Phân tích sự phân bố không gian và đặc điểm văn hóa tôn giáo vùng Nam Bộ

Nhận xét biểu đồ - bản đồ thể hiện quy mô và cơ cấu tôn giáo vùng Nam Bộ Phận tích đặc điểm tôn giáo vùng Nam Bộ

MỞ ĐẦU

Tôn giáo là một phạm trù thuộc tàng kiến trúc Tôn giáo ra đời tác động sâu sắc đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội.Tôn giáo không chỉ thuần túy giải thích sự hình thành, phát triển của tự nhiên và xã hôi, không chỉ hướng con người đến những giá trị của đời sống tinh thần và phương thức để thực hiện những ước muốn hạnh phúc của con người.Trong đời sống tinh thần của con người, tôn giáo luôn đóng một vai trò nhất định Cùng với quá trình phát triển của lịch sử loại người tôn giáo ra đời và trở thành một hiện tượng xã hội Trên thế giới có rất nhiều tôn giáo khác nhau nhưng đa số mọi giáo lý của các tôn giáo dều chứa đựng tính nhân văn sâu sắc Những chiết lý ấy giúp cho con người sống với nhau gần gũi hơn, có trách nhiệm hơn với bản thân, cộng đồng, với sự phát triển chung của toàn xã hội

Việt Nam là một quốc gia có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôn giáo và đang phát triển gồm các tôn giáo thế giới (quốc tế) du nhập vào và hình thành một số các tôn giáo bản địa gồm Bửu Sơn Kì Hương, Tứ ân Hiếu nghĩa, Cao Đài, Hòa Hảo….đã góp phần không nhỏ trong việc đấu tranh chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta Tôn giáo đóng vai trò rất

to lớn, ảnh hưởng khá sâu sắc đến đời sống chính trị văn hóa, xã hội, phong tục tập quán trong đời sống cá nhân và xã hội con người Việt Nam nói chung và đời sống của con người Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long nói riêng Nghiên cứu về tôn giáo sẽ góp phần quan trọng để nhận thức và thực hiện quan điểm đổi mới của Đảng về tôn giáo, góp phần bảo đảm sự ổn định chính trị - xã hội, phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, phấn đấu vì sự nghiệp dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.Việc phân tích đặc điểm tôn giáo và sự phân bố các tôn giáo là vấn đề có ý nghĩa to lớn, trong phạm

vi bài tiểu luận này tập trung phân tích sự phân bố không gian và đăc điểm văn hóa các tôn giáo ở vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long

B NỘI DUNG

1 Phân tích sự phân bố không gian của các tôn giáo ở vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long

Theo số liệu thống kế mới nhất hiện nay thì Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long hiện có khoảng 13 tôn giáo và nhìn chung phân bố không đồng đều giữa các tỉnh với số lượng tín đồ khác nhau Xét trên quy mô toàn vùng thì khu vực Đông Nam Bộ có

số lượng tín đồ ít hơn (45 triệu người) vùng ĐBSCL với số tín đồ là (54 triệu người) Nhìn vào bản đồ thể hiện quy mô và cơ cấu sự phân bố các tôn giáo Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long kết hợp vớ bảng số liệu có thể thấy rằng: Số lượng người theo tôn giáo rất đông và phân bố hầu khắp tất cả các tỉnh của cả hai vùng Xét về quy

mô các tỉnh có nhiều người theo tôn giáo chiếm số lượng và quy mô lớn là An Giang 2.02 triệu người, TP Hồ Chí Minh là 1.98 triệu người và Đồng Nai là 1.167 triệu người Xét về cơ cấu: Trong mỗi vùng có các thành phần tôn giáo khác nhau và có các tôn giáo chiếm số lượng lớn, tôn giáo chiếm số lượng nhỏ phân bố khác nhau thể hiện qua sự phân bố của một số loại tôn giáo sau:

Phật giáo: có thể xem là tôn giáo chính, chiếm số lượng đông nhất so với các tôn

giáo khác ở vùng Đông Nam Bộ (43.9%) và Đồng Bằng Sông Cửu Long (55.89%) Đặc biệt Phật giáo tập trung với số lượng lớn nhất ở các tỉnh Hồ Chí Minh (1.164 nghìn người), tiếp đến là An Giang (894 nghìn người) Sở dĩ Phật giáo được xem là tôn giáo chính và chiếm số lượng đông nhất so với các tôn giáo khác trong cả hai vùng là do Phật giáo là tôn giáo được truyền vào nước ta từ rất sớm khoảng thế kỉ thứ II đời vua Hùng từ Trung Quốc và Ấn Độ khi mà chưa có sự xuất hiện của các tôn giáo khác Lúc bấy giờ dưới chế độ phong kiến đời sống của người dân gặp nhiều khó khăn, bị áp bức bóc lột chính vì vậy mà họ cần một chỗ dựa tinh thần vững chắc, niềm tin trong cuộc sống và Phật giáo ra đời đã đáp ứng được nhu cầu đó với những giáo lí nêu cao vấn đề bình đẳng, chế ngự dục vọng hướng tín đồ vào sự chịu đựng những đau khổ đời thường Đồng thời khi Phật giáo truyền vào Việt Nam được nhiều tầng lớp hưởng ứng tích cự đặc biệt vào thời Đinh , Tiền Lê phật giáo đã được nhà nước phong kiến coi trọng và đề cao Đến thời nhà Lý – Trần Phật giáo Việt Nam phát triển cự thịnh được suy tôn làm quốc giáo Phật giáo là tôn giáo có ảnh hưởng sâu rộng nhất Việt Nam

Công giáo: là tôn giáo với số lượng tín đồ đứng thứ hai sau Phật giáo ở vùng Đông

Nam Bộ (43.66%) và đứng thứ ba ĐB Sông Cửu Long (55.59%) phân bố đều khắp trên

19 tỉnh của cả hai vùng Trong đó Công giáo tập trung với số lượng lớn nhất Đồng Nai(797 triệu người), tiếp theo là TP Hồ Chí Minh (745 triệu người) Công giáo được truyền vào nước ta khoảng thế kỉ XVI đến giữa thế khỉ XVII vào năm 1615 khi trung tâm truyền giáo của Bồ Đào Nha cử hai giáo sĩ sang Hải Phố - Quảng Nam việc truyền bá đạo Thiên chúa giáo vào Việt Nam được thực sự bắt đầu Trong quá trình truyền giáo, các giáo sĩ đã lồng hệ thống tổ chức giáo hội vào trong tổ chức làng xã Việt Nam cùng với việc kết hợp chữa bệnh cho người dân chính vì vậy Công giáo nhanh chống được người dân hưởng ứng mạnh mẽ, hình thành nên các xứ họ, xứ đạo Đến thế kỉ XIX( thời Nguyễn) thiên chúa giáo về cơ bản đã bước sang thời kì truyền bá và được bảo về với việc bãi bỏ phong trào “sát đạo” của các văn thân Trong những năm gần đây Công giáo nước ta có chiều hướng phát triển với số lượng tín đồ khoảng 5 triệu người

Phật giáo hòa hảo: so với Đông Nam Bộ thì ở ĐB Sông Cửu Long phật giáo hòa hảo

là tôn giáo có số lượng tín đồ đứng thứ hai sau Phật giáo chiếm (141 triệu người) tập trung nhiều ở các tỉnh An Giang (46.27%), Cần Thơ (48,9%), Đồng Tháp (35.1%) %)

Là một tôn giáo chỉ mới thành lập sau này nhưng lại có sự ảnh hưởng lớn đối với người dân sống vùng ĐB Sông Cửu Long Đây là tôn giáo bản địa Phật giáo Hòa Hảo ra đời vào năm 1939 tại làng Hòa Hảo, Châu Đốc, An Giang và phát triể chủ yếu ở ĐB Sông Cửu Long Ra đời trong bối cảnh cảnh nhất định về tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội ở Nam Bộ đặc biệt là trong khoảng thời gian từ sau CTTG1 đến trước Cách mạng tháng tám 1945 Đời sống nhân dân đói khổ đặc biệt là nông dân chịu hậu quả của chính sách khai thác thuộc địa, vơ vét thuế khóa nặng nề, đồng thời sự sa sút mệt mỏi của các tôn giáo tín ngưỡng đương thời nhất là sự suy vi của Phật Gíáo đã tạo ra khoảng trống về tâm linh Sự ra đời của Phật Gíáo Hòa Hảo là sự kế thừa và phát triển từ những giáo lý của nhà Phật Ngoài ra Phật giáo Hòa Hảo gắn với đặc điểm tâm lý, lối sống đạo đức, tính cách, đời sống tín ngưỡng của nông dân Nam Bộ và liên quan đến môi trường kinh tế - xã hội - chính trị ở đây trong khoảng thời gian hai cuộc chiến tranh thế giới Vì vậy mà Phật giáo Hòa Hảo Hảo phát triển rất mạnh mẽ ở vùng ĐB Sông Cửu Long

