Kế hoạch bài dạy giáo án theo CV 5512 bài 1 sinh 10 Phát biểu được các cấp độ tổ chức sống. Trình bày được các đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống. Dựa vào sơ đồ, phân biệt được cấp độ tổ chức sống. Giải thích được mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống
Trang 1KẾ HOẠCH BÀI DẠY CHỦ ĐỀ: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ THẾ GIỚI SỐNG
Thời gian: 1 tiết
(SINH HỌC 10) (Giáo án theo CV 5512 – Bộ GD) Yêu cầu cần đạt của chủ đề
I Mục tiêu:
1 Kiến thức
-Phát biểu được các cấp độ tổ chức sống
Trình bày được các đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức sống
Dựa vào sơ đồ, phân biệt được cấp độ tổ chức sống
Giải thích được mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống
2.Năng lực:
2.1Năng lực chung
Năng lực
chung
Tự chủ- tự học - Chủ động tích cực thực hiện công việc của bản thân
trong học tập (quan sát các sinh vật xung quanh để thấy được sinh vật đa dạng phong phú ).(1)
- Tự tìm kiếm, lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp…
1
Năng lực giao
tiếp và hợp tác
- Sử dụng ngôn ngữ phù hợp để lập luận, trao đổi thông tin trong nhóm
- Phân tích được các công việc cần thực hiện để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm
2
Năng lực giải
quyết vấn đề
và sáng tạo
- Vận dụng kiến thức để giải thích các hiện tượng trong thực tế
3
2.2 Năng lực đặc thù
Năng lực
thành phần
Yêu cầu cần đạt
Nhận thức
sinh học
-Phát biểu được các cấp độ tổ chức sống
Trình bày được các đặc điểm chung của các cấp độ tổ chức
sống
Dựa vào sơ đồ, phân biệt được cấp độ tổ chức sống
4 5
6
Trang 2Giải thích được mối quan hệ giữa các cấp độ tổ chức sống 7
Tìm hiểu thế
giới sống
- Quan sát thực địa các loài sinh vật xung quanh để tìm hiểu sinh vật đa dạng, phong phú
8
Vận dụng kiến
thức kỹ năng
đã học
- Vận dụng được hiểu biết về thế giới sống là hệ thống
mở ,tự điều chỉnh để giải quyết một số hiện tượng trong thực tiễn như tại sao phải trồng cây gây rừng , không nên chặt phà rừng tự nhiên
9
3.Về phẩm chất:
Định hướng phát triển Phẩm chất chủ yếu
Phẩm chất Yêu cầu cần đạt
Nhân ái Trong làm việc nhóm cần quan tâm, hòa nhã với bạn 10
Trách nhiệm Tích cực, tự giác tìm hiểu thông tin chuẩn bị bài mới đã
được giao nhiệm vụ, chịu trách nhiệm về vấn đề mình báo cáo.Bảo vệ đa dạng sinh học
Tích cực làm thí nghiệm để rút ra được kiến thức bài mới
11
Chăm chỉ Luôn trao đổi kiến thức với bạn bè , học bài ở nhà 12 Yêu nước Yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường Bảo vệ sự đa dạng
sinh học
13
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên
- Tranh ảnh đại diện của sinh giới.(Tranh hình 1: các cấp tổ chức của thế giới sống
Đĩa hoặc băng hình có nội dung về các cấp tổ chức của thế giới sống và rừng mưa nhiệt đới
- Phân nhóm, phân công nhiệm vụ cho từng nhóm
Phiếu học tập
2 Học sinh
Trang 3- Nghiên cứu tài liệu.
