Báo cáo thực tập NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN PHƯƠNG ĐÔNG OCB

Trong thời gian thực tập em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các anh chị trong bộ phận thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (OCB) và sự hướng dẫn tận tình của cô Mai Thanh Huyền để em có thể hoