U NANG BUỒNG TRỨNG
Trang 1U NANG BU ỒNG TRỨNG NG TR ỨNG NG
Trang 5U NANG BU ỒNG TRỨNG NG TR ỨNG NG
1.2 Sinh lý buồng trứng
• Mỗi buồng trứng có rất nhiều nang noãn.
• Số l ợng các nang này giảm rất nhanh
• Có khoảng 1,5-2 triệu nang noãn ở hai
buồng trứng khi thai nhi gái đ ợc 20 tuần tuổi,
• Khi ra đời chỉ còn 200.000 - 300.000
• Tuổi dậy thì, số l ợng nang noãn chỉ còn
20.000 - 30.000
Trang 6U NANG BU ỒNG TRỨNG NG TR ỨNG NG
• Nang no·n nguyªn thñy cã ® êng kÝnh
0,05mm
• D íi t¸c dông cña FSH, nang no·n ph¸t
triÓn vµ tr ëng thµnh ® îc gäi lµ nang chÝn hay lµ nang De Graaf, cã ® êng kÝnh 1,5 - 2cm
• No·n chøa trong nang nµy còng chÝn vµ
cã ® êng kÝnh 0,1mm
• Mçi VK th êng chØ cã mét nang no·n ph¸t
triÓn thµnh nang De Graaf
Trang 7U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
2 Phân loại - đặc điểm:
UNBT là loại u lành tính, phát sinh từ các cấu trúc bình th ờng hay từ di tích phôi thai của buồng trứng.
UNBT đ ợc chia làm 2 loại:
cơ năng
thực thể
Trang 8U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
2.1 U nang c¬ n¨ng
U nang c¬ n¨ng cã nguån gèc tõ c¸c nang no·n, xuÊt hiÖn do c¸c rèi lo¹n sinh lý trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn, kh«ng ph¶i lµ do nh÷ng tæn th ¬ng thùc thÓ
KT th êng nhá < 5 - 6cm
Cã thÓ mÊt ®i sau vµi vßng kinh
Trang 13U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Nang hoµng thÓ:
Lµ do hoµng thÓ kh«ng teo ®i
mµ l¹i ph¸t triÓn qu¸ møc, t¹o thµnh nang.
Thµnh nang th êng dÇy h¬n nang bäc no·n
Trang 14U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Lµ nang c¬ n¨ng, sau phãng no·n, c¸c
tÕ bµo h¹t trë nªn hoµng thÓ ho¸.
Hay gÆp ë hai bªn buång trøng, dÞch
trong nang cã mµu vµng r¬m GÆp trong buång trøng ®a nang, chöa trøng, chorio hoÆc qu¸ mÉn trong kÝch thÝch phãng
no·n.
Trang 15U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Buång trøng ®a nang
• GÆp ë hai bªn buång trøng, g©y v«
kinh, v« sinh, thiÓu kinh, 50% cã mäc r©u vµ bÐo ph×
• BiÓu hiÖn b»ng vá buång trøng bÞ
sõng hãa, bÒ mÆt tr¾ng ngµ nªn gäi lµ h×nh con sß, nhiÒu nang nhá n»m d íi líp vá dµy.
Trang 16U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Trang 19U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• U nang n ớc:
Là loại u hay gặp, vỏ mỏng, cuống dài,
trong nang chứa dịch, th ờng không dính
Tỷ lệ biến chứng thành ung th cao hơn
các loại khác Khi biến chứng thành ung
th thì có nhú ở mặt ngoài hoặc mặt
trong vỏ nang
Kích th ớc nang th ờng to,
Hay gặp ở độ tuổi 30-40 và sau mãn kinh
Trang 22U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• U nang nhầy:
Là khối u có vỏ dày, thành nang có hai lớp: lớp ngoài là tổ chức xơ, ở trong là lớp th ợng bì trụ đơn
Nang có nhiều vách, trong nang chứa dịch nhày màu vàng
Đôi khi nang nhầy kết hợp với teratoma (u quái buồng trứng) Khoảng 5% u nang
nhầy biến chứng ác tính
Trang 23U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Trang 24M t trong ặt trong
Trang 25U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• U nang bì:
Là loại u th ờng gặp, chiếm 25%
Gồm nhiều tổ chức khác nhau mọc lên từ lớp tế bào mầm: nội bì, trung bì, ngoại bì
Trong nang có các tổ chức nh x ơng, tóc, răng, tuyến bã.
