Ở Việt Nam, các ngành dịch vụ đã và đang phát triển đồng thời chứng tỏvai trò ngày càng quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế nói chung.Điều này được thể hiện ở sự mở rộng các l
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Tư vấn là một trong những ngành nghề quan trọng, trong thời kỳ CôngNghiệp Hoá - Hiện Đại Hoá và hội nhập kinh tế quốc tế Bởi thế phải tăngcường hoạt động tư vấn xây dựng nói chung và tư vấn quản lý nói riêng làmột nhiệm vụ quan trọng và có ý nghĩa đối với các tổ chức tư vấn
Đặc biệt trong thời gian tới, nhu cầu về loại hình dịch vụ này đang có sựgia tăng nhanh chóng
Hoạt động tư vấn quản lý dự án ở nước ta chưa phát triển lắm nên trongkhi thực hiện đang có nhiều vấn đề phát sinh Vì đây là một vấn đề mới cầnđược nghiên cứu, nên khi được thực tập tại “Công ty Cổ phần Đầu tư – Tưvấn & Xây dựng 289” Em quyết định nghiên cứu về vấn đề hoạt động tư vấnquản lý, trong thời gian thực tập tại Công ty em nhận thấy hoạt động tư vấnquản lý dự án đang được Công ty quan tâm
Tuy nhiên vì chưa có kinh nghiệm nhiều trong hoạt động tư vấn quản lý
dự án nên khi thực hiện Công ty đứng trước những khó khăn nhất định
Vì vậy việc tìm ra giải pháp nâng cao sức cạnh tranh và tăng cường hoạtđộng của các tổ chức tư vấn ở Việt Nam trong các dự án là hết sức cần thiết
và cấp bách, xuất phát từ thực tế hiện nay và tình hình hoạt động của Công ty
Em đã quyết định chọn đề tài “Một số giải pháp nhằm mở rộng hoạt động tư vấn quản lý của Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289” làm khoá luận thực tập của em.
Em xin châm thành cảm ơn cô giáo Th.S Ngô Thị Mỹ Hạnh và các Cô Chú trong Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 đã hưdẫn
em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này
Trang 2CHƯƠNG I
LÝ LUẬN CHUNG VỀ DỊCH VỤ VÀ VAI TRÒ CỦA NÓ TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH NGHIỆP Khái niệm dịch vụ: Là những hoạt động có ích của con người tạo ra
những “sản phẩm” dịch vụ không tồn tại dưới hình thái sản phẩm, không dẫnđến việc chuyển quyền sở hữu nhằm thoả mãn đầy đủ, kịp thời, thuận thiện vàvăn minh các nhu cầu sản xuất và đời sống xã hội của con người
1.1.Vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế
Sự phát triển của các ngành dịch vụ trong những thập kỷ gần đây đã tạonên một cơn sốt toàn cầu Bản thân các ngành dịch vụ chiếm tỷ trọng trên60% tổng thu nhập quốc gia tại những nước phát triển Các ngành dịch vụluôn đi đầu trong sự phát triển tổng thể tại các quốc gia Chẳng hạn, dịch vụchiếm 66% GDP của Argentina, chiếm 69% GDP của Mexico, chiếm66%GDP của Nam Phi và khoảng 50% GDP của Thái Lan; thậm chí ở nhiềuquốc gia, mức đóng góp tối thiểu của ngành dịch vụ cũng ở mức 45% GDP.Ngoài ra, sự tăng trưởng của ngành dịch vụ cũng góp phần đáng kể trong việctạo công ăn việc làm cho lực lượng lao động tại các quốc gia Bảng thống kêsau đây cho thấy sự ảnh hưởng của các ngành dịch vụ tại các quốc gia
Trang 3
Bảng 1.1.Vai trò của dịch vụ tại các quốc gia trên thế giới
GDP(%)
Sử dụng lực lượnglao động (%)Mỹ
CanadaBrazilÚcNhậtKenyaÁoBỉĐam MạchPhần LanPhápĐức
Hy LạpLcrelandÝLuxembourg
Hà Lan
Bồ Ban NhaThuy ĐiểnVương quốc Anh
8069597262636974756971716458676970656869
8374537365677379767163596463907360647474
Nguồn tài liệu: Báo phát triển kinh tế tháng 12 năm 2007
Tại Mỹ, các ngành dịch vụ đóng góp trên 80% GDP Trên 55% tiêu dùng
cá nhân của người Mỹ đều chi vào các ngành dịch vụ (năm 2004) rất nhiềungành dịch vụ của Mỹ hoạt động trên thị trường quốc tế do các công ty haytập đoàn lớn chi phối, nhất là ở các ngành công nghệ cao hay các ngành mangtính chuyên nghiệp hoá tiên tiến
Tổng giá trị xuất khẩu các ngành dịch vụ của Mỹ phát triển từ 6 tỷ USD(năm 1960)lên 290 tỷ USD (năm 2004) và năm 2006 xuất khẩu dịch vụ là 340USD Trong đó, các công ty hay tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực tư vấn
Trang 4Ngoài ra, các công ty hay tập đoàn hoạt động trong lĩnh vực quảng cáo có mặttrên 107 quốc gia và vùng lãnh thổ, khách hàng của họ mang tính toàn cầu.Không chỉ phát triển mạnh mẽ ở hoạt động xuất khẩu các sản phẩm dịch
vụ mà các hoạt động nhập khẩu của Mỹ cũng gia tăng đáng kể Tổng giá trịnhập khẩu các sản phẩm ngành dịch vụ của Mỹ từ 241 tỷ USD (năm 2004)lên 301 tỷ (năm 2006) Theo đó, sức cạnh tranh trong thị trường các sản phẩmdịch vụ quốc tế cũng sôi động lên từng ngày một Các quốc gia nhưSingapore, Hồng Kông, các nước Tây Âu đang đẩy nhanh việc phát triển cácngành ngân hàng, bảo hiểm, quảng cáo nhằm cạnh tranh và giành bớt thị phầncủa Mỹ Ngành công nghiệp phần mềm của Mỹ cũng bị cạnh tranh khốc liệtbởi các quốc gia mới nổi lên như Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Châu Âukhác (Michael R Czinkota, 2004)
1.1.1.Vai trò của dịch vụ trong nền kinh tế Việt Nam
Dịch vụ ngày càng trở nên quan trọng trên thế giới cũng như trong nềnkinh tế Việt Nam Các ngành dịch vụ có mối quan hệ và tác động tới tất cảcác ngành kinh tế khác cũng như tới toàn bộ cuộc sống của con người
Ở Việt Nam, các ngành dịch vụ đã và đang phát triển đồng thời chứng tỏvai trò ngày càng quan trọng trong sự phát triển của nền kinh tế nói chung.Điều này được thể hiện ở sự mở rộng các lĩnh vực dịch vụ, đặc biệt trong bốicảnh hội nhập và phát triển của nền kinh tế - thương mại, bên cạnh nhữngdịch vụ truyền thống như thương mại, vận tải, bưu chính, bảo hiểm….,cácngành dịch vụ mới đã hình thành và ngày càng phát triển, như tài chính, viễnthông, khoa học – công nghệ, quảng cáo, tư vấn đầu tư, pháp lý, kinhdoanh….Sự phát triển đó đã thực sự đưa dịch vụ trở thành khu vực kinh tếquan trọng trong sự phát triển chung của nền kinh tế đất nước với tỷ trọng38,1% trong GDP(2007) Vị trí và vai trò quan trọng của dịch vụ còn được
Trang 5thực hiện ở việc ngày còn có nhiều thành phần kinh tế tham gia kinh doanhdịch vụ hơn
Tuy nhiên, trong gần 10 năm qua, giá trị gia tăng của khu vực dịch vụ ởViệt Nam luôn tăng chậm hơn tốc độ tăng GDP, do vậy tỷ trọng đóng gópcủa khu vực dịch vụ trong GDP cũng giảm từ 44,06% (năm 1998) xuống còn38,1% (năm 2005) Trong hai năm 2006 và 2007, tỷ trọng của các ngành dịch
vụ trong GDP chỉ chiếm 38,03% (năm 2006) và 38,1% (năm 2007)
Lý do khu vực dịch vụ phát triển chậm hơn tốc độ tăng GDP là do trình
độ phát triển kinh tế ở Việt Nam còn thấp, phần dịch vụ tự làm của các doanhnghiệp còn cao, một số ngành dịch vụ gắn với công nghệ cao còn sơ khai Vềmặt quản lý nhà nước, việc hoạch định chính sách và kế hoạch phát triển khuvực dịch vụ chưa được quan tâm đúng mức
1.1.2 Vai trò của dịch vụ đối với sự phát triển của các doanh nghiệp
Để việc khởi nghiệp cũng như phát triển sản xuất kinh doanh được thuậnlợi, các doanh nghiệp thường sự dụng các dịch vụ phát triển kinh doanh,trong đó có dịch vụ tư vấn
Theo kết quả của một nghiên cứu do phòng thương mại và công nghiệpViệt Nam (VCCI) - Dự án Việt Đức về phát triển doanh nghiệp vừa vànhỏ(GTZ-SME Promotion projeet) và Chương trình phát triển doanh nghiệpvừa và nhỏ Swisscontaet thực hiện, thị trường các dịch vụ phát triển kinhdoanh của Việt Nam chỉ vào khoảng 27 triệu USD (số liệu 2004) với mứctăng trưởng hàng năm khoảng 10% Thị trường dịch vụ tư vấn của Việt Namđược xem là ở giai đoạn “cất cánh” và còn hết sức mới mẻ với nhận thức từ
cả hai phía cung - cầu đều chưa đầy đủ
Nhưng thực tế, phần lớn các doanh nghiệp Việt Nam chưa có thói quen
sự dụng dịch vụ tư vấn, thứ nhất là do ngại chi phí và thứ hai là do chưanhận thức được lợi ích do dịch vụ tư vấn mang lại Các chủ doanh nghiệp
Trang 6Việt Nam thường chủ quan và tin vào kinh nghiệm của mình hơn là lờikhuyên của các nhà tư vấn Trong khi đó, các doanh nghiệp nước ngoài đã cóthói quen sử dụng dịch vụ tư vấn và nhận thức được lợi ích do dịch vụ tư vấnmang lại Các khách hàng này thường quan tâm đến dịch vụ tư vấn để phòngngừa những rủi ro trong qúa trình tìm hiểu, đầu tư và kinh doanh tại ViệtNam, đặc biệt là trong môi trường pháp lý có biến động của Việt Nam.
