TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH BÌNH PHƯỚC

Du khách đến Bình Phước sẽ được tham quan nhiều cảnh đẹp thiên nhiên như vườn quốc gia Bù Gia Mập, núi Bà Rá, hồ Suối Cam,… và còn được thưởng thức các món ăn hấp dẫn như bánh, kẹo hạt đ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH BÌNH PHƯỚC

BÌNH PHƯỚC

TỈNH

TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG

LỚP 2

2

BAN BIÊN SOẠN

3

Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Bình Phước được biên soạn nhằm

giúp học sinh tìm hiểu một cách sâu sắc hơn về lịch sử - văn hoá, thiên nhiên và con người Bình Phước, từ đó góp phần hình thành những phẩm chất và năng lực cho học sinh Bên cạnh đó, nội dung giáo dục địa phương còn giúp rèn luyện kĩ năng sống, tăng cường

ý chí, niềm tin và có thái độ ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ

xã hội, góp phần xây dựng và hoàn thiện nhân cách cho các em

Tài liệu giáo dục địa phương tỉnh Bình Phước lớp 2 được biên soạn theo 8 chủ đề Mỗi chủ đề được chọn lọc để phù hợp với các em học sinh lớp 2 và được thiết kế theo hướng tích hợp vào Hoạt động trải nghiệm và các môn học khác trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 nên gần gũi với học sinh, dễ triển khai trong nhà trường, nhằm góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn, thân thiện, đồng thời giáo dục các em tình yêu quê hương, đất nước.Phương pháp dạy học bộ tài liệu này chú trọng đến hoạt động tương tác giữa các em học sinh dưới sự hướng dẫn của giáo viên

và hoạt động trải nghiệm của mỗi học sinh trong những tình huống thực tiễn Trên cơ sở đó, các em tự rút ra những bài học bổ ích cho bản thân

Trong quá trình biên soạn, nhóm tác giả đã cố gắng chọn lọc tư liệu để vừa giới thiệu những nét cơ bản về nội dung giáo dục địa phương, vừa đảm bảo tính sư phạm, vừa sức với đối tượng học sinh lớp 2 Tuy nhiên khó tránh khỏi những thiếu sót Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô giáo, phụ huynh và các em học sinh để lần tái bản sau được hoàn chỉnh hơn

BAN BIÊN SOẠN

Lời nói đầu

4

Các kí hiệu được sử dụng trong sách

Tạo hứng khởi, vui tươi; kết nối vào bài mới.

Quan sát, tìm hiểu, phát hiện, hình thành kiến thức mới.

Tập làm, tập thực hành để rèn luyện kĩ năng và hiểu rõ điều vừa khám phá.

Vận dụng nhiều hơn các kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết những vấn đề trong thực tiễn.

5

Tượng đài chiến thắng Đồng Xoài

(phường Tân Phú, thành phố Đồng Xoài)

1 Xem một đoạn phim ngắn hoặc tổ chức một hoạt cảnh, trò chơi, giới thiệu về Bình Phước quê hương em

2 Các hình ảnh dưới đây, cho em biết về những nơi nào ở Bình Phước?

1

Vùng đất Bình Phước

CHỦ ĐỀ 1

7

Thác Voi

(xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng)

Sông Bé đoạn chảy qua xã Phước Minh, huyện Bù Gia Mập

5 4

Du khách đến Bình Phước sẽ được tham quan nhiều cảnh đẹp thiên nhiên như vườn quốc gia Bù Gia Mập, núi Bà Rá, hồ Suối Cam,… và còn được thưởng thức các món ăn hấp dẫn như bánh, kẹo hạt điều, cơm lam, thịt nướng,…

Người dân Bình Phước mến khách, năng động và hiền hoà

Cùng tìm hiểu

1 Bình Phước tiếp giáp với những tỉnh nào của Việt Nam và quốc gia nào?

2 Khí hậu Bình Phước có mấy mùa trong năm? Đó là những mùa nào?

3 Đến Bình Phước, du khách sẽ được trải nghiệm những gì?

