Để biên soạn được cuốn giáo trình này người biên soạn đã phối hợp giữa các giáo viên, giảng viên dạy nghề có kinh nghiệm trong lĩnh vực dạy thực hành các môđun thuộc chuyên ngành chế tạo
Trang 1UBND TỈNH HÀ TĨNH
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT ĐỨC
-o0o -
Giáo trình
MÔ ĐUN: CHẾ TẠO LỌC BỤI
Hệ đào tạo:Cao đẳng nghề
Nghề: Chế tạo thiết bị cơ khí
(Lưu hành nội bộ)
Tác giả: Nguyễn Chí Thanh
HàTĩnh, tháng 10 năm 2016
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
Cuốn giáo trình chế tạo Lọc bụi nghề chế tạo thiết bị cơ khí biên soạn dựa trên chương trình khung của tổng cục dạy nghề Người biên soạn đã nghiên cứu và phân tích công việc, do đó giáo trình đã đề cập những những kiến thức, kỹ năng cho người học trình độ Cao đẳng nghề và Trung cấp chuyên ngành cơ khí
Để biên soạn được cuốn giáo trình này người biên soạn đã phối hợp giữa các giáo viên, giảng viên dạy nghề có kinh nghiệm trong lĩnh vực dạy thực hành các môđun thuộc chuyên ngành chế tạo thiết bị cơ khí với các kỹ sư thi công, giám sát trên các công trình trọng điểm quốc gia về lĩnh vực chế tạo thiết bị cơ khí đưa ra các nội dung thiết thực nhất giúp cho người học có kiến thức về đọc bản vẽ gia công chế tạo lọc bụi, có kỹ năng khai triển, gia công được các chi tiết, bộ phận trên hệ thống lọc bụi
Cuốn giáo trình này người biên soạn đã bổ sung chỉnh sữa lần 2, nhưng bản thân vẫn rất mong có sự góp ý của các thầy, cô giáo và người sữ dụng về nội dung và hình thức để giúp bản thân hoàn thiện đầy đủ hơn cho cuốn tài liệu
Người biên soạn
Trang 3
CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN ĐÀO TẠO CHẾ TẠO THIẾT BỊ LỌC BỤI KIỂU LY TÂM - SICLON
Mã số mô đun: MĐ32
Thời gian môđun: 100h; ( Lý thuyết: 20h ; Thực hành& Kiểm tra: 80h)
I VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔĐUN:
Môđun Chế tạo thiết bị lọc bụi kiểu ly tâm - siclon là môđun chuyên môn nghề
trong danh mục các môn học, môđun đào tạo bắt buộc nghề chế tạo thiết bị cơ khí
Môđun Chế tạo thiết bị lọc bụi kiểu ly tâm - siclon mang tính tích hợp
II MỤC TIÊU MÔĐUN:
Học xong môđun này sinh viên có khả năng:
+ Nêu được công dụng, cấu tạo, nguyên lý hoạt động của thiết bị lọc bụi kiểu
ly tâm-siclon
+ Đọc, hiểu được hệ thống các bản vẽ thi công thiết bị lọc bụi kiểu ly tâm-
siclon
+ Trình bày được phương pháp khai triển các chi tiết hình gò
+ Tính được kích thước phôi theo bản vẽ thiết kế
+ Sử dụng đúng kỹ thuật các dụng cụ, thiết bị chế tạo cơ khí
+ Lấy dấu, cắt phôi, uốn tạo hình, khoan lỗ, lắp ghép chi tiết thành thạo
+ Đảm bảo tốt an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp
+ Bố trí chỗ làm việc khoa học
III NỘI DUNG MÔ ĐUN:
1 Nội dung tổng quát và phân phối thời gian:
Số
TT
Tên các bài trong mô đun
Thời gian (h) Tổng số thuyết Lý Thực
Chế tạo thân Siclon
Chế tạo đáy Siclon
Chế tạo giá đỡ
Chế tạo ống thoát khí
Chế tạo thùng chứa bụi
Chế tạo van xả bụi
Trang 4Bài 1: CHUẨN BỊ ĐIỀU KIỆN CHẾ TẠO LỌC BỤI LY TÂM
1 1:Cấu tạo, nhiệm vụ của thiết bị lọc bụi kiểu ly tâm - siclon:
1.1.1 Cấu tạo (Hình 1.1)
Thiết bị lọc bụi thường được cấu tạo bởi các loại vật liệu như: thép tấm, thép
hình, lưới lọc và các thiết bị vật liệu phụ trợ khác, cấu trúc phụ thuộc vào từng nhà
máy, nhà xưởng để có thể đáp ứng được yêu cầu sử dụng
Hình: 1.1 Cấu tạo chung hệ thống lọc bụi
1.2 Nhiệm vụ
Dùng để lọc bụi trong hệ thống nhà xưởng, các nhà máy sản xuất công nghiệp,
nông, lâm nghiệp có liên quan đến bụi…
1.3 Nguyên lý hoạt động
Trang 5Nguyên lý làm việc của thiết bị lọc bụi ly tâm - siclon như sau: Trong không
khí có bụi lẩn đi qua ống theo phương tiếp tuyến với ống trụ và chuyển động xoáy
tròn đi xuống phía dưới, khi gặp phểu dòng không khí được đẩy ngược lên chuyển
động xoáy tròn ống và thoát ra ngoài.Trong quá trình chuyển động xoáy ốc lên và
xuống trong các ống, các hạt bụi dưới tác dụng của lực ly tâm va vào thành mất quán
tính và rơi xuống, ở đáy lọc bụi người ta lắp thêm van.xả để xả bụi vào thùng chứa,
van xả là van xả kép, hai cửa không mở đồng thời nhằm đảm bảo luôn cách ly bên