Trong bối cảnh mở cửa và hội nhập như hiện nay, việc sự dụng dịch vụchuyên nghiệp từ bên ngoài đã dần dần trở thành xu hướng chung của doanhnghiệp
1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh doanh dịch vụ
Ngày nay sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trên thị trường ngày càngtrở nên gay gắt Trong bối cảnh đó để tồn tại và phát triển bền vững doanhnghiệp phải tổ chức tốt các hoạt động dịch vụ cả trước, trong và sau khi bánhàng Để thực hiện các dịch vụ trong sản xuất kinh doanh, người ta thường tổchức các bộ phận thực hiện dịch dụ hoặc là các doanh nghiệp độc lập chuyênthực hiện các dịch vụ cho khách hàng Dịch vụ được coi là thứ vũ khí sắc béngiúp cho doanh nghiệp nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường Việcthực hiện các hoạt động dịch vụ suy cho cùng hướng vào mục tiêu doanh lợicủa doanh nghiệp Bởi thế cần phải đánh giá, phân tích hiệu quả của các hoạtđộng dịch vụ Đánh giá hiệu quả dịch vụ là rất phức tạp và nó có phần địnhlượg, song có phần không định lượng được Do vậy, tuỳ theo đặc điểm củatừng lĩnh vực dịch vụ và các hình thức dịch vụ khác nhau mà người ta ápdụng những chỉ tiêu thích hợp để đánh giá hoạt động kinh doanh dịch vụ.Trong kinh doanh dịch vụ như sửa chữa, chuẩn bị cho vật tư sản xuất, vận tải,không thực hiện việc sản xuất sản phẩm như chúng ta thấy trong lĩnh vực sảnxuất mà chỉ là cung cấp dịch vụ cho người khác để lấy tiền bằng cách sửdụng máy móc hoặc sức lao động của công nhân lành nghề Do đặc trưng của
Trang 7hoạt động dịch vụ nên thực tế thường sử dụng các chỉ tiêu kinh tế đặc thù đểđánh giá
Trong kinh doanh dịch vụ, chi phí trực tiếp là chi phí sử dụng máy mócthiết bị và công nhân Còn chi phí gián tiếp là chi phí để cho mọi hoạt độngkhác trong kinh doanh như: Tiền thuế, chi phí quản lý, chi phí văn phòng,bảo hiểm, điện thoại…
Tiền thu được trong dịch vụ phải bù đắp được các chi phí sau:
- Chi phí trực tiếp
- Chi phí gián tiếp
- Lợi nhuận hợp lý
Thông thường chi phí cho một loại dịch vụ, người ta tính theo giờ và gọi
là giá tính cho một giờ:
Chi phí cho 1 Chi phí trực tiếp Lợi
giờ dịch vụ = tính cho 1 giờ + nhuận
Lợi nhuận trong một giờ được cộng vào để bù đắp chi phí gián tiếp và cólãi
Giá trị thực hiện dịch vụ được tính theo công thức:
Qi : Khối lượng dịch vụ loại i
Gi : Giá dịch vụ loại i
n : Số lượng các dịch vụ loại i
Trong kinh doanh dịch vụ, để đánh giá chất lượng hoạt động, người tacòn dùng chỉ tiêu mức độ đáp ứng nhu cầu dịch vụ (Kd) Thực tế hiện naychưa được áp dụng rộng rãi trong thương mại Chỉ tiêu đáp ứng nhu cầu dịch
vụ được tính theo công thức:
Trang 8m i
i i d
N Q
N Q K
1 0 1
0 0
N : Số lượng khách hàng có nhu cầu dịch vụ loại i
m : Số lượng các dịch vụ được các doanh nghiệp thương mại thực hiệnThông qua công thức (2) ta có thể xác định các chỉ tiêu đánh giá mức độđáp ứng nhu cầu về từng loại dịch vụ như vận tải, chuẩn bị hàng hoá cho tiêudùng, cho thuê thiết bị…
1.3 Sơ lược về dịch vụ tư vấn quản lý dự án
1.3.1.Khái niệm về tư vấn quản lý dự án
Theo nghĩa rộng: Tư vấn có nhiều dạng tư vấn đơn giản hay phức tạp và
đề cập đến bất kỳ lĩnh vực hoạt động hay lợi ích nào của con người (của thểnhân và pháp nhân), trong đó có tư vấn về sức khoẻ, tâm lý, việc làm, bấtđộng sản….đến tư vấn về pháp lý, kinh doanh, lập chính sách….bao gồm cả
tư vấn nội bộ, phụ thuộc vào tư vấn bên ngoài, độc lập
Theo nghĩa hẹp: Tư vấn được dùng để chỉ việc tổ chức chuyên môn
hoặc cá nhân chuyên gia “cung cấp dịch vụ cố vấn trên cơ sở hợp đồng chokhách hàng hoặc bán năng lực giải quyết vấn đề, hoặc tiến hành chuyển giaocho tổ chức khách hàng các thông tin, trí thức, giải pháp, kỹ năng đã được lựachọn và sử lý – thích nghi hoá cho từng trường hợp
1.3.2 Đặc trưng của tư vấn quản lý dự án
Trang 9Dự án là một đối tượng quản lý mang tính tổng thể Khi bố trí các yếu tốsản xuất theo nhu cầu của dự án, cần phải dựa vào việc nâng cao hiệu quảchung thành mục tiêu để làm tốt về chất lượng, số lượng và kết cấu Do hoàncảnh bên ngoài là yếu tố luôn biến đổi nên việc quản lý và bố trí yếu tố sảnxuất là công việc ở trạng thái động Như dự án công trình xây dựng là quátrình thi công đối với một sản phẩm kiến trúc của doanh nghiệp thi công côngtrình và thành quả của nó, nó cũng chính là đối tượng sản xuất của doanhnghiệp thi công công trình Nó có thể là công việc thi công của một dự án xâydựng, cũng có thể là công việc thi công của một công trình đơn lẻ hoặc mộtcông trình đơn vị trong đó
Vì vậy, dự án công trình xây dựng có đặc trưng là:
- Nó là nhiệm vụ thi công một dự án xây dựng hoặc một công trình đơn
1.3.3.Vai trò tư vấn quản lý dự án
Vai trò của nhà tư vấn được thể hiện rất rõ trong mỗi lĩnh vực tư vấn.Nhà tư vấn thường đồng thời là cố vấn chuyên môn, người hỗ trợ, người gợi
ý, người phản biện, người huấn luyện, người dàn xếp, người thúc đẩy, người
gỡ dối… Tác động tích cực không gì thay thế được của tư vấn thể hiện chínhtrong vai trò đa dạng này Tuy vậy, vai trò của nhà tư vấn nó khác cơ bản vớivai trò của chuyên gia thuần tuý, mặc dù nhất thiết phải là một chuyên gia
Trang 10trước khi có thể trở thành một nhà tư vấn Với tư cách là một ngành dịch vụchuyên môn, tư vấn có rất nhiều vai trò nổi bật trong nền kinh tế
1.3.3.1.Vai trò ở cấp độ vi mô
Thu thập, xử lý và cung cấp thông tin: Là một trong những nhiệm vụchính của nhà tư vấn Đó là một vai trò cơ bản nhất và mang tính bắt buộc đốivới tất cả các nhà tư vấn, các tổ chức tư vấn Từ trước tới nay, các công ty tưvấn, các tổ chức luôn được coi là những “kho chứa” thông tin Nhiều công tythực sự đã có kinh nghiệm trong việc thu thập và sử lý thông tin Có nhữngcông ty vấn coi mình là ngân hàng thông tin, chứa đựng và tập hợp rất nhiềuloại thông tin khác nhau để có thể đáp ứng được những nhu cầu phong phúcủa khách hàng Các nhà tư vấn trước khi tiếp xúc với khách hàng hoặc trướckhi có đơn đặt hàng tư vấn đã phải tự mình thu thập, sưu tầm nhiều dạngthông tin khác nhau về tất cả các lĩnh vực trong đời sống kinh tế - xã hội, kể
