Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng môn tự chọn bóng chuyền cho học sinh trường thpt cẩm thuỷ 3 thanh hoá

Từ những đặc điểm tâm sinh lý đó để lựa chọn một số bài tập bổ trợ trên căn bản khối l-ợng, c-ờng độ phù hợp với lứa tuổi học sinh PTTH, đặc biệt khi áp dụng các bài tập bổ trợ cần căn c

Lời cảm ơn

Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ThS Lê Mạnh

Hồng, ng-ời h-ớng dẫn chỉ đạo, nhiệt tình giúp đỡ tôi hoàn thành khóa luận tốt nghiệp cuối khóa này

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong tổ thể dục và các

em học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3- Thanh Hoá đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi hoàn thành đề tài này

Và qua đây cho tôi gửi lời cảm ơn đến tất cả bạn bè, đồng nghiệp

đã động viên khích lệ và giúp đỡ tận tình cho tôi trong quá trình nghiên cứu, thu thập xử lý số liệu của đề tài

Dù đã cố gắng hết sức mình nh-ng điều kiện về thời gian cũng nh- trình độ còn hạn chế, đề tài mới chỉ b-ớc đầu nghiên cứu trong phạm

vi hẹp, nên sẽ không tránh khỏi những sai sót nhất định Vậy rất mong đ-ợc sự đóng góp ý kiến của các thầy cô cùng các bạn

Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn!

điểm về tố chất thể lực của từng lứa tuổi Để nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy kỹ thuật cơ bản cần đổi mới ph-ơng pháp giảng dạy và ph-ơng pháp kiểm tra đánh giá đồng thời ứng dụng những ph-ơng tiện khoa học kỹ thuật hiện đại

Bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc và tính thông minh sáng tạo Các hoạt động chủ yếu của vận động viên bóng chuyền nh-

sự di chuyển nhanh, những động tác nhảy đập bóng, những động tác

đỡ bóng đều có sự liên quan trực tiếp tới sự mạo hiểm nhất định vì vậy cần đòi hỏi cần dũng cảm tự tin, thời gian tiếp xúc bóng rất ngắn, không đ-ợc ném bóng và giữ bóng, hành động luôn biến đổi

Tốc độ của bóng lớn, sự di chuyển nhanh của các vận động viên sự thay đổi nhanh và bất ngờ của tình huống thi đấu, sự cảm thụ với số l-ợng lớn mục tiêu hoặc các yếu tố của chúng dẫn đến sự yêu cầu lớn

đối với khối l-ợng, c-ờng độ, tính ổn định, sự phân phối và chuyển h-ớng chú ý và định h-ớng nhanh chóng Các hoạt động của VĐV bóng chuyền phụ thuộc trực tiếp vào hoạt động của đồng đội và đặc biệt là của VĐV đối ph-ơng, tạo tình huống để có thể có điều kiện tốt nhất thực hiện các động tác dự định

2

Ngày nay bóng chuyền phát triển mạnh rộng khắp thế giới với trình độ và kỹ thuật ngày càng nâng cao, các pha bóng diễn ra bất ngờ và biến hoá khó l-ờng tốc độ và sức mạnh của những pha đập bóng ngày càng phát triển Vì vậy để ngăn chặn và làm giảm hiệu quả của những pha bóng của đối ph-ơng thì kỹ thuật chắn bóng cũng phải phát triển không ngừng

chắn bóng là kĩ thuật tấn công quan trọng của môn bóng chuyền

sử dụng cẳng tay và bàn tay để ngăn cản những đ-ờng tấn công của

đối ph-ơng sang bên phần sân của đội mình.Diện tích tiếp xúc giữa tay và bóng t-ơng đối lớn, bóng chủ yếu nằm ở bàn tay nó có những tác dụng lớn nh- sau:

+ Chắn đ-ợc những đ-ờng bóng nhanh mạnh, thấp khó khi đối ph-ơng tấn công sang

+ Nâng cao thể lực tính nhanh nhẹn, linh hoạt và lòng dũng cảm cho ng-ời tập

+ Cấu trúc kĩ thuật đơn giản, kĩ thuật dễ tiếp thu và thuận lợi hơn các kỹ thuật khác

Xuất phát từ lý do trên đã dẫn dắt tôi lựa chọn đề tài: "Nghiên cứu

lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền cho học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3 – Thanh Hoá"