trong siclon với thùng chứa bụi, không cho không khí lọt ra ngoài
Bộ lọc bụi ly tâm - siclon là một thiết bị lọc bụi được dùng phổ biến, nguyên lý
làm việc là lợi dụng lực ly tâm khi dòng khí chuyển động để tách bụi ra khỏi ống khí
1 2: Nghiên cứu tài liệu:
1.2.1: Đọc hiểu hệ thống các bản vẽ thi công hệ thống lọc bụi:
- Nghiên cứu mặt bằng tổng thể;
- Nghiên cứu danh mục các bản vẽ có trong hệ thống;
- Nghiên cứu bản vẽ tổng thể để xác định;
+ Chiều cao tổng thể của hệ thống;
+ Chiều dài tổng thể của hệ thống;
+ Chiều rộng tổng thể của hệ thống;
Trang 6
1.2.2: Vẽ tách chi tiết cần chế tạo
Phần trong của hệ thống lọc bụi
Trang 7Mặt bên của hệ thống lọc bụi 1.2.3: Tìm hiểu tài liệu hướng dẫn chế tạo:
* Tài liệu hàn hồ quang bao gồm các nội dung;
- Công thức tính cường độ dòng điện hàn
Ih = ( + d ) d (A)
Trong đó:
I: Cường độ dòng điện hàn (A)
, là hệ số thực nghiệm, khi hàn bằng que hàn thép ( =20, = 6)
d: Đường kính que hàn (mm)
Nếu vật có chiều dày lớp S > 3d hoặc khi hàn các liên kết chữ T, để đảm bảo hàn ngấu phải tăng dòng điện hàn lên 10 - 15% Nếu vật hàn mỏng S < 1,5d hoặc khi hàn đứng, phải giảm dòng điện hàn xuống 10 – 15% Khi hàn ngang, hàn trần giảm dòng điện hàn xuống 15- 20%
Lựa chọn que hàn phù hợp với vật liệu hàn và tính chất đường hàn
- Đối với hàn giáp mối:
2
- Đối với mối hàn góc chữ T:
Trang 82
- Đối với hàn leo: Ih = ( + d ) d giảm 15% cường độ dòng điện khi hàn
Trong đó: - d: Đường kính que hàn (mm)
- S: Chiều dày chi tiết hàn (mm)
- K: Cạnh mối hàn (mm)
- Các dạng ứng suất , biến dạng trong quá trình hàn và các xử lý
- Nung nóng không đồng đều kim loại vật hàn làm cho những vùng ở xa nguồn nhiệt
ít bị biến dạng nhiệt chúng sẽ cản trở sự biến dạng ở vùng lân cận mối hàn do vậy sẽ xuất hiện ứng suất trong mối hàn và vùng kim loại lân cân nó
- Độ co ngót của kim loại nóng chảy ở mối hàn sau khi kết tinh Kết quả trong mối hàn sẽ xuất hiện các lực nén theo phương dọc cũng như phương ngang so với trục mối hàn tạo ra trường ứng suất dư ở đó
- Sự thay đổi tổ chức kim loại ở vùng tiệm cận mối hàn là những thay đổi về kích thước và vị trí sắp xếp của các tinh thể kim loại, đồng thời kéo theo sự thay đổi thể tích của kim loại trong vùng ảnh hưởng nhiệt Sự thay đổi cục bộ như vậy dẫn đến việc tạo thành nội ứng suất Khi hàn các thép hợp kim và các bon cao có khuynh hướng tôi thì các ứng suất này có thể đạt tới các giá trị rất cao
Các biện pháp giảm ứng suất và biến dạng trong khi hàn
- Khi hàn các vật dày, các loại thép dễ bị tôi thì cần phải xem xét việc nung nóng sơ
bộ trước khi hàn, đồng thời phải giảm bớt cường độ dòng điện hàn hoặc công suất ngọn lửa hàn, để tránh suất hiện các vết nứt Nung nóng sơ bộ vật hàn để giảm ứng suất và biến dạng dư đáng kể
- Khi hàn các chi tiết bị kẹp chặt, dễ sinh ra ứng suất lớn Do đó trình tự thực hiện các mối hàn trong kết cấu phải làm sao cho vật hàn luôn luôn ở trạng thái tự do, nhất là đối với mối hàn giáp mối là loại mối hàn có độ co ngang lớn
- Các mối hàn đối xứng và song song nên hàn đồng thời bằng nhiều thợ hoặc thực hiện một cách xen kẽ và đối xứng
- Chế độ hàn cần chọn sao cho vùng ảnh hưởng nhiệt càng nhỏ càng tốt
Hàn theo phương pháp phân đoạn nghịch sẽ giảm được biến dạng vì nội lực sinh ra chỉ ở từng khu vực nhỏ và hường về vùng lân cận đối diện
Đặc biệt lhi hàn các gân tăng cứng cho dầm thép chữ I, cần đảo hướng hàn.- Để khử biến dạng góc thường dùng phương pháp tạo biến dạng ngược trước khi hàn
* Tài liệu khai triển hình gò
- Công thức khai triển hình trụ tròn: Lkt = Π Dtb
- Phương pháp khai triển và phóng dạng
- Phương pháp lốc uốn
Trang 9* Tài liệu gia công nguội
Chọn mũi khoan, máy khoan, công thức tính vận tốc cắt và tính số vòng quay trục chính n, phương pháp mài mũi khoan, gá lắp mũi khoan
* Tài liệu Vẽ kỹ thuật
Chú ý đến hình cắt, hình trích và các ký hiệu, chú thích trên bản vẽ
Công việc thứ 4: Tiêu chuẩn chế tạo:
Theo tiêu chuẩn ISO 2002 Chế tạo thiết bị cơ khí;
Công việc thứ 5: Vạch ra trình tự các bước tiến hành công việc