cả các thông tin “nhảy cảm” hoặc thông tin đa chiều, đặc biệt trong các lĩnhvực chuyên môn có ưu thế của nhà tư vấn thì họ phải là người luôn nắm bắtcác thông tin mới nhất, cập nhật nhất Có thể có những dung lượng thông tin,những chiều cạnh thông tin nhà tư vấn sử dụng được, có nghĩa là cung cấpcho phía khách hàng theo các đơn đặt hàng (hợp đồng), cũng có những lượngthông tin phải qua xử lý nhiều lần, được cán bố tư vấn trong tổ chức phântích, kỹ lưỡng trước khi tư vấn cho khách hàng Chẳng hạn trong lĩnh vực tưvấn lập dự án đầu tư, những lượng thông tin mà nhà tư vấn phải nắm bắt baogồm: Các đạo luật về đầu tư trong nước, đầu tư nước ngoài, các văn bản phápquy, các quy trình của việc lập dự án, thông tin về các đối tác đầu tư trongtương lai…khi nhà đầu tư nước ngoài cần có thông tin về môi trường kinhdoanh hay môi trường pháp lý thì sẽ được các nhà tư vấn cung cấp Hoặc mộtdoanh nghiệp muốn biết rõ đối thủ cạnh tranh của mình trên thương trường thìcác nhà ở đây đóng vai trò là người cung cấp thông tin rất quan trong
Trang 11Hỗ trợ quản lý: Hoạt động tư vấn nhằm phục vụ cho các cơ quan,các cá nhân đóng vai trò quản lý trong các đơn vị, các doanh nghiệp hoặc các
tổ chức kinh tế - xã hội khác nhau Hiện nay, trong lĩnh vực sản xuất - kinhdoanh trong nền kinh tế thị trường đã rất phức tạp, một doanh nghiệp luôn đòihỏi có sự phối hợp nhịp nhàng của nhiều bộ phận, từ khâu lập kế hoạch sảnxuất, cung cấp nguyên vật liệu, chuẩn bị nguồn nhân lực, chỉ đạo tác nghiệp,kiểm tra chất lượng…tới hoàn thiện sản phẩm (đặt kết quả cuối cùng) Nhiềuvấn đề mới nảy sinh trong quá trình sản xuất, kinh doanh như kiểm tra, hạchtoán, kiểm toán, nghiên cứu thị trường…đã làm cho công tác quản lý doanhnghiệp nói chung và các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh nói riêng trở nênphức tạp.Vì thế, các nhà quản lý doanh nghiệp không thể tự mình đưa ra cácquyết định chính xác khi xuất hiện vấn đề phát sinh Họ cần phải tìm đến cácnhà tư vấn để tham khảo và tiếp thu những ý tưởng mang tính chất độc lập,khách quan hết sức đúng đắn và có tính thuyết phục cao trước khi ra quyếtđịnh Thực tế đã chứng minh trong những trường hợp như vậy, chỉ có nhà tưvấn mới có khả năng về chuyên môn và đủ độ “tỉnh táo” để tư vấn giúp nhàquản lý doanh nghiệp ra quyết định chính xác Các nhà tư vấn thường đóngvai trò cầu nối giữa nghiên cứu và ứng dụng các kết quả nghiên cứu vào thựctiễn Hoặc ngược lại, dựa trên các kết quả điều tra, khảo sát thực tế của cácnhà tư vấn, các cơ quan nghiên cứu tiến hành các công trình khoa học củamình Thông thường, các chuyên gia nghiên cứu chỉ đơn thuần là người phácthảo các ý tưởng khoa học, muốn các ý tưởng khoa học đó được ứng dụngvào thực tiễn cuộc sống nhất thiết phải qua các khâu trung gian và vai trò củanhà tư vấn trở nên hết sức quan trọng Đồng thời, nhà tư vấn cũng là người
“gợi ý”, đề xuất, cung cấp thông tin, phản biện một khách quan các đề án, cácchương trình nghiên cứu làm cho nó trở nên phù hợp, sát với thực tế cuộcsống và có khả năng ứng dụng cao Trong xã hội hiện đại, những công trình
Trang 12nghiên cứu chỉ có thể thành công khi liên hệ chặt chẽ với công tác tư vấn.Những số liệu do nhà tư vấn thu thập được trong các cuộc điều tra, khảo sát sẽphục vụ cho hàng loạt các mục đích nghiên cứu Chúng có thể được sử dụng
và dự báo hay nêu ra những quan điểm phát triển, xu hướng phát triển trongcác lĩnh vực kinh tế, xã hội Đôi khi, các nhà tư vấn cũng có những công trìnhnghiên cứu chính thức hay thực hiện các hợp đồng nghiên cứu hỗ trợ các tổchức, đơn vị nghiên cứu chuyên môn khác Trong nhiều trường hợp, cáctrường đại học, các viện nghiên cứu cũng thông qua tư vấn và tryuền bá kếtquả nghiên cứu của họ thông qua các dịch vụ tư vấn
1.3.3.2 Vai trò ở cấp vĩ mô
Tư vấn có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chiến lượcphát triển: Nhà nước không thể tự mình lập ra một chiến lược phát triển kinh
tế khi không có đội ngũ chuyên gia giỏi Đội ngũ chuyên gia đó chính là các
tổ chức tư vấn, cố vấn cho các đơn vị lãnh đạo Khi xuất hiện khó khăn, phứctạp đối với các vấn đề phát triển kinh tế đất nước, tư vấn với tư cách là cungcấp các dịch vụ chuyên môn ngày càng có tầm quan trọng nhờ áp dụng cácphương pháp tiếp cận phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn, nhờ năng lực sẵn cócủa mình cộng với khả năng đáp ứng nhu cầu cao về chất lượng thông tin tưvấn, về chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức tư vấn Nhà nước có thể tiếnhành phát triển, cải cách nền kinh tế khi biết kết hợp nhiều nguồn lực, trong
đó có những nguồn lực về “chất xám” các nhà tư vấn hoạch định chính sách.Như vậy, dịch vụ tư vấn đóng vai trò là những “mối dây” liên kết giữa chínhphủ và những chính sách phát triển đất nước
Tư vấn là một trong những công cụ thực hiện các cơ chế, chính sáchNhà Nước: Tư vấn được xem là một trong những hoạt động có hiệu quả nhấttrong việc thực thi các cơ chế, chính sách, chương trình của Nhà nước ápdụng đối với tất cả các ngành, lĩnh vực trong đời sống kinh tế - xã hội của đất
Trang 13nước Thực tế cho thấy, các cơ quan quản lý đã thuê các nhà tư vấn làm quản
lý, hay là chuyên gia trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện nhiều dự án phát triểnkinh tế - xã hội, dự án quy hoạch, lập các chiến lược phát triển hay tổ chứctriển khai các chương trình kinh tế Có thể hiểu rằng Nhà nước chính là người
đề ra các cơ chế, chính sách, còn các cá nhân là người thực hiện các cơ chếchính sách đó thông qua nhiều bước trung gian, trong đó có dịch vụ tư vấn.Hiện nay, vai trò của tư vấn trong các chính sách và thực thi các chương trìnhphát triển, đặc biệt là trong lĩnh vực phát triển cơ sở hạ tầng ngày càng nângcao Nhà tư vấn nhiều lúc cũng tham gia vào từng ngành, lĩnh vực củ thể như:giao thông vẩn tải, xây dựng…Trong các dự án kỹ thuật, các nhà tư vấn kỹthuật không chỉ gánh trách nhiệm khảo sát và thiết kế hay tư vấn mà còn thamgia thực thi dự án với tư cách như là những kỹ sư, những người trong cuộc Cải cách hành chính quốc gia: Như đã phân tích hai vai trò quantrọng trên của tư vấn, Chính phủ sẽ được hỗ trợ đắc lực từ các nhà tư vấntrong việc xây dựng cơ chế, chính sách và các chiến lược phát triển Hay nóicách khác, nhờ các nhà tư vấn mà các cơ quan Chính phủ sẽ chỉ tập trung vàovai trò định hướng chính sách mà giảm đi gánh nặng bộ máy chuyên môn.Thực chất đó chính là một phần trong công cuộc cải cách hành chính mà cảnước đang tiến hành từ trên xuống hiện nay