- Thực hiện theo phân công giáo viên và nhóm
- Chuẩn bị các mẫu vật, tranh ảnh, tư liệu sưu tầm
III Tiến trình dạy học
Ma trận hoạt động
Hoạt động
PP/
KTDH
Phương tiện dạy học
PP ĐG đánh giá Công cụ
A Hoạt
động khởi
động
- Kích thích học
sinh hứng thú tìm hiểu bài mới
- Rèn luyện năng lực tư duy cho học sinh
* Phương pháp:
Nêu vấn
đề
Máy chiếu Phim hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới, hoặc tranh
về rừng mưa nhiệt đới
Hỏi -đáp Câu hỏi
gợi mở, phiếu đánh giá theo tiêu chí
B Hoạt động
tìm hiểu KT,
phát triển
PC&NL
Hoạt động 1:
Các cấp tổ
chức của thế
giới sống:
- HS nêu được các cấp tổ chức của thế giới sống từ thấp đến cao
Dựa vào sơ đồ, phân biệt được
các
độ tổ chức sống
Trực quan
KT: Hoạt động nhóm
-Tranh vẽ Hình 1 tranh vẽ :
Tế bào,
cơ thể , quần thể , quần xã ,
hệ sinh thái
Hỏi -đáp
Câu hỏi
Hoạt động 2 -Trình bày được
các đặc điểm chung của thế giới
Vấn đáp gợi mở , KT: Hoạt
Giấy roky Bút lông màu
Viết , Quan sát
Bảng kiểm, câu hỏi tự
Trang 4-Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và nêu ví dụ
động nhóm mảnh ghép
luận
C Hoạt
động luyện
tập
Vận dụng các kiến thức đã học để trả câu hỏi TN khách quan các cấp tổ chức của thế giới sống và các đặc điểm của thế giới sống
Vấn đáp Phiếu câu
hỏi trắc nghiệm
hỏi -đáp Câu hỏi
TNKQ
D Hoạt
động vận
dụng
Vận dụng các kiến thức đã học
để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn trong cuộc sống
Vấn đáp Phiếu câu
hỏi vận dụng
Viết , hỏi đáp
Câu hỏi
tự luận luận Bảng kiểm
A.CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC (Chỉ minh hoạ 1 hoạt động )
Hoạt động 2 (20 phút) Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
1 Mục tiêu 1,2 ,5,6,7,12,13
2.Nội dung hoạt động
Các nhóm HS đọc nội dung SGK, chú ý trả lời các câu hỏi do GV đề ra , hoạt động nhóm theo kỉ thuật mảnh ghép
2 Sản phẩm học tập
- đáp án các câu hỏi
- kết quả thảo luận hoạt động mảnh ghép ,Bài báo cáo trên giấy roky
3 Tổ chức hoạt động
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập (3Phut)
GV chia3 nhóm HS, yêu cầu HS nghiên
cứu SGK, thảo luận nhanh trả lời.
HS tách nhóm theo yêu cầu của GV, nghe câu hỏi và tiến hành thảo luận theo
sự phân công của GV
Trang 5* Thực hiện nhiệm vụ học tập(7Phut)
GV cho các tranh về các cấp độ tổ chức
sống ( Cá thể, quần thể, quần xã, hệ sinh
thái )
Yêu cầu HS sắp xếp theo nguyên tắc thứ
bậc ?
+ Nhóm 1
Câu hỏi 1: Nêu Khái niệm, ví dụ về tổ
chức thứ bậc và đặc tính nổi trội của các
cấp tổ chức sống ?
(Có thể sử dụng phiếu học tập thay
các câu hỏi )
+ Nhóm2:
Câu hỏi 2: Thế nào là hệ thống mở và tự
điều chỉnh? Cho ví dụ
+ Nhóm 3
Câu hỏi 3 chứng minh
thế giới sống đa dạng nhưng
thống nhất.?
Nhóm vòng 2( Mảnh ghép )
GV cũng chia 3 nhóm, mỗi nhóm gồm :
1/3 nhóm 1 +1/3 nhóm 2+1/3 nhóm 3
Câu hỏi 4: Thế gới sống có những đặc
điểm chung nào ?