4 Câu cuối cùng trong bài đọc trên cho chúng ta biết được điều gì?

Vườn quốc gia Bù Gia Mập

(xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập)

1

9

Hồ Suối Cam

(phường Tân Phú, thành phố Đồng Xoài)

2

Trung tâm hành chính thị xã Phước Long

(phường Phước Bình, thị xã Phước Long)

Vườn quốc gia Bù Gia Mập

(xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập)

11

Di tích quốc gia Địa điểm chiến thắng chốt chặn Tàu Ô

(xã Tân Khai, huyện Hớn Quản)

Di tích chùa Sóc Lớn

(xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh)

3

4

12

Hồ Phước Hoà (xã Nha Bích, huyện Chơn Thành)

Thác Đắk Mai (xã Bù Gia Mập, huyện Bù Gia Mập)

2 Nêu tên một số sông, suối, ao, hồ, nối tiếp ở Bình Phước hoặc nơi

em sống Em có thể làm gì để giữ gìn và bảo vệ môi trường cảnh quan ở địa phương?

1

2

Khu du lịch sinh thái Mỹ Lệ

(xã Long Hưng, huyện Phú Riềng)

Đập xả Nhà máy thuỷ điện Cần Đơn

(xã Thanh Hoà, huyện Bù Đốp)

Nơi mình ở có thức ăn ngon.

Nơi mình ở có phong cảnh đẹp.

16

4 Sắm vai hướng dẫn viên du lịch nhí giới thiệu những điều em biết

về Bình Phước hoặc nơi em ở.

5 Chia sẻ cảm nhận của em về một cảnh đẹp ở Bình Phước.

Nơi tớ ở có

Núi Bà Rá,

Hồ thuỷ điện Thác Mơ

CHỦ ĐỀ 2

(phường Sơn Giang, thị xã Phước Long)

Hồ Thác Mơ nhìn lên núi Bà Rá (thị xã Phước Long)

19

Bài đọc

Danh thắng núi Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ

Núi Bà Rá là cảnh đẹp ở thị xã Phước Long Nơi đây có các loài thực vật, động vật rất phong phú

Nằm gần núi Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ được bao bọc bởi đồi núi nhấp nhô và bóng cây rừng xanh mát Giữa lòng hồ có mười hòn đảo lớn nhỏ với làn nước trong xanh tạo nên cảnh quan thơ mộng, thanh bình.Đến núi Bà Rá, du khách còn được tham quan nhiều cảnh đẹp khác như hang Dơi, hang Bà Bảy Tuyết, đồi Bằng Lăng,… Đứng trên núi, du khách có thể nhìn thấy toàn cảnh thị xã Phước Long và hồ thuỷ điện Thác

2 Du khách sẽ trải nghiệm những gì khi tham quan danh thắng núi Bà

Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ?

3 Câu cuối trong bài đọc cho chúng ta biết điều gì về núi Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ?

Đường lên núi Bà Rá Gốc cây cổ thụ trên núi Bà Rá

20

Miếu Bà Rá nhìn từ trên cao

(phường Sơn Giang, thị xã Phước Long)

Miếu Bà Rá

(phường Sơn Giang, thị xã Phước Long)

3

4

3 Để giữ gìn môi trường tự nhiên và bảo vệ vẻ đẹp của núi Bà Rá,

hồ thuỷ điện Thác Mơ, chúng ta nên làm gì?

Không leo trèo.

Không tắm hồ.

22

1 Sưu tầm một số bài viết và hình ảnh về cảnh đẹp núi Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ hoặc một cảnh đẹp gần nơi em ở.

Hồ thuỷ điện Thác Mơ

(phường Thác Mơ, thị xã Phước Long)

Núi Bà Rá (phường Sơn Giang, thị xã Phước Long)

1

2

23

2 Chia sẻ với bạn những điều em thích về núi Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ hoặc một cảnh đẹp gần nơi em ở.

3 Chia sẻ với người thân những hiểu biết của em về thắng cảnh núi

Bà Rá, hồ thuỷ điện Thác Mơ.