Tư vấn đóng vai trò quan trọng trong chuyển giao công nghệ: Trong mấythập niên gần đây, tư vấn đã là một trong những bước đi quan trọng đối vớiquá trình chuyển giao công nghệ giữa các quốc gia, giữa các cuốc gia vớinhau Dịch vụ này ngày càng giữ vai trò quan trọng trong phát triển ngànhcông nghiệp và tăng khả năng đầu tư, nhất là đầu tư vào công nghệ, khoa học
kỹ thuật Nhiều chương trình, dự án, các nhà tư vấn đã tham gia với tư cách là
cố vấn đối với các công ty hay Nhà nước Trong trường hợp này, các nhà tưvấn chính là những kỹ sư có trình độ chuyên môn cao, khả năng hiểu biết sâu,
Trang 14rộng về trình độ phát triển khoa học công nghệ trên thế giới và các đối tác củakhách hàng của mình Họ có thể giúp công ty hay Nhà nước lựa chọn côngnghệ, trang thiết bị kỹ thuật của các đối tác trong hay ngoài nước khi nhữngđối tác thực hiện các dự án đầu tư và chuyển giao công nghệ Các nhà tư vấn
có thể đóng vai trò tư vấn độc lập, hay giữ vị trí trung gian đối với cả hai bênđối tác, cũng có khi nhà tư vấn là người của một bên do yêu cầu từ phía kháchhàng đặt ra giúp họ thẩm định kỹ thuật, chất lượng sản phẩm công nghệ đượcchuyển cho mình Trong thời gian qua, các nhà tư vấn quốc tế đã đặt đượctiêu cao và uy tín cao trong công việc do khách hàng uỷ thác Nhờ vậy mà cácnhà tư vấn về chuyển giao kỹ thuật, công nghệ đóng vai trò rất quan trọng vàthực sự cần thiết đối với các công ty hay Nhà nước khi tiến hành các dự ánphát triển hay mở rộng sản xuất
1.4 Sự cần thiết của hoạt động tư vấn quản lý dự án
Trước hết, nó đánh giá về những đóng góp của tư vấn đối với sự pháttriển kinh tế - xã hội có thể nhìn nhận ở hai phía cạnh nổi bật, thứ nhất; Tưvấn là một ngành dịch vụ nên cùng với các ngành kinh tế khác tham gia cấuthành GDP thành phố
Với tư cách là một dịch vụ hỗ trợ sản xuất kinh doanh, tư vấn góp phầnnâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, thúc đẩy mạnh mẽ sửphát triển của các hoạt động sản xuất kinh doanh, chuyển dịch cơ cấu kinh tế,qua đó gián tiếp đóng góp vào tốc độ tăng trưởng và tổng giá trị sản xuất củacác ngành kinh tế nói chung Nhất là trong xu thế hội nhập những yêu cầu đặt
ra đối với hoạt động tư vấn sản xuất, kinh doanh dịch vụ Cách mạng khoahọc và kỹ thuật trên thế giới phát triển ngày càng nhanh chóng, đem đếnnhững thành tựu đột biến, làm cho lực lượng sản xuất trên thế giới phát triểnnhư vũ bão, tạo ra những mối liên kết kinh tế giữa các nước ngày càng chặtchẽ, các nền kinh tế ngày càng tuỳ thuộc lẫn nhau, bất kể nền kinh tế lớn hay
Trang 15nhỏ Qua trình toàn cầu hoá phát triển rất nhanh, nảy sinh nhiều vấn đề đòihỏi sự tham gia của nhiều quốc gia mới giải quyết được Hội nhập quốc tế trởthành một yêu cầu tất yếu.
Nội dung cơ bản của hội nhập kinh tế quốc tế được các quốc gia đưa rabàn hội nghị tập trung chủ yếu vào sự cam kết của các nước và vùng lãnh thổ
về việc thực hiện chính sách kinh tế mở, đẩy mạnh trao đổi khoa học - côngnghệ, thực hiện mở cửa thị trường ở bốn lĩnh vực:
Mở cửa thị trường hàng hoá (giảm thuế quan, dỡ bỏ hàng rào phi thuếquan), mở cửa thị trường dịch vụ, mở cửa thị trường đầu tư và bảo vệ quyền
sở hữu trí tuệ
Tư vấn là một lĩnh vực dịch vụ, sẽ phải đối mặt với những thách thức khithị trường dịch vụ mở cửa dần trong tiến trình hội nhập Sức ép cạnh tranhđang ngày càng gia tăng khi Việt nam tham gia vào các liên kết kinh tế,thương mại trong khu vực và trên thế giới Thời gian phải thực hiện đầy đủcác nghĩa vụ với Khu vực Mậu dịch tự do ASEAN đang đến gần Đây là kinh
tế nước ta Nằm trong chi phói đó, hoạt động tư vấn chịu ảnh hưởng:
Thứ nhất: Các doanh nghiệp thực sự bị thôi thúc phải sự dụng tư vấn đểnâng cao khả nâng cao khả năng cạnh tranh và triệu quả trong môi trườngkinh doanh biến động
Thứ hai: Bản thân các tổ chức, nhà tư vấn chịu sức ép phải nâng cao chấtlượng dịch vụ của mình đáp ứng yêu cầu của cạnh tranh không chỉ trong nước
mà cả trên thị trường quốc tế Tổng hợp hai khía cạnh đó, cả cầu và cung tưvấn đứng trước cơ hội và thách thức lớn
Trở ngại lớn nhất hiện nay đối với sự tham gia của các nhà tư vấn trongnước đối với thị trường tư vấn quốc tế là thiếu các điều kiện và chậm tiếp xúcvới kinh nghiệm của tư vấn nước ngoài, chủ yếu là do ít có cơ hội tham gia thịtrường tư vấn quốc tế
Trang 16Trong tiến trình hội nhập của tư vấn nước ta và Hà Nội với tư vấn quốc
tế, vấn đề cần quan tâm hàng đầu về phía Nhà nước là xây dựng hệ thốngchính sách, thể chế luật phát điều tiết quản lý hữu hiệu các hoạt động tư vấncủa các tổ chức, nhà tư vấn trong và ngoài nước hành nghề trên lãnh thổ nước
ta vừa phù hợp với thông lệ quốc tế, đồng thời làm cơ sở cho đàm phán quốc
tế mở cửa thì trường cho lực lượng tư vấn Việt Nam vươn ra thì trường khuvực và thế giới
Trên cơ sở định hướng hội nhập quốc tế và chiến lược phát triển ngành,các doanh nghiệp tư vấn phải cụ thể hoá bằng chương trình hành động củamình
Trong đó; Tổ chức sắp xếp lại doanh nghiệp theo hướng tạo dựng cácmũi nhọn đột phá trên cơ sở phát huy lợi thế sẵn có
Tăng cường liên kết giữa các tổ chức tư vấn trong nước trong các dự ánquốc tế, tạo nên sức mạnh cạnh tranh với tư vấn nước ngoài
Tăng cường công tác đào tạo cán bộ, chuyên gia tư vấn bậc cao, nângcao trình độ chuyên môn, ý thức kỷ thuất, phong cách làm việc hiện đại
Như vậy, để đảm bảo yêu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong thời kỳcông nghiệp hoá - hiện đại hoá, những loại hình tư vấn cần được tạo điều kiệnkhuyến khích phát triển chính là những lĩnh vực tư vấn hỗ trợ đắc lực cho cácngành kinh tế ưu tiên của thành phố Có thể chỉ ra một số loại hình tư vấn cầnphát triển bao gồm: tư vấn tài chính, ngân hàng, tư vấn công nghệ thông tin,
tư vấn xây dựng quản lý đô thị, tư vấn môi trường, tư vấn chính sách, tư vấnquản lý kinh doanh… Có như vậy, ngành tư vấn mới thật sự đóng góp vàotăng giá trị sản xuất, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nói chung và trongnội bộ từng ngành nói riêng, đặc biệt là góp phần tăng năng xuất sản xuất,kinh doanh dịch vụ trên địa bàn thành phố trong thời gian tới
CH ƯƠNG II
Trang 17THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN QUẢN LÝ DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ – TƯ VẤN & XÂY DỰNG 289
TRONG THỜI GIAN TỚI 2.1 Giới thiệu chung về Công ty Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 2.1.1 Thông tin chung về Công ty
