PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ 1. Lí do chọn đề tài Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học công nghệ. Sự nghiệp giáo dục có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng phát triển kinh tế xã hội của đất nước. Chăm lo phát triển Giáo dục và đào tạo là chìa khóa để phát huy nguồn nhân lực con người, là yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh, bền vững trong chiến lược phát triển của mỗi Quốc gia. Giáo dục bậc Tiểu học là bậc học nền tảng, nó được coi là “Cái móng nhà” của tri thức. Muốn học tốt các bậc học trên thì kiến thức học Tiểu học phải vững chắc. Việc tìm kiếm các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường tiểu học là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có thời gian và đầu tư nhiều công sức, trí tuệ của các nhà giáo dục, những người có tâm huyết với sự nghiệp trồng người. Tích cực tiếp cận đổi mới đổi mới phương pháp dạy học để từng bước đổi mới căn bản và toàn diện phải làm sao để học sinh phát triển cân đối hài hòa giữa Đức Trí Thể Mĩ. Việc tìm kiếm các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường tiểu học là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có thời gian và đầu tư nhiều công sức, trí tuệ của các nhà giáo dục, những người có tâm huyết với sự nghiệp trồng người. Điểm nổi bật của dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới là giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy. Nếu như ở chương trình Mĩ thuật cũ học sinh được học, được làm quen với các nội dung gần gũi, quen thuộc như: vẽ con gà, vẽ (nặn, xé dán) con vật.v.v. thì với phương pháp dạy học Mĩ thuật mới học sinh được biểu đạt, giao tiếp, khám phá rất nhiều điều bổ ích thông qua hình ảnh, từ đó tạo cơ hội cho các em thực hành, ứng dụng trong học tập và hình thành kỹ năng sống trong lĩnh vực Mĩ thuật để vận dụng linh hoạt vào cuộc sống, học tập hằng ngày. Với phương pháp dạy học Mĩ thuật mới, học sinh như được giải phóng khỏi khuôn mẫu, các em được phát huy khả năng sáng tạo, tiết học thoải mái, sinh động hơn. Các em được “Học mà chơi, chơi mà học’’ thỏa sức khám phá, tìm tòi, không bị gò bó, không sợ mình không biết vẽ mà được tự do thể hiện sự sáng tạo. Với hình thức tổ chức dạy học này, học sinh có thể vẽ, xé dán, nặn, tạo hình 3D làm con rối, tận dụng các phế liệu, đồ vật tìm được để sáng tạo nên sản phẩm. Hơn thế nữa từ việc tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề, xây dựng câu chuyện tạo cho các em có thói quen tư duy hình ảnh liên hệ thực tế, tự tin diễn thuyết tăng khả năng biểu cảm vốn sống thực tế của các em, giúp các em phát triển các khả năng giao tiếp và hợp tác. Chính vì vậy, với phương pháp học mới, học sinh vừa học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng mong chờ đến tiết học Mĩ thuật. Phương pháp này phát triển khả năng tư duy sáng tạo, phát triển khả năng giao tiếp, kỹ năng trình bày sản phẩm của mình trước đám đông. Học sinh say mê học tập hơn, không bị áp lực nhiều về mặt thời gian hoặc sợ mình không làm được. Đối với học sinh cá biệt, ít quan tâm đến việc học giờ đây các em lại trở nên hứng thú hơn, ham thích hoạt động thể hiện rõ ở việc làm theo nhóm. Đối với học sinh có năng khiếu thì được bộc lộ khả năng của mình, qua đó tinh thần hợp tác nhóm trong môn Mĩ thuật và các môn học khác được nâng cao. Thực vậy khi học theo chương trình Mĩ thuật mới học sinh đã dần được hình thành những năng lực cơ bản đó là: Năng lực trải nghiệm (tức là học sinh có được những trải nghiệm về cách nhìn nhận, cảm giác, sự tò mò, trí nhớ, tưởng tưởng và phát triển sức sáng tạo và biểu đạt phận tích diễn giải, giao tiếp và đánh giá quy trình hoạt động). Bên cạnh đó còn giúp học sinh phát triển năng lực kỹ năng và kỹ thuật. Trong giờ học được làm quen với nhiều chất liệu, kỹ thuật, dụng cụ phù hợp với hoạt động thực hành. Song một trong những quy trình mới và tương đối khó đối với học sinh tiểu học là quy trình tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề, đòi hỏi những người giáo viên cần phải tìm giải pháp phù hợp nhất để khuyến khích tạo hứng thú cho các em để hình thành thói quen kĩ năng đáp ứng được kiên thức cơ bản và bồi dưỡng năng khiếu về mặt mĩ thuật là rất khó. Với những lí do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài Một số biện pháp tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề Mĩ thuật lớp 5 nhằm phát triển năng lực cho học sinh