- Lập kế hoạch vật tư:
- Lập kế koạch dụng cụ, thiết bị gia công:
- Lập kế hoạch thời gian gia công và nhu cầu nhân lực:
1 3: Kiểm tra mặt bằng thi công, sàn thao tác:
1.3.1: Kiểm tra độ bằng phẳng, diện tích, tải trọng tác dụng lên sàn đảm bảo
cho thi công:
Kiểm tra tình trạng kỹ thuật mặt bằng (Nền có thể chống chịu lún và các điều
kiện liên quan)
Kiểm tra độ phẵng cơ bản bằng nivo bọt nước
Kiểm tra diện tích thi công đảm bảo độ thông thoáng
Kiểm tra sàn với tải trọng sau khi gia công hoàn chỉnh sản phẩm
1.3.2: Kiểm tra mặt bằng thi công đúng thiết kế:
Để đảm bảo mặt bằng thi công đúng thết kế, cần kiểm tra độ lún của mặt bằng, tính toán tải trọng sau khi sản phẩm hoàn chỉnh, trọng lượng toàn bộ sản phẩm và thiết
bị thi công đặt trên sàn đảm bảo độ an toàn:
1.3 3: Kiểm tra đường vận chuyển vật tư, thiết bị tới sàn thao tác:
Trang 10Đường vận chuyển cũng là một yếu tố rất quan trọng, bởi vì sau khi gia công xong sản phẩm cồng kềnh, đường vận chuyển phải tính đến yếu tố xe cẩu vào để nâng
chuyển, xe chở sản phẩm đi lắp ráp … Tất cả những yếu tố này đều phải tính toán
tỉ mỹ, cẩn thận và chuẩn xác
1.3.4: Đề xuất phương án xử lý mặt bằng thi công nếu sai thiết kế
Nếu khi mặt bằng thi công không đảm bảo yêu cầu kỹ thuật, thì cần phải có
phương án đề xuất xữ lý kịp thời, trước khi đi vào gia công
1.4: Lập phương án thi công:
1.4.1: Xác định nhiệm vụ thi công, tiến độ hợp đồng:
Xác định nhiệm vụ thi công luôn gắn với tiến độ hợp đồng, bởi vì nếu hợp
đồng trong thời gian ngắn, gấp rút thì đề ra nhiệm vụ cấp bách hơn, chỉ đạo kỹ thuật
phải tối ưu hóa nhất và đội ngũ gia công đòi hỏi phải chuyên nghiệp hơn Bên cạnh đó
cần phải bổ sung những thiết bị tốt nhất mới hoàn thành được tiến độ hợp đồng
Phương án thi công giúp chúng ta lựa chọn được biên pháp và các bước tiến hành chế tạo, lắp ráp hệ thống Vì vậy trước khi bắt đầu triển khai công trình ta phải khảo sát kiểm tra và thiết kế và lập phương án thi công
Phương án thi công bao gồm:
- Biện pháp thiết kế hệ thống
- Phương pháp chế tạo hệ thống
- Vật liệu chế tạo, vật tư cần chuẩn bị
- Lựa chọn phương tiện vận chuyển
- Lựa chọn phương án lắp đặt biện pháp lắp đặt
- Phương án bảo dưỡng, vận hành
Lựa chọn các phương án thi công này phải phù hợp với yêu cầu đặt ra, điều kiện
thực tế, kinh tế …
1.4.2: Lên kế hoạch các công việc cụ thể:
- Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư
- Lập phiếu báo thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị
- Chuẩn bị trang thiết bị bảo hộ lao động
1.5 Chuẩn bị dụng cụ vật tư:
1.5.1: Nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
Dựa vào bản vẽ gia công để nghiên cứu phương án thi công và tiến độ thi công
mọi công việc dựa vào thiết bị gia công, dụng cụ gia công và con người gia công
Nghiên cứu toàn bộ bản vẽ thiết kế kỹ thuật So sánh các biện pháp tổ chức thi công sao cho tiết kiệm thời gian và đạt hiệu quả, đảm bảo chất lượng công trình hợp lý nhất và tiến hành làm bảng tiến độ thi công chi tiết từng hạng mục công trình cụ thể,
Trang 11bố trí cán bộ, công nhân phù hợp để thi công liên tục Cũng trong thời gian này chúng
ta sẽ chuẩn bị ký kết các hợp đồng cung cấp vật tư thiết bị cần thiết
Các phương án thi công và tiến độ thi công quyết định rất lớn đến chất lượng và hiệu quả của công trình Trước khi thi công phải phân tích nghiên cứu trước khi thực hiện
- Lập bản vẽ thiết kế kỹ thuật thi công chi tiết cho từng phần công việc, lên kế hoạch triển khai cụ thể từng phần và trao đổi với ban quản lý công trình để phối hợp triển khai
- Theo lịch trình trong bảng tiến độ thi công đã trao đổi cụ thể với ban quản lý công trình tiến hành triển khai tập kết các máy móc, công cụ, thiết bị thi công, các vật tư đến chân công trình
- Lắp đặt các vách che chắn tạm thời (vách che bạt di động) cách ly khu vực thi công