Các nhóm thảo luận đại diện nhóm trả , lời , các nhóm khác góp ý
(Nhóm vòng 1) Nhóm 1 tiến hành thảo luận theo yêu cầu của GV thống nhất nội dung ( Mỗi HS là chuyên gia)
Nhóm 2 tiến hành thảo luận theo yêu cầu của GV thống nhất nội dung ( Mỗi HS là chuyên gia)
Nhóm 3 tiến hành thảo luận theo yêu cầu của GV thống nhất nội dung ( Mỗi HS là chuyên gia)
Cả 3 nhóm cung thảo luận , thống nhất Câu trả lời trên giấy roky
Trang 6* Báo cáo kết quả thực hiện nhiệm vụ (7 phút)
- GV kiểm tra và nhận xét quá trình
làm việc của các nhóm dựa trên nhiệm
vụ đã giao
- GV yêu cầu các nhóm trình bày kết
quả trao đổi ở nhóm của mình trên
giấy roky
- GV tổ chức thảo luận chung và gợi ý
thêm một số câu hỏi
Các nhóm mảnh ghép vòng 2 , cử đại diện trình bày
Trong khi các nhóm trình bày các nhóm còn lại quan sát, nhận xét, bình luận, bổ sung, đặt câu hỏi,…
- Các nhóm hoàn thiện sản phẩm bổ sung, chỉnh sửa,
* Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ ( 3 phút)
+ GV nhận xét quá trình học tập của
HS
+ GV tổng hợp đánh giá của HS và
đánh giá
chung
+ Chỉnh sửa, hoàn thiện các bài báo cáo
+ Các nhóm tự đánh giá, đánh giá chéo
+ GV kết luận chung
Trang 7HỒ SƠ DẠY HỌC (PHỤ LỤC)
A NỘI DUNG DẠY HỌC (Nội dung của hoạt động 2 )
II Đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống:
1 Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc:
Nguyên tắc thứ bậc: Tổ chức sống cấp dưới làm nền tảng xây dựng nên tổ chức
sống cấp trên
Ngoài đặc điểm của tổ sống cấp thấp, tổ chức cấp cao còn có những đặc tính riêng gọi
là đặc tính nổi trội
2 Hệ thống mở và tự điều chỉnh:
- Khái niệm hệ thống mở:
SV tao đổi chất với môi trường và ngược lại
- Khái niệm hệ tự điều chỉnh: mọi SV đều có khả năng tự điều chỉnh giúp tồn tại và phát triển
3 Thế giới sống liên tục tiến hóa:
- Nhờ sự thừa kế thông tin di truyền nên các sinh vật đều có đặc điểm chung
- Điều kiện ngoại cảnh luôn thay đổi, biến dị không ngừng phát sinh, quá trình chọn lọc luôn tác động lên sinh vật, nên thế giới sống phát triển vô cùng đa dạng và phong phú
4 Bài tập : cho các ví dụ về cơ chế tự điều chỉnh của con người ?
CÁC HỒ SƠ KHÁC
1 Các phiếu học tập( nếu có )
Trang 8XÂY DỰNG KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC CHỦ ĐỀ MÔN
SINH HỌC
1 Mục đích và thời gian đánh giá
- Mục đích đánh giá: Đánh giá để phát triển học tập.( Đánh giá vì học tập )
- Thời gian đánh giá: Đánh giá được diễn ra trong suốt quá trình dạy học, trong tất cả
các hoạt động và các khâu của quá trình dạy học
2 Quy trình lập kế hoạch đánh giá
B1 Xác định yêu cầu cần đạt ( Mã hóa ở trên )
B2 Phân tích và mô tả mức độ yêu cầu cần đạt
Yêu cầu cần
đạt
Mức độ biểu hiên NL tương đương
-Nêu được
các cấp tổ
chức của thế
giới sống từ
thấp đến cao.