Mục tiêu:

1 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kĩ thuật chắn bóng môn tự chọn bóng chuyền cho các em học sinh trung học phổ thông

3

2 Đánh giá hiệu quả các bài tập đã lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả kỷ thuật chắn bóng môn tự chọn bóng chuyền cho học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3 – Thanh Hoá

4

Ch-ơng 1:

Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

1 Các quan điểm của Đảng và Nhà n-ớc ta về GDTC trong tr-ờng học

Trung thành với học thuyết Mác - Lênin về giáo dục con ng-ời toàn diện, quan điểm giáo dục con ng-ời toàn diện cả về đức, trí, thể,

mỹ và lao động không chỉ là t- duy lý luận mà trở thành ph-ơng châm chỉ đạo thực tiễn của Đảng và Nhà n-ớc ta Giáo dục thể chất

là một bộ phận hữu cơ không thể thiếu, là một bộ phận quan trọng trong hệ thống Giáo dục quốc dân

Những nguyên lý Giáo dục thể chất và t- t-ởng, quan điểm của

Đảng và Nhà n-ớc ta đã quán triệt trong đ-ờng lối Giáo dục thể chất

và thể dục thể thao qua từng giai đoạn cách mạng

Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ VII tháng 06 năm 1991 đã khẳng

định: “Công tác thể dục thể thao cần coi trọng nâng cao Giáo dục thể chất trong tr-ờng học”

Giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc trong hiến pháp n-ớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hiến pháp năm 1992 có ghi: “Việc dạy và học thể dục thể thao tr-ờng học là bắt buộc”

Nghị quyết Hội nghị TW Đảng lần thứ IV khoá 7 về Giáo dục

và Đào tạo đã khẳng định mục tiêu: “Nhằm xây dựng con ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức ”

Chỉ thị 133/TTG ngày 07/ 03/ 1995 của Thủ t-ớng Chính phủ về xây dựng và quy hoạch phát triển ngành thể dục thể thao và Giáo dục thể chất trong truờng học đã ghi rõ: Bộ Giáo dục và Đào tạo cần coi trọng việc Giáo dục thể chất trong truờng học, quy định tiêu chuẩn

5

rèn luyện thân thể cho học sinh các cấp, có quy chế bắt buộc đối với các tr-ờng

Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm

1996 đã khẳng định: "Giáo dục - đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu” Và đã nhấn mạnh

đến việc chăm lo giáo dục thể chất con ng-ời: "Muốn xây dựng đất n-ớc giàu mạnh, văn minh không những chỉ có phát triển về trí tuệ, trong sáng về đạo đức lối sống, mà còn có con ng-ời c-ờng tráng về thể chất, chăm lo thể chất cho con ng-ời là trách nhiệm của toàn xã hội và các cấp đoàn thể”

Chỉ thị 112/ CT ngày 09/ 05/ 1999 của HĐBT về công tác thể dục thể thao trong những năm tr-ớc mắt có ghi: “Đối với học sinh, sinh viên tr-ớc hết phải thực hiện nghiêm túc việc dạy và học môn thể dục thể thao”

Nghị quyết Trung -ơng 2 khoá VIII có ghi: "Giáo dục thể chất trong các nhà tr-ờng là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục,

đào tạo, đồng thời là một nội dung của giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ nhằm tạo nguồn tri thức mới có năng lực thể thao, có sức khoẻ thích ứng với các điều kiện phức tạp và lao động cao” Đó là lớp

ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức Mục tiêu chiến l-ợc này thể hiện rõ những yêu cầu mới bức bách về sức khoẻ và thể lực của con ng-ời lao động mới trong nền kinh tế tri thức, nhằm phục vụ công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc

2 Đặc điểm giải phẫu sinh lý lứa tuổi trung học phổ thông

Lứa tuổi PTTH là lứa tuổi đầu thanh niên, là thời kỳ đạt đ-ợc

sự tr-ởng thành về mặt thể lực, nh-ng sự phát triển cơ thể còn kém so với sự phát triển cơ thể của ng-ời lớn Có nghĩa là ở lứa tuổi này cơ

đổi của cột sống không giảm mà trái lại tăng lên có xu h-ớng cong vẹo Vì vậy mà trong quá trình giảng dạy cần tránh cho học sinh tập luyện với dụng cụ có trọng l-ợng quá nặng và các hoạt động gây chấn động quá mạnh

- Hệ cơ: ở lứa tuổi này cơ của các em phát triển với tốc độ nhanh

để đi đến hoàn thiện, nh-ng phát triển không đều và chậm hơn so với

hệ x-ơng Cơ to phát triển nhanh hơn cơ nhỏ, cơ chi trên phát triển nhanh hơn cơ chi d-ới Khối l-ợng cơ tăng lên rất nhanh, đàn tích cơ tăng không đều, chủ yếu là nhỏ và dài Do vậy khi cơ hoạt động chóng dẫn đến mệt mỏi Vì vậy khi tập luyện giáo viên giảng dạy cần chú ý phát triển cơ bắp cho các em

* Hệ thần kinh

ở lứa tuổi này hệ thống thần kinh trung -ơng đã khá hoàn thiện, hoạt động phân tích trên vỏ não về tri giác có định h-ớng sâu sắc hơn Khả năng nhận hiểu cấu trúc động tác và tái hiện chính xác hoạt

động vận động đ-ợc nâng cao Ngay từ tuổi thiếu niên đã diễn ra quá

7

trình hoàn thiện cơ quan phân tích và những chức năng vận động quan trọng nhất, nhất là các cảm giác bản thể trong điều kiện động tác ở lứa tuổi này học sinh không chỉ học các phần động tác vận

động đơn lẻ nh- tr-ớc (chạy, nhảy, bật, bay và chạm đất khi nhảy, ném tại chỗ hoặc có đà ) mà chủ yếu là từng b-ớc hoàn thiện ghép những phần đã học tr-ớc thành các liên hợp động tác t-ơng đối hoàn chỉnh, ở các điều kiện khác nhau, phù hợp với đặc điểm của từng học sinh Vì vậy khi giảng dạy cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện, vận dụng các hình thức trò chơi, thi đấu để hoàn thành tốt những bài tập đã đề ra

Từ những đặc điểm tâm sinh lý đó để lựa chọn một số bài tập

bổ trợ trên căn bản khối l-ợng, c-ờng độ phù hợp với lứa tuổi học sinh PTTH, đặc biệt khi áp dụng các bài tập bổ trợ cần căn cứ vào

đặc điểm, tình hình tiếp thu kỹ thuật và đặc điểm thể lực phù hợp với khối l-ợng vận động Đồng thời điều chỉnh thời gian tập luyện cho

3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi trung học phổ thông

ở lứa tuổi này quá trình tăng tr-ởng cơ thể của các em ch-a kết thúc Mặc dù hoạt động thần kinh cao cấp của các em đã đến lúc phát triển cao, nh-ng ở một số em vẫn phần nào h-ng phấn mạnh hơn ức chế, dễ có những phản ứng thiếu kìm hãm cần thiết, do đó dễ làm rối loạn sự phối hợp vận động Tính tình, trạng thái tâm lý ở lứa tuổi này cũng hay thay đổi, có lúc rất tích cực, hăng hái, nh-ng có lúc lại buồn chán, tiêu cực Ngay ở tuổi này các em cũng còn hay đánh giá quá cao năng lực của mình, mới chạy bao giờ cũng dốc hết sức ngay, mới tập tạ bao giờ cũng muốn cử tạ nặng ngay, các em th-ờng ít chú

ý khởi động đầy đủ, nh- thế rất dễ tốn sức, hay dễ xẩy ra chấn

th ơng và chính điều đó đôi lúc làm ảnh h-ởng không tốt trong tập

luyện TDTT

Nguyên lý phát triển trong triết học Mác - Lênin thừa nhận, sự phát triển là quá trình biến đổi của sự vật từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp Đó là quá trình nảy sinh cái mới trên cơ sở cái cũ do sự đấu tranh giữa các mặt đối lập nằm ngay trong bản thân sự vật hiện t-ợng Sự phát triển tâm lý gắn liền với sự xuất hiện những đặc điểm mới về chất những cấu tạo tâm lý mới ở những giai đoạn lứa tuổi nhất

định Nh- vậy, sự phát triển tâm lý của con ng-ời gắn liền với sự hoạt động của con ng-ời trong đời sống thực tiễn phụ thuộc chủ yếu vào một dạng hoạt động chủ đạo

9

Vì vậy, khi tiến hành công tác giáo dục thể chất cho các em ở lứa tuổi này không chỉ yêu cầu học sinh thực hiện đúng, nhanh những bài tập d-ới sự chỉ dẫn trực tiếp của giáo viên mà còn phải chú ý, uốn nắn, luôn nhắc nhở và chỉ đạo, định hớng và động viên các em hoàn thành nhiệm vụ, kèm theo khen th-ởng để có sự khuyến khích động viên, nói cách khác phải dạy các em biết cách học, tự rèn luyện thân thể

Bên cạnh đó thì trong quá trình giảng dạy, giáo viên cần phải động viên, khuyến khích những em học kém, tiếp thu còn chậm, phải khuyến khích h-ớng dẫn các em tập luyện tốt, lấy động viên thuyết phục là phơng pháp chính, chứ không phải là gò ép, đe doạ Qua đó tạo đ-ợc hứng thú trong tập luyện để tạo nên sự phát triển cân đối với từng học sinh và góp phần giáo dục cho các em thành ng-ời có tính kiên c-ờng, biết tự kiềm chế và có ý chí

10

Ch-ơng 2

đối t-ợng và nhiệm vụ, ph-ơng pháp nghiên cứu 2.1 Đối t-ợng nghiên cứu

30 nam học sinh lớp 12 tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3 - Thanh Hoá

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

2.2.1 Nhiệm vụ 1

Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của việc lựa chọn và ứng dụng một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền

2.2.2 Nhiệm vụ 2

Đánh giá hiệu quả của các bài tập phát triển kỹ thuật chắn bóng môn tự chọn bóng chuyền của học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ - Thanh Hoá

Vậy cho nên việc sử dụng ph-ơng pháp quan sát s- phạm hàng ngày để thu l-ợm những chỉ số, những sự kiện diễn ra trên cơ thể ng-ời tập d-ới tác động của bài tập

2.3.3 Ph-ơng pháp phỏng vấn

Để có những cơ sở thực tiễn, trong ph-ơng pháp này chúng tôi

đã sử dụng để tìm hiểu nghiên cứu thu nhận thông tin thông qua hỏi - trả lời giữa nhà nghiên cứu với các cá nhân khác nhau về vấn đề quan tâm

Về hình thức phỏng vấn chúng tôi tiến hành hai ph-ơng pháp

- Nhóm thực nghiệm đ-ợc tập luyện theo hệ thống các bài tập

đã đ-ợc lựa chọn (do chúng tôi soạn thảo)

- Điều kiện thực hiện ph-ơng pháp:

+ Điều kiện và thời gian thực hiện nh- nhau

+ Đảm bảo đồng nhất lứa tuổi hình thức, chức năng trình độ kỹ thuật, văn hóa, đặc biệt là thể lực

2.3.5 Ph-ơng pháp lấy ý kiến chuyên gia

Đây là một ph-ơng pháp để thu thập thông tin cần thiết có tính sát thực với thực tiễn tập luyện, bằng cách hỏi trực tiếp giữa nhà nghiên cứu với các cá nhân, các thầy cô giáo có chuyên môn về các vấn đề nhà nghiên cứu quan tâm Thông qua hình thức này giúp có thêm độ tin cậy và lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền cho học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3 – Thanh Hoá

2.3.6 Ph-ơng pháp toán học thống kê

Các số liệu thu thập đ-ợc kể cả nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng cũng nh- việc kiểm chứng kết quả lựa chọn các nguyên tắc xây dựng bài tập Chúng tôi sử dụng ph-ơng pháp toán học thống kê

để đánh giá chính xác số liệu liên quan Từ đó kiểm chứng lại và đ-a

ra kết luận tránh đ-ợc tính chủ quan trong quá trình nghiên cứu và làm tăng thêm độ tin cậy cho quá trình nghiên cứu

Các công thức đ-ợc sử dụng để tính bao gồm:

* Tính số trung bình thống kê: i

x X

n

 