và khu vực hoạt động của hệ thống các thiết bị để chuẩn bị tiến hành các công tác thi công từng phần theo kế hoạch được thống nhất nhằm không làm ảnh hưởng đến các khu vực xung quanh Thi công theo phương pháp cuốn chiếu, thi công dứt điểm từng khu vực và từng hệ thống để đảm bảo duy trì hoạt động thường xuyên của hệ thống Sau mỗi ngày thi công toàn bộ các dụng cụ và thiết bị thi công phải được thu dọn vào đúng nơi quy định và tiến hành vệ sinh công nghiệp sạch để đảm bảo vệ sinh cũng như mỹ quan công trình
1.5.2: Chuẩn bị địa điểm, tập kết vật tư;
Địa điểm tập kết vật tư phải đảm bảo diện tích, có các giá đở, giá kê, gần nhất và
thuận tiện nhất cho việc gia công
Nếu trường hợp ta chọn phương án chế tạo lắp ráp tại công trường thì phải chuẩn bị lựa chọn địa điểm tập kế vật tư, chuẩn bị xây dựng kho tập kết, hình thức bảo
vệ Khi chọn địa điểm tập kết vật tư cần chú ý:
- Đường vận chuyển vật tư vào và ra thuận lợi
- Phải gần với vị trí chế tạo, gia công
- Phải đảm bảo ổn định không phải di chuyển vi trí trong quá trình gia công
- Đảm bảo tránh được mưa gió hay ngập úng
- Đảm bảo an toàn bảo vệ tốt cho vật tư và thiết bị
1.5.3: Lập phiếu báo thiết bị, dụng cụ, vật liệu phụ cần chuẩn bị:
Sau khi nghiên cứu xong các bản vẽ, nhu cầu nhân lực gia công, khối lượng công việc, cũng như tiến độ hợp đồng gia công cần phải lập phiếu báo thiết bị, dụng cụ, và các vật liệu phụ cần thiết cho công việc gia công
- Hệ thống coffa gỗ kết hợp coffa thép định hình
- Dùng puli cẩu lắp
Trang 12- Máy cắt, uốn thép
- Máy hàn điện
- Máy cưa, khoan (BOSCH)
- Thiết bị cầm tay (bắt vít, bắn đinh) bằng hơi và bằng điện
- Máy phun sơn
- Khoan điện cầm tay, máy đo điện trở đất
- Các loại bu lông đai ốc, các loại vít nở …
1.5.4: Chuẩn bị trang thiết bị bảo hộ lao động:
Trang thiết bị bảo hộ lao động là rất cần thiết để đảm bảo an toàn khi gia công vì thế cần phải lên kế hoạch chuẩn bị bảo hộ lao động cho công nhân như:
- Áo phản quang dùng trong đêm tối, hoặc ánh sáng yếu
- Các loại giày: Giày da, ủng da mũi thép chống dập, chống đinh, giày vải BHLĐ
- Mũ nhựa có tăng giảm kích cỡ đầu
- Găng tay da các loại, găng tay sợi, găng tay hạt nhựa chống trơn và các loại găng chống hóa chất, găng bạt
- Khẩu trang
- Mặt nạ chống bụi, hóa chất
- Kính meca không độ, kính phòng sơn, hóa chất, kính hàn, mài
- Dây an toàn thiết bị leo cao, dây cứu sinh, lưới rào các loại, băng, biển báo nguy
- Nắm được biện pháp thi công và tiến độ thực hiện
- Diện tích , độ phẳng của mặt bằng đảm bảo tiêu chuẩn
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
cụ, thiết bị
3
Bước 3
- Hệ thống bản vẽ thi công
- Sổ ghi chép, bút
- Hiểu rõ nhiệm
vụ thi công
- Phù hợp với
Trang 13- Thiết bị dụng cụ làm sạch, sơn
- Các loại đe, dụng cụ vạch dấu, đo kiểm,
- Thép tấm, thép hình, thép ống
- Sơn, dung môi, dung dịch hoá chất
- Lựa chọn đúng phương tiện, dụng
cụ - Vật tư đủ đúng quy cách
- Đảm bảo sát với thực tế
An toàn cho người và thiết bị khi
sử dụng các thiết bị
Trang 14Bài 2: CHẾ TẠO THÂN LỌC BỤI
2 1 Cấu tạo và công dụng của thân thiết bị lọc bụi:
2.1.1 Cấu tạo
Thân lọc bụi thường được cấu tạo bởi các loại thép tấm, thép hình; thép tấm bao phủ phần thân được khia triển tùy theo công suất sử dụng và kết cấu của từng nhà máy, thép hình tăng cứng mặt ngoài để chịu lực (H.1)
Hình 1: ThânThiết bị lọc bụi
2.1.2 Công dụng
Dùng để bao kín các hệ thống bên trong và dùng để lắp ghép các bộ phận lên quan cho
hệ thống như ống trụ, vách ngăn, lưới lọc…
2 2: Phương pháp khai triển :
Để khai triển được các chi tiết liên kết trên thân lọc bụi chúng ta cần phải thực hiện các bước như sau:
+ Vẽ hình chiếu đứng cho các chi tiết;
Thông qua hình chiếu đứng để xác định được các kích thước cơ bản
Trang 16Dựa vào các hình chiếu để phân tích tính toán kích thước khai triển sao cho phù
hợp với từng chi tiết, bộ phận, ngoài ra còn phải giảm nhất tối thiểu về phần dung sai
2.3: Đọc bản vẽ chi tiết thân thiết bị lọc bụi, tính kích thước:
2.3.1: Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật
Đọc nội dung bảng kê để chúng ta nhận biết trên toàn bộ hệ thống lọc bụi
có bao nhiêu chi tiết, ký hiệu cũng như số lượng của từng chi tiết bộ phận đó
2.3.2: Phân tích các hình biểu diễn thân lọc bụi