Cao Đài là tôn giáo có số lượng tín đồ khá đông sau Phật giáo,Công giáo và Phật giáo

hoa hảo Đặc biệt Cao Đài phân bố rộng hầu khắp cả 19 tỉnh của cả hai vùng Ở Đông Nam Bộ chiếm số lượng tín đồ (443 triệu người) cao hơn Đồng bằng sông Cửu Long(304

triệu người) Tập trung nhiều ở các tỉnh Tây Ninh (74.12%) Long An (21.46%) Bến Tre (14.71%) còn lại chủ yếu ở các tỉnh khác chiếm tỉ lệ rất ít Tà Vinh (2.7%), Cà Mau (3.1%)…… Đây là tôn giáo bản địa với tên gọi đầy đủ là “Đại đạo Tam kỳ Phổ độ” ra đời vào 1925 trong bối cảnh đất nước ta đang bị khủng khoảng về đường lối và lực lượng lãnh đạo còn chính sách cai trị thực dân Pháp đang đây nông dân Nam Bộ vào con đường cùng không lối thoát trong khi các tôn giáo khác dần dần bị mất uy tín

Một số tôn giáo khác như Minh Lý Đạo, Minh Sư Đạo,Bà la Môn… Chiếm số lượng tín đồ rất ít ở các tỉnh, chưa gây tầm ảnh hưởng lớn trong cuộc sống của nhân dân Nguyên nhân chủ yếu là do các tôn giáo này ra đời hay du nhập muôn hơn các tôn giáo khác cũng như phát triển trong điều kiện và hoàn cảnh có các tôn giáo khác phát triển và gây tầm ảnh hưởng lớn hơn

>>> Nhìn chung Vùng Đông Nam Bộ và Đồng Bằng sông Cửu Long tôn giáo phát triển khá mạnh mẽ, lớn về số lượng và đa dạng về cơ cấu với nhiều thành phần tôn giáo khác nhau Trong đó có các tôn giáo chính như Phật giáo, công giáo, hòa hảo chiếm số lượng tín đồ lớn và phân bố rộng rãi ở hầu khắp các tỉnh Bên cạnh đó hầu như ở tất cả các tỉnh đều có các tín đồ theo tôn giáo phân bố rộng khắp trên cả hai vùng

2 Đặc điểm văn hóa các tôn giáo ở các vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long 2.1 Các đặc trưng chính về tôn giáo

- Tính đa dạng : Do tiếp biến tôn giáo của các dân tộc khác nhau trong lịch sử, tôn giáo của vùng Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long có tính đa dạng chứ không thuần nhất Hầu hết các hình thức tôn giáo nguyên thủy đến hiện đại đều có mặt ở đây: tôn giáo nguyên thủy, tôn giáo dân tộc, tôn giáo thế giới, tôn giáo thờ cúng nhiên thần, tôn giáo thờ cúng nhân thần, tôn giáo đa thần, tôn giáo độc thần

- Tính dung hợp, đan xen hòa đồng, khoan dung của tín ngưỡng tôn giáo Do tiếp biến tôn giáo của nhiều dân tộc người bản địa và ngoại lai nên tôn giáo của cư dân vùng Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long có đặc tính dung hợp rất cao.Ví dụ như truyền thống “Tam giáo đồng nguyên”, “Ngũ chi hợp nhất” được kết tinh trong đạo Cao Đài Những tôn giáo độc thần như : Công Giáo, Tin Lành du nhập vào hai vùng này cũng như tôn giáo nội sinh: Cao Đài, Hòa Hảo…ít nhiều có sự đan xen, dung hợp và kế thừa của nhau