24

Lễ Giỗ tổ Hùng Vương

(xã Phú Riềng, huyện Phú Riềng)

Lễ Sen Đôn-ta của đồng bào dân tộc Khơ-me

26

Lễ hội Phá Bàu

(xã Quang Minh, huyện Chơn Thành)

Lễ hội Kết bạn cộng đồng của dân tộc Mơ-nông

(xã Đồng Nai, huyện Bù Đăng)

5

6

Lễ Giỗ tổ là dịp ôn lại lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc ta

và khẳng định cán bộ, nhân dân tỉnh Bình Phước luôn đoàn kết, vượt qua khó khăn để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh Đồng thời, đây cũng là dịp để các thế hệ hôm nay luôn khắc ghi lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

Cùng tìm hiểu

1 Lễ Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức vào thời gian nào?

2 Lễ Giỗ tổ Hùng Vương được tổ chức nhằm mục đích gì?

3 Lời căn dặn của Bác Hồ trong bài đọc nhắc nhở chúng ta điều gì?

1

28

Rước vòng hoa và lễ vật trên đường phố

trong lễ Giỗ tổ Hùng Vương

29

3 Các em cần chú ý điều gì để giữ an toàn cho bản thân khi tham gia lễ hội?

4 Em hãy kể lại một lễ hội được tổ chức hàng năm ở địa phương

mà em được tham gia cùng người thân.

Không chen lấn Không

xô đẩy

30

1 Sưu tầm tranh ảnh, bài viết về các lễ hội ở địa phương em Chia sẻ

bộ sưu tập đó với các bạn trong lớp

2 Sắm vai giới thiệu những điều em biết về lễ Giỗ tổ Hùng Vương hoặc một lễ hội ở địa phương em.

31

3 Nêu những việc nên làm và không nên làm khi tham gia lễ hội

ở địa phương.

32

Nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng

Trò chơi “Ai kể nhanh hơn?”:

Đồng bào các dân tộc ở Bình Phước thường biểu diễn cồng chiêng vào những dịp nào?

Nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng

CHỦ ĐỀ 4

33

Bài đọc

Di sản cồng chiêng của dân tộc S’tiêng ở Bình Phước

Cồng chiêng là loại nhạc cụ(1) bằng đồng, có khi pha vàng, bạc hoặc đồng đen Cồng có núm, chiêng không có núm Nhạc cụ này có nhiều

cỡ lớn, nhỏ khác nhau Cồng chiêng có thể dùng đơn lẻ hoặc dùng theo dàn, một bộ từ 2 đến 20 chiếc Cồng chiêng được gõ bằng dùi hoặc đánh bằng tay

Với người S’tiêng, cồng chiêng được xem là ngôn ngữ giao tiếp Hầu như tất cả các lễ hội của người S’tiêng đều có biểu diễn cồng chiêng, từ những lễ hội nhỏ mang tính gia đình đến những lễ hội lớn của bản làng.Mỗi chiếc cồng chiêng là vật quý báu của từng gia đình, biểu hiện cho tài sản, quyền lực và sự an toàn

Nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng

1

(1) Nhạc cụ: dụng cụ dùng trong âm nhạc

34

Cùng tìm hiểu

1 Cồng chiêng được làm từ vật liệu gì? Cồng khác chiêng như thế nào?

2 Đồng bào S’tiêng thường biểu diễn cồng chiêng vào những dịp nào?

3 Để cồng chiêng phát ra âm thanh, người ta dùng gì để gõ?

4 Câu cuối cùng trong bài đọc trên cho em biết điều gì?

Cồng

Chiêng

2

3

Lễ hội vui thật!

Âm thanh

lạ quá!

37

1 Sưu tầm hình ảnh và những bài viết giới thiệu về nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng của đồng bào S’tiêng ở Bình Phước hoặc địa phương em.

2 Kể tên các nhạc cụ khác (ngoài cồng chiêng) thường được biểu diễn gần nơi em ở

3 Vẽ một nhạc cụ hoặc viết 2 – 3 câu giới thiệu về một loại nhạc cụ mà

em thích.

Trống Đàn

38

4 Giới thiệu với các bạn những gì em biết về nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng hoặc nghệ thuật biểu diễn tiêu biểu có ở địa phương em.

5 Chia sẻ cảm nhận của em về nghệ thuật biểu diễn cồng chiêng của đồng bào S’tiêng.

6 Hãy cùng cha mẹ tham gia một buổi biểu diễn cồng chiêng của đồng bào S’tiêng hoặc một lễ hội trình diễn nghệ thuật gần nơi em sống.

