Đặc trưng ngữ âm thổ ngữ thọ xuân (thanh hoá)

Bộ giáo dục đào tạo Tr-ờng đại học vinh.

Bộ giáo dục đào tạo Tr-ờng đại học vinh

-2-

Ầ

D C

1.1

,

, - ,

,

, ,

-

, , Q … ,

1.2 ,

, , ,

,

,

, , ,

,

1.3 - – ,

, ,

,

, , , ,

1.4 ,

,

, –

, – ,

,

–

,

,

h C Ấ

,

, , ,

,

,

T

trên c ,

,

,

,

Q

, ,

-4-

,

,

, , -

- T T

N , , ,

Nguyên; T T

T

, T T – -

T

,

T ,…

,

,

T

T ,

,

,

,

,

,

,

, T

T

,…

,

,

,

3 C

,

,

,

, ,

,

,

, ,

3/ ,

C 4.1

, ,

,

, ,

,

, ,

,

, , ,

, Q , Q , ,

, , , ,

-6-

, , ,

,

, ,

,

,

4.2

,

,

, ,

- , ,

, , , , ,…

- ,

- ,

,

5 Ó Ó CỦA Ậ Ă - ,

Q

,

,

- ,

,

- ,

,

6 CẤ C CỦA Ậ Ă

, , , ,

,

th

-8-

C

Ấ C

ữ

ấ

,

,

,

, ,

, ,

, ,…

, ,

–

, , ,

,

, ,

, ,

– , -

, –

,

,

,

, , ,

,

,

,

,

, , ,

, ,

,

, ,

, ,

ữ

– ,

Q

, , Q

[ , tr 51]

hay

, , , …

,

,

i

[11, tr 29]

[47, tr 275]

-10-

[62, tr 231] ữ ữ ữ

ữ

Q

,

,

(G.Condominas, 1997)

-

[62, tr.156]

;

,

, ,

,

, ,

, ,

,

, , ,

, ,

-

-

Q

, ,

, ,

,

1.1.3.2 ữ - ữ Q

Q

,

- ,

,

,

, ,

,

,

,

,

, , ,

,

, ,

,

, ,

,

-12-

–

, ,

,

-

,

,

, -

d

, , - ,

,

, ,

, ,

,

- ,

,

,

,

-

,

,

, , ,

, , , ,

, , , …

,

,

,

,

, ,

,

–

, ,

;

,

[1 , ,

,

, ,

…

, ,

- , -

,

, , ,

–

, ,

,

-14-

,

F.M

, ,

, ,

,

,

,

- ,

, , …

,

, , ,

, , …

,

,

, ,

,

-

,

- ,

, – ,

,

, , ,

- , ,

-

,

-

- ,

, ,

,

,

,

,

[33] ấ ữ ,

,

-

ranh

,

,

,

, , ,

, ,

, ,

,

,

,

-16-

, ,

Q

,

,

, T

, , , Q

a L Cadier:

,

,

,

, Q ,

Q ,

,

- - -

,

,

c

, ,

,

, , ,

, ,

ữ ữ ,

,

(1960) ,

,

,

[47, tr.71]

[47, tr.275- 276 ,

, ,

, ,

,

,

, ,

,

,

,

T

thôn , , ,

, ,

,

-18-

,

,

C ậ ữ ữ ữ ữ

, ,

,

,

,

,

,

,

,

nhiên, ,

: [39]

, , ,

,

,

, , Q Q

,

,

,

,

Q

,

ndone ,

,

,

,

,

,

,

, ,

,

ữ

,

,

– ,

– , ,

,

,

– ,

,

, ,

-20-

,

,

,

,

, , …

,

,

, -

,

,

,

ữ ữ

ữ

,

,

,

, ,

Thanh H

, ,

,

,

, ,

, -

-

, -

,

,

, ,

,

,

- m t n m

,

,

, ,

, , …

,

, , , ,

, ,

, ,

, ,

- - , , , …

- m t t v n

, , ,

, , ,

, , …

-22-

C ữ ữ

, , , , , , , , , ,… Q , Q , Q , Q , Q , Q … Q , , , , … , , , , … , , , , … , , , , , ,… …

ữ

- , ,

, , , , , , , , , , , , ,

- , - , - , , , ,

,

- ,

sâ , Q ,

, , , ,

- 18

Q ,

-

Q , , , Q , ,

Q ,

, , tr.193) Q

-24- , , , , ,

, , ,

, , , , , ,

- , , , , ,

, , , , ,

t i , , , , , ,

- , , ,

, , , ,

nh Tu , , , , ,

- ,

ữ

,

- , , - M , ,

, … , , , , , , , ,…

, , , …

, , , … , - , , Q , … -

Lum Mau ,…

,

- , - , - …

, ,

-26- tâm nghiên , , các ph ng ng , th ng khác và ,

ữ

, , … , ,

- , ,

, ,

,

âm

Q , ,

, ,

, , , ,

- , - ,

- , …

,

- … , Q , , … ,

Q (1994)