- Tính dân tộc: Do gắn bó mật thiết với văn hóa tộc người, hoạt động tôn giáo của các dân tộc người ở Việt Nam nói chung và Đông Nam Bộ, Đồng Bằng Sông Cửu Long nói riêng đều có tính dân tộc rõ rệt Các dân tộc, các nhóm địa phương dễ dàng nhận ra nhau qua các hoạt động tôn giáo chung Sự biến đổi tôn giáo và bất đồng tôn giáo thường tạo

ra nguy cơ chia tách các tộc người thành các nhóm địa phương

- Tính hệ thống: Hoạt động tôn giáo của dân tộc người Việt Nam nói chung và Nam

Bộ nói riêng không tồn tại riêng rẽ mà luôn gắn bó với chủ thể văn hóa và thể hiện qua các hoạt động văn hóa khác nhau như tổ chức cộng đồng, phong tục, lễ hội, truyền thuyết….trong các hệ thống văn hóa tộc người

-Theo tín ngưỡng tâm linh thần thánh hóa nhứng người có công với gia đình làng nước thuộc loại này có các tôn giáo thờ cúng nhân thần như thờ cúng tổ tiên, Quan Thánh Đế quân (gia đình) Bà Thiên Hậu, Ông Bổn(chùa, miễu), tổ nghề nghiệp….Người dân vốn

có tinh thần yêu nước, trọng tình nghĩa nên các tín ngướng, tôn giáo ở Việt Nam nói chung, Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long nói riêng luôn thấm đượm tinh thần ấy

- Trong những năm gần đây khi mà đời sống của con người không ngừng nâng cao, kinh tế phát triển nhu cầu du lịch tâm linh của con người không ngừng tăng lên chính vì vậy mà hoạt động tôn giáo trong những năm gần đây của vùng mang tính chất thị trường như việc tu sữa đền, chùa đáp ứng nhu cầu tham quan, du lịch, việc tăng cường mở các

lễ, hội nhằm mang lại doanh thu lớn

- Sự bất ổn về tình hình chính trị khi mà một số tôn giáo bị các thế lực thù địch phản động trong và ngoài nước lợi dụng vì mục đích chính trị Tôn giáo luôn có hai mặt nhận thức tư tưởng và chính trị Các thế lực trong và ngoài nước đang lợi dung điểm yếu này

để hòng phá vỡ, chia rẽ sự đoàn kết dân tộc xóa bỏ XHCN ở nước ta Nên một mặt phải tăng cường đáp ứng nhu cầu tín ngướng chính đáng của nhân dân Một mặt phải luôn cảnh giác với mọi âm mưu lợi dụng tôn giáo cảu các thế lực thù địch

- Các tín đồ tôn giáo ở vùng Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu long đều là nông dân lao động Nhìn chung các tín đồ ít chuyên sâu hiểu các giáo lí sâu sắc chủ yếu là thực hiện các lễ nghi tôn giáo và sinh hoạt cộng đồng tín ngưỡng một cách nhiệt tâm

2.2 Tìm hiểu đặc điểm văn hóa của một số loại tôn giáo của vùng

Là vùng có thể nói là đa dân tộc, nới chứa đựng nhiều bản sắc văn hóa độc đáo riêng của mỗi vùng Là vùng có nhiều điều kiện thuận lợi cho việc phát triển và sinh sống của con người với các luồng di cư từ miền Bắc vào Miền Nam để khai hoang , lập nghiệp như

người Việt, Khơ me, Hoa…Chính vì vậy đây là điều kiện thuận lợi cho sự du nhập và phát triển các tôn giáo có nguồn gốc Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ với đầy đủ các loại hình tôn giáo Cùng với đời sống tâm linh đã làm nên sự đa dạng trong tôn giáo và tín ngướng của vùng

2.2.1 Các tôn giáo du nhập từ bên ngoài

2.2.1.1 Phật giáo

Phật giáo truyền vào nước ta từ rất sớm Theo hiểu biết hiện nay của giới nghiên cứu lịch sử thì Phật giáo truyền vào Việt Nam từ những năm đầu công nguyên khoảng cuối thế kỉ thứ II và đầu thế kỉ thứ II

Phật giáo được truyền vào Việt Nam theo hai con đường:

- Đường biển từ Ấn Độ sang: vào đầu công nguyên Phật giáo từ Ấn Độ đã trực tiếp truyền vào Việt Nam theo đường biển cùng với thương nhân

- Đường bộ từ Trung Quốc sang có phần muộn hơn vào khoảng thế kỉ IV –V đó là phật giáo Đại thừa Bắc Tông

Trong đó vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long phật giáo du nhập từ Trung Quốc sang Trong quá trình di dân từ miền Trung vào miền Nam khai phá vùng đất mới bên cạnh những người Việt còn có cả người Trung Quốc đến Việt Nam định cư vào nhiều thời điểm khác nhau Người dân Trung Quốc đã mang theo tín ngướng tôn giáo của mình đến một vùng đất mới kể từ đó mà Phật giáo được du nhập vào đây tiêu biểu là sự hiện diện của nhiều Thiền sư Trung Hoa đến Việt Nam truyền đạo từ gần hai thiên niên kỉ trước Điểm dừng chân của các Thiền sư Trung Hoa vào Đàng Trong từ những thế kỉ XVI, XVII đã được ghi lại nhiều trên vùng đất Hội An thuộc Quảng Nam – Đà Nẵng Ở Đông Nam Bộ và Đồng Bằng sông Cửu Long nhiều chùa cổ còn đặt bài vị và nhắc đến

sự có mặt của Thiền sư Bổn Quả và Thiền sư Nguyên Thiều

Đặc điểm của Phật giáo

- Sự sùng mộ Phật giáo: trong 200 vị danh tăng Việt Nam thế kỉ XX được tôn vinh có đến

71 vị danh tăng sinh quán ở Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long Có 70-80% người dân có cảm tình, thiên hướng, có tâm thức với Phật giáo Các danh tăng chủ yếu xuất

phát trong gia đình có truyền thống nho giáo, kính tín Tam Bảo Sự sùng mộ Phật giáo của người dân được thể hiện qua nhiều hoạt động như việc thiết kế, tu bổ chùa chiền

- Phật giáo có tính dung hợp và tính năng động cao: Tính tổng hợp của Phật giáo Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long thể hiện qua khả năng dung hợp cao với những giáo phái khác

+ Sự cộng cư của người Việt, Hoa, Khơ me nên Phật giáo phần nào mang dấu ấn của giao lưu, tiếp biến những ảnh hưởng văn hóa Phật giáo của người Việt, Hoa, Khơ me thể hiện trong kiến trúc đền chùa của người Khơ me có thêm kiến trúc Việt Nam

+ Tính năng động của tôn giáo thể hiện rất rõ qua phong trào chấn hưng Phật giáo hình thành và phát triển mạnh mẽ 1920 – 1930 Với nhiều tri thức, nho giáo phạm vi ảnh hưởng của các danh tăng có tầm ảnh hưởng rất lớn trên cả nước

>> Tính năng động, tính mở thể hiện rất rõ nét Phật giáo Nam Bộ mang tính khai phá chứ không chỉ giữ gìn truyền thống

- Phât giáo có tính nhập thế mạnh mẽ: Nổi bật lên tinh thần “Vì đạo pháp – Vì dân tôc” 1920 nhiều vị danh tăng trong chùa đã gắn với hoạt động yêu nước, chống ngoại xâm của các hội kín như Thiên địa hội , phong trào Đông kinh nghĩa thục Rất nhiều danh tăng đã đóng góp hết mình cho dân tộc như chế tạo vũ khí (Thích Pháp Tràng) tham gia truyền đơn (Thích hàng minh) Tính nhập thế còn thể hiện trong sự gắn bó Phật giáo với khoa học đời sống, nhiều danh tăng trước và sau khi xuất gia đều hôc riêng thêm một số nghề như nghề y học cổ truyền…

+ Phật giáo với tính thực tiễn, bình dân và bình chủ hướng đến việc truyền bá phật pháp sao cho đáp ứng nguyện vọng và phù hợp trình độ của đông đảo cư dân vùng Đông Nam Bộ và Đồng Bằng Sông Cửu Long vốn chủ yếu là nông dân Những công trình dịch tất cả đều được biên soạn bằng chữ quốc ngữ