Mức 1:Nêu được sơ lược 1 các cấp độ
tổ chức
Nhận thức sinh học
Mức 2 : Nêu được 2 cấp độ của thế giới sống
Nhận thức sinh học
Mức 3: Nêu hoàn chỉnh đầy đủ các cấp
độ của thế giới sống
Nhận thức sinh học
Yêu cầu cần
đạt
Mức độ biểu hiên NL tương đương
-Trình bày
được các đặc
điểm chung
của thế giới
sống
Mức 1:Nêu được sơ lược đặc điểm chung của thế giới sống ( nêu được 1 trong 3 đặc điểm của thế giới sống )
Nhận thức sinh học
Mức 2 : Nêu được 2 đặc điểm của thế giới sống
Nhận thức sinh học
Mức 3: Nêu hoàn chỉnh đầy đủ 3 đặc điểm của thế giới sống
Nhận thức sinh học
-B3: Xác định pp và công cụ đánh giá phù hợp với hoạt động
Hoạt động
PP/
KTDH
Phương tiện dạy học
PP ĐG đánh giá Công cụ
A Hoạt
động khởi
động
- Kích thích học
sinh hứng thú tìm hiểu bài mới
- Rèn luyện năng lực tư duy cho học sinh
* Phương pháp:
Nêu vấn
đề
Máy chiếu Phim hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới, hoặc tranh
về rừng mưa nhiệt
Hỏi -đáp Câu hỏi
gợi mở, Thang đo
Trang 9đới
B Hoạt động
tìm hiểu KT,
phát triển
PC&NL
Hoạt động 1:
Các cấp tổ
chức của thế
giới sống:
- HS nêu được các cấp tổ chức của thế giới sống từ thấp đến cao
Dựa vào sơ đồ ( H1)
phân biệt được
các
độ tổ chức sống
Trực quan
KT:
Hoạt động nhóm
-Tranh vẽ Hình 1 Viết
Câu hỏi
tự luận , phiếu đánh giá theo tiêu chí
Hoạt động 2 -Trình bày được
các đặc điểm chung của thế giới sống
-Giải thích được nguyên tắc tổ chức thứ bậc của thế giới sống và nêu ví dụ
Vấn đáp gợi mở , KT: Hoạt động nhóm mảnh ghép
Giấy roky Bút lông màu
Viết , Quan sát
câu hỏi
tự luận Bảng kiểm, Bảng đánh giá theo tiêu chí
C Hoạt
động luyện
tập
Vận dụng các kiến thức đã học để trả câu hỏi TN khách quan các cấp tổ chức của thế giới sống và các đặc điểm của thế giới sống
Vấn đáp Phiếu câu
hỏi trắc nghiệm
hỏi -đáp Câu hỏi
TNKQ, câu hỏi đúng sai
Trang 10D Hoạt
động vận
dụng
Vận dụng các kiến thức đã học
để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn trong cuộc sống
Vấn đáp Phiếu câu
hỏi vận dụng
Viết Câu hỏi
tự luận luận Bảng kiểm
B4 Thiết kế công cụ đánh giá phù hợp với hoạt động
A.Hoạt động khởi động:
Mục tiêu- Kích thích học sinh hứng thú tìm hiểu bài mới
Quan sát phim về Rừng mưa nhiệt đới
Trang 11Câu hỏi gợi mở: Qua quan sát phim Em hãy nêu các cấp độ tổ chức của thế giới sống ?
Thang đo đánh giá được mức độ quan tâm của HS
Mức 1 : HS ít quan
tâm
Mức 2: HS khá quan tâm
Mức 3: HS rất quan tâm
Hoạt động 1 ( Phần khởi động HS đã nêu các cấp độ tổ chức thế giơi sống , GV
có thể khai thác thêm qua đoạn phim hoặc sử dụng thêm H1 để khai thác rõ hơn về các cấp độ tổ chức của thế giới sống )
Mục tiêu : - HS nêu được các cấp tổ chức của thế giới sống từ thấp đến cao.
sơ đồ các cấp tổ chức thế giới sống
Câu hỏi tự luận: Quan sát sơ đồ trên hãy nêu các cấp tổ chức của thế giới sống ? Dùng phiếu đánh giá theo tiêu chí
Trang 12Tiêu chí Mức 1 Mức 2 Mức 3 Mức 4
Mức độ
hứng thú
tìm hiểu bài
Ít hứng thú Hứng thú vừa Khá hứng thú Rất hứng thú
Số cấp độ tổ
chức thế
giới sống
mà hs nêu
được
1-3 cấp độ 4-5 cấp độ 5-7 cấp độ Đầy đủ các cấp
độ tổ chức
Hoạt động 2:
Mục tiêu:
-Trình bày được các đặc điểm chung của thế giới sống
Sau khi GV tổ chức HS hoạt động GV dùng công cụ
Bảng kiểm để đánh giá khả năng hoạt động của nhóm( Nhóm mảnh ghép )