Trang 1PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học - công nghệ Sự nghiệp giáo dục
có vị trí quan trọng trong chiến lược xây dựng phát triển kinh tế - xã hội của đất
nước Chăm lo phát triển Giáo dục và đào tạo là "chìa khóa" để phát huy nguồn
nhân lực con người, là yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh, bền vững trong chiến lược phát triển của mỗi Quốc gia
Giáo dục bậc Tiểu học là bậc học nền tảng, nó được coi là “Cái móng nhà”
của tri thức Muốn học tốt các bậc học trên thì kiến thức học Tiểu học phải vững chắc Việc tìm kiếm các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường tiểu học là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có thời gian và đầu tư nhiều công sức, trí tuệ của các nhà giáo dục, những người có tâm huyết với sự nghiệp trồng người Tích cực tiếp cận đổi mới đổi mới phương pháp dạy học để từng bước đổi mới căn bản và toàn diện phải làm sao để học sinh phát triển cân đối hài hòa giữa Đức - Trí - Thể - Mĩ Việc tìm kiếm các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường tiểu học là một vấn đề lớn đòi hỏi phải có thời gian và đầu
tư nhiều công sức, trí tuệ của các nhà giáo dục, những người có tâm huyết với sự nghiệp trồng người
Điểm nổi bật của dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới là giáo viên có thể chủ động theo từng nội dung tiết dạy Nếu như ở chương trình Mĩ thuật cũ học sinh được học, được làm quen với các nội dung gần gũi, quen thuộc như: vẽ con
gà, vẽ (nặn, xé dán) con vật.v.v thì với phương pháp dạy học Mĩ thuật mới học sinh được biểu đạt, giao tiếp, khám phá rất nhiều điều bổ ích thông qua hình ảnh,
từ đó tạo cơ hội cho các em thực hành, ứng dụng trong học tập và hình thành kỹ năng sống trong lĩnh vực Mĩ thuật để vận dụng linh hoạt vào cuộc sống, học tập hằng ngày
Với phương pháp dạy học Mĩ thuật mới, học sinh như được giải phóng khỏi khuôn mẫu, các em được phát huy khả năng sáng tạo, tiết học thoải mái, sinh động hơn Các em được “Học mà chơi, chơi mà học’’ thỏa sức khám phá, tìm tòi, không
bị gò bó, không sợ mình không biết vẽ mà được tự do thể hiện sự sáng tạo
Với hình thức tổ chức dạy học này, học sinh có thể vẽ, xé dán, nặn, tạo hình 3D làm con rối, tận dụng các phế liệu, đồ vật tìm được để sáng tạo nên sản phẩm Hơn thế nữa từ việc tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề, xây dựng câu chuyện tạo cho các em có thói quen tư duy hình ảnh liên hệ thực tế, tự tin diễn thuyết tăng khả năng biểu cảm vốn sống thực tế của các em, giúp các em phát triển các khả năng giao tiếp và hợp tác
Chính vì vậy, với phương pháp học mới, học sinh vừa học, vừa chơi, vừa sáng tạo nên em nào cũng mong chờ đến tiết học Mĩ thuật Phương pháp này phát triển khả năng tư duy sáng tạo, phát triển khả năng giao tiếp, kỹ năng trình bày sản
Trang 2nhiều về mặt thời gian hoặc sợ mình không làm được Đối với học sinh cá biệt, ít quan tâm đến việc học giờ đây các em lại trở nên hứng thú hơn, ham thích hoạt động thể hiện rõ ở việc làm theo nhóm Đối với học sinh có năng khiếu thì được bộc lộ khả năng của mình, qua đó tinh thần hợp tác nhóm trong môn Mĩ thuật và các môn học khác được nâng cao
Thực vậy khi học theo chương trình Mĩ thuật mới học sinh đã dần được hình thành những năng lực cơ bản đó là: Năng lực trải nghiệm (tức là học sinh có được những trải nghiệm về cách nhìn nhận, cảm giác, sự tò mò, trí nhớ, tưởng tưởng và phát triển sức sáng tạo và biểu đạt phận tích diễn giải, giao tiếp và đánh giá quy trình hoạt động)
Bên cạnh đó còn giúp học sinh phát triển năng lực kỹ năng và kỹ thuật Trong giờ học được làm quen với nhiều chất liệu, kỹ thuật, dụng cụ phù hợp với hoạt động thực hành
Song một trong những quy trình mới và tương đối khó đối với học sinh tiểu học là quy trình tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề, đòi hỏi những người giáo viên cần phải tìm giải pháp phù hợp nhất để khuyến khích tạo hứng thú cho các em
để hình thành thói quen kĩ năng đáp ứng được kiên thức cơ bản và bồi dưỡng năng khiếu về mặt mĩ thuật là rất khó
Với những lí do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài "Một số biện pháp tạo mô hình ba chiều - tiếp cận chủ đề Mĩ thuật lớp 5 nhằm phát triển năng lực cho học sinh "
Trang 3PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
I CƠ SỞ KHOA HỌC:
1 Cơ sở lí luận.
1.1 Thế nào là tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề.
- Từ chủ đề đã cho sẵn bằng sự hiểu biết thông qua nhiều kênh mà giáo viên giúp các em học tập khám phá sáng tạo, quan sát tưởng trượng, trí nhớ một cách linh hoạt Phản ánh lại cuộc sống bằng nghệ thuật lắp ráp, ghép nối các vật tìm được để tạo thành mô hình mô phỏng biểu đạt không gian ba chiều, hoạt cảnh cho một câu chuyện /chủ đề Hình thành kiến thức Mĩ thuật cơ bản phát triển các năng lực thẩm mĩ Bồi dưỡng và phát triển tư duy sáng tạo độc lập cho học sinh có năng khiếu tạo nên tảng cho học sinh
- Tạo hình bằng cách nặn, hay tạo hình từ các vật tìm được tạo mô hình ba chiều theo chủ đề của nhóm mang tính biểu đạt cao Những vật liệu tìm được có thể mở đầu cho một quy trình sáng tạo, khuyến khích các em kiến tạo các đồ vật cũ bằng con mắt mới Từ đó học sinh năng động hơn có ý thức bảo vệ môi trường và tái tạo vật liệu
1.2 Hiệu quả tạo hình ba chiều tiếp cân chủ đề đối với học sinh tiểu học.
Tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề chính là những hoạt động vui chơi, trải nghiệm và thu nhận các kiến thức, kỹ năng thực hành Mĩ thuật cho trẻ
Tạo mô hình ba chiều vừa là hình thức, đồng thời là biện pháp để giúp học sinh thu nhận và tích lũy thực hành kỹ năng, hình thành tri thức và kinh nghiệm hoạt động Mĩ thuật Với Tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề bao giờ cũng bao gồm hai yếu tố kết hợp chặt chẽ và tích hợp với nhau không thể chia tách, các nội dung và yêu cầu thực hành luôn được thể hiện qua những yêu cầu về kỹ năng cảm thụ vẽ đẹp trong cuộc sống quanh em Hay có thể nói, nội dung và yêu cầu thực hành kỹ năng Mĩ thuật luôn luôn song hành với nhau, hai yếu tố này sẽ luôn quyết định tính chất và hành động trong những sáng tạo Mĩ thuật
Tạo mô hình ba chiều đối với học sinh là các em rất thích hoạt động trong các giờ học mĩ thuật Học sinh khám phá những điều chưa biết chứ không thủ động trong các hoạt động được sắp đặt Quy trình tạo mô hình ba chiều tếp cận chủ đề trong mĩ thuật vừa mang tính vui chơi, giải trí song đồng thời lại có ý nghĩa giáo dục thông qua việc quan sát các hoạt động trong thực tế tưởng tượng sáng tạo kết hợp các kiến thức Mĩ thuật Chơi có nghĩa là học, là khám phá thế giới Mĩ thuật, đem lại thích thú cho các em Thông qua quy trình tạo mô hình ba chiều, các nhu cầu về trí tuệ, phát triển các kĩ năng: Trải nghiệm - Sáng tạo - Biểu đạt - Phân tích
và Diễn giải - Giao tiếp và Đánh giá, tính kỷ luật được thể hiện và phát triển năng lực thẩm mĩ, năng lực sáng tạo và điều kện hoàn thiện nhân cách toàn diện của học sinh
Trang 42 Cơ sở thực tiễn
Thực hiện nhiệm vụ năm học phòng Giáo dục đào tạo Thị xã Cửa Lò đã chỉ đạo về công tác đổi mới phương pháp dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực vào trường học
Dạy học môn Mĩ Thuật ở trường tiểu học nhằm phát triển nhận thức và các năng lực của học sinh, tạo cho các em có một trình độ cơ bản về Mĩ thuật góp phần giáo dục toàn diện cho các em Qua môn học giúp cho đời sống tinh thần các em thêm phong phú, lành mạnh, lạc quan, sự mạnh dạn, tự tin, đồng thời bồi dưỡng tình cảm trong sáng lòng yêu Mĩ thuật nhằm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện của nhà trường Để giảng dạy và chuyển tải nội dung môn học đạt hiệu quả thiết thực đòi hỏi người giáo viên phải biết kết hợp linh hoạt các phương pháp hình thức tổ chức và phương tiện giảng dạy