2.1.1.1.Thông tin về Công ty
Công ty được thành lập ngày 30/08/2001
Sau nhiều năm tháng hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế, xâydựng và thương mại
Để phấn đấu cho công ty được lớn mạnh và ngày càng phát triển Banlĩnh đạo công ty quyết định Xây dựng thành Công ty Cổ phần Đầu tư – Tưvấn & Xây dựng 289
Tên công ty là: Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289Tên giao dịch là: 289 Construction and Consusltant Inuertment JointStock Company
Trụ sở chính là: Tổ 3- Phường Phùng Chí Kiên - Thị xã Bắc Kạn.Điện thoại: 0281280289 Fax:
Số đăng ký kinh doanh: 13.03.000028
Văn phòng tại Lào Cai: 419 Kính Yên – Thành Phố - lào Cai
Văn phòng tại Sơn La: Ngõ 5 đường Tô Hiệu - Phường Chiềng lề
- Thị Xã Sơn La - Tỉnh Sơn La
Trang 18Điện thoại: 022859105 Fax:
Số đăng ký kinh doanh: 24.13.000038
Mã số thuế: 4700145576 – 001
Tài khoản giao dịch: 1007.2442.630.0 tại NHTM CP Quân đội – Hà Nội :431101.054005 tại NHNN và PT Nông Thôn Bắc HN :395.10000001588 tại NH Đầu tư và phát triển Bắc Kạn
2.1.1.2.Lĩnh vực kinh doanh
- Tư vấn khảo sát, lập dự án quy hoạch, thiết kế các công trình xâydựng, công nghiệp dân dụng, giao thông, thuỷ lợi, san nền, đường dây vàtrạm biến áp điện đến 35kv, hệ thống cấp thoát nước, hệ thống cơ điệnlạnh (điều hoà không khí ), tư vấn chuyển giao công nghệ kỹ thuật
- Tư vấn giám sát các công trình xây dựng công nghiệp, dân dụng,giao thông, thuỷ lợi, hệ thống cấp thoát nước, san nền, đường dây và trạmbiến áp điện đến 35kv, hệ thống cơ điện lạnh
- Xây dựng công trình công nghiệp, dân dụng, thuỷ lợi, hệ thống cấpthoát nước, san nền tạo mặt bằng, đường dây và trạm biến áp điện đến35kv, lắp đặt hệ thống điều hoà không khí, điều hoà trung tâm
- Sản xuất kinh doanh vật liệu xây dựng
- Kinh doanh bất động sản
- Kinh doanh điện tự, điện lạnh, máy xây dựng
- Vận tải hàng hoá liên tỉnh
- Kinh doanh du lịch lữ hành
2.1.1.3 Mục tiêu chiến lược kinh doanh
Từ tình hình thực tế hiện nay, Công ty đã đưa ra mục tiêu chiến lược cụthể như sau:
- Tập trung phát triển tư vấn công trình xây dựng
Trang 19- Thực hiện các dự án theo hình thức xây dựng với các dự án có quy
mô vừa và nhỏ có vốn đầu tư nước ngoài hoạt vốn tư nhân trong nước.Trong đó tập trung thực hiện các công trình xây dựng kết hợp với cácđơn vị thành viên (đơn vị xây lắp) trong tổng Công ty cùng thực hiện
- Đầu tư cơ sở vật chất về chiều sâu, đối với công nghệ, nâng cao năngsuất, chất lượng, hiệu quả công tác sản xuất kinh doanh, áp dụng cácthành tựu khoa học kỹ thuật mới nhất vào sản xuất Chuyển giao cácứng dụng phần mềm tiên tiến trong nước và thế giới, phát triển phầnmềm do Công ty lập với trình độ cao hơn
- Thường xuyên nâng cao chất lượng công trình, coi chất lượng côngtrình là uy tín và danh dự của Công ty, là chìa khoá của mọi sử thànhcông Vì vậy huy động tối đa mọi nguồn lực đảm bảo tốt công tác khảosát hiện trường cũng như công tác thiết kế
- Có kế hoạch nâng cao trình độ chuyên môn của kỹ sư chính cũng nhưcông nhân kỹ thuật, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho cán
bộ quản lý làm cho công ty phát triển một cách vững chắc
2.1.2 Quá trình ra đời và phát triển của Công ty
Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 là một doanh nghiệpđược thành lập năm 2001 với định hướng kinh doanh đa sở hữu, đa ngànhnghề, công ty có nhiều bước phát triển rõ ràng và tăng trưởng vững chắc.Với những công trình thi công lớn và các mô hình tổ chức quản lý hợp lý
và tiên tiến, như đội ngũ cán bộ trẻ, năng động sáng tạo Đầu tư – Tư vấn &Xây dựng 289 đã và đang thi công nhiều công trình trọng điểm như xây dựngcác công trình dân dụng, giao thông thuỷ lợi, lắp đặt đường dây, trạm điện35kv, đào đắp đất đá, hạ tầng cơ sở - công nghiệp, sản xuất kinh doanh vậtliệu xây dựng, kinh doanh bất động sản, xây dựng nhà máy thuỷ lợi đang sánh
Trang 20bước cùng các nhà đầu tư khác và từng ngày làm thay đổi diện mạo đất nướctrong thời kỳ đổi mới, góp phần làm giàu cho đất nước.
Đến nay, Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 đã có một lực lượng cán bộnhân viên hơn 300 người, hoạt động trên 12 dự án dải khắp khu vực Miền Bắcvới doanh số thu được là:
2.1.3 Đặc điển kinh tế - kỹ thuật của Công ty
- Sản phẩm của Công ty có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của nền kinh
tế xã hội vì tham gia xây dựng nên những công trình góp phần thúc đẩy gắnkết kinh tế giữa các vùng trong cả nước, đồng thời nâng cao hiệu quả kinh tếcủa mọi ngành nghề do vai trò to lớn của hệ thống giao thông vận tải Docũng thúc đẩy sự phát triển trình độ xã hội
* Thị trường
Công ty tập chung vào phát triển thị trường trong nước, đặc biệt là thịtrường miền bắc phát triển mạnh Sản phẩm của Công ty có mặt ở hầu hết cáctỉnh miền bắc đó là: Hà Nội, Lào Cai, Sơn La…ngoài ra Công ty đang ngày
Trang 21càng mở rộng thị trường ra các tỉnh; như Điện biên, Lai Châu, Hoà Bình,Ninh bình, Lạng Sơn…vv.
*Khách hàng
Khách hàng của Công ty là các chủ đầu tư, các ban quản lý dự án từ cấphuyện, tỉnh, và các ban quản lý dự án trực thuộc Bộ, Trung ương Các nhàthầu công trình xây dựng có các nhà đầu tư trong và ngoài nước
2.1.3.2.Công nghệ, cơ sở vật chất và trang thiết bị ở Công ty
* Các thiết bị chuyên môn
Công ty có cơ sở vật chất khá đầy đủ, tiện nghi, trang thiết bị được trang
bị một cách đầy đủ, máy móc thiết bị hiện đại và luôn được bảo dưỡng kịpthời, thường xuyên Công ty có đầy đủ các thiết bị chuyên môn như: máy đào,máy xúc, máy ủi, máy bơm nước, máy phát điện, máy khoan, máy cắt gạch,
… vv
* Các thiết bị phần mềm hỗ trợ
Các thiết bị phần mềm đề hỗ trợ cho công việc thiết kế các công trìnhxây dựng như: Autocad14, Autocad2000, Photoshop, Coreldraw, Accurender,3dstuio, Ecodail3, Nova, HS30, Topo, Sap2000, Staad III, Microjeep, Dự toán
97, Comjar, Microft Office… vv
c Lao động
* Về trình động
Tổng số cán bộ công nhân viên có 300 người trong đó có:
Trình độ trên Đại học: 15 người
Trình độ Đại học : 57 người
Khác : 228 người
Như vậy lực lượng lao động của Công ty rất đông đảo, do sản phẩm chấtxám, yêu cầu về trí tuệ cao, nên chiếm tỉ lệ cao hơn so với cao đảng và trung
Trang 22cấp, công tác viên, công nhân, lái xe - máy, các đội công nhân chuyên nghiệptrực tiếp sản xuất.