BẢNG KIẾM ĐÁNH GIÁ KĨ NĂNG THẢO LUẬN NHÓM
1 Nhận nhiệm vụ: Mọi thành viên trong nhóm sẵn sàng nhận nhiệm vụ.
2 Tham gia xây dựng
phương án ,thảo luận và
lập kế hoạch nhóm:
Mọi thành viên đều bày tỏ ý kiến, tham gia xây dựng phương án thảo luận và kế hoạch hoạt động của nhóm
Moi thành viên biết lắng nghe , tôn trọng , xem xét các ý kiến , quan điểm của nhau
3 Thực hiện nhiệm vụ và
hỗ trợ, giúp đỡ các thành
viên khác:
Mọi thành viên cố gắng, nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ bản thân
Thành viên hỗ trợ nhau trong thảo luận , hoàn thành nhiệm vụ
4 Tôn trọng quyết định
chung
Mọi thành viên đều tôn trọng quyết định chung của cả nhóm
5 Kết quả làm việc: Có kết quả thảo luận và có đủ sản phẩm theo yêu cầu của GV.
6 Trách nhiệm với kết
quả làm việc chung:
Mọi thành viên có ý thức trách nhiệm về kết quả chung của nhóm
Trang 13* Ví dụ thống kê: Làm được 7/8 tiêu chí =87,5%=8đ75
Để đánh giá sản phẩm hoạt động nhóm dùng phiếu đánh gia stheo tiêu chí
Sản phẩm Nêu được 1 đặc
điểm
Nêu được 2 đặc điểm
Nêu được 3 đặc điểm
C.Hoạt động luyện tập
Mục tiêu: HS vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết các câu hỏi và bài tập liên
quan các cấp tổ chức của thế giới sống và các đặc điểm của thế giới sống
Câu hỏi trắcnghiệm khách quan nhiều lựa chọn :
Câu 1: Cho các cấp độ tổ chức cơ bản của thế giới sống là
(1) Cơ thể (2) tế bào (3) quần thể
(4) quần xã (5) hệ sinh thái
Các cấp độ tổ chức sống trên được sắp xếp theo đúng nguyên tắc thứ bậc là
A 2 → 1 → 3 → 4 → 5 B 1 → 2 → 3 → 4 → 5
C 5 → 4 → 3 → 2 → 1 D 2 → 3 → 4 → 5 → 1
Câu 2 Hãy chọn câu trả lời đúng nêu dưới đây.
Các loài sinh vật mặc dù rất khác nhau nhưng chúng vẫn có những đặc điểm chung là vì :
a) Chúng sống trong những môi trường giống nhau
b) Chúng điều được cấu tạo từ tế bào
c) Chúng đều có chung một tổ tiên
d)Tất cả các điều nêu trên là đúng
Câu hỏi đúng sai
Câu 3 Trong các đặc điểm sau đây Đặc điểm nào thuộc về đặc điểm chung của thế giới sống ?
1 Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
2 Là hệ kín, có tính bền vững và ổn định
3 Liên tục tiến hóa
4
5
Là hệ mở, có khả năng tự điều chỉnh
Có khả năng cảm ứng và vân động
Trang 146 Thường xuyên trao đổi chất với môi trường
7 Có tính nổi trội
Thống
kê số
đặc
điểm
đúng
D Hoạt động vận dụng
Mục tiêu: Vận dụng các kiến thức đã học để giải quyết các vấn đề trong thực tiễn trong cuộc sống
Câu hỏi tự luận:
Câu 1 Nêu 4 ví dụ về khả năng tự điều chỉnh của cơ thể người.?
Bảng kiểm đánh giá
Số ví dụ hs
nêu đúng
1-2 ví dụ 3 ví dụ 4 ví dụ Có thể nêu từ 5
ví dụ trở lên
Đáp án :
- Khi cơ thể ở môi trường có nhiệt độ cao, hệ mạch dưới da sẽ dãn ra, lỗ chân lông giãn mở, mồ hôi tiết ra làm mát cơ thể
- Khi cơ thể ở môi trường có nhiệt độ thấp, các mạch máu dưới da co lại, xuất hiện hiện tượng run để làm ấm cơ thể
- Mắt người khi nhìn không rõ có xu hướng khép nhỏ lại, làm thay đổi cầu mắt, giúp ảnh hiện chính xác ở khoảng tiêu cự để nhìn rõ vật
- Khi có một tác động quá lớn đến tâm lí con người, não có xu hướng xóa bỏ đoạn kí
ức đó
Câu 2: Em rút ra được kết luận gì để điều chỉnh bản thân ?
(Có thể dùng Bảng kiểm như trên, để đánh giá mức độ trả lời câu hỏi )