Sau nhiều năm giảng dạy môn Mĩ thuật tôi đã thực hiện được nhiều hoạt động có hiệu quả và không ít những trăn trở, nỗi niềm mà quá trình dạy học Mĩ thuật đem đến Tôi nhận thấy rằng, để dạy học môn Mĩ thuật có hiệu quả cao, phát huy tính tích cực chủ động của học sinh, giáo viên cần phải có những đổi mới về phương pháp dạy học Việc khai thác và tận dụng linh hoạt các phương tiện, thiết
bị hỗ trợ cho việc giảng dạy sẽ làm cho tiết học đạt hiệu quả cao hơn, học sinh yêu thích môn Mĩ thuật hơn Tôi đã và đang vận dụng phương pháp dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực và vận dụng Quy trình tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề dạy học linh hoạt phù hợp với điều kiện thực tế và năng lực học sinh là rất cần thiết đối với sự tiếp thu của học sinh Học sinh không chỉ có kĩ năng
vẽ và biết hợp tác vẽ cùng nhau được thể hiện sự sáng tạo mô phỏng hình ảnh tưởng tượng các em trên các bức tranh đầy màu sắc trên một mặt phẳng Mà hơn hết các em cần có những kĩ năng mới và một cái nhìn mới về môn Mĩ thuật bằng cách sáng tạo từ các vật liệu gần gũi dễ tìm được như (vỏ hộp, giấy báo, gấy màu,
đồ nhựa, dây kim lọai mềm, sợi len, rơm rạ, cành cây lá rụng, các loại hạt ) Từ
đó các em hiểu thêm về hình khối các chất liệu đa dạng trong cuộc sống cũng tạo nên sản phẩm nghệ thuật, góp phần bảo vệ môi trường sống Tạo mô hình ba chiều học sinh thỏa sức sáng tạo xây dựng không gian phát triển chủ đề có chiều sâu hơn, kích thích các em trong sự tưởng tượng phong phú hồn nhiên để các em có cảm nhận và hiểu được cái đẹp trong cuộc sống trên nhiều khía cạnh Để rồi các em sáng tạo mô phỏng cho chủ đề nội dung các em lựa chọn Sự sáng tạo các em trên một chủ đề lại mở ra sự sáng tạo của nhiều ý tưởng mới, khơi gợi sự thích thú tò
mò đam mê khám phá cuộc sống của các em Hình thành những kiến thức kĩ năng năng lực riêng Tuy nhiên trong việc dạy học môn Mĩ thuật nói chung và dạy vận dụng quy trình tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề lớp 5 nói riêng, vẫn còn gặp một số khó khăn khi tìm ra các biện pháp giúp học sinh nhận biết nội dung tốt và thực hành mô hình ba chiều trong Mĩ thuật đạt kết quả cao Vì các em mới được làm quen với phương pháp mới mà trước đây các em chỉ vẽ và làm hình đơn giản trên chất liệu đất nặn Với phương pháp mới không gò bó học sinh trên một chất
Trang 5liệu nhất định, các em có thể vận dụng các vật liệu sẵn có trong cuộc sống gần gũi quanh em Đòi hỏi các em phải có sự hiểu biết vận dụng linh hoạt một cách sáng tạo Đó là yêu cầu khá khó đối với học sinh lớp 5 và cũng là khó khăn của giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Mĩ thuật lớp 5
Thực tế, Mĩ thuật hiện hành thời lượng dành cho học sinh học và luyện tập tạo mô hình lại quá ít, vì trong mỗi tiết học, học sinh còn phải học tìm hiểu nội dung chủ đề cách nặn sau học sinh thực hành và nhận xét trong vòng 35 phút Khi
áp dụng phương pháp mới thời gian cho mỗi chủ đề ít nhất là 2 tiết nhiều là 4 tiết được hướng dẫn cụ thể mục tiêu cho từng tiết và từng hoạt động thời gian học sinh thực hành tương tác nhóm nhiều hơn Và học sinh được tự do chọn chất liệu để thể hiện ý tưởng
Từ thực tế đó, bản thân tôi là một giáo viên được phân công giảng dạy bộ môn Mĩ thuật với lòng yêu nghề và sự nỗ lực học hỏi của mình Tôi đã rút ra được những kinh nghiệm trong công tác, và nhận thấy việc tiếp thu kiến thức tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề trong Mĩ thuật lớp 5 chưa đạt hiệu quả cao Đồng thời về phương tiện về dạy học chưa đáp ứng được nên còn ảnh hưởng đến kết quả học tập của các em Bởi vậy đây cũng là điều mà khiến tôi suy nghĩ cần tìm ra giải pháp để giúp học sinh có hứng thú hơn trong quy trình Tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ
đề lớp 5
II THỰC TRẠNG
1 Thực trạng dạy học môn mĩ thuật ở trường tiểu học.
Để nắm bắt được thực trạng của việc tổ chức dạy học tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề lớp 5 ở trường tiểu học, tôi đã tiến hành tìm hiểu việc tổ chức dạy -học nội dung này của giáo viên dạy Mĩ thuật và -học sinh lớp 5 ở trường tiểu -học Nghi Hương
1.1 Nội dung khảo sát.
* Đối với Giáo viên:
- Tìm hiểu nhận thức của giáo viên về vai trò quy trình tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề trong chương trình Mĩ thuật lớp 5 đối với sự phát triển năng lực học sinh trong môn Mĩ thuật Chính những nhận thức của giáo viên quyết định phương pháp, cũng như hình thức tổ chức dạy học để truyền đạt kiến thức cho học sinh Qua đó, tôi cũng tìm hiểu về hình thức phương pháp dạy học Mĩ thuật mà giáo viên đang áp dụng
- Tìm hiểu sự hiểu biết của giáo viên về hình thức tổ chức dạy tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề trong Mĩ thuật 5 là phương pháp dạy học theo hướng mới và
đã được áp dụng tai trường mình dạy Để phát huy sự sáng tạo và tính tích cực cho học sinh Những thuận lợi và khó khăn của giáo viên có thể gặp phải khi dạy học quy trình tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề
Trang 6- Dự giờ một số giáo viên ở trường Tiểu học lân cận trên địa bàn và cách đánh giá học sinh sau mỗi chủ đề có áp dụng phương pháp mới
* Đối với học sinh:
Đối tượng mà dạy và học hướng đến chính là học sinh Các em là những người lĩnh hội tri thức, cho nên tôi đã tìm hiểu thực trạng học tập của các em học sinh cũng như hiệu quả của các phương pháp mà giáo viên áp dụng
- Thực hiện phương pháp trên tôi tìm hiểu sự phù hợp với học sinh, qua cách chuẩn bị nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương ( dễ tìm được, phế liệu )
- Sự hiểu biết của học sinh qua lựa chọn nội dung cho chủ đề cách thực hiện
ý tưởng và tạo hình phát triển chủ đề
- Tìm hiểu cách sắp đặt để nổi bật chuyển tải nội dung câu chuyện vào trong hoạt cảnh Cách chia sẻ thuyết trình về hoạt cảnh đã lựa chọn và đánh giá của học sinh sau mỗi chủ đề
2 Thực trạng tổ chức áp dụng phương pháp vận dụng quy trình tạo hình
ba chiều tiếp cận chủ đề.