2.2.1.2 Tin Lành

So với các tôn giáo khác thì Tin Lành ra đời muộn hơn được du nhập vào Việt Nam khoảng cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX do tổ chức Tin lành “Liên hiệp phúc âm truyền giáo” Quá trình du nhập đạo Tin Lành vào Việt Nam trải qua một khoảng thời gian từ

1887 đến 1991 Đặc biệt trong những năm 1954 – 1975 lợi dụng chiến tranh xâm lược đế

quốc mĩ CMA đã lập ra Tống liên hội thánh Tin lành Việt Nam thường gọi là Hội thánh Tin lành Việt Nam vào Nam Bộ

 Đặc điểm của đạo Tin lành

Về giáo lý: Đạo Tin lành đề cao lý trí trong đức tin, là một nhánh của Kitô giáo nên cũng lấy kinh thánh Cựu ước và Tân ước làm nền tảng giáo lý Khác với Công giáo, Tin lành đề cao vị trí kinh thánh, coi đó là chuẩn mực căn bản duy nhất của đức tin và sự hành đạo, nhưng không coi kinh thánh là cuốn sách của riêng giáo sĩ mà tất cả các tín đồ, giáo sĩ đạo Tin lành đều đọc, sử dụng, nói và làm theo kinh thánh, cũng thờ Thiên chúa

và thừa nhận chúa 3 ngôi: Cha, Con, Thánh thần; tin muôn vật đều do thiên chúa tạo dựng Nhưng trong tín điều về Đức Bà hoài thai chúa GiêSu một cách mầu nhiệm, họ phản đối mọi sự thờ phụng bà Maria

Với lối sống nhẹ nhàng đơn giản, không rườm rà và ràng buộc khắt khe như đạo công giáo lại đề cao tinh thần dân chủ trong các hoạt động về tổ chức nên đạo tin lành mang màu sắc mới mẻ thích hợp với lối sống của giai cấp tư sản, tiểu tư sản, công chức thị dân nói chung trong xã hội công nghiệp

Về nhân sự, đạo Tin lành cũng có giáo sĩ như công giáo Giáo sĩ đạo Tin lành có hai chức: mục sư và giảng sư, không áp dụng luật độc thân như giáo sĩ đạo Công giáo Và có một điều đặc biệt là giáo sĩ Tin lành có nhiều người là nữ Các giáo sĩ tuy cũng được coi

là người chăm sóc linh hồn cho tín đồ nhưng không có quyền thay mặt Chúa để ban phúc hay tha tội cho con chiên

Mặc dù được đánh giá là một tôn giáo “tiến bộ”, “năng động” và dễ thích nghi nhưng

vì đạo Tin lành đề cao vai trò của kinh thánh, thậm chí có một số hệ phái Tin lành tỏ ra rất bảo thủ, không chấp nhận những điều gì trái với kinh thánh nên dẫn đến sự phản ứng đối kháng với văn hoá tín ngưỡng truyền thống của các tín đồ ở những nơi đạo Tin lành truyền bá

Sự va chạm, xung đột với các tập tục gia đình, xã hội, tín ngưỡng cổ truyền và các tôn giáo khác ở Việt Nam Đối với mỗi người Việt Nam, thờ cúng ông bà, tổ tiên, thành hoàng và những người có công với làng, nước là sự thiêng liêng, thậm chí đã thành tiêu chí hàng đầu về đạo đức của mỗi thành viên trong gia đình, họ tộc, làng xóm Những tập tục xuất phát từ trong nghi lễ chịu ảnh hưởng của Nho giáo, thể hiện lòng hiếu thảo của

con cái đối với ông bà, cha mẹ như giỗ chạp, ma chay, cưới xin đã góp phần vào nết đẹp văn hoá mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc

Hơn nữa, hiện nay các thế lực thù địch và lực lượng chống đối muốn thông qua đạo Tin lành để thực hành chủ nghĩa li khai, giải lãnh thổ Ở Việt Nam, điều này đã trở thành hiện thực khi người ta thấy Tin lành lan toả một cách nhanh chóng ở những vùng đất

