Giáo trình Bảo dưỡng máy nâng chuyển (Nghề Bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí)

Giới thiệu về mô đun: Bảo dưỡng máy nâng chuyển Mục tiêu của mô đun: Giúp cho học viên hiểu về cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc điểm lắp ghép của hệ thống điều khiển trong các thiết bị c

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

LỜI GIỚI THIỆU

Trong những năm qua, dạy nghề đã có những bước tiến vượt bậc cả về số

lượng và chất lượng, nhằm thực hiện nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực kỹ thuật

trực tiếp đáp ứng nhu cầu xã hội Cùng với sự phát triển của khoa học công nghệ

trên thế giới, lĩnh vực cơ khí chế tạo Việt đã có những bước phát triển đáng kể

Chương trình khung Nghề Bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí đã được xây

dựng trên cơ sở phân tích nghề, phần kỹ thuật nghề được kết cấu theo các

môđun Để tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở dạy nghề trong quá trình thực

hiện, việc biên soạn giáo trình kỹ thuật nghề theo theo các môđun đào tạo nghề

là cấp thiết hiện nay

Mô đun: Bảo dưỡng máy nâng chuyển là mô đun đào tạo nghề được biên

soạn theo hình thức tích hợp lý thuyết và thực hành Trong quá trình thực hiện,

nhóm biên soạn đã tham khảo nhiều tài liệu cơ khí trong và ngoài nước, kết hợp

với kinh nghiệm trong thực tế sản xuất

Mặc dầu có rất nhiều cố gắng, nhưng không tránh khỏi những khiếm

khuyết, rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của độc giả để giáo trình được

hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Nin h Bình, ngày tháng năm 2018

Tham gia biên soạn

1 Chủ biên: Đàm Văn Tới

2 Đỗ Văn Đang

Mục lục

Giới thiệu về mô đun: Bảo dưỡng máy nâng chuyển Mục tiêu của mô đun:

Giúp cho học viên hiểu về cấu tạo, nguyên lý làm việc, đặc điểm lắp ghép của hệ thống điều khiển trong các thiết bị cơ khí làm cơ sở cho việc tuân thủ các quy trình, điều kiện kiểm tra trong tháo lắp, bảo dưỡng toàn thể hệ thống; đồng thời rèn luyện cho họ kỹ năng trong công việc bảo dưỡng, hiệu chỉnh hệ thống một cách đầy đủ, đảm bảo các tiêu chí kỹ thuật, kinh tế và an toàn

Mục tiêu thực hiện:

- Trình bày cấu tạo, nguyên lý và đặc điểm lắp ghép của hệ thống điều khiển Tháo, bảo dưỡng sửa chữa nhỏ và lắp hoàn chỉnh hệ thống điều khiển của các thiết bị cơ khí theo phiếu công nghệ Chạy thử, kiểm tra và xử lý được những sai sót sau khi bảo dưỡng

- Làm việc cẩn thận, an toàn và năng suất

Nội dung chính của mô đun: Bảo dưỡng máy nâng chuyển

- Công tác chuẩn bị trước khi bảo dưỡng hệ thống điều khiển

- Tháo hệ thống điều khiển

- Làm sạch và kiểm tra chi tiết sau khi tháo

- Bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ và chuẩn bị chi tiết thay thế

- Lắp hệ thống điều khiển

- Thử hệ thống điều khiển

Ghi chú:

Để học Mô đun bảo dưỡng máy nâng chuyển học viên phải hoàn thành các

môn học chung; các môn học thuộc khối kiến thức cơ sở và các mô đun: Kỹ thuật

an toàn và bảo hộ lao động; nhập môn bảo trì hệ thống thiết bị cơ khí; Chuẩn bị bảo dưỡng và sửa chữa máy; Nâng cao hiệu quả lao động; Tháo rời máy có cấp

chính xác thường

Những môn học và mô đun trên là điều kiện để học viên bước vào học mô đun: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển đạt được kết quả học tập toàn diện theo các tiêu chí về: Kiến thức; Kỹ năng; Thái độ và được công nhận theo cấp trình độ bán lành nghề để tham gia vào quá trình sản xuất khi có nhu cầu hoặc tiếp tục học tập

để đạt trình độ cao hơn

Các hoạt động học tập chính trong mô đun Hoạt động 1: Học trên lớp

Lĩnh hội những kiến thức cơ bản về:

- Nội dung công tác chuẩn bị để bảo dưỡng máy nâng chuyển;

- Cấu tạo, chức năng, nguyên lý làm việc của một số cơ cấu máy nâng chuyển;

- Vận dụng kiến thức vào quá trình tháo lắp và bảo dưỡng đảm bảo yêu cầu kỹ

thuật và an toàn

Hoạt động 2: Học thực hành tại phòng học lý thuyết ban đầu ở xưởng thực hành

Luyện tập kỹ năng lập các phiếu công nghệ tháo, lắp và bảo dưỡng máy nâng chuyển, Trên cơ sở đó vận dụng để lập được các phiếu công nghệ tháo, lắp

và bảo dưỡng hệ thống khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 3: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng chuẩn bị các loại dụng cụ tháo, lắp và bảo dưỡng các

cơ cấu điều khiển đẩm bảo khi thực hiện các công việc tháo, lắp, bảo dưỡng được an toàn và có chất lượng theo yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 4: Học trên lớp

Lĩnh hội kiến thức về:

Chức năng, cấu tạo, nguyên lý làm việc và đặc điểm lắp ghép của các chi tiết trong hệ thống điều khiển của máy khoan K125

Hoạt động 5: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng tháo hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 6: Học trên lớp

Lĩnh hội kiến thức về:

Cấu tạo, nguyên lý của các thiết bị làm sạch; chất liệu làm sạch thường dùng; vận dụng được kiến thức vào quá trình làm sạch chi tiết sau khi tháo để bảo dưỡng, sửa chữa

Hoạt động 7: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng làm sạch các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 8: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng bảo dưỡng; sửa chữa nhỏ các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 9: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng lắp các chi tiết của hệ thống điều khiển của máy khoan kiểu K125; vận dụng được kỹ năng vào quá trình lắp các cơ cấu điều khiển trên

các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 10: Học thực hành tại xưởng

Luyện tập kỹ năng thử và kiểm tra hệ thống điều khiển máy khoan K125 sau khi bảo dưỡng, sửa chữa nhỏ và lắp hoàn chỉnh vào máy; vận dụng được kỹ năng vào quá trình tháo các cơ cấu điều khiển trên các máy công cụ khác đạt yêu cầu kỹ thuật

Hoạt động 11: Tự nghiên cứu và trao đổi nhóm nhỏ về: Đặc điểm công nghệ

của các phương pháp gia công cơ bằng doa; mài; xọc và mài nghiền và phạm vi

áp dụng khi sửa chữa chi tiết máy

Hoạt động 12: Thi kết thúc mô đun

Thực hiện các nội dung của bài thi về thực hành và lý thuyết đạt điều kiện công nhận hoàn thành mô đun: Bảo dưỡng hệ thống điều khiển

Yêu cầu về đánh giá hoàn thành mô đun

a)Về kiến thức:

Trả lời được 75% câu hỏi trắc nghiệm khách quan về:

- Cấu tạo, nguyên lý và công dụng của hệ thống điều khiển

- Nội dung công tác bảo dưỡng điều khiển của máy công cụ

b) Về kỹ năng:

- Tháo, làm sạch, kiểm tra được tất cả các chi tiết trong hệ thống điều khiển

- Phát hiện, bảo dưỡng và xử lý được những thiếu sót, hư hỏng nhỏ của chi tiết cho hệ thống điều khiển

- Vận hành và kiểm tra được các chỉ tiêu kỹ thuật của hệ thống điều khiển Được đánh giá bằng "Quan sát sự thực hiện có bảng kiểm" Học viên đạt yêu cầu khi đạt 75% các tiêu chí của bảng kiểm

BÀI 1: CÔNG TÁC CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI BẢO DƯỠNG, SỬA CHỮA

VÀ KHẮC PHỤC SỰ CỐ CỦA CÁC CẨU TRỤC, PA LĂNG

Mã bài: MĐ 33.01 Giới thiệu:

Nội dung bài học có tính quyết định đến chất lượng, năng suất cũng như

công tác an toàn cho người và thiết bị trước khi thực hiện các công việc bảo

dưỡng hệ thống điều khiển của máy công cụ

Mục tiêu thực hiện:

- Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc của cầu trục;

- Lập được phiếu công nghệ tháo lắp, bảo dưỡng máy cầu trục;

- Chuẩn bị đủ dụng cụ, phương tiện, chất liệu làm sạch khi bảo dưỡng, sửa

chữa;

- Kiểm tra, xem xét và ghi được những hỏng hóc hoặc tình trạng không

bình thường của bộ phận cần bảo dưỡng, sửa chữa;

- An toàn lao động;

- Có tinh thần nghiêm túc, tự giác, cẩn thận, tỉ mỉ trong học tập

Nội dung chính:

1 Những quy định chung khi bảo dưỡng cầu trục, Pa lăng

2 Cấu tạo, nguyên lý làm việc của cầu trục

3 Lập phiếu công nghệ tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống an toàn

4 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật tư cho tháo lắp, bảo dưỡng và sửa chữa cẩu

5 Xem xét, kiểm tra thực trạng bên ngoài và bên trong của hệ thống an toàn

trước khi bảo dưỡng, sửa chữa

Hoạt động 1: Học lý thuyết

1 Những quy định chung khi bảo dưỡng cầu trục, Pa lăng

Mô ̣t trong các nguyên nhân chính gây ra hiê ̣n tượng hư hỏng của palăng

chính là do người sử dụng “quên” hoă ̣c không bảo trì, bảo dưỡng đi ̣nh kỳ pa

lăng Để Palang luôn hoạt động tốt, việc bảo trì bảo dưỡng palăng trong quá

trình sử dụng là vô cùng quan trọng Viê ̣c này, nhằm đảm bảo an toàn cho người

vâ ̣n hành pa lăng và đảm bảo hiê ̣u quả công viê ̣c

a) Yêu cầu trước khi tiến hành bảo dưỡng đi ̣nh kỳ palăng

Người tiến hành bảo dưỡng phải ngừng vận hành tất cả các máy móc và động

cơ, đảm bảo ngăn ngừa việc tái khởi động trong thời gian bảo dưỡng Đóng bàn

kẹp trên bộ phận quay trước khi bắt đầu sửa chữa, tất cả các bộ phận đang quay phải được ngừng lại.

Người bảo dưỡng phải tắt nguồn cấp điện trước khi bắt đầu công việc, để máy

pa lăng tránh xa các nguyên liệu dễ cháy, đồng thời rà soát để không có lỗ rò, khe hở ở những điểm chắp nối Đóng lại tất cả các thiết bị bảo vệ và đóng tất cả nắp sau khi hoàn thành công việc

b) Những quy đi ̣nh chung khi bảo dưỡng pa lăng

Quy đi ̣nh chung khi sử dụng pa lăng nâng ha ̣: Pa lăng phải được đảm bảo kiểm tra đi ̣nh kỳ ít nhất 1 lần/ 1 tháng Khi phát hiê ̣n hoă ̣c xảy ra các sự cố với pa lăng

cần được nhanh chóng xác định vị trí và tính chất hư hỏng, biện pháp khắc phục

và xác định khả năng có thể xử lý Bảo dưỡng các thiết bị điện đó là tuân thủ theo quy định của nhà sản xuất, thực hiê ̣n bảo dưỡng định kỳ phối hợp với lịch bảo dưỡng định kỳ thiết bị pa lăng

Quy đi ̣nh đối với người quản lý, vâ ̣n hành và sửa chữa pa lăng: Phải hiểu rõ về

các tính năng kỹ thuât, quy trình vâ ̣n hành và bảo dưỡng thiết bi ̣ pa lăng Người

vâ ̣n hành cũng cần đảm bảo nguồn điê ̣n và các thiết bi ̣ điê ̣n được ổn đi ̣nh và các nguyên tắc về an toàn khi sử dụng điê ̣n

Nh ững quy đi ̣nh chung khi bảo dưỡng pa lăng.

Người bảo dưỡng đi ̣nh kỳ pa lăng cần phải đeo dây an toàn khi bảo dưỡng và phải làm theo đúng hướng dẫn bảo dưỡng của nhà sản xuất

III Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vật tư cho tháo lắp và bảo dưỡng

1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị

Căn cứ vào các phiếu công nghệ để đưa ra được:

- Dụng cụ, thiết bị cần cho tháo và lắp các cơ cấu điều khiển trong máy;

- Dụng cụ, thiết bị cần cho việc kiểm tra thực trạng các chi tiết sau khi tháo;