Trong các giờ dạy học Mĩ thuật nhìn chung giáo viên đang chú trọng vào vấn đề dạy vẽ cho học sinh mà chưa chú trọng vào dạy và rèn luyện kĩ năng tạo hình ba chiều cũng như dạy tạo dựng không gian tiếp cận chủ đề cho học sinh dẫn đến các em còn e ngại trong tạo hình, hạn chế trong sáng tạo và vận dụng sự đa dạng các vật liệu
Việc sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học cũng như sử dụng các phương pháp dạy học phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo còn ở mức độ hạn chế Việc gắn nội dung dạy học với các tình huống thực tiễn chưa được chú trọng Dạy học vận dụng quy trình ba chiều tiếp cận chủ đề thông qua các hoạt động thực tiễn ít được thực hiện
Trong dạy học giáo viên chưa thật sự đầu tư hình thức tổ chức giáo dục cho học sinh Một số giáo viên chủ yếu là dạy học trên lớp, chưa coi trọng việc tổ chức các hoạt động dạy học kết hợp các trò chơi để gây hứng thú học tập cho học sinh Không gian dạy học đang gò bó trong lớp, phương pháp giáo dục chưa chú trọng dạy cách học và phát huy tính chủ động, khả năng sáng tạo của học sinh
Mặc dù giáo viên đã thực hiện đổi mới phương pháp dạy học vận dụng quy trình tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề tổ chức và dạy nhằm đạt mục tiêu theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh song kết quả chưa như mong muốn
Trong đánh giá chưa quan tâm đến các em đã phát triển những năng lực gì sau mỗi chủ đề
Việc dự giờ, đánh giá còn coi trọng hoạt động của giáo viên, chưa chú trọng đánh giá hoạt động của học sinh Đây cũng là một thực trang ảnh hưởng đến sự phát triển năng lực cũng như truyền cảm hứng tạo hứng thú cho học sinh
Trang 73 Đánh giá chung thực trang Tạo mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề vào dạy học môn Mĩ thuật nhằm phát triển năng lực cho học sinh.
3.1 Những điểm mạnh và thuận lợi
- Dạy học vận dụng mô hình ba chiều tiếp cận chủ đề nhằm phát huy năng
lực học sinh giúp học sinh tự khám phá những điều chưa biết dựa vào những kiến thức kinh nghiệm trong vốn sống mà các em quan sát quan sát Giáo viên là người
tổ chức khơi gợi các em tiến hành các hoạt động học tập phát hiện khám phá sáng tạo tìm và lĩnh hội kiến thức mới
- Dạy học vận dụng mô hình tiếp cận chủ đề nhằm phát huy năng lực chú trọng rèn luyện cho học sinh biết khai thác sách giáo khoa và các tài liệu và đồ dùng học tập biêt cách tư duy phân tích tổng hợp hóa các lĩnh vực tích hợp các môn học để giải quyết vấn đề phát triển tiềm năng sáng tạo của các em Tăng cường hợp tác cá nhân với nhóm lớp học thành môi trường trải nghiệm; sáng tạo; biểu đạt; phân tích và diễn giải ; giáo tiếp và đánh giá Học sinh với học sinh; học sinh với giáo viên để giải quyết nhiệm vụ chung hình thành các năng lực cá nhân
Từ đó các em chủ động tiếp thu kiên thức học tập một cách chủ động nắm được phương pháp cách thức để chiếm lĩnh kiến thức đã học và nhớ được kiến lâu hơn hình thành kĩ năng phù hợp trong cách đánh giá theo Thông tư 22/2016-TTBGD-ĐT
* Về phía Giáo Viên.
Thực hiện cho việc dạy và học các hoạt động giáo dục nói chung và môn Mĩ thuật nói riêng Nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện về Đức -Trí -Thể - Mỹ Bởi thế nhà trường rất quan tâm tới việc dạy và chỉ đạo sâu sát tạo điều kiện giáo viên Mĩ thuật được tham gia các lớp tập huấn về đổi mới phương pháp dạy học cũng như tham gia dự giờ cấp cụm để giáo viên có thể học tập được kinh nghiệm trong công tác giảng dạy
* Về phía học sinh.
- Nhìn chung các em học sinh ngoan ngoãn, chăm học, tích cực sáng tạo trong học tập và hoạt động, tham gia tốt hoạt động vẽ tạo hình mĩ thuật, hoạt động nhóm cũng như các hoạt động trải nghiệm trong các cuộc thi do trường và phòng phát động cũng như các phong trào trang trí trong nhà trường hăng say yêu thích
- Đa số học sinh biết cố gắng vươn lên trong học tập và yêu thích học Mĩ thuật Một số em bộc lộ khả năng thiên về năng khiếu Mĩ thuật Các em cảm nhận màu sắc sáng tạo, trong sáng, thơ ngây của lứa tuổi thiếu nhi Có cách nhìn nhận về con người, môi trường tự nhiên rất phong phú Qua một số sản phẩm biểu đạt hình ảnh bố cục và màu sắc, diễn giải ý tưởng sáng tạo thể hiện cảm xúc phát triển năng lực cá nhân rất tốt
- Các em biết học hỏi trao đổi kiến thức, hoạt động cùng các bạn trong lớp, trong nhóm để học tốt hơn
Trang 83.2 Những hạn chế.