* Về giới tính
Nam : 65 người chiếm 81,25%
Nữ : 15 người chiếm 18,75%
Lực lượng lao động trong Công ty chủ yếu là lao động Nam, điều này là
do lao động trực tiếp trong Công ty chiến đa số mà chủ yếu là các kỹ sư, kiếntrúc sư
Như vậy, Công ty có một lực lượng lao động khá dồi dào về chất lượng
và số lượng lại năng động, nhiệt tình, sang tạo với nhiều ngành nghề khácnhau, Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 có đủ năng lựcnhận và hoàn thành các dự án có quy mô vừa và lớn về thiết kế, đấu thầu hợpđồng kinh tế các dự án xây dựng, lập báo cáo
2.2 Quy định hiện hành về tư vấn quản lý dự án
Qua nghiên cứu các văn bản: Luật xây dựng 2003
Nghị định 16/2005/NĐ – CP quy định về quản lý dự án đầu tư xây dựngcông trình
Nghị định 209/2004/NĐ – CP quy định về quản lý chất lượng công trìnhxây dựng
Trang 232.2.1 Nhiệm vụ của chủ đầu tư và tổ chức tư vấn quản lý dư án trong trường hợp chủ đầu tư thuê tư vấn quản lý dự án
Người quyết định đầu tư quyết định hình thức lựa chọn tư vấn quản lý
dự án Tổ chức tư vấn được lựa chọn phải đủ điều kiện năng lực phù hợp vớiquy mô, tính chất của dự án Tổ chức tư vấn phải là tổ chức tư vấn độc lập.Trách nhiệm của chủ đầu tư tronh trường hợp thuê tổ chức tư vấn quản
lý dự án
a Lựa chọn và ký hợp đồng với tổ chức tư vấn quản lý dự án đủ điềukiện năng lực phù hợp với dự án
b Kỳ thanh toán cho nhà thầu theo yêu cầu của tư vấn quản lý dự án
c Tạo mọi điều kiện cho hoạt động của tổ chức tư vấn quản lý dự án
d Chịu trách nhiệm trước phát luật và bồi thường thiệt hại khi thôngđồng với tổ chức tư vấn quản lý dự án hoặc nhà thầu làm thất thoát vốnđầu tư
Nhiệm vụ của tổ chức tư vấn quản lý dự án
a Kiểm tra hồ sơ thiết kế, dự toán, tổng dự toán xây dựng công trình
để chủ đầu tư phê duyệt
b Lập hồ sơ mời thầu, tư vấn lựa chọn nhà thầu
c Thực hiện nhiệm vụ giám sát thi công công trình nếu đủ điều kiệnnăng lực
d Nghiên cứu, thanh toán, quyết toán các hợp đồng đã ký kết, tư vấnquản lý dự án phải hoàn toàn chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và phát luật
về tính chính xác, hợp lý của giá trị thanh toán
đ Quản lý chất lượg, tiến độ, chi phí xây dựng, an toàn và vệ sinh môitrường của dự án
e.Nghiệm thu, bàn giao công trình
Trang 24g Lập báo cáo thực hiện vốn đầu tư hàng năm, lập báo cáo quyết toánkhi dự án hoàn thành đưa vào khai thác sử dụng Tùy điều kiện của dự án,chủ đầu tư có thể giao nhiệm vụ khác cho tư vấn quản lý dự án và phải đượcghi cụ thể trong hợp đồng.
Tổ chức tư vấn quản lý dự án phải trịu trách nhiệm trước pháp luật vàchủ đầu tư về các nội dung đã cam kết trong hợp đồng Phải bồi thường thiệthại do lỗi của mình gây ra trong quá trình quản lý dự án Tư vấn quản lý dự
án phải chịu trách nhiệm về các hoạt động quản lý dự án tại công trường xâydựng
2.2.2 Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi làm tư vấn quản lý dự án.
Năng lực của tổ chức tư vấn khi làm tư vấn quản lý dự án được phânthành hai hạng mục:
a Hạng 1:
- Có Giám đốc tư vấn quản lý dự án hạng 1 phù hợp với loại dự án
- Có tối thiểu 30 kiến trúc sư, kỹ sư, kỹ sư kinh tế phù hợp với yêu cầucủa dự án trong đó có ít nhất 3 kỹ sư kinh tế
- Đã thực hiện ít nhất một dự án nhóm A hoặc hai dự án nhóm B
b Hạng 2
- Có giám đốc tư vấn quản lý dự án hạng 2 phù hợp với loại dự án
- Có tối thiểu 20 kiến trúc sư, kỹ sư, kỹ sư kinh tế phù hợp với yêu cầucủa dự án trong đó có ít nhất 2 kỹ sư kinh tế
- Đã thực hiện ít nhất 1 dự án nhóm B hoặc 2 dự án nhóm C cùng loại Phạm vi hoạt động:
a Hạng 1: Được quản lý dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, B,C
b Hạng 2: Được quản lý dự án nhóm B và nhóm C
Trang 25c Các tổ chức chưa đủ điều kiện để xếp hạng được thực hiện quản lý
dự án đối với các dự án chỉ yêu cầu báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựngcông trình
2.2.3 Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi giám sát thi công xây dựng công trình.
Năng lực của tổ chức giám sát công trình được phân thành hai hạngmục theo loại công trình như sau:
2.2.4 Điều kiện, năng lực của tổ chức tư vấn khi lập dự án.
Năng lực của tổ chức lập dự án được phân thành hai hạng theo loại dự
án như sau:
Trang 26a Hạng 1: Có ít nhất 2 người là kiến trúc sư, kỹ sư, kỹ sư kinh tế phùhợp với yêu cầu của dự án, trong đó có người có đủ điều kiện làm chủnhiệm lập dự án hạng 1 hoặc kế hạng 1 công trình cùng loại.
b Hạng 2: Có ít nhất 10 người là kiến trúc sư, kỹ sư Kỹ sư kinh tế phùhợp với yêu cầu dự án: Trong đó có người đủ điều kiện làm chủ nhiệm lập
dự án hạng 2 hoặc chủ nhiệm, thiết kế hạng 2 công trình cùng loại
2.2.5 Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi khảo sát xây dựng.
Năng lực của tổ chức khảo sát xây dựng được phân thành hai hạng nhưsau:
b Hạng 2:
- Có ít nhất 10 người là kỹ sư phù hợp với nhiệm vụ của khảo sát, trong
đó có người có đủ điều kiện làm chủ nhiệm khảo sát hạng 2
- Có đủ thiết bị phù hợp với từng loại khảo sát
Trang 27- Đã thực hiện ít nhất một nhiệm vụ khảo sát cùng loại của công trìnhcấp đặc biệt hoặc cấp II hoặc hai nhiệm vụ khảo sát cùng loại của công trìnhcấp III.
Phạm vi hoạt động
a Hạng 1: Được thực hiện nhiệm vụ khảo sát cùng loại công trình cấpđặc biệt như cấp I, II, III, IV
b Hạng 2: Được thực hiện nhiệm vụ khảo sát cùng loại công trình cấp
II, III, IV
c Đối với khảo sát địa hình, chỉ các tổ chức khảo sát hạng 1 và hạng 2mới được thực hiện khảo sát địa hình các loại có quy mô
2.2.6 Điều kiện năng lực của giám đốc tư vấn quản lý dự án.