Trang 18Nhằm mục đích xác định được các kích thước cụ thể cho từng bộ phận, chi tiết được chính xác, bên cạnh đó có cở sở để xác định kích thước thực
2.3.3: Xác định kích thước phôi thân thiết bị
Dựa vào các hình chiếu cơ bản và vị trí lắp ghép chúng ta có thể xác định được kích thước phôi thân thiết bị
2.4 Thực hành xếp hình, vạch dấu:
Quá trình xếp hình vạch dấu cần phải tính toán đến công tác làm lợi vật tư,
tránh lảng phí vật tư và lằm tăng các đường cắt không cần thiết, nên cần tính toán xếp hình các có lợi cho mạch cắt nhiều từng nào thì nâng cao năng suất gia công từng đó
- Chuẩn bị dụng cụ vạch dấu, bản vẽ
Trang 19- Lựa chọn đúng chủng loại vật tư
- Kiểm tra kích thước tấm phôi trước khi lấy dấu để lựa chọn phương pháp lấy
phù hợp tránh langc phí vật tư
- Kiểm tra độ vuông của tâm bằng thước đo độ vuông góc
- Kê tấm phôi thật phẵng để công việc lấy thuận tiện & chính xác
- Tiến hành dùng các dụng cụ đo và dưỡng kiểm vận dụng các kiến thức về
hình học, lượng giác … để dựng hình vạch dấu
2.5 Thực hành cắt phôi, mài sửa phôi:
Trước khi tiến hành cắt phôi cần phải kiểm tra lại kích thước dựng hình vạch
dấu lại một lần nữa thật chắc chắn và chính xác mới tiến hành cắt để trách những sai
sót vừa làm hỏng phôi liệu, vừa thiệt hại đến kinh tế
Thực hành cắt phôi:
+ Cắt bằng máy cắt chuyên dùng :
- Kiểm tra sự hoạt động không tải của máy
- Kiểm tra các vấn đề an toàn
- Điều chỉnh khe hở làm việc
- Điều chỉnh dưỡng đo
- Cho cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt
+ Cắt bằng mỏ cắt khí cầm tay :
- Kiểm tra lượng khí cung cấp qua hệ thống đồng hồ
- Lựa chọn cở mỏ, kiểu mỏ cắt phù hợp với chiều dày vật liệu
- Tiến hành cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt ( chú ý các vấn đề an toàn)
+ Cắt phôi trên máy cắt thép hình: cần phải kiểm tra độ sắc bén của lưởi cắt để làm
giảm ba via sau quá trình cắt
+ Mài sữa ba via sau khi vát mép
Dùng máy mài cầm tay làm sạch ba via sau khi cắt để tránh gây tai nạn sau khi thực
hiện các công việc tiếp theo
2 6 Thực hành uốn trên máy lốc tôn:
- Kiểm tra không tải sự hoạt động của máy
- Kiểm tra khe hở giữa các trục uốn
- Điều chỉnh khe hở giữa các trục uốn
- Đưa vật liệu vào uốn thử
- Kiểm tra sự dịch chuyển giữa trục và vật liệu
- Tiến hành uốn
- Kiểm tra cung uốn
2 7 Thực hành hàn đính thân thiết bị lọc bụi kiểu ly tâm - siclon:
Trang 20- Chuẩn bị mặt bằng cho công việc hàn đính
- Chuẩn bị bản vẽ và các dụng cụ đo, kiểm
- Chuẩn bị máy hàn, dụng cụ hàn, thiết bị hàn
- Phóng dạng sơ đồ gá đính ( nếu cần)
- Chuẩn bị các cữ chặn, gong, nêm…
- Chuẩn bị các tấm cần liên kết gá lắp tạo thành thân
+ Mối hàn chịu lực tốt nhưng không được lớn quá
- Tiến hành gong các đường hàn để chống biến dạng khi hàn
- Tiến hành hàn hoàn thiện
2.8 Nắn sửa kiểm tra:
- Trong qúa trình hàn có sự biến dạng cần phải nắn sữa và kiểm tra
- Làm vệ sinh xung quanh mối hàn
Kiểm tra: Phân tích bản vẽ thân lọc bụi
* Tóm tắt trình tự thực hiện công việc:
- Xác định chính xác kích thước thật hình trải thân siclon
- Thép tấm 10 - 12
- Dấu rõ ràng , chính xác
- Đảm bảo dung sai khi cắt hơi
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
- Cắt đúng đường vạch dấu
- Đủ số lượng
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
cụ, thiết bị cắt phôi
Trang 21An toàn cho người và thiết bị khi
sử dụng các thiết bị
An toàn cho người và thiết bị khi lốc uốn
An toàn cho người và thiết bị khi hàn
- Dưỡng kiểm tra
Theo tiêu chuẩn bản vẽ thiết kế
Trang 22Bài 3: CHẾ TẠO ĐÁY LỌC BỤI
3 1: Cấu tạo, phân loại đáy thiết bị lọc bụi :
3.1.1 Cấu tạo:
Đáy lọc bụi thường được cấu tạo bởi các loại thép tấm được khai triển tùy theo hình dáng và kết cấu của từng hệ thống, tuy nhiên nó vẫn điển hình ở các dạng cơ bản sau: (Hình 3.1)
- Dạng hình nón
Hình 3.1: Một dạng đáy lọc bụi điển hình
- Dạng một đầu tròn, một đầu vuông hoặc chử nhật
- Dạng khối đa diện hình vuông, hình chử nhật đầu lớn đầu bé trùng tâm hoăc lệch tâm
1.2 Phân loại:
Đáy lọc bụi có thể được phân loại ở các dạng như hình sau:
Trang 23Hình 3.2c Hình 3.2d