- Áp dụng phương pháp mới học sinh còn thấy quy trình tạo hình ba chiều tiếp cận chủ đề cảm thấy khó và bở ngỡ Tỉ lệ vận dụng tạo mô hình ba chiều tiếp cân chủ đề vào thực tế cuộc sống của học sinh còn rất nhiều hạn chế Có những em vẫn nắm tốt kiến thức lí thuyết nhưng khi vận dụng vào thực hành lại không biết làm thế nào đặc biệt là việc vận dụng vào thực tế cuộc sống thì gặp khó khăn rất nhiều Thực tế này phản ánh thực trạng việc dạy học tạo mô hình ba chiều tiếp cân chủ đề trong Mĩ thuật cho học sinh triển khai chưa thật sự đạt hiệu quả ở trường tiểu học Như vậy nguyên nhân, có thể chính là sự chưa hiểu biết về tác dụng của
tổ chức tạo mô hình 3 chiều tiếp cận chủ đề vào dạy học môn Mĩ thuật
Kết quả đánh giá khảo sát học sinh lớp 5 tại trường Tiểu học Nghi Hương
Thời điểm khảo sát vào giữa học kì 1 năm học 2019 - 2020
Trường Tổng số
HS
HS nắm được tạo mô hình 3 chiều tiếp cận
chủ đề.
HS còn e ngại trong tạo mô hình 3 chiều tiếp cận chủ đề
HS chưa nắm được
Số lượng Tỉ lệ Số lượng Tỉ lệ Số
lượng
Tỉ lệ
Nghi
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP TẠO MÔ HÌNH BA CHIỀU TIẾP CẬN CHỦ ĐỀ VÀO DẠY HỌC MÔN MĨ THUẬT LỚP 5 NHẰM PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
Giải pháp 1 Lập Kế hoạch giảng dạy quy trình tạo hình ba chiều tiếp cận theo chủ đề.
1.1 Xác định chủ đề dạy học theo tạo mô hình ba chiều.
Trong chương trình Mĩ thuật lớp 5, tôi đã lựa chọn các chủ đề sau:
Chủ đề: 2 Sự liên kết thú vị của các hình khối Tuần: 3-5
Chủ đề :8 Trang trí sân khấu và sáng tác câu chuyện Tuần: 19-22
1.2 Xây dựng kế hoạch dạy - học
Thực tế cho thấy sử dụng đồ dùng trong dạy học Mĩ thuật là phương pháp tích cực và cần thiết đối với mỗi chúng ta trong giảng dạy Việc sử dụng đồ dùng dạy học trong môn Mĩ thuật có tác động tích cực, sẽ đem lại cho công tác giảng dạy mang lại hiệu quả cao Nhằm phát huy hết khả năng sẵn có trong việc học của
Trang 9học sinh và công tác giảng dạy của giáo viên Bản thân tự nhận thấy học sinh sử dụng đồ dùng dạy học trong việc học sẽ tạo cho mình có được tính sáng tạo và khả năng phát hiện kiến thức vấn đề nhanh hơn Còn đối với giáo viên việc sử dụng đồ dùng dạy học như là một công cụ trong việc sáng tạo và rèn luyện bản chất cho mình Vì vậy ngay từ đầu năm học kết hợp vời giáo viên chủ nhiệm tiến hành họp phụ huynh học sinh và hội cha mẹ học sinh, lập những danh sách cần mua yêu cầu động viên trang bị đầy đủ sách đồ dùng cá nhân dụng cụ học cần thiết để phục vụ giáo dục mĩ thuật Nêu một số vật liệu tìm được sẵn có trong gia đình cần cất lại để
có tiết học vận dụng quy trình tạo hình ba chiều, tiếp cận chủ đề Các em đi học và vận dụng tạo sản phẩm Do đó, việc chuẩn bị đồ dùng dạy - học là rất quan trọng đối vơi giáo viên và học sinh trong dạy - học Mĩ thuật
* Đối với giáo viên:
Để dạy tốt môn Mĩ thuật nói chung, dạy tạo mô hình ba chiều - tiếp cận chủ
đề nói riêng, giáo viên cần chuẩn bị tốt các đồ dùng: Tranh ảnh liên quan chủ đề, một sản phẩm mẫu tự làm và sản phẩm sáng tạo của học sinh, bài vẽ khóa trước, giáo án điện tử
* Đối với học sinh:
Đồ dùng học tập: Giấy, giấy màu, bút chì, tẩy, màu vẽ, thước, kéo, keo, băng dính
Vật liệu: Vỏ hộp, giấy báo, đồ nhựa, dây kim lọai mềm, dây gai, dây thừng, sợi len, rơm rạ, cành cây lá rụng, sỏi đá, vật liệu tái chế khác
- Học sinh và giáo viên thu thập và phân loại vật liệu tìm được vào các hộp khác nhau để sử dụng trong các hoạt động chủ đề có liên quan
- Xây dựng góc trưng bày sản phẩm học tập khối 5 trong lớp
Giáo viên cùng học sinh trong lớp cần lựa chọn và thiết kế góc trưng bày sản phẩm đẹp để trang trí lớp đồng thời thúc đẩy phong trào nghệ thuật của lớp khối
tốt hơn làm không gian lớp đẹp khoa học và môi trường thân thiện
Giải pháp 2 Giáo viên cần phải giúp học sinh nắm vững quy trình và kĩ năng tạo hình ba chiều - tiếp cận theo chủ đề.