- Dụng cụ, thiết bị cần cho các công việc bảo dưỡng

Tất cả dụng cụ, thiết bị đưa ra phải đảm bảo chất lượng, quy cách và hợp

với tính chất của từng việc; những dụng cụ, thiết bị hư hỏng nếu không khắc

phục được phải loại bỏ và đổi lại cái mới

2 Chuẩn bị vật tư, nguyên liệu cho bảo dưỡng

Căn cứ vào các phiếu công nghệ để đưa ra đủ và đúng các loại vật tư cần

thiết như: Giấy nhám, bột đánh bóng, chất liệu tẩy rửa, làm sạch v.v.(kể cả các

chi tiết cần thay thế như: ổ bi, ổ trượt, doăng, phớt v.v.)

Tất cả những thứ trên phải được bao gói cẩn thận và sắp xếp đúng nơi quy

định

IV Công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp

1) An toàn về dụng cụ:

Dụng cụ tháo, lắp các mối ghép của các cơ cấu điều khiển với các bộ phận

máy và các mối ghép giữa các chi tiết trong cơ cấu điều khiển với nhau phải

đúng loại, đúng quy cách Không được phép dùng những dụng cụ tháo, lắp có

khả năng làm hỏng bề mặt làm việc của chi tiết hoặc gây tai nạn cho người khi

thực hiện các bước tháo và lắp

2) An toàn về thiết bị:

- Khi tháo cơ cấu điều khiển của máy nào phải cắt cầu dao

điện của máy đó và treo biển báo “máy đang bảo dưỡng”;

- Trong tháo, lắp các cơ cấu điều khiển của máy có vị trí

trên cao phải dùng bàn nâng hạ (h10) và kê đỡ chắc chắn,

không được khập khiễng;

- Nếu cần dùng phương tiện nâng hạ như cần cẩu, pa lăng

để đưa bộ phận hoặc chi tiết trên cao khi tháo, lắp phải

kiểm tra vị trí móc hay buộc dây đảm bảo không bị tuột;

Hình 9: Thiết bị nâng hạ

Hình 10: Trang bị bảo

hộ

- Khay, bàn để cơ cấu, chi tiết phải đặt đúng vị trí thuận lợi để di chuyển chi tiết

sau khi tháo hoặc trước khi lắp

3) Nơi tháo, lắp, bảo dưỡng:

Phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- Ở những vị trí trên cao mà tầm với của tay nằm ngoài phạm

vi cho phép, trong trạng thái dễ ngã phải có dây bảo hiểm cột

vào vị trí an toàn

- Tại những nơi mà ánh sáng thiếu phải dùng đèn chiếu gắn

trên mũ

- Khi làm sạch chi tiết bằng các loại dầu hóa chất phải đeo

găng tay cao su

C âu hỏi bổ trợ:

1 Tại sao trước khi tháo các cơ cấu điều khiển ta phải nghiên cứu về cấu

tạo, nguyên lý, chức năng và đặc điểm lắp ghép của các chi tiết ?

2 Lập phiếu công nghệ tháo, lắp và bảo dưỡng nhằm mục đích gì ?

Hoạt động 2: Thực hành

I Lập phiếu công nghệ tháo, lắp hệ thống máy nâng chuyển

Địa điểm: Phòng học lý thuyết ban đầu tại xưởng trường

1 Công việc chuẩn bị

a) Chuẩn bị giấy, bút, thước kẻ:

Khổ giấy phải đúng quy định, đủ số tờ

b) Thu thập các tài liệu:

Bản vẽ khai triển; mẫu phiếu công nghệ tháo, lắp; bản kê các loại dụng

cụ, phương tiện tháo, lắp được trang bị

c) Nghiên cứu bản vẽ của loại cơ cấu điều khiển cần lập phiếu công nghệ: Xác định đặc tính các mối ghép, phương, chiều tháo, vị trí cần ghi nhớ của các chi tiết, lựa chọn dụng cụ để tháo các mối ghép; các phương tiện kê đỡ, nâng hạ, vận chuyển (nếu cần)

d) Quan sát thực tiễn trên máy:

Công việc này chỉ cần khi chưa hình dung được chính xác chi tiết hay cơ cấu đã thể hiện trên bản vẽ khai triển; hoặc không gian khi tháo, lắp mà trong bản vẽ không thể hiện

e) Kẻ bản phiếu công nghệ theo mẫu

2 Trình tự lập các phiếu công nghệ tháo, lắp

a) Phiếu công nghệ tháo các cơ cấu điều khiển của hộp tốc độ

b) Phiếu công nghệ tháo các cơ cấu điều khiển của hộp trục chính

c) Phiếu công nghệ tháo các cơ cấu điều khiển của hộp chạy dao

d) Phiếu công nghệ tháo các cơ cấu điều khiển của hộp bàn dao

e) Phiếu công nghệ tháo các cơ cấu điều khiển khóa nòng và thân ụ động

Tất cả các chi tiết của các cơ cấu điều khiển trong các bộ phận máy phải được tháo rời hoàn toàn

3 Kết thúc công việc lập phiếu công nghệ tháo, lắp

- Kiểm tra và sửa chữa sai sót của các phiếu sau khi lập

- Đóng các phiếu công nghệ thành tệp

II Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị để tháo, lắp

Địa điểm: Xưởng thực hành

Yêu cầu:

- Căn cứ vào phiếu công nghệ đã lập để đưa ra đủ và đúng các loại dụng cụ, thiết bị, phương tiện dùng khi tháo, lắp một loại cơ cấu điều khiển

- Phát hiện những sai hỏng của dụng cụ, thiết bị và xử lý các sai hỏng đó đạt yêu cầu về quy cách và các chỉ tiêu kỹ thuật của dụng cụ, thiết bị

- Bố trí dụng cụ đúng nơi quy định; đảm bảo thuận lợi và an toàn khi sử dụng Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị:

- Phiếu công nghệ tháo, lắp đã lập

- Bản kê dụng cụ, thiết bị

- Bàn, khay đựng dụng cụ

- Xe đẩy loại nhỏ

Nguồn lực liên quan:

- Người quản lý dụng cụ, thiết bị của xưởng;

- Tài liệu phát tay về nguyên tắc sắp xếp dụng cụ tại nơi làm việc

1 Công tác chuẩn bị

a) Thu thập các tài liệu: Gồm các phiếu công nghệ tháo, lắp đã lập

b) Lập bản kê các loại dụng cụ tháo, lắp đã xác định trong phiếu công nghệ tháo lắp: Trong bước này phải phân hóa và đánh dấu được những dụng cụ nào dùng chung cho các bước để tránh trường hợp đưa ra quá nhiều dụng cụ giống nhau c) Thu dọn và bố trí nơi để dụng cụ tháo lắp: Phải sạch sẽ, có đủ diện tích để sắp xếp sao cho các dụng cụ đưa ra không chồng đè lên nhau

2 Trình tự thực hiện

a) Liên hệ với người phụ trách để nhận dụng cụ, thiết bị: Biết được địa điểm, giờ nhận

b) Đưa phương tiện di chuyển dụng cụ đến nơi nhận

c) Nhận dụng cụ, thiết bị theo danh mục đã kê khai

d) Di chuyển dụng cụ đến nơi làm việc

e) Sắp xếp dụng cụ vào vị trí quy định; đúng nguyên tắc khoa học

g) Kiểm tra quy cách, chất lượng của dụng cụ,thiết bị

h) Sửa chữa sai hỏng của dụng cụ, thiết bị (nếu có thể)

i) Đổi lại những dụng cụ, thiết bị hư hỏng không thể khắc phục được

k) Làm sạch dụng cụ, thiết bị trước khi sử dụng

3 Kết thúc công tác chuẩn bị

a) Kiểm tra lại toàn bộ dụng cụ, thiết bị đã nhận và sắp xếp vào vị trí

b) Đưa ra quyết định tiến hành công việc

BÀI 3: SỬA CHỮA MỘT SỐ SỰ CỐ THÔNG THƯỜNG CỦA CẦU

TRỤC

Mã bài: 33.03

Mục tiêu thực hiện:

- Nắm được những sự cố hay gặp của cẩu trục, tìm hiểu các nguyên nhân

gây sự cố đưa ra được những biện pháp khắc phục;

- Có tinh thần nghiêm túc, tự giác, cẩn thận, tỉ mỉ trong học tập

Nội dung chính:

1 Cẩu trục, Pa lăng chuyển động lệch và không đều

2 Không nâng được vật nặng ngưỡng quá tải khi khởi động hoặc lỗi quá tải

3 Tời nâng không thể khởi động, có tiếng ù của động cơ

4 Hướng chuyển động không phù hợp với hộp điều khiển treo

5 Sự chuyển động về một hướng không vận hành được

Hoạt động 1: Học lý thuyết

BÀI 4 PHƯƠNG PHÁP THÁO VÀ LÀM SẠCH CÁC CHI TIÊT MÁY

Mục tiêu:

- Hiểu được cấu tạo, nguyên lý làm việc và phương pháp sử dụng các thiết

bị, dụng cụ dùng trong làm sạch và kiểm tra;

- Làm sạch được các chi tiết hết bụi bẩn, màng gỉ, dầu mỡ bằng các chất

liệu, thiết bị và dụng cụ được trang bị trong phân xưởng;

- Kiểm tra, xác định được các sai sót, khuyết tật hoặc hỏng của chi tiết trong hệ thống an toàn;

- Đảm bảo công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp khi làm sạch;

- Có tinh thần nghiêm túc, tự giác, cẩn thận, tỉ mỉ trong học tập

Nội dung:

1 Phương pháp tháo chi tiết máy

1.1 Phương pháp tháo mối ghép liên kết giữa các bộ phận máy 1.2 Tháo các mối ghép của bộ phận cần bảo dưỡng

1.3 Tháo rời các chi tiết của của bộ phận bảo dưỡng

2 Lập bảng kê số lượng và mã hiệu chi tiết sau khi tháo

3 Cấu tạo, nguyên lý làm việc và phương pháp sử dụng thiết bị, dụng cụ làm sạch

4.2 Các phương pháp tẩy, rửa chi tiết

5 Kiểm tra chi tiết sau khi làm sạch

5.1 Kiểm tra các khuyết tật, sai hỏng

5.2 Phân loại

6 Bố trí sắp xếp chi tiết tại vị trí bảo dưỡng

7 Công tác an toàn và vệ sinh công nghiệp khi làm sạch

Hoạt động 1: Học lý thuyết:

5 4

7

CT CT

2

6 3

I Cấu tạo, nguyên lý làm việc và phương pháp sử dụng thiết bị, chất liệu

Có cấu tạo bên ngoài như máy khoan

cầm tay; phía trong có động cơ khí nén Nguồn

khí nén lấy từ hệ thống khí nén của nhà máy

(nếu có) hoặc từ bình nén khí lưu động Dụng

cụ làm sạch là bánh chải có các sợi kim loại có

đường kính từ 0,5 đến 0,7mm Bánh chải được

lắp vào đầu trục của máy nhờ bầu cặp; chi tiết

cần làm sạch được gá lên hai mũi tâm của thiết bị gá chuyên dùng tại xưởng hoặc trên êtô của bàn nguội

Khi mở máy chạy đủ tốc độ quy định ta tỳ nhẹ lực và di chuyển cho bánh chải qua lại trên vùng có màng ôxýt sắt bao bọc trên chi tiết

b) Thùng rửa chi tiết: (hình 18)

Cấu tạo:

1 - Thùng chứa chất liệu rửa chi tiết

2 - Hệ thống ống dẫn

3 - Các Van xả (tay khóa)

4 - Động cơ điện xoay chiều

5 - Bơm chất lỏng (loại bơm

bánh răng hoặc cánh gạt)

6 - Ngăn rửa

7 - Lưới lọc

Nguyên lý làm việc:

Hình 17: Máy mài cầm tay

Hình 18: Thùng rửa chi tiết

Chất liệu làm sạch là chất lỏng được đổ vào ngăn (a) có lắp bơm đạt mức 2/3 chiều cao của lòng thùng; chi tiết cần rửa sắp xếp trên dàn (a) của thùng chứa sao cho khoảng cách giữa các chi tiết là 30mm đến 50mm; vị trí đặt chi tiết trên dàn (a) chỉ được phép nằm trong khoảng có lỗ phun của ống dẫn.Trước khi

mở máy phải đậy nắp thùng lại

Đóng công tắc điện cho bơm làm việc ổn định vận tốc và từ từ mở van xả theo thứ tự từ hai phía của các ống dẫn gắn trên thành thùng và nắp thùng Chất lỏng sẽ phun ra từ các lỗ của ống dẫn với vận tốc khoảng 100m/giây nhờ vậy bụi bẩn và dầu mỡ bôi trơn lâu ngày bị phân hủy và kết dính trên bề mặt của chi tiết

sẽ được làm sạch Chất lỏng sau khi làm sạch chi tiết được dẫn về ngăn (b) của thùng chứa thông qua màng lọc tinh chảy vào ngăn (a); cặn bẩn nằm lại ngăn (b) của thùng chứa, do đó cứ sau 10 lần rửa chi tiết ta phải dọn sạch ngăn (b) một lần