A A

B A

n n

X X T

2.4.1 Thời gian nghiên cứu

- Từ tháng 11 tháng 12/2009 Viết đề c-ơng thu thập số liệu

- Từ tháng 1- tháng 2/2010 Giải quyết nhiệm vụ 1

- Từ tháng 2- tháng 3/2010 Giải quyết nhiệm vụ 2

- Từ tháng 3 - tháng 5/2010 Hoàn thành và nghiệm thu đề tài

2.4.2 Địa điểm nghiên cứu

- Nghiên cứu tại tr-ờng Đại Học Vinh

- Nghiên cứu tại tr-ờng THPT Cẩm thuỷ 3 – Thanh Hoá

14

Ch-ơng 3 Kết quả nghiên cứu và bàn luận 3.1 Giải quyết nhiệm vụ 1

Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng môn tự chọn bóng chuyền cho học sinh tr-ờng THPT Cẩm Thuỷ 3 - Thanh hoá Ta phải chọn những bài tập dựa trên căn cứ về

lý luận thực tiễn, nghiên cứu về cơ sở sinh lý học của ph-ơng pháp nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng trong bóng chuyền

Nghiên cứu cơ sở lý luận về các đặc điểm tâm sinh lý của đối t-ợng là nam học sinh

3.1.1 Cơ sở khoa học của ph-ơng pháp nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền

Hoạt động bóng chuyền là hoạt động không chu kỳ, trong thi đấu th-ờng xuyên có những tình huống khác nhau xảy ra và diễn biến liên tục Vị trí thi đấu của VĐV luôn luôn thay đổi trên sân sau mỗi lần tranh giành quyền phát bóng và vị trí đấu thủ luân chuyển theo chiều kim đồng hồ Do vậy đòi hỏi mỗi đấu thủ phải cỏ thể lực tốt, trình độ kỹ chiến thuật toàn diện Biết vận dụng những t- thế kỹ thuật khác nhau nh- vậy mới có khả năng hoàn thành chức năng, nhiệm vụ

ở bất kỳ vị trí trên sân

Nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng là nhằm nâng cao khả năng tấn công, phòng thủ, làm hạn chế sức tấn công của đối ph-ơng trong một trận đấu bóng chuyền

Để có thể nâng cao hiệu quả kỹ thuật chắn bóng đòi hỏi vận động viên phải có thể lực, sức bền chuyên môn tốt thì mới có thể duy trì khả năng thi đấu trong suốt cả trận đấu

15

Sức bền chuyên môn trong bóng chuyền bao gồm sức bền tốc độ, sức bền bật, sức bền thi đấu, sức bền có trong các bài tập sức mạnh nh- phát bóng, đập bóng gọi là sức bền mạnh

Qua nghiên cứu giải phẫu sinh lý đã chỉ ra sự chuyển hóa sức bền

có xảy ra hay không, phụ thuộc vào cơ chế cung cấp năng l-ợng, tố chất vận động tác dụng t-ơng hỗ với kỹ năng kỹ xảo

Sức bền bật là đặc tr-ng trong các hoạt động của môn bóng chuyền, trong đó sức bền mạnh là cơ sở chính Và quan trọng cũng phải kể đến sức bền tâm lý, sức bền hệ thần kinh, đó là khả năng duy trì sự ổn định về mặt tâm lý, thần kinh trong thời gian căng thẳng kéo dài

Mặt khác bóng chuyền là môn có cấu trúc đa dạng, là hoạt động tập thể có tính đối kháng cao, hoạt động với c-ờng độ lớn, căng thẳng vì vậy nâng cao năng lực -a khí, bằng các bài tập có chu kỳ là rất cần thiết, có nh- vậy mới có thể đảm bảo đ-ợc khả năng hồi phục nhanh chóng, những lúc không phải hoạt động ở c-ờng độ cao

Nh- vậy sức bền chuyên môn trong môn bóng chuyền phụ thuộc vào cả sức bền -a khí và sức bền yếm khí

+ Sức bền -a khí: Là khả năng tạo nguồn năng l-ợng cho hoạt động cơ bắp, thông qua quá trình oxi hóa các hợp chất giàu năng l-ợng trong cơ thể Để phát triển sức bền -a khí phải nâng cao khả năng hấp thụ oxi tối đa, nâng cao khả năng kéo dài thời gian duy trì mức

