KHUNG KHỔ LÝ THUYẾT VỀ SINH THÁI CÔNG NGHIỆP VÀ KHU CƠNG NGHIỆP SINH THÁI

KHÁI NIỆMCommoner 1971: “The Closing Circle” ▪ Mối quan hệ giữa hoạt động công nghiệp và hệ sinh thái ▪ Công nghệ sản xuất cần được theo các yêu cầu về hệ sinh thái Wantanabe 1994: lần đ

KHUNG KHỔ LÝ THUYẾT VỀ SINH THÁI CÔNG NGHIỆP VÀ KHU CÔNG NGHIỆP SINH THÁI

NỘI DUNG CHÍNH

triển bền vững

công nghiệp sinh thái

SINH THÁI CÔNG

NGHIỆP

KHÁI NIỆM

Commoner (1971): “The Closing Circle”

▪ Mối quan hệ giữa hoạt động công nghiệp và hệ sinh thái

▪ Công nghệ sản xuất cần được theo các yêu cầu về hệ sinh thái

Wantanabe (1994): lần đầu tiên đề cập đến sinh thái công

nghiệp trong chương trình do MITI tài trợ năm 1971

▪ Các mối tương tác giữa công nghiệp và môi trường

▪ Kiểm soát các hành vi của con người nhằm tạo cân bằng sinh thái

Phổ biến sau bài báo của Frosch and Gallopoulos (1989)

▪ Bắt đầu với việc tối ưu hoá từng tiến trình

▪ Đòi hỏi tích hợp và điều phối quy trình sản xuất công nghiệp, giống

sự vận hành hệ thống sinh thái

Sinh thái công nghiệp

(Industrial Ecology)

White (1994):

“Sinh thái công

nghiệp là nghiên cứu

của chu trình này đối

với môi trường cũng

như ảnh hưởng của

NGUYÊN LÝ

▪ Tư duy vòng đời (life cycle thinking): là nguyên lý quantrọng của hệ sinh thái công nghiệp, ngụ ý rằng tất cả tácđộng về môi trường của một sản phẩm, một hệ thống, hay một dự án trong suốt vòng đời của nó đều cần được tínhđến (Vòng đời gồm có: khai thác nguyên liệu thô, chế biếnnguyên vật liệu, sản xuất/chế tạo, sử dụng, bảo trì, thải

NGUYÊN LÝ

▪ Tạo dựng các hệ sinh thái công nghiệp (industrial

ecoystems): xem rác thải như một tài nguyên và trao đổi

(mua, bán) các phụ phẩm để sử dụng làm đầu vào cho cácquy trình công nghiệp khác

▪ Cân bằng giữa đầu vào và đầu ra công nghiệp theo tiêu

chuẩn tự nhiên: các kiến thức về mối quan hệ tương tác

giữa công nghiệp và hệ sinh thái tự nhiên cũng như các hạn chế của mối quan hệ này

▪ Giảm thiểu vật chất (dematerialization) : sử dụng ít năng lượng và nguyên vật liệu hơn

▪ Nâng cao hiệu quả của các quy trình công nghiệp: thiết kế lại các sản phẩm và quy trình sản xuất; tái sử dụng các

nguyên vật liệu để bảo tồn tài nguyên

▪ Năng lượng: sử dụng các nguồn năng lượng thay thế, ít tác động đến môi trường

▪ Đảm bảo chất lượng cuộc sống

▪ Duy trì tính khả thi kinh tế của hệ thống công nghiệp

TIẾP CẬN VÀ CÔNG CỤ

Cấu thành của

hệ sinh thái Cấu thành củahệ sinh thái Cấu thành củahệ sinh thái

Tài nguyên vô hạn

▪ Đánh giá vòng đời (LCA): là phương pháp đánh giá toàn diện

tác động của môi trường của một sản phẩm hoặc một hoạt độngthông qua việc phân tích toàn bộ vòng đời của một loại vật liệu, một chu trình, một công nghệ, một sản phẩm, hay một hoạt động

cụ thể nào đó

▪ Phân tích chu trình vật chất (SFA)/ Phân tích chu trình vật liệu (MFA): phân tích chu trình của các vật chất cụ thể trong và

ngoài phạm vi của một khu vực địa lý nhất định

▪ Phân tích đầu vào-đầu ra (IOA): phân tích các mối quan hệ

liên ngành trong một nền kinh tế để thấy được sản phẩm đầu racủa ngành này có thể là đầu vào cho ngành khác như thế nào

TIẾP CẬN VÀ CÔNG CỤ

Các giai đoạn trong phân tích vòng đời Dòng chật vật liệu tại Khu CNST Kalundborg,

Denmark

TIẾP CẬN VÀ CÔNG CỤ

Chu trình của đồng ở Đức năm 1994 – Phân tích dòng

chảy vật chất

CỘNG SINH CÔNG NGHIỆP

KHÁI NIỆM

Graedel and Howard-Grenville (2006):

▪ Cộng sinh công nghiệp là một quan hệ mà trong đó ít nhất cóhai bên tham gia trao đổi nguyên vật liệu, năng lượng, hoặcthông tin vì lợi ích đôi bên

NGUYÊN LÝ

▪ Thu hút các ngành công nghiệp riêng biệt theo

cách tiếp cận cụm công nghiệp để tạo lợi thế cạnh tranh dựa trên các trao đổi về nguyên vật liệu,

năng lượng, nước, và/hoặc phụ phẩm.

▪ Các yếu tố quan trọng:

✓ Quan hệ hợp tác

✓ Khả năng hợp nhất dựa trên khoảng cách địa lý

LỢI ÍCH

▪ Giảm các chi phí về nguyên liệu thô và xử lý

rác/chất thải

▪ Nguồn thu mới từ việc bán phế phẩm

▪ Giảm phát thải cacbon

▪ Thúc đẩy đổi mới

▪ Phát triển các quan hệ hợp tác kinh doanh và sản xuất

ỨNG DỤNG VÀO PHÁT

TRIỂN BỀN VỮNG

KHÁI NIỆM

Uỷ ban về Môi trường và Phát

triển Thế giới (WCED, 1987):

▪ Phát triển bền vững (sustainable

development/ sustainability) là sự

phát triển đáp ứng được các nhu

cầu trong xã hội hiện tại mà vẫn

đảm bảo cho khả năng đáp ứng

nhu cầu của các thế hệ tương lai

là nguyên tắc tổ chức nhằm thực

hiện các mục tiêu phát triển con

người trong khi vẫn đảm bảo khả

năng cung cấp tài nguyên của các hệ

tự nhiên – yếu tố chi phối các hoạt

động kinh tế và xã hội của con người.

PTBV

Xã hội

Môi trường

Kinh tế

Khả thi

Đảm bảo bằngCân

• Ngăn ngừa ô nhiễm

• Hiệu quả sinh thái

• Kế toán ‘xanh’

Giữa các doanh nghiệp:

Khu

• công nghiệp sinh thái (cộng sinh công nghiệp)

Vòng

• đời sản phẩm Sáng

ỨNG DỤNG TRONG PHÁT TRIỂN

BỀN VỮNG

Điểm mạnh

- Tăng trưởng kinh tế

- Nguồn nhân lực dồi dào

- Nghiên cứu và nhận thức

- Vai trò của chính phủ

Điểm yếu

- Các mô hình và dữ liệu IE riêng có

- Khan hiếm nguồn lực tài chính

- Thiếu rõ ràng về vai trò của các cơ quan chính phủ

- Khan hiếm về công nghệ xanh

- Không đủ năng lực thi hành

Cơ hội

- Định nghĩa lại phát triển bền vững

- Hợp tác quốc tế

- Phát triển mô hình và công cụ mới

- Môi trường chính trị toàn cầu

- Chú trọng vào các giải pháp chỉnh sửa

- Ngoại ứng của công nghiệp hoá

Phân tích SWOT đối với sinh thái công nghiệp tại các nước

đang phát triển

Mô hình cộng sinh giữa nhà kính và trung tâm thông tin Parthenon

Cộng sinh công nghiệp tại tập đoàn Guitang, TP Guigang

KẾT LUẬN

• Sinh thái công nghiệp là một cách tiếp cận hệthống đối với phát triển bền vững, tích hợp cáchoạt động sản xuất công nghiệp trong một hệsinh thái

Đây

• là cách tiếp cận đa ngành, đòi hỏi có sựtham gia của các nhà khoa học thuộc nhiều lĩnhvực khác nhau

Cách

• tiếp cận này có thể được áp dụng ở

nhiều mức độ: doanh nghiệp, liên doanh

nghiệp, vùng, và toàn cầu

KHÁI NIỆM VÀ CÁCH TIẾP CẬN KHU CÔNG NGHIỆP SINH THÁI

ĐỊNH NGHĨA KCN SINH THÁI

Khu công nghiệp sinh thái là một cộng đồng doanh

nghiệp sản xuất và cung cấp dịch vụ nằm ở cùng

một địa điểm

Các doanh nghiệp thành viên tìm cách nâng cao hiệu

quả kinh tế, môi trường, xã hội thông qua sự cộng

tác về quản lý các vấn đề môi trường và tài nguyên.

