
Trang 17- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn
4 Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
tậtcủa mối hàn
- Kiểm tra bằng mắt và thước đo + Học sinh thực hành
- Đảm bảo đúng theo bảng hướng dẫn thực hiện
5.1.2 Hàn 2G không vát mép hai phía chi tiết 250x100x6
Dòng điện hàn(A) Điện áp hàn(V) Tốc độ hàn (cm/phút)
Lưu lượng khí (lít/phút)
Số lớp hàn
Lưu lượng khí (lít/phút)
Số lớp hàn
6 1,0÷1,2 170 ÷200 23÷26 45÷55 10÷15 1
+ Góc độ mỏ hàn: Nghiêng theo hai hướng cơ bản
- Hướng thứ nhất: Ngang qua kẽ hàn mỏ hàn hợp với chi tiết bên dưới một góc
750÷800
- Hướng thứ hai : Dọc theo kẽ đường hàn mỏ hàn hợp với kẽ hàn một góc 700 ÷
800
750÷80 0
Trang 18NỘI DUNG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ YÊU CẦU
1 Đọc bản vẽ - Nắm được các kích thước cơ
bản
- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật
2 - Kiểm tra phôi
- Đánh sạch mặt phôi bằng bàn chải sắt hoặc máy mài tay
- Gá phôi đảm bảo chắc chắn ,đảm bảo khe hở hàn
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
- Điều chỉnh chính xác dòng điện, điện áp hàn, lưu lượng khí
Trang 19- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn
- Trước khi hàn phải mài hoặc dũi làm sạch kẽ hàn để đảm bảo
độ ngấu của mối hàn
4 - Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
Dòng điện hàn(A)
Điện
áp hàn (V)
Tốc độ hàn (cm/
phút)
Lưu lượng khí (lít/
Trang 2010 0 -15 0
10 0 -15 0
3 4 5
1/16"
1/16"
Trang 2121 Đối với những vị trí có khe hở hơi lớn ta có thể dao động mỏ hàn theo kiểu răng cưa bằng cách dịch chuyển về hướng hàn một chút sau đó lùi trở lại ½ đoạn di chuyển tiến
- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật
2 - Kiểm tra phôi
- Đánh sạch mặt phôi bằng bàn
Trang 2222 hàn
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
- Điều chỉnh chính xác dòng điện, điện áp hàn, lưu lượng khí
- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn Các lớp hàn tiếp theo: Có thể được xếp thành đường hàn nhỏ chồng lên nhau
* Yêu cầu bề mặt của các lớp hàn tương đối bằng, đều
* Hàn các lớp cho tới đầy và cách bề mặt mẫu hàn khoảng 1.6
mm để hàn lớp phủ bề mặt
* Kết thúc các lớp hàn vệ sinh bằng đục, bàn chải đánh gỉ, hoặc mài, để chuẩn bị tiến hành hàn các lớp tiếp theo
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
tậtcủa mối hàn
- Kiểm tra bằng mắt
Trang 23- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn Các lớp hàn tiếp theo: Có thể được xếp thành đường hàn nhỏ chồng lên nhau
* Yêu cầu mối hàn phải được sắp xếp đều, không tạo thành các rãnh khi hàn chồng các lớp hàn lên nhau
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
tậtcủa mối hàn
- Kiểm tra bằng mắt, bằng thước + Học sinh thực hành
- Đảm bảo đúng theo bảng hướng dẫn thực hiện
5.2.2 Hàn 2G vát mép hai phía chi tiết 200x100x10
Dòng điện hàn(A)
Điện
áp hàn (V)
Tốc độ hàn (cm/
phút)
Lưu lượng khí (lít/
Lưu lượng khí (lít/phút)
Số lớp hàn
6 1,0÷1,2 250÷300 30÷40 45÷55 10÷15 1
+ Góc độ mỏ hàn:
- Hàn lớp lót
Trang 2410 0 -15 0
10 0 -15 0
3 4 5
1/16"
1/16"
Trang 2525
+ Chuyển động của mỏ hàn
- Hàn lớp lót
Chuyển động theo kiểu đường thẳng
Đối với những vị trí có khe hở hơi lớn ta có thể dao động mỏ hàn theo kiểu răng cưa bằng cách dịch chuyển về hướng hàn một chút sau đó lùi trở lại ½ đoạn di chuyển tiến
Trang 2626
* Chú ý: Trước khi hàn mặt sau phải mài hoặc gau tạo rãnh hàn để đảm bảo độ
ngấu của mối hàn
NỘI DUNG THIẾT BỊ, DỤNG CỤ YÊU CẦU
1 Đọc bản vẽ - Nắm được các kích thước cơ
bản
- Hiểu được yêu cầu kỹ thuật
2 - Kiểm tra phôi
- Đánh sạch mặt phôi bằng bàn chải sắt hoặc máy mài tay
- Gá phôi đảm bảo chắc chắn ,đảm bảo khe hở hàn
- Thao tác chính xác, đảm bảo an toàn lao động
- Điều chỉnh chính xác dòng điện, điện áp hàn, lưu lượng khí
- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
Trang 27* Yêu cầu bề mặt của các lớp hàn tương đối bằng, đều
* Hàn các lớp cho tới đầy và cách bề mặt mẫu hàn khoảng 1.6
mm để hàn lớp phủ bề mặt
* Kết thúc các lớp hàn vệ sinh bằng đục, bàn chải đánh gỉ, hoặc mài, để chuẩn bị tiến hành hàn các lớp tiếp theo