độ hấp thụ oxi tối đa, làm cho hệ tuần hoàn và hệ hô hấp nhanh đạt

đ-ợc mức hoạt động với hiệu suất cao

Để giải quyết yếu tố trên, nguyên tắc chung của ph-ơng pháp tập luyện nâng cao khả năng -a khí là sử dụng các bài tập trong đó hiệu suất hô hấp và tuần hoàn đạt tới mức tối đa và duy trì mức hấp thụ oxi cao trong thời gian dài, đ-ơng nhiên đó là những bài tập có sự tham gia của nhiều nhóm cơ và có tốc độ gần tới hạn

16

+ Sức bền yếm khí: là khả năng tạo nguồn năng l-ợng cho hoạt

động cơ bắp thông qua quá trình phân giải ATP và CP

Do sức bền trong vận động thể lực bị chi phối bởi nhiều yếu tố, nên

để phát triển sức bền phải giải quyết hàng loạt yếu tố nhằm hoàn thiện nâng cao kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền Trong những nhân tố ảnh h-ởng tới kỹ thuật phải kể đến các nhân tố

* Kỹ thuật thể thao hợp lý để đảm báo đ-ợc hiệu quả, đồng thời tiết kiệm đ-ợc năng l-ợng trong khi vận động Năng l-ợng duy trì trạng thái hứng phấn của trung khu thần kinh trong thời gian dài

* Khả năng hoạt động của các hệ tuần hoàn, hô hấp tính tiết kiệm của quá trình trao đổi chất Cơ thể có nguồn năng l-ợng lớn

Sự phối hợp hài hòa giữa các chức năng sinh lý khả năng chịu đựng

và chống lại các chức năng sinh lý

Nâng cao sức bền chuyên môn trong bóng chuyền, thực chất cũng

là quá trình làm cho cơ thể thích nghi dần với l-ợng vận động ngày càng lớn Vì vậy trong tập luyện đặc biệt đối với giáo viên, phải đ-a l-ợng vận động vào tập luyện một cách có hệ thống, tránh nôn nóng

đốt cháy giai đoạn

Đồng thời không chỉ chú trọng tới phát triển sức bền chung và sức bền chuyên môn trong giảng dạy và huấn luyện, mà cần phải coi trọng việc xử lý các yếu tố của l-ợng vận động

17

Để phát triển sức bền chung thì ng-ời ta th-ờng chú ý nâng cao số lần, cự ly dài và độ dày khi phát triển sức bền chuyên môn ng-ời ta còn chú ý nâng cao thêm c-ờng độ bài tập, tốc độ thực hiện bài tập Nghiên cứu về nội dung và ph-ơng pháp nâng cao kỹ thuật chắn bóng trong môn tự chọn bóng chuyền, chúng ta phải xem xét đối t-ợng cụ thể, đối t-ợng nghiên cứu trong đề tài này là nam sinh viên

ở lứa tuổi thanh niên

+ Đặc điểm phát triển khả năng vận động và các tố chất thể lực

- Về hoạt động thể lực: Lứa tuổi này quá trình hình thành các tố chất thể lực có mối quan hệ chặt chẽ với sự hình thành các kỹ năng

kỹ xảo vận động và mức độ phát triển của cơ thể

Lứa tuổi tr-ởng thành hoạt động thể lực diễn ra một cách thuận lợi hơn so với lứa tuổi khác Tập luyện TDTT thúc đẩy quá trình phát triển các tố chất vận động

Tố chất sức nhanh: thể hiện khả năng thực hiện vận động trong

khoảng thời gian ngắn nhất, ở lứa tuổi tr-ởng thành khả năng hoạt

động tốc độ đ-ợc đặc tr-ng bởi:

- Thời gian tiềm tàng của phản ứng vận động bao gồm:

+ Xuất hiện h-ng phấn của cơ quan cảm thụ

+ Dẫn truyền h-ng phấn vào thần kinh trung -ơng

+ Truyền h-ng phấn trong tổ chức l-ới để hình thành nên tín hiệu li tâm

+ Truyền tín hiệu từ thần kinh cơ đến cơ nó tham gia

+ H-ng phấn của cơ để cơ hoạt động tích cực

- Tốc độ động tác đơn (với l-ợng đối kháng bên ngoài nhỏ)