“phên dậu” của tổ quốc: tại đồng ĐB Sông Cửu Long và Đông Nam Bộ

2.2.1.3 Hồi giáo

Đạo hồi được du nhập vào Việt Nam vào khoảng thế kỉ X – XIV Do vị trí địa lí và hoàn cảnh truyền đạo, điều kiện sống và sự giao lưu của đồng bào Chăm với bên ngoài thế giới Hồi giáo mà hình thành hai khối người chăm theo Hồi giáo với nhiều khác biệt đáng kể về mặt tôn giáo từ kinh sách đến các tín điều và nhất là các luật lệ, lễ nghi

+ Khối người chăm theo hồi giáo vùng Ninh Thuận, Bình Thuận là Hồi giáo không chính thống gọi là Chăm Bàni

+ Khối người Chăm theo Hồi giáo ở TP Hồ Chí Minh, An giang, Đồng Nai, Tây Ninh

là hồi giáo chính thống gọi là Chăm Islam

>> Đặc điểm hồi giáo vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long

- Người Chăm Hồi giáo ở Việt Nam đặc biệt là những người Chăm Hồi giáo ở Nam

Bộ tuân thủ khá chặt chẽ những giáo lý, giáo luật của Hồi giáo chính thống Họ đã thay đức tin “Thánh chiến để bảo vệ Hồi giáo” bằng đức tin “Tin tưởng Thượng đế Allah là tối cao duy nhất, và Muhammad là sứ giả cuối cùng của Allah, là người khai sáng Islam”

- Trong xã hội Chăm truyền thống cũng như hiện tại ở nước ta vấn đề hôn nhân và gia đình của người Chăm Hồi giáo (đặc biệt là Chăm Bàni ở miền Trung Việt Nam) có rất nhiều cải biến để phù hợp với truyền thống dân tộc và luật pháp Việt Nam, thập chí có những tác động để cải biến các giáo lý Hồi giáo khắt khe

- Người Chăm ở Việt Nam theo mẫu hệ, con cái tính theo dòng mẹ, người phụ nữ trong nhà nắm giữ nhiều của cải, quyết định mọi hình thức cưới hỏi Đạo Hồi đã đem phụ

hệ, phụ quyền vào đời sống Chăm nhưng đã dung hoà với phong tục truyền thống Chăm:

+ Trong hôn nhân có sự bình quyền tương đối giữa nhà trai và nhà gái, cho tự do tìm hiểu giữa nam nữ trước hôn nhân

+ Cho phép kết hôn con chú, con gì

+ Cho phép con mang cả họ mẹ và họ cha

- Người Chăm Hồi giáo ở Việt Nam nói chung và kể cả những tín đồ Chăm Hồi giáo nhiệt thành ở Nam Bộ, do ảnh hưởng truyền thống chuộng hoà bình của dân tộc và các chính sách phù hợp đối với tôn giáo của Đảng và Nhà nước nên việc thực hiện năm hành

vi tôn giáo đã được cải biến:

+ Tin tưởng Thượng đế Allah là tối cao duy nhất, và Muhammad là sứ giả cuối cùng của Allah, là người khai sáng Islam

+ Mỗi ngày đêm phải cầu nguyện đủ 5 lần

+ Phải ăn chay trọn tháng Ramadan

+ Phải bố thí để giúp đỡ người khó khăn hơn mình

+ Nếu có khả năng thì ít nhất một lần trong đời hành hương về thánh địa Mecca (Saudi Arabia) để làm lễ Haji

- Đối với người phụ nữ Giáo lý Hồi giáo có những quy định khắt khe đối với phụ nữ trong hôn nhân và vai trò của họ trong gia đình và xã hội Tuy nhiên, giáo lý Hồi giáo trong cộng đồng người Chăm ở Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long đối với người phụ

nữ khá dung hoà trong quan hệ giới và quan hệ xã hội

2.2.1.4 Công giáo

Công giáo được truyền vào Việt Nam bằng nhiều tên gọi khác nhau như Thiên Chúa Giáo, công giáo, Đạo Hoa Lang vào khoảng thế kỉ XVI thi thoảng có các giáo sĩ Tây ban nha hay Bồ Đào Nha dừng chân giảng đạo tại Việt Nam Năm 1696 – 1710 Người theo đạo Thiên Chúa giáo là một trong những nhóm người Việt đầu tiên di chuyển và định cư tại vùng Đông Nam Bộ và ĐB Sông Cửu Long Người có công nhiều nhất trong việc xây