Thành nang có cấu trúc nh da có lớp sừng, mỡ, tuyến mồ hôi,
U nang bì th ờng lành tính,
Gặp ở bất kỳ lứa tuổi nào, nh ng th ờng gặp nhất
ở lứa tuổi sinh đẻ, Phát triển ở cả 2 bên buồng trứng
Trang 30Búi tóc
Trang 34U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• U nang dạng nội mạc tử cung:
Th ờng đ ợc phát hiện khi soi ổ bụng, hoặc trong phẫu thuật,
Do tuyến nội mạc tử cung bị lạc ra ngoài tử cung và cố định lại ở buồng trứng,
Vỏ nang th ờng mỏng, trong chứa dịch màu sôcôla
Khối u th ờng dính, dễ vỡ khi bóc tách,
Tỷ lệ khoảng 20-30%
Trang 35U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Trang 36U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
3 TriÖu chøng xö trÝ: – xö trÝ:
Trang 37 Nang th êng biÕn mÊt sau vµi vßng kinh
NÕu tån t¹i trªn 60 ngµy víi kinh nguyÖt
b×nh th êng lµ u thùc thÓ
Trang 38 ChÈn ®o¸n ph©n biÖt víi: viªm vßi trøng, l¹c néi m¹c tö cung, nang hoµng thÓ, khèi
u kh¸c
Trang 39U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• Xử trí: th ờng nang biến mất tự nhiên trong
khoảng 60 ngày, không cần điều trị
• Dùng thuốc tránh thai tạo vòng kinh nhân
tạo
• Nếu nang tồn tại trên 60 ngày với chu kỳ
kinh đều thì phải xem xét có khả năng không phải nang cơ năng
Trang 40U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Nang hoàng thể
- Triệu chứng:
• Đau vùng chậu, gây vô kinh hoặc muộn
kinh dễ nhầm với chửa ngoài tử cung,
có thể xoắn nang, vỡ nang gây chảy
máu phải soi ổ bụng hoặc mở bụng để cầm máu
Trang 41U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• Xö trÝ: nang th êng biÕn mÊt sau ®iÒu trÞ nh n¹o trøng, ®iÒu trÞ chorio.
Trang 42U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Buồng trứng đa nang
- Chẩn đoán: khai thác tiền sử, khám thực thể, xét nghiệm LH tăng cao, theo dõi nhiệt độ cơ thể không có phóng noãn
Chẩn đoán xác định qua siêu âm và soi ổ
Trang 43U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
3.2 U nang buång trøng thùc thÓ:
Trang 45U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
3.2.2 U nang nhµy:
• U nang gåm nhiÒu thuú trong chøa dÞch
vµng, kÝch th íc to nhÊt trong c¸c u buång trøng
• Xö trÝ: mæ c¾t phÇn phô + u nang, hoÆc bãc
nang
Trang 46U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
3.2.3 Lạc nội mạc tử cung:
• Xử trí: mổ cắt bỏ u nang, mổ nội soi cắt, đốt
điểm LNMTC
• Chẩn đoán: biểu hiện các triệu chứng đau
hạ vị, đau bụng khi hành kinh, đau khi giao hợp Khám tiểu khung phát hiện khối u
Trang 47U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
Trang 50U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
3.2.4 U nang bì (Dermoid cyst):
- Triệu chứng: th ờng không có triệu
chứng Phát hiện khi mổ lấy thai hoặc chụp X-quang thấy răng trong khối u.
- Điều trị: phẫu thuật là ph ơng pháp tối u Nếu nang nhỏ nên cắt bỏ phần u, để lại phần buồng trứng lành.
Trang 51U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4 TiÕn triÓn vµ biÕn chøng:
Trang 524.5 Ch¶y m¸u trong nang:
4.6 Cã thai kÌm u nang buång trøng:
Trang 53U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4.1 Xoắn nang:
Triệu chứng:
Hay gặp ở khối u có kích th ớc nhỏ, cuống
dài, không dính, xoắn nang có thể xảy ra khi
đang mang thai, hoặc sau đẻ
Đau đột ngột, dữ dội, vã mồ hôi choáng,
nôn
Xử trí: mổ cấp cứu
Trang 54cu ng xo n ống xoắn ắn
Trang 55U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4.2 Vì nang:
x¶y ra sau khi nang bÞ xo¾n.
Trang 57xoắn
Trang 58U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4.3 NhiÔm khuÈn nang:
X¶y ra khi xo¾n nang NhiÔm khuÈn lµm nang to lªn, dÝnh vµo c¸c t¹ng xung quanh BiÓu hiÖn l©m sµng
gièng viªm néi m¹c tö cung.
Trang 60U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4.5 Ch¶y m¸u trong nang:
Do xo¾n nang
Trang 61U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
4.6 Có thai kèm u nang buồng
trứng:
• Đ ợc chẩn đoán qua khám thai
định kỳ hoặc qua siêu âm.
• Có thể gặp bất kỳ loại nang nào,
hay gặp nang hoàng thể hay u
nang bì, ít khi gặp nang ác tính
Trang 62U NANG BU NG TR NG ỒNG TRỨNG ỨNG
• NÕu mæ sím trong 3 th¸ng ®Çu thêi kú
thai nghÐn dÔ g©y s¶y thai,
• NÕu u ph¸t triÓn sau 16 tuÇn th× nªn mæ
ngay, trõ khi chØ ph¸t hiÖn ® îc trong
thêi kú cuèi thai nghÐn.
Trang 63Tử cung có thai
U Bì
Trang 64xin ch©n thµnh c¸m ¬n!