Để chi tiết được tẩy rửa toàn phần, sau khi mở van lần thứ nhất ta tắt động

cơ của bơm và mở nắp thùng để xoay chi tiết đi một góc 180 rồi tiếp tục phun lần thứ hai Sau khi đã rửa xong phải để nguyên chi tiết trong thùng khoảng 5 phút cho chất liệu trên chi tiết chảy hết mới lấy chi tiết ra

c) Chất liệu dùng để tẩy rửa chi tiết:

Ta có thể sử dụng bảng dưới đây để chọn chất liệu khi rửa chi tiết của cơ cấu điều khiển cho phù hợp với vật liệu chế tạo của chi tiết

Thành phần dung dịch và chế độ làm việc của dung dịch tẩy dầu hóa học

Địa điểm: Xưởng thực hành

Yêu cầu: Làm sạch các màng ôxýt sắt có trên bề mặt của các chi tiết của cơ cấu điều khiển bằng bánh chải và máy cầm tay chạy bằng khí nén

Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị:

- Máy cầm tay chạy bằng khí nén; bình khí nén

- Bánh chải

- Bàn nguội, êtô

Nguồn lực liên quan:

- Bản chỉ dẫn sử dụng máy cầm tay chạy bằng khí nén

- Tài liệu phát tay về an toàn khi làmm sạch chi tiết bằng bánh chải kim loại

1 Điều kiện an toàn

- Chi tiết cần làm sạch phải gá lắp chắc chắn lên thiết bị gá kẹp

- Khi làm sạch phải đeo khẩu trang, găng tay

- Vị trí làm sạch phải bố trí ở cuối hướng gió để không ảnh hưởng đến người khác

2 Công tác chuẩn bị

a) Gá lắp chi tiết lên êtô

b) Lắp ống nối dẫn khí nén của máy vào bình khí nén

c) Gá lắp bánh chải vào máy

II Rửa các chi tiết của hệ thống điều khiển

Địa điểm: Xưởng thực hành

Yêu cầu: Chọn đúng loại chất liệu dùng rửa sạch dầu, mỡ bám trên các chi tiết

của hệ thống điều khiển bằng thùng rửa thông dụng đảm bảo yêu các chi tiết không còn dầu, mỡ bám trên bề mặt

Vật tư, dụng cụ, trang thiết bị:

- Thùng rửa

- Chất liệu rửa dầu mỡ

Nguồn lực liên quan:

- Bản chỉ dẫn sử dụng thùng rửa

- Tài liệu phát tay về vật liệu chế tạo các chi tiết

1 Điều kiện an toàn

a) Khi rửa chi tiết phải deo găng tay cao su; khẩu trang

b) Nắp thùng phải kiểm tra đảm bảo kín khít để không có sự văng té dầu ra ngoài

c) Sau mỗi lần rửa, tắt bơm và để khoảng 5 phút để dầu trên chi tiết và thành thùng ngưng đọng hết về khoang chứa mới lấy chi tiết ra

2 Công tác chuẩn bị

Kiểm tra thùng rửa: Nắp thùng phải đảm bảo kín khít; các van xả ở vị trí không làm việc Kiểm tra bơm và công tắc điện: Bơm làm việc đúng chiều quay, không có tiếng ồn Đổ chất liệu đã chọn vào ngăn chứa: Đảm bảo lượng chất lỏng làm sạch chiếm 2/3 thể tích ngăn chứa

3 Trình tự thực hiện

a) Rửa các chi tiết của cơ cấu điều khiển hộp tốc độ

- Sắp xếp các chi tiết vào dàn rửa của thùng: khoảng cách giữa các chi tiết là 30mm

- Đậy nắp thùng: Cài mấu giữ nắp thùng vào thân thùng

- Mở bơm: Đóng công tắc động cơ điện cho bơm làm việc đạt vòng quay ổn định

- Mở van xả: Thứ tự mở các van phía trước; tiếp tục mở van phía sau và van phía trên của nắp thùng; mỗi van mở trong khoảng 30 - 40 giây rồi đóng lại mới

mở van tiếp theo