- Hình 3.2a: Dạng một đầu tròn, một đầu vuông hoặc chử nhật
- Hình 3.2b: Dạng khối đa diện hình vuông, hình chử nhật đầu lớn đầu bé:
- Hình 3.2c: Dạng hình ống quần
- Hình 3.2d: Dạng hình côn, cút 900 đầu lớn đầu bé
Bước 2 Phương pháp khai triển:
+ Hình chóp vuông tròn:
- Vẽ hình chiếu đứng: (Hình :1)
- Vẽ hình chiếu bằng: ( Hình: 2)
Trang 24
nữa tam giác AOB là tan giác EOB Lấy O làm tâm và lấy và lấy O1 bằng dây
cung đo trên H.2 làm bán kính, quay một cung; lấy B làm tâm và lấy B1 = O1 đo trên
H.3 làm bán kính, quay một cung Hai cung này cắt nhau tại 1, nhận được tan giác
OB1 Tương tự lấy 1 làm tâm và lấy 1-2 làm dây cung đo trên H.2 làm bán kính quay
một cung, lấy B làm tâm và lấy B2 = O1 đo trên H 3 lấy bán kính quay một cung Hai
cung này cắt nhau tại 2 nhận được tam giác 1B2 Bằng cách đó dựng các tam giác
2B3, 3BC, 3C4, 4C5, 5C6 và 6CF kết quả là hình khai triển ta cần dựng.(Hình:4)
+ Khai triển hình côn: :
Công việc thứ 1: Vẽ hình chiếu đứng:
- Hình nón và hình nón cụt đều (Hình 3.3)
Hình: 3.3
Công việc thứ 2: Tính kích thước khai triển
- Khai triển hình nón đều: tính α theo công thức:
Trang 25Khai triển hình nón cụt:
Vídụ: Khai triển hình nón cụt đều ABCD có đường kính mặt đáy d1 = 350, đường kính mật đáy d2 = 170, chiều cao h = 250
* Vẽ hình chiếu đứng (H.1) ABCD, kéo dài cạnh DA và CB dựng được hình chiếu của hình nón Do trên bản vẽ, R = 517, phương pháp đo thực tế này sẽ có sai số, khi cần chính xác, phải dùng phương pháp tính toán để tìm R theo công thức:
* Khai triển, tính góc α theo công thức:
thay số vào ta có:
Bằng com pa lấy điểm O làm tâm và R = 517 quay cung lớn CEC và cung nhỏ CEC’ bằng thước đo góc, đo và vẽ góc α = 1220 : (Hình 3.3) chính là hình khai triển FB’C’
E C chính là hình khai triển của hình nón cụt đều
Hình khai triển được hình dáng như sau: Hình 3.4
Hình 3.4: Hình khai triển
- Khai triển ống ba chạc: (Hình 3.5)
+ Vẽ hình chiếu đứng của ống ba chạc có cùng một đường kính d (H.1).Vẽ nửa mặt cắt của khúc ống A Chia
Trang 26gióng 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 này cắt hai đường giao tuyến PR và RE lần lượt ở các điểm 1’, 2’, 3’, 4’, 5’, 6’, 7’, 8’, 9’ Vẽ nửa mặt cắt của khúc ống B Chia
2
d
làm 8 phần bằng nhau có đánh số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Qua các điểm này, dựng các đường gióng vào hết khúc ống B thì các đường gióng 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 này cắt giao tuyến KR và RE lần lượt ở các điểm 10, 20, 30, 40, 5’, 6’, 7’, 8’, 9’; và cắt đường giao tuyến VF lần lượt ở các điểm 1’’, 2’’, 3’’, 4’’, 5’’, 6’’, 7’’, 8’’, 9’’
+ Khai triển khúc ống A (H.2) Ta vẽ nửa hình khai triển, nửa còn lại vẽ đối xứng qua đường tâm PP’ Chiều dài của nửa hình khai triển bằng
2
d
Chia chiều dài này làm 8 phần bằng nhau có đánh số 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 Qua các điểm này, dựng đường song song Trên H.1, từ các điểm 1’, 2’, 3’, 4’, 5’, dựng các đường gióng kéo dài sang H.2 thì các đường gióng 1’, 2’, 3’, 4’, 5’ này cắt các đường song song 1 và 9, 2 và 8, 3 và 7, 4 và 6, 5 lần lượt ở các điểm 1’ và 9’, 2’ và 8’, 3’ và 7’, 4’ và 6’, 5’ Nối các giao điểm 1’, 2’, 3’, 4’, 5’, 6’, 7’, 8’, 9’ này bằng một đường cong thì ta được nửa hình khai triển của khúc ống A
1 2 3 4 5 6 7 8 9 8 7 6 5 4 3 2 1
6 , 7 ,
3,
2,1
3
1 3 45
6 7 8 9
,
P
R R
Trang 273 3 Đọc bản vẽ chi tiết đáy thiết bị lọc bụi, tính kích thước:
3.3.1: Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật Đọc nội dung khung tên bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật nhằm mục đích xác định được
số lượng, trọng lượng, kích thước, yêu cầu kỹ thuật cho chi tiết
3.3.2: Phân tích các hình biểu diễn (Hình: 3.6)
Nhằm mục đích xác định được các kích thước cụ thể cho từng bộ phận, chi tiết được
chính xác, bên cạnh đó có cở sở để xác định kích thước thực
Hình: 3.6
3.3.3: Xác định kích thước phôi đáy thiết bị
- Thông các hình chiếu cơ bản để xác định kích thước phôi cho đáy
- Xây dựng các kích thước khai triển
3 4 Thực hành xếp hình, vạch dấu:
Quá trình xếp hình vạch dấu cần phải tính toán đến công tác làm lợi vật tư, tránh
lảng phí vật tư và làm tăng các đường cắt không cần thiết, nên cần tính toán xếp hình
các có lợi cho mạch cắt nhiều từng nào thì nâng cao năng suất gia công từng đó
- Chuẩn bị dụng cụ vạch dấu, bản vẽ
- Lựa chọn đúng chủng loại vật tư
- Kiểm tra kích thước tấm phôi trước khi lấy dấu để lựa chọn phương pháp lấy phù hợp tránh lãng phí vật tư
- Kiểm tra độ vuông của tấm phôi bằng thước đo độ vuông góc
- Kê tấm phôi thật phẵng để công việc lấy thuận tiện & chính xác
- Tiến hành dùng các dụng cụ đo và dưỡng kiểm vận dụng các kiến thức về hình học, lượng giác … để dựng hình vạch dấu
3.5 Thực hành cắt phôi, mài sửa phôi:
Trang 28Trước khi tiến hành cắt phôi cần phải kiểm tra lại kích thước dựng hình vạch
dấu lại một lần nữa thật chắc chắn và chính xác mới tiến hành cắt để trách những sai
sót vừa làm hỏng phôi liệu, vừa thiệt hại đến kinh tế
Thực hành cắt phôi:
+ Cắt bằng máy cắt chuyên dùng :
- Kiểm tra sự hoạt động không tải của máy
- Kiểm tra các vấn đề an toàn
- Điều chỉnh khe hở làm việc
- Điều chỉnh dưỡng đo
- Cho cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt
+ Cắt bằng mỏ cắt khí cầm tay :
- Kiểm tra lượng khí cung cấp qua hệ thống đồng hồ
- Lựa chọn cở mỏ, kiểu mỏ cắt phù hợp với chiều dày vật liệu
- Tiến hành cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt ( chú ý các vấn đề an toàn)
+ Cắt phôi trên máy cắt thép hình: cần phải kiểm tra độ sắc bén của lưởi cắt để làm
giảm ba via sau quá trình cắt
+ Mài sữa ba via sau khi vát mép
Dùng máy mài cầm tay làm sạch ba via sau khi cắt để tránh gây tai nạn sau khi thực
hiện các công việc tiếp theo
3 6 Thực hành tạo hình trên máy lốc tôn thuỷ lực:
- Kiểm tra không tải sự hoạt động của máy
- Kiểm tra khe hở giữa các trục uốn
- Điều chỉnh khe hở giữa các trục uốn
- Chuẩn bị dưỡng kiểm tra góc uốn
- Đưa vật liệu lên giá
- Đưa vật liệu vào uốn thử
- Kiểm tra sự dịch chuyển giữa trục và vật liệu
- Tiến hành uốn
- Kiểm tra cung uốn
- Lập bộ nhớ hoặc là cữ cho tấm đầu để tiến hành cho các tấm sau
3.7 Thực hành nắn sửa, kiểm tra chi tiết theo bản vẽ thiết kế:
- Trong qúa trình hàn có sự biến dạng cần phải nắn sữa và kiểm tra
- Làm vệ sinh xung quanh mối hàn
Kiểm tra : Khai triển côn lệch tâm
* Tóm tắt trình tự thực hiện công việc:
Trang 29- Xác định chính xác kích thước đường kính đáy siclon
- Thép tấm 8-10
- Dấu rõ ràng , chính xác
- Đảm bảo dung sai khi cắt hơi
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
- Cắt đúng đường vạch dấu
- Đủ số lượng
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
cụ, thiết bị cắt phôi
An toàn cho người và thiết bị khi
sử dụng các thiết bị
An toàn cho người và thiết bị khi lốc uốn
An toàn cho người và thiết bị khi hàn
- Dưỡng kiểm tra
Theo tiêu chuẩn bản vẽ thiết kế
An toàn khi
di chuyển trên giàn giáo
Trang 30
Bài 4: CHẾ TẠO GIÁ ĐỠ 4.1 Cấu tạo, công dụng của giá đỡ thiết bị lọc bụi:
4.1.1 Cấu tạo:
Giá đở thiết bị lọc bụi thường làm bằng thép hình I, U, V hoặc thép ống có đường kính lớn độ dày đảm bảo tiêu chuẩn Tuỳ theo đặc tính chung của từng kiểu lọc bụi, hình dáng , cấu tạo cũng tùy thuộc vào công suất sử dụng
4.1.2 Công dụng
Dùng để đỡ thân lọc bụi và các đường ống, dẫn đi kèm trên hệ thống, ngoài ra
nó còn có nhiệm vụ liên kết với sàn, mống cố định cho hệ thống trong quá trình sử
dụng
4.2 Đọc bản vẽ chi tiết giá đỡ thiết bị lọc bụi:
4.2 1: Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật
Bảng list trên khung tên bảng kê
Đọc nội dung khung tên bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật nhằm mục đích xác định được số lượng, trọng lượng, kích thước, yêu cầu kỹ thuật cho chi tiết
4.2 2: Phân tích các hình biểu diễn
Nhằm mục đích xác định được các kích thước cụ thể cho từng bộ phận, chi tiết được chính xác, bên cạnh đó có cở sở để xác định kích thước thực
- Hình chiếu đứng để xác định chiều cao của giá đở (Hình 4.1)
- Hình chiếu bằng hoặc hình chiếu cạnh để xác định bề rộng và vị trí gá lắp
các chi tiết phụ của hệ thống giá đở
Trang 31Quá trình xếp hình vạch dấu cần phải tính toán đến công tác làm lợi vật tư, tránh
lảng phí vật tư và lằm tăng các đường cắt không cần thiết, nên cần tính toán xếp hình
các có lợi cho mạch cắt nhiều từng nào thì nâng cao năng suất gia công từng đó
- Chuẩn bị dụng cụ vạch dấu, bản vẽ
- Lựa chọn đúng chủng loại vật tư
Trang 32- Kiểm tra kích thước tấm phôi, kích thước các cây thép hình trước khi lấy dấu
để lựa chọn phương pháp lấy phù hợp tránh lãng phí vật tư
- Kiểm tra độ vuông của tấm phôi bằng thước đo độ vuông góc
- Kê tấm phôi thật phẵng để công việc lấy thuận tiện & chính xác
- Tiến hành dùng các dụng cụ đo và dưỡng kiểm vận dụng các kiến thức về
hình học, lượng giác … để dựng hình vạch dấu
4.4 Thực hành cắt phôi, mài sửa phôi:
Trước khi tiến hành cắt phôi cần phải kiểm tra lại kích thước dựng hình vạch
dấu lại một lần nữa thật chắc chắn và chính xác mới tiến hành cắt để trách những sai
sót vừa làm hỏng phôi liệu, vừa thiệt hại đến kinh tế
Thực hành cắt phôi:
+ Cắt bằng máy cắt chuyên dùng :
- Kiểm tra sự hoạt động không tải của máy
- Kiểm tra các vấn đề an toàn
- Điều chỉnh khe hở làm việc
- Điều chỉnh dưỡng đo
- Cho cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt
+ Cắt bằng mỏ cắt khí cầm tay :
- Kiểm tra lượng khí cung cấp qua hệ thống đồng hồ
- Lựa chọn cở mỏ, kiểu mỏ cắt phù hợp với chiều dày vật liệu
- Tiến hành cắt thử và kiểm tra
- Tiến hành cắt ( chú ý các vấn đề an toàn)
+ Cắt phôi trên máy cắt thép hình: cần phải kiểm tra độ sắc bén của lưởi cắt để làm
giảm ba via sau quá trình cắt
+ Mài sữa ba via sau khi vát mép
Dùng máy mài cầm tay làm sạch ba via sau khi cắt để tránh gây tai nạn sau khi thực
hiện các công việc tiếp theo
4.5 Thực hành khoan lỗ xà ngang, sườn chịu lực:
- Lựa chọn mũi khoan phù hợp
- Gá lắp phôi chắc chắn đảm bảo an toàn
- Gá lắp mũi khoan kiểm tra độ đảo
- Lựa chọn chế độ cắt phù hợp với mũi khoan
- Khoan thử, và kiểm tra dung dịch làm mát
- Đưa vật liệu vào khoan
- Kiểm tra kích thước lổ khoan
4 6 Thực hành hàn đính liên kết chi tiết, lắp bu lông xà treo:
- Chuẩn bị mặt bằng để liên kết
Trang 33- Chuẩn bị bản vẽ và nghiên cứu phương pháp liên kết
- Phóng dạng trên mặt bằng cần liên kết theo sơ đồ bản vẽ
- Chuẩn bị các vật tư kê, kích
- Chuẩn bị dây căng, ni vô, quả rọi, thước dây, thước lá
- Chuẩn bị máy hàn và các dụng cụ thiết bị bổ trợ
- Tập hợp các chi tiết cần liên kết về vị trí
- Xác định chiều hướng liên kết
- Tiến hành liên kết
Liên kết các tấm mã với giá treo
4 7 Kiểm tra giá đỡ:
- Kiểm tra kích thước tổng thể
- Kiểm tra vị trí tương quan giữa các chi tiết
- Kiểm tra kỹ thuật các mối liên kết
- Kiểm tra mối hàn, mối nối bulon
* Tóm tắt trình tự thực hiện công việc:
Trang 34- Xác định chính xác kích thước đường kính đáy siclon
- Thép ống Ø 323
- Thép ống Ø 168
- Thép I 150x90
- Dấu rõ ràng , chính xác
- Đảm bảo dung sai khi cắt hơi
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
- Cắt đúng đường vạch dấu
- Đủ số lượng
Chú ý an toàn khi sử dụng dụng
cụ, thiết bị cắt phôi
An toàn cho người và thiết bị khi
sử dụng các dụng cụ, thiết bị
An toàn cho người và thiết bị khi khoan
An toàn cho người và thiết bị khi liên kết
Trang 35- Dưỡng kiểm tra
Theo tiêu chuẩn bản vẽ thiết kế
An toàn khi
di chuyển trên giàn giáo
Trang 36Bài 5: CHẾ TẠO ỐNG THOÁT KHÍ
5 1: Cấu tạo, công dụng ống thoát khí:
5.1.1 Cấu tạo
Ống thoát khí thường được cấu tạo bởi thép ống hình trụ hoặc tôn tấm khai triển dưới dạng hình vuông hoặc hình chử nhật hoặc hình côn, cút tuỳ theo kết cấu và đường dẫn của từng hệ thống mà cấu tạo của nó cũng đa dạng ( Hình 5a,5b)
5.1.2 Công dụng Dùng để thoát khí đã lọc đi đến các điểm sử dụng hoặc thải ra mội trường đảm bảo khí sạch
5.2: Đọc bản vẽ chi tiết ống thoát khí, tính kích thước:
5.2.1: Đọc nội dung khung tên, bảng kê, các yêu cầu kỹ thuật:
- Xác định được số lượng chi tiết
- Xác định được trọng lượng chi tiết
- Xác định được các yêu cầu kỹ thuật
- Xác định được ký hiệu vật liệu, tính chất vật liệu
- Xác định được khối lượng tổng thể của hệ thống