Trang 102.1.Giúp học sinh nắm vững quy trình tạo hình 3 chiều.
Quy trình tạo hình 3 chiều gồm ba bước:
Bước1: Chuẩn bị
Đồ dùng học tập ( Màu, bút chì tẩy, thước, kéo, keo, băng dính giấy màu, đất nặn )
Đồ dùng vật liệu tìm được: Cát, sỏi,đá, đất sét, bía, hộp, lá, dây thừng, rơm, băng dính, đồ nhựa dây thép những vật liệu tái chế khác
Bước 2: Tạo hình- gắn kết
- Tạo hình ( nặn hay tạo từ vật liệu tìm được nội dụng phát triển theo vật liệu, nghiên cứu vật liệu có cái nhìn mới về chúng)
-Tạo hình ghép nối kết nối các hình khối không đồng chất bằng cách dùng
hồ, keo dán, băng dính, dây
- Tạo hình bằng đất sét hoặc đất nặn là vật liệu mềm dễ tạo hình phát triển xúc giác Tạo nặn các bộ phận tổng thể đến chi tiết rồi gắn ghép dính
- Tạo hình bằng giây thép uốn bồi ( dựa trên các các hoạt động con ngưới học sinh dùng dây thép uốn thành các nhân vật, bồi giấy sắp xếp các nhân vật trong bối cảnh không gian câu chuyện chủ đề đã lựa chọn)
Bước 3 Trang trí cho mô hình Tạo không gian hoạt cảnh có thể theo cặp hoặc nhóm tạo ra bối cảnh câu chuyện
2.2 Hướng dẫn kĩ năng tiếp cận chủ đề (có sơ đồ tư duy)
- Từ một chủ đề giáo viên thu hút tất cả học sinh tham gia vào việc suy nghĩ
để tạo một sơ đồ tư duy thu thập tất cả các ý kiến của các em về một chủ đề đã chọn
Ví dụ: Chủ đề " Trường em " giáo viên gợi ý học sinh liên hệ thực tế nhớ lại dựa trên những kiến thức đã biết và gợi ý phát hiện đưa ra những thông tin mà các
em cần tìm hiểu các hình ảnh, sự kiện về trường học và các hoạt động diễn ra khác nhau Học sinh sẽ thích thú tò mò kích thích khám phá
- Gv cho học sinh thảo luận có thể hướng dẫn hoạt động nhóm lấy ý kiến tạo một sơ đồ tư duy để các em dễ nhớ hiểu rõ hơn
Giải pháp 3 Sử dụng linh hoạt các phương pháp thường được áp dụng nhằm phát huy tính tích cực hoạt động của học sinh.
3.1- Phương pháp quan sát:
- Giáo viên khuyến khích học sinh quan sát các hình ảnh sự vật hiện tượng
có trong tự nhiên, hay sản phẩm con người tạo dựng cũng như tranh ảnh sản phẩm quan sát một cách tập trung quan sát từ tổng thể đến chi tiết, so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát để nắm được đặc điểm, hoạt động, nội dung, hình dạng , hình thức, chất liệu và cảm thụ được vẻ đẹp Trên cơ sở quan sát đặc điểm của các