Năng lực giám đốc tư vấn quản lý dự án được phân thành hai hạng theoloại dự án Giám đốc tư vấn quản lý dự án phải có trình độ đại học chuyênngành xây dựng phù hợp với yêu cầu của dự án và đáp ứng các điều kiệntương ứng với mỗi hạng dưới đây:
a Hạng 1: Có thời gian liên tục làm công tác thiết kế, thi công tối thiểu
7 năm, đã là giám đốc hoặc phó giám đốc tư vấn quản lý dự án của một dự
án nhóm A hoặc hai dự án nhóm B cùng loại, hoặc là chỉ huy trưởng côngtrường hạng 1 hoặc chủ nhiệm thiết kế hạng 1
b Hạng 2: Có thời gian liên tục làm công tác thiết kế, thi công xâydựng tối thiểu 5 năm, đã là giám đốc hoặc là phó giám đốc tư vấn quản lý dự
án của một dự án nhóm B hoặc hai dự án nhóm C cùng loại hoặc đã là chỉhuy trưởng công trường hạng 2 hoặc chủ nhiệm thiết kế hạng 2
c Đối với vùng sâu, vùng xa, những người có trình độ cao đẳng hoặctrung cấp thuộc chuyên ngành xây dựng phù hợp với loại công trình, có kinhnghiệm trong công tác lập dự án hoặc thiết kế hoặc thi công xây dựng tốithiểu 5 năm được giữ chức danh giám đốc tư vấn quản lý dự án hạng 2
Trang 28Trường hợp chủ đầu tư thành lập ban quản lý dự án thì giám đốc quản
lý dự án phải có năng lực tương ứng với giám đốc quản lý dự án quy định tạikhoản 1 điều này
Phạm vi hoạt động:
a Hạng 1: Được quản lý dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, B, C
b Hạng 2: Được quản lý dự án nhóm B, C
2.3 Sự cần thiết để mở rộng hoạt động tư vấn
2.3.1 Sự cần thiết tăng cường hoạt động tư vấn quản lý dự án tại Việt Nam
2.3.1.1 Sự cần thiết tăng cường hoạt động tư vấn quản lý dự án tại Việt Nam
Cùng với quá trình đổi mới và phát triển kinh kế xã hội của đất nướctrong hơn thập kỳ qua, cơ sở hạ tầng kỹ thuật của các thành phố, thị xã, khucông nghiệp…Ngày càng được quan tâm đầu tư xây dựng và phát triển Đồngthời, hiệu quả của các dự án cũng như chất lượng công trình xây dựng ngàycàng được đặt lên hàng đầu Để đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn chúng taphải có sự thay đổi trong phương pháp quản lý dự án Một phương thức quản
lý dự án rất hiệu quả mà được tất cả các nước trên thế giới áp dụng đó là:Thuê tư vấn quản lý Bởi thế, Việt Nam chuyển đổi các ban quản lý dự ánthành các Công ty tư vấn quản lý dự án là rất cần thiết và phù hợp với xu thếhiện nay của thế giới
Như chúng ta đã biết, hiệu quả đầu tư và chất lượng công trình chủ yếuphụ thuộc vào công tác quản lý của chủ đầu tư Cho nên vai trò của lý dự ánđặc biệt quan trọng đòi hỏi quản lý phải có nghề Trong thời gian qua có một
sự thật làm chúng ta phải nhận thấy đó là hiện tượng thất thoát, lãng phí trongxây dựng kèm theo chất lượng công trình ngày càng đi xuống do ban quản lý
dự án do chủ đầu tư thành lập hoạt động không hiệu quả Ban quản lý dự ánbây giờ đã lỗi thời Hơn nữa, khi đất nước ngày càng phát triển cùng với sựtiến bộ của khoa học kỹ thuật càng có nhiều công trình hiện đại, phức tạp
Trang 29được xây dựng Khi đó, ban quản lý dự án không đủ điều kiện và năng lực đểđảm nhận, đòi hỏi trình độ quản lý dự án chuyên nghiệp Điều này chỉ có cácCông ty tư vấn quản lý dự án chuyên nghiệp làm được.
Mặt khác, tư vấn quản lý dự án còn có một số vai trò khác đó là: Đảmbảo sự liên kết trong tất cả các hoạt động của dự án, phát triển và giải quyếtnhanh chóng những vướng mắc, nảy sinh Tạo điều kiện cho việc đàm phántrực tiếp để giải quyết những sửa đổi, bất đồng thúc đẩy tiến trình dự án
Là cầu nối giữa chủ đầu tư và nhà thầu, là tổ chức độc lập đại diện chochủ đầu tư từ giai đoạn chuẩn bị dự án, lập dự án, khảo sát thiết kế kỹ thuật,lập hồ sơ mời thầu, đấu thầu mua sắm thiết bị và xây lắp, quản lý thực hiện dự
án cho đến nghiệm thu, bảo hành đưa vào sự dụng công trình… chủ đầu tưluôn luôn mong muốn công trình tốt nhất với chi phí đầu tư thấp nhất, nhàthầu cũng có mục đích tiết kiệm tối đa chi phí nhằm thu được lợi nhuận caonhất Trong quá trình thực hiện dự án, sẽ có nhiều vấn đề nảy sinh không thểxác định trước được, do vậy thông qua tư vấn quản lý dự án; nắm vững và ápdụng công nghệ xây dựng và quản lý hiện đại, tiên tiến phù hợp với điều kiện
về tự nhiên, môi trường, xã hội, dân sinh nhưng vẫn đảm bảo các tiêu chí kinh
tế - kỹ thuật trước mắt cũng như tương lai theo yêu cầu của chủ đầu tư, cũngnhư theo các điều kiện ràng buộc của các nhà tài trợ, phù hợp với thông lệquốc tế theo tổ chức tư vấn thế giới
Đảm bảo yêu cầu hiệu quả đầu tư kinh tế xã hội: Đảm bảo tiến độ,thời gian xây dựng và thực hiện dự án, tiết kiệm chi phí, tăng khả năng doanhlợi của dự án, cũng như bảo đảm dự án có chất lượng tốt nhất là nhiệm vụ vàtrách nhiệm của tư vấn quản lý dự án
Tăng cường ứng dụng thông tin khoa học, chuyển giao công nghệ mới;Quá trình sử dụng tư vấn quản lý dự án chính là quá trình chuyển giao côngnghệ rất điển hình, đem lại hiệu quả cao cùng với các dự án xây dựng đượcthực thi trong thời gian qua, các nhà tư vấn đóng vai trò quan trọng trong việc
Trang 30tiếp thu, áp dụng và chọn lọc các công nghệ, kỹ thuật xây dựng và thiết bịmới, tiên tiến hiện đại Tư vấn quản lý dự án sẽ đóng vai trò tiên phong, cầunối giúp chủ đầu tư, các nhà quản lý về đầu tư xây dựng nâng cao trình độ,năng lực quản lý cũng như cập nhật, tiếp cận và nắm bắt các thông tin khoahọc, công nghệ mới nhất, từng bước áp dụng các hình thức quản lý dự án tiêntiến trên thế giới phù hợp với điều kiện Việt Nam và đòi hỏi hội nhập kháchquan với khu vực và thế giới, góp phần nâng cao chất lượng thực thi dự án.Như vậy, trong thời đại ngày nay thuê tư vấn quản lý dự án là một tấtyếu khách quan Thuê tư vấn quản lý dự án rất có lợi Các nhà tư vấn có tínhchuyên nghiệp cao, có tập thể cán bộ năng lực đảm bảo việc quản lý một dự
án với nhiều giai đoạn khác nhau Ngoài ra, khi chủ đầu tư thuê tư vấn quản
lý dự án, quan hệ giữa hai bên sẽ là quan hệ hợp đồng kinh tế Khi đó hai bên
sẽ giám sát nhau và không bên nào có thể làm tuỳ tiện được Lúc đó quyềnhạn, nhiệm vụ rất rõ ràng và nhà tư vấn sẽ quản lý tốt hơn so với việc chủ đầu
tư tự thành lập ban quản lý
2.3.1.2 Sự cần thiết tăng cường hoạt động tư vấn quản lý dự án tại Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289
Trong môi trường năng động, không gian mở và mức độ cạnh tranh cácnguồn lực ngày càng hạn chế và khan hiến đang trở nên gay gắt hơn, do đó đểtộn tại và đứng vững được Công ty không đổi mới và đa dạng hoá các loạihình dịch vụ để phù hợp với xu thế phát triển của đất nước, khu vực và thếgiới, hiệu quả của các dự án cũng như chất lượng công trình xây dựng ngàycàng được đặt lên hàng đầu Để đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn chúng taphải có sử thay đổi trong phương pháp quản lý dự án Một phương thức quản
lý dự án rất hiệu quả mà được tất cả các nước trên thế giới áp dụng đó là:Thuê tư vấn quản lý dự án Bởi thế, Việt Nam chuyển đổi các ban quản lý dự
án thành các Công ty tư vấn quản lý dự án là rất cần thiết và phù hợp với xu
Trang 31thế hiện nay của thế giới Do đó để đáp ứng được nhu cầu của đất nước trongthời đại mới của Công ty cũng phải không ngừng tăng cường hoạt động tưvấn quản lý dự án Hơn nữa, là một Công ty tư vấn thiết kế và xây dựng vớilợi thế về nguồn lực hiện có cũng như tiềm năng trong tương lai Công ty sẽhoạt động hiệu quả trong lĩnh lực này.