Khu công nghiệp sinh thái là gì (Lowe 1997)?

“ Đòi hỏi một cách tiếp cận tích

hợp toàn diện các vấn đề về môi

trường, xã hội và kinh tế cho các

khu công nghiệp mới và hiện

Hệ thống quản lý nước và nước thải phù hợp

Hướng tới việc thực hiện bền vững KCNST

ĐỊNH NGHĨA KCN SINH THÁI

THẾ NÀO LÀ KCNST VÀ

• Khu công nghiệp trồng một vài cây dọc theo đường phố?

• Một số ít công ty đánh giá RECP?

• Một công ty đang thu thập nước mưa để tưới cây?

• Các chất thải hữu cơ của một công ty được sử dụng để sản xuất phân hữu cơ?

• Trong một KCN, cố gắng tăng hiệu quả của nhà máy nhiệt điện lên thêm 10%?

• Ban quản lý lắp đèn LED trong tất cả các khu nhà hành chính?

• Các chất thải thạch cao của một công ty được nhà máy xi măng sử dụng làm nguyên liệu thô (3%)?

• Bùn trong xử lý nước thải được sử dụng làm nhiên liệu cho nhà máy xi măng?

• Một công ty tặng sách giáo khoa cho các trường học tại cộng đồng?

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

Khu Công nghiệp Sinh thái

Quản ký, vận hành, hạ tầng và

dịch vụ KCN

Hiệu quả tài nguyên chung

và trao đổi tài nguyên,

nước và nhiệt thải

RECP ở cấp doanh nghiệp

Chia sẻ dịch vụ môi trường và hạ tầng (dịch vụ nước sạch và xử lý nước thải…)

Quan hệ và hỗ trợ cộng đồng, các khía cạnh xã hội, Trách nhiệm xã hội, sức khỏe và an toàn lao động

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

• Hệ thống quản lý môi trường trong việc vận hành KCN

• Các dịch vụ đánh giá môi trường

• Sử dụng chung các cơ sở vật chất: như vận tải, kho bãi

• Hoạt động chung về đào tạo hoặc hội họp

• Chia sẻ/sử dụng chung dịch vụ đưa đón công nhân

• Tiếp cận cơ sở hạ tầng

Quản lý, vận hành, hạ

tầng và dịch vụ KCN

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

• Thu thập thông tin về đầu vào và đầu ra

• Thu thập thông tin về rác thải trong KCN và cộng đồng

• Tối ưu hóa hiệu quả tài nguyên và năng lượng trong KCN

• Hình thành thị trường trao đổi chất thải

• Xây dựng các dự án cộng sinh (bao gồm cả Phương

án tài chính và mô hình kinh doanh)

Hiệu quả tài

nguyên chung và

trao đổi tài nguyên,

nước và nhiệt thải

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

• Xác định các yêu cầu/nhu cầu

• Hạ tầng: điện, xăng, nước, nhiên vật liệu và chất thải

• Tối ưu hóa hiệu quả của các hạ tầng sẵn có

• Tích hợp các nguồn năng lượng tái tạo và thứ cấp

• Thiết kế, xây dựng, vận hành và bảo dưỡng nhà máy

• Tối ưu hóa hoạt động dựa trên cơ sở vật chất hiện có với khả năng hoàn vốn tối đa

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

• Đào tạo chuyên gia RECP

• Hỗ trợ đánh giá RECP tại các DN

CÁCH TIẾP CẬN CỦA UNIDO

– CÁC CHIỀU CẠNH

• Đánh giá cơ sở tại cộng đồng

• Đánh giá các dịch vụ của khu CN dành cho cộng đồng (ví dụ: đào tạo hướng nghiệp, nhà trẻ, xử lý nước thải )

• Sức khỏe và an toàn lao động

• Thu gom rác thải, quản lý và tìm các cơ hội tái chế

• Phòng cháy chữa cháy

XIN CẢM ƠN