Bà mẹ Việt Nam anh hùng Đoàn Thị Hết (1903 -1963)

CHỦ ĐỀ 5

41

Lãnh đạo tỉnh, thành phố Đồng Xoài thăm, tặng quà và chúc tết

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Hà Thị Tần

(xã Tiến Hưng, thành phố Đồng Xoài)

Cố Chủ tịch nước, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Đại tướng Lê Đức Anh (1920 - 2019)

4

5

42

Bài đọc

Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đoàn Thị Hết

Mẹ Đoàn Thị Hết sinh năm 1903 tại xã Minh Thạnh, huyện Bình Long, (tỉnh Sông Bé cũ), nay Mẹ được thờ ở huyện Chơn Thành, tỉnh Bình Phước.Khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, Mẹ tích cực tham gia công tác tiếp tế lương thực, nuôi giấu cán bộ trong nhà Nhiều lần bị địch bắt vào tù và bị đánh đập dã man nhưng Mẹ vẫn giữ trọn lòng kiên trung(1)

với cách mạng

Các con vừa trưởng thành, Mẹ lần lượt động viên các con Nguyễn Văn Dư, Nguyễn Thị Hôn, Nguyễn Thị Diện tham gia kháng chiến Cả ba người con của Mẹ đều đã anh dũng chiến đấu và hi sinh

Mẹ Đoàn Thị Hết mất năm 1963 Đến năm 1994, Mẹ được truy tặng (2)

danh hiệu cao quý: Bà mẹ Việt Nam Anh hùng

Bằng truy tặng danh hiệu Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đoàn Thị Hết

Cùng tìm hiểu

1 Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đoàn Thị Hết sinh ra ở đâu?

2 Kể lại những điều Mẹ đã làm để đóng góp cho quê hương

3 Mẹ đã được truy tặng danh hiệu cao quý gì?

(1) Lòng kiên trung: giữ lòng trung thành đến cùng, không gì lay chuyển được.

(2) Truy tặng: tặng thưởng cho người đã mất.

3 Kể tên những việc các em nên làm để thể hiện lòng biết ơn những gia đình cách mạng và những người đã đóng góp cho quê hương (thương binh, bệnh binh,…).

3 Sắm vai hướng dẫn viên du lịch nhí giới thiệu những điều em biết

về Bà mẹ Việt Nam Anh hùng Đoàn Thị Hết hoặc một người có công với cách mạng tại nơi em ở.

Họ hết lòng vì quê hương.

45

Vườn cây cao su

Kể tên các loài cây được trồng nhiều ở Bình Phước hoặc nơi em sống

1

Cây cao su ở Bình Phước

CHỦ ĐỀ 6

48

Bài đọc

Cây cao su ở Bình Phước

Cây cao su được trồng ở vùng đất đỏ Bình Phước từ đầu thế kỉ 20 và trở thành loài cây gắn liền với lịch sử phát triển của vùng đất này

Những năm gần đây, cây cao su trở thành cây trồng quan trọng của tỉnh Bình Phước vì mang lại giá trị kinh tế cao

Sản phẩm từ cây cao su rất đa dạng, được sử dụng nhiều trong cuộc sống và sản xuất như: gỗ cây cao su được sử dụng đóng bàn, ghế, làm củi, ; mủ cây cao su được chế biến làm lốp xe, nệm, giày dép,

Cùng tìm hiểu

1 Cây cao su được trồng ở tỉnh Bình Phước từ khi nào?

2 Vì sao cao su trở thành cây trồng quan trọng của tỉnh Bình Phước?

3 Kể tên những sản phẩm được làm từ gỗ, mủ cây cao su mà em biết?

Công nhân cạo mủ cao su ở Bình Phước

1

50

CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN (Trải nghiệm loại hình nghệ thuật truyền thống quê hương em)

1 Xem một đoạn phim ngắn giới thiệu về các giai đoạn phát triển

của cây cao su

2 Tìm hiểu các giai đoạn phát triển của cây cao su qua các hình

dưới đây.

Vườn ươm cây cao su giống

Vườn cây cao su non

1

2

51

CHỦ ĐỀ TỰ CHỌN (Trải nghiệm loại hình nghệ thuật truyền thống quê hương

em)

Cây cao su già cỗi, cần thay thế

Cây cao su đang khai thác Cây cao su trưởng thành

5

4 3

2 1

4

56

Cơm lam, gà nướng

Kể tên các món ngon ở Bình Phước mà em biết

2 1

Bánh hạt điều

Cơm lam Bình Phước

CHỦ ĐỀ 7

57

Gỏi trái điều

Thịt quay chế biến từ heo thả rông

Đọt mây nướng

4 3

5

59

Bài đọc

Cơm lam Bình Phước

Cơm lam là cơm được nấu chín trong ống tre, nứa hoặc ống lồ ô nên

có tên gọi khác là cơm ống Cách nấu cơm lam khá đơn giản, gồm các bước sau:

Bước 1: Bỏ gạo nếp đã vo sạch và nước vào ống tre, nứa hoặc lồ

ô, rồi lấy lá chuối bịt kín một đầu ống còn hở giúp cơm nhanh chín và giữ được mùi thơm đặc trưng

Bước 2: Bỏ ống cơm lên đống củi lửa để đun cho đến khi ống tre, nứa hoặc ống lồ ô ngả màu vàng thì cơm bắt đầu chín

Bước 3: Khi ống phát ra mùi thơm của cơm là có thể chẻ ống, lấy cơm ra

Cơm lam Bình Phước thường được ăn kèm với các món mặn như thịt heo, thịt gà nướng, muối mè,

Cùng tìm hiểu

1 Cơm lam còn có tên gọi khác là gì?

2 Kể lại các bước nấu cơm lam

3 Cơm lam thường ăn kèm với các món nào?

Cam lam, muối mè

60

1 Xem đoạn phim ngắn giới thiệu về món cơm lam.

2 Quan sát các hình ảnh dưới đây, nêu các bước nấu cơm lam.

3

61

1 Người ta thường thưởng thức cơm lam vào những dịp nào?

2 Kể tên các món ngon khác được làm từ gạo nếp mà em biết.

3 Sưu tầm các bài viết, tranh ảnh giới thiệu về các món ngon ở Bình Phước

mà em biết.

Ăn hàng ngày

Ăn vào dịp lễ tết

Xôi hạt điều Chè nếp đậu trắng

62

4 Sắm vai hướng dẫn viên du lịch nhí giới thiệu với các bạn những điều em biết về cơm lam hoặc một món ngon khác ở nơi em sống.

5 Chia sẻ cảm nhận của em sau khi thưởng thức cơm lam

hoặc món ngon khác mà em biết.

Ngon quá!

63

Nghề đan lát ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh, tỉnh Bình Phước

Kể tên các nghề truyền thống ở Bình Phước hoặc nơi em sống

1

Nghề đan lát của đồng bào Khơ-me

ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh

CHỦ ĐỀ 8

Nguyên liệu đan lát thủ công truyền thống là mây, tre, nứa, và phải trải qua một số công đoạn sơ chế Nguyên liệu lấy về, tuỳ từng loại sản phẩm mà người đan lát có thể đem ngâm ở khe suối hoặc chẻ ra rồi vót thành nan, đặt trên giàn bếp để tránh bị mối mọt, giúp sản phẩm có độ bền cao.

Cùng tìm hiểu

1 Kể tên những sản phẩm đan lát truyền thống của đồng bào dân tộc Khơ-me?

2 Nguyên liệu đan lát truyền thống của họ gồm những loại nào?

3 Để tránh bị mối mọt và tạo độ bền cho sản phẩm, người ta thường làm gì?

Làng nghề đan lát của đồng bào Khơ-me

ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh

5

69

1 Giới thiệu thêm các sản phẩm được làm từ làng nghề truyền thống

ở địa phương em.

2 Sưu tầm tranh ảnh và bài viết giới thiệu về các làng nghề truyền thống ở Bình Phước hoặc nơi em sống.

3 Kể lại một sản phẩm thủ công truyền thống mà em biết.

Thổ cẩm

Rổ rá

70

4 Giới thiệu trước lớp những hiểu biết của em về làng nghề đan lát của người Khơ-me ở xã Lộc Khánh, huyện Lộc Ninh hoặc một làng nghề gần nơi em ở.

Đình thần Hưng Long

(thị trấn Chơn Thành, huyện Chơn Thành)

72

Trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hoà miền Nam Việt Nam

(Nhà giao tế) (thị trấn Lộc Ninh, huyện Lộc Ninh)

Thác số 4 (xã Tân Lợi, huyện Hớn Quản)

4

3

73

Vườn cây lưu niệm của Nữ tướng Nguyễn Thị Định

(phường Sơn Giang, thị xã Phước Long)

Bia tưởng niệm Mộ 3000 người

(phường An Lộc, thị xã Bình Long)

5

6