Như chúng ta đã biết, với đội ngũ lãnh đạo đoàn kết và vững mạnh, độingũ kỹ sư giỏi về chuyên môn, năng động và nhiệt tình lao động sáng tạo,Công ty Tư vấn thiết kế và xây dựng có đủ năng lực nhận và hoàn thành các
dự án có quy mô vừa và lớn về thiết kế, đấu thầu hợp đồng kinh tế các dự ánxây dựng, lập báo cáo nghiên cứu khả thi, một số lĩnh vực khác đã đượckhách hàng trong và ngoài nước tín nhiệm, đánh giá cao Đây là điều kiệnquan trọng để Công ty có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ của tư vấn quản lý dự án.Như vậy, Công ty phải tăng cường hoạt động tư vấn quản lý dự án là mộttất yếu khách quan, phù hợp với xu thế phát triển của đát nước Hiện nay, khiban quản lý dự án đã lỗi thời không còn phù hợp nữa thì hình thức thuê tư vấnquản lý dự án sễ là rất phổ biến và được chính phủ, Nhà nước hết sức quantâm Chính vì vậy mà trong thời gian qua đã có rất nhiều các văn bản phápluật, quy định về quản lý dự án cũng như hướng dẫn thực hiện, tạo điều kiệnthuận lợi cho phát triển hoạt động tư vấn quản lý dự án
2.4 Thực trạng hoạt động tư vấn quản lý dự án của Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289
2.4.1.Thực trạng năng lực hoạt động tư vấn quản lý dự án
2.4.1.1 Nhân lực
Yếu tố con người được Công ty coi trọng, luôn được bổ sung, đào tạonâng cao nghiệp vụ một cách thường xuyên Kế thừa và phát huy truyềnthống đó, Công ty rất quan tân đến việc xây dựng đội ngũ kỹ sư, kỹ thuật, cán
bộ quản lý giỏi và đội ngũ công nhân có tay nghề chưa cao, kỹ thuật chuyên
Trang 32Bảng 2.1.Nguồn nhân lực của Công ty
TB
Sốngười
Chuyên môn, lĩnh vực nghiêncứu
1 Trên đại học 45 15 Kinh doanh xây dựng, kiến trúc
mở địa chất, kiến trúc sư, cơ khí,xây lắp điện, máy xây dựng,kinh tế, tài chính, tin học
3 Cao đẳng,trung cấp 28 37 Xây dựng, địa chất, đo đạt, xây
lắp điện, điện dân dụng, kinh tếtài chính, công đoàn, máy xâydựng
4 Công nhân, lái xe,
máy
38 43 Có tay nghề bậc 5 trở lên, trung
bình trên 10 năm kinh nghiệm
5 Các đội công nhân
chuyên nghiệp trực
thiếp sản xuất
32 100 Xây dựng dân dụng, điện, khai
thác vật liệu cát, đá, sỏi, mộc,hoàn thiện điện dân dụng, khảosát địa hình, địa chất…
2.4.1.2.Phương tiện.
Bên cạnh những yếu tố về nhân lực, tài chính, tổ chức quản lý… cơ sởvật chất thiết bị cũng là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng laođộng tư vấn xây dựng Sản phẩm tư vấn được xuất phát từ kinh nghiệm, kiến
Trang 33thức của các chuyên gia tư vấn nhưng rất cần có sự hỗ trợ của các thiết bị đểthực hiện công việc tư vấn của mình để hình thành sản phẩm hữu hình giúpkhách hàng có thể nắm bắt và sử dụng được Với các công ty tư vấn xâydựng, hoạt đông tư vấn chủ yếu là quá trình thu thập thông tin, tính toán giảipháp và thể hiện sản phẩm bằng các hồ sơ bản vẽ thiết kế, hoặc các văn bảnhướng dẫn kèm theo Do đó, yêu cầu về phương tiện làm việc của công ty tưvấn có tính công nghệ cao, đơn giản, tiện dụng và tinh tế Văn phòng làm việccủa công ty không cần có diện tích quá rộng xong ở địa điểm công ty và cómặt bằng bố trí khoa học, tiện dụng và tinh tế điều kiện tạo ấn tượng tốt vớikhách hàng và đối tác.
Với đặc thù công việc sử dụng chất xám là yêu cầu nên hệ thống truyềnthống, công nghệ thông tin hiện đại đóng góp quan trọng trong quá trình đàotạo nâng cao kiến thức, tác nghiệp của chuyên gia tư vấn Ngoài các phươngtiện tối thiểu như thiết bị văn phòng, phương tiện đi lại…Phương tiện làmviệc chủ yếu của kỹ sư tư vấn là máy tính, thiết bị thí nghiệm, kiểm trachuyên ngành, tài liệu kỹ thuật Bởi thế, hiện nay tất cả quá trình tạo ra sảnphẩm tư vấn đều được cán bộ thực hiện trên máy vi tính với các phần mềmchuyên dùng Việc sử dụng máy vi tính vào quá trình tính toán và thực hiện
hồ sơ thiết kế đã đem lại sự chính xác về nội dung, tốc độ cao về tiến độ vàhình thức đẹp cho sản phẩm cuối cùng
Nhận thức được điều này, Công ty đã không ngừng đổi mới trangthiết bị, cơ sở vất chất nhằm nâng cao chất lượng lao động của mình.Công ty
đã chuẩn bị trang thiết bị cho mỗi cán bộ một máy vi tính
Ngoài ra, Công ty còn tăng cường đầu tư các thiết bị tiên tiến nhất nhưmáy vẽ, Scan….Đây là một cố gắng lớn của lãnh đạo Công ty nhằm tạo điềukiện thuận lợi cho lao động làm việc Tất cả các trang thiết bị đều được Công
ty chú trọng đầu tư nâng cấp, đổi mới thường xuyên để đạt chất lượng, công
Trang 34suất và hiệu quả trong công việc của Công ty
Hàng năm, ngoài kinh phí sửa chứa thường xuyên lên đến hàng trămtriệu đồng, Công ty thường để nguồn vốn tái đầu tư để đầu tư đổi mới trangthiết bị, đặc biệt là máy vi tính, công cụ chủ yếu của Công ty Công ty có cácthiết bị chuyên môn và các phần mềm hỗ trợ công tác tư vấn sau:
DANH SÁCH MÁY MÓC THIẾT BỊ HIỆN CÓ CỦA CÔNG TY
** Máy đào, máy xúc
Bảng 2.2.Máy đào, máy xúc
lượng
Công suất Nước
sảnxuất
Nămsảnxuất
Chấtlượng
1 Máy đào Hitachi 02 (200cv)1,2m3 Nhật 1993 80%
2 Máy đào Komatsu
Trang 35Bảng 2.3 Máy ủi, San, Cạp đất
TT Thiết bị Số lượng Công suất Nước
sản xuất
Nămsảnxuất
Chấtlượng
Komatsu D85
Chấtlượng
1 Máy bơm nước
Trang 36Là yếu tố mang tính quyết định đến tiến độ,chất lượng và hiệu quả của
dự án Một nền tài chính không chắc chắn đủ để áp ứng hoàn thành kế hoạchđược Công ty huy động từ các nguồn : Vốn tự có, vốn vay, ký các hợp đồngtín dụng với các công ty tài chính, các ngân hàng… với tổng giá trị từ 5 đến
15 tỷ đồng
Trong hơn 7 năm hoạt động (từ năm 2001 đến tháng 7 năm 2007), Công
ty TNHH Tư vấn thương mại và xây dựng 289 đã đặt được mức doanh thuđáng kể
Tổng doanh thu được thực hiện trong mấy năm gần đây: (số liệu đượctính trên tổng sản lượng toàn công ty )
B ảng 2.5 Doanh thu của Công ty
Đơn vị: triệu đồng
Năm 2007
Trang 37Doanh số 3.775.178.216 6.693.239.657 8.591.513.881 5.494.246.440Lợi nhuận
Kế thừa những thành quả mà công ty TNHH Tư vấn thương mại & Xâydựng 289 đã đặt được, Công ty Cổ phần Đầu tư – Tư vấn & Xây dựng 289 đã
có những bước phát triển vược bậc Trong sáu tháng cuối năm 2007 sau khichuyển sang hình thức Công ty Cổ phần, về mặt tài chính đặt mức doanh thu
là 6.638.235.484 triệu VNĐ, tăng 20% so với 6 tháng đầu năm
Kết quả tài chính mà Công ty đạt được trong mấy năm hoạt động thểhiện cụ thể qua các bảng báo cáo kết quả kinh doanh và bảng cân đối kế toánqua các năm như sau:
** Kết quả tài chính năm 2005:
Trang 38Bảng 2.6 Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2005.
6 Chi phí quản lý kinh doanh 559.847.210
7 Lãi từ hoạt động kinh doanh 319.119.012
8 Lãi từ hoạt động tài chính 3.422.658
Trang 39Bảng 2.7.Cân đối kế toán 2005.
Đơn vị: triệu đồng
A.Tài sản lưu động 2.265.116.753 A Nợ phải trả
III.Hàng tồn kho 407.521.485 6.Người mua trả tiền
2.Giá trị hao mòn luỹ kế 52.150.893
II.Chi phí xây dựng cơ
bản dở dang
186.162.402
Tổng tài sản 3.250.153.623 Tổng nguồn vốn 3.250.153.623
NguồnPhòng kế toán
** Kết quả tài chính năm 2006
Bảng 2.8 Kết quả hoạt động kinh doanh năm 2006.
Trang 40STT Chỉ tiêu Số tiền
6 Chi phí quản lý kinh doanh 615.512.544
7 Lãi từ hoạt động kinh doanh 499.713.261
8 Lãi từ hoạt động tài chính 4.059.213