,

e l

ữ

, ,

, ,

-28- ,

, …, ,

, , , ,

, , , , , , …

, , , , , , , , , , thôn i Tr , Quy Tâm , …

,

Q ,

u

, ng V , , , tr.127] ,

B , , , , , …

, , , âm xát [f], có

f , ’ …

, ) [11, [46]

,

g phân ,

T ,

2.1.2 sonne ,

làm cho

, Cho nên, ,

[46],

-

 D : p

và p

- sau :

C rong

có

â không ), ta có các (hai bên), ta có khe bên)

Ngoài ra, , –

) Các âm

va , thanh, vô thanh , trong t , , , ,

2.1.3

ngoài , …, , , , … ,

“ ữ ữ – ”,

, , ,

- , , , , | | | ţ - ,

 - ,  - | , | ,

s, z |

- , ó

n m xát ’ PNNT | ’ , ’, ’ | | ’ , ’ | ,

ţ ,

-34- [t] và [d , ,  … goài ra, , …

Q , TNTX, ,

2.2 Ả Ữ Ầ TNTX

Q

2.2.1 Các âm môi

- Âm [b-]

, , - , - ng , , Q xuân, , , , , , Q ), Xuân Phú, c -] ,

S õ

- 1908

-

- L ), nó

- õ

- ” [3, tr.38]

,   , j] ea ) [4, tr.6]

ong cách phát âm, âm [b-] trong các TNTX còn [v], [m], [n], [s], [k], [h], [d] trong TVVH:

T [b] - [v]

[bo4] - [vu3

] - )[bo5

] - [vu6

] - (làm [bi5] - [vai5] bái - vái

) – -

T [b] - [m]

[buk6] - [muk6] - [bun2 hun1] - [mo2 hoi1] bùn hun - , , )

T [b] - [n]

[ba2] - [nap5 noi2] - ) [bok5] - [noi4] - ) Ngoài ra, - ], [k], [h], [d] TVVH: [b] - [s i5

] – [si5

] – ); [b] – 6] – [kuiet6 – ); [bi1], [bi1

] – [ki1 , – ); [b] – [b2

] – [ha2

] ( u – hàng rào); [b] – 2

] – [dn2] (bàng gánh – gánh

-36- [bi5

-

: [mu2

mit6] [muo2 ma2

] mùa màng , [v], [f], []

T [m] – [b]

[m1

] - [be1] (con) me – bê [mu6] - [ba2] – bà [mi5

] - [bi5

] -

T [m] – [v]

[mn5] - 5 – váy 2

] - 4

] mày (ngô) - [mo5

] - [vo2

] (càu) – ( ) uân Thiên, Xuân Yên, Phú Yên

f , [

[m2] - [fen1] – [mu1

] - [eu1

] meo – rêu

- Âm [f]

[f- – ,

: [f1

fu5] phong phú [fi2 fu2

b2 - [fie6] - [bie6 -

T [f] – [v]

[fo4] - [vo3 – [fi4

] - [vi3 - , Phú Yên,

T [f] – [t

[fi2] - [ti2

] phòi - thòi

- Âm [V-]

Âm [v- – , -] –

:

[v4] (cái) võng [vt6

Âm [v- , [], [n] hóa

T [v] – [b]

[v1] - [b1

] –

] - [bn5] – bón (phân) [vu5

] - [bu5

] -

T [v] – []

5] - [ 5

] – [v2

] - [o2

] -

T [v] – [n]

[va1], [van4] - [n5 , – (nhà) nó

2.2.2 Các m đầu lưỡi

- Âm [t-]

Âm [t- , , - các TNTX, khi phát âm [t- , ,

: [tui5

[tm1] (con) tem

-38- Trong TNTX, âm [t-] còn t , [], [b], [k], [c], [d], [ţ]

T [t-] – [z]

[tm5] - [zm5] tém – dém [t6

] - [z6

] -

T [t] – []

[t4] - [3

] - rõ [ti5

] - [i5 - [tp5] - [p5 -

T [t] – [c] 6

] - [ciu6 - ,

T [t] - [d]

[dk6 to6

] - [zk6 do2 – [ti1 tu1

] - [di1du1

] ti tâu – [tok5] - [du2 – , , , ,

- Âm [t]

Âm [t], - , , ,

âm [t

- , , ] trong TVVH

: [tui5

[tp5 t4 Trong TNTX, âm [t , ], [v], [s], [t], [c], [], [d], [

T [t] – [z]

[tot5] - [zot6 – [tm1] - [zm2 – [to4

] - [zo4] (em) - d

T [t] – []

[t2] - [2

] thè – nhè [tam2

] - [am4] (nói) thàm –

T [t] – [v]

[tt2 t4

] - [vt2 v4 - [tu6

T [t] – [t]

[tok5

] - [tok5 - [ti5 ti1

] - [ti5 ti1] thí thi – tí ti xuân

,  , [], [d], [ , ,

-40- [tie6

: [dem1

do1] [dm1 dm5 , , ( , ây rung làm

So sánh: [? de5] - [da5

[?du4

] - [d4 , , , ,

tr , , , … , , * , *?d] [10, tr.288]

, , , - ,

ch ,

: [ti1

tu1

] [tun2] [tom2

], [to2

]