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn Các lớp hàn tiếp theo: Có thể được xếp thành đường hàn nhỏ chồng lên nhau
* Yêu cầu mối hàn phải được sắp xếp đều, không tạo thành các rãnh khi hàn chồng các lớp hàn lên nhau
- Đều và phù hợp với tốc độ nóng chảy của kim loại vũng hàn Các lớp hàn tiếp theo: Có thể được xếp thành đường hàn nhỏ chồng lên nhau
* Yêu cầu mối hàn phải được sắp xếp đều, đảm bảo độ ngấu
- Kiểm tra - Phát hiện được các khuyết
tậtcủa mối hàn
- Kiểm tra bằng mắt, bằng thước
Trang 2828 + Học sinh thực hành
- Đảm bảo đúng theo bảng hướng dẫn thực hiện
6 Ki ểm tra chất lượng mối hàn
M ục tiêu:
6.1 Kiểm tra
+ Yêu cầu đạt được
- Phát hiện được khuyết tật của mối hàn
6.2 Sửa chữa các khuyết tật mối hàn
* Mối hàn cháy cạnh trên
Trang 2929
+ Nguyên nhân
- Thiếu khí bảo vệ
- Do hàn trong môi trường có gió thổi với vận tốc gió > 5m/giây + Cách khắc phục
- Tăng lưu lượng khí bảo vệ
- Che chắn gió tại khu vực hàn
+ Nguyên nhân
- Do vận tốc hàn chậm lượng kim loại nóng chảy vận chuyển từ đầu dây hàn vào vũng hàn lớn dẫn đến tình trang chảy tràn kim loại lỏng lên phía trước vũng hàn cản trở sự nỏng chảy của kim loại cơ bản
7 An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng
- Trang bị đầy đủ bảo hộ lao động
- Khu vực hàn phải được thông gió tốt để đảm bảo đủ lượng ô xy cho người
Trang 3030 Câu 3: Thực hiện mối hàn theo bản vẽ sau:
đa
Kết quả thực hiện của người học
I Kiến thức
1 Chọn chế độ hàn 2G Làm bài tự luận và trắc nghiệm, đối
chiếu với nội dung bài học
Trang 3131 kính dây hàn phù hợp
1.2 Trình bày cách chọn cường độ
dòng điện, điện thế hàn đúng 1
1.3 Trình bày cách chọn lưu lượng
khí chính xác 0,5
2 Trình bày kỹ thuật hàn mối hàn
giáp mối 2G không vát mép
Làm bài tự luận, đối chiếu với nội dung bài học
Cộng: 10 đ
II Kỹ năng
1
Chuẩn bị đầy đủ dụng cụ, thiết
bị đúng theo yêu cầu của bài
thực tập
Kiểm tra công tác chuẩn bị, đối chiếu với kế hoạch đã lập
0,5
3 Chuẩn bị đầy đủ vật liệu đúng Kiểm tra công tác chuẩn bị, đối 1
Trang 3232 theo yêu cầu của bài thực tập chiếu với kế
5
Sự thành thạo và chuẩn xác các
thao tác khi hàn giáp mối ở vị trí
2G của phương pháp hàn MAG,
MIG
Quan sát các thao tác đối chiếu với quy trinh thao tác 2,5
6 Kiểm tra chất lượng mối hàn
Theo dõi việc thực hiện, đối chiếu với quy trình kiểm tra
3
6.1 Mối hàn đúng kích thước (bề
rộng, chiều cao của mối hàn ) 1,5
6.2 Mối hàn không bị khuyết tật
(cháy cạnh, rỗ khí, không ngấu ) 1
6.3 kết cấu hàn biến dạng trong
phạm vi cho phép 1
Cộng: 10 đ III Thái độ
1 Tác phong công nghiệp 5
1.1 Đi học đầy đủ, đúng giờ Theo dõi việc thực hiện, đối
chiếu với nội quy của trường
1 1.2 Không vi phạm nội quy lớp học 1
1.3 Bố trí hợp lý vị trí làm việc
Theo dõi quá
trình làm việc, đối chiếu với tính chất, yêu cầu của công việc
2
Trang 3333 định
3 Đảm bảo an toàn lao động và vệ
sinh công nghiệp
Theo dõi việc thực hiện, đối chiếu với quy định về an toàn
và vệ sinh công nghiệp
3
3.1 Tuân thủ quy định về an toàn 1
3.2 Đầy đủ bảo hộ lao động( quần
áo bảo hộ, thẻ học sinh, giày,
mũ, yếm da, găng tay da,…) 1
Trang 34cục
M ục tiêu:
- Trình bày đúng vị trí hàn 3G trong không gian, khó khăn khi hàn 3G
- Chuẩn bị phôi đảm bảo sạch, thẳng, phẳng, đúng kích thước bản vẽ
- Chuẩn bị máy hàn, dụng cụ hàn, dây hàn, khí bảo vệ đầy đủ đảm bảo an toàn
- Chọn chế độ hàn (dd, Ih, Uh, Vh) và lưu lượng khí phù hợp với chiều dày
vật liệu và vị trí hàn
- Giải thích tác dụng của phương pháp chuyển động mỏ hàn
- Gá phôi hàn chắc chắn, đúng vị trí hàn 3G
- Thực hiện các thao tác hàn 3G thành thạo
- Hàn mối hàn giáp mối không vát mép và có vát mép ở vị trí 3G đảm bảo độ sâu ngấu, không bị nứt, vón cục, cháy cạch, ít biến dạng, đúng kích thước
bản vẽ
- Làm sạch, kiểm tra đúng chất lượng mối hàn
- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng
N ội dung chính:
1 Chu ẩn bị phôi, vật liệu hàn
- Trình bày được các bước chuẩn bị phôi cho vị trí hàn 3G
1.1 Chuẩn bị phôi:
+ Đọc bản vẽ: Chính xác
- Chi tiết không vát mép