- Tần số động tác

Tố chất sức mạnh: Là khả năng khắc phục lực đổi kháng bằng sự

nỗ lực cơ bắp, phát triển sức mạnh phụ thuộc vào bộ máy vận động, ở

18

lứa tuổi này bộ máy vận động đã hoàn thiện, khối l-ợng và sức mạnh cơ bắp tăng lên phù hợp cho hoạt động, vận động

Tố chất sức bền: Thể hiện khả năng duy trì hoạt động trong một

thời gian dài Lứa tuổi này khả năng hoạt động thể lực trong thời gian dài diễn ra thuận lợi Khả năng hấp thụ oxi tối đa tăng 3 - 5 lần/phút D-ới tác động của hoạt động thể thao sức bền sẽ biến đổi một cách

rõ rệt những ng-ời tập luyện thể thao phát triển sức bền khác hẳn so với ng-ời không tập luyện

Tố chất khéo léo: Khéo léo là năng lực tiếp thu nhanh các động tác

mới (năng lực học tập nhanh và là năng lực biến đổi nhanh chóng nhiệm vụ vận động phù hợp với những yêu cầu biến đổi đột ngột bên ngoài)

+ Đặc điểm về chiến thuật và tâm lý

Chiến thuật: Chiến thuật là những cách thực hiện một chuỗi các

động tác kĩ thuật nhằm đạt đ-ợc mục đích nào đó Có đ-ợc chiến thuật tốt sẽ đạt đ-ợc sự biến hoá và năng lực thích ứng

Trong huấn luyện đào tạo vận động viên, công tác bồi d-ỡng năng lực t- duy chiến thuật rất quan trọng và muốn lập đ-ợc thành tích trong thi đấu hay kết quả tốt trong quá trình tập luyện thì đòi hỏi ng-ời tập phải có kĩ thuật tốt Nh- vậy nhiệm vụ hàng đầu của huấn luyện là huấn luyện nâng cao các chất l-ợng kĩ thuật và chiến thuật Vận dụng nó kết hợp huấn luyện kĩ thuật với chiến thuật sẽ nâng cao chất l-ợng huấn luyện Huấn luyện kĩ thuật phải tuân theo yêu cầu nhất định của chiến thuật và huấn luyện kĩ thuật để làm nền tảng cho huấn luyện chiến thuật Song huấn luyện kĩ thuật và chiến thuật không thể thay thế cho nhau Huấn luyện kĩ thuật đ-ợc sắp xếp theo

tỷ lệ nhất định, qua tập luyện lặp đi lặp lại nhiều lần trong từng giai

đoạn khác nhau của thời kì huấn luyện

để củng cố các phản xạ có điều kiện Ph-ơng pháp huấn luyện này có lợi cho vận động viên nắm vữngn chiến thuật trong thi đấu

Tâm lý: Mỗi một môn thể thao có những điều kiện khách quan của

hoạt động, các điều kiện đó ảnh h-ởng đến hoạt động nhận thức, h-ng phấn cảm xúc, hoạt tính ý chý của vận động viên Mặt khác những yêu cầu tâm lý do những yêu cầu khách quan của môn thể thao tạo ra chính là những đặc điểm tâm lý có liên quan đến việc điều khiển các khả năng vận động trong quá trình tập luyện cũng nh- thi

đấu Bóng chuyền là môn thể thao giàu tính cảm xúc và thông minh sáng tạo, đầy sự h-ng phấn và sôi nổi nhịp độ của trận đấu cao, thời gian kéo dài, sự căng thẳng của thi đấu đối kháng Trạng thái cảm xúc của VĐV bóng chuyền ở mọi thời điểm luôn có sự thay đổi tuỳ thuộc vào tiến trình của thi đấu nhiều lúc dẫn tới trạng thái bị kích thích hoặc thờ ỏ hoàn toàn Môn bóng chuyền đòi hỏi VĐV phải có phẩm chất ý chí rất cao và mang tính tập thể, thành tích thi đấu bằng

sự cố gắng nỗ lực hết mình của từng VĐV trong đội Mỗi hoạt động của các thành viên trong đội phải theo đúng chức năng của mình và phù hợp với nhiệm vụ chung của cả đội đặt ra, nh- phối hợp với nhau, sự phụ thuộc lẫn nhau, sự yểm hộ lẫn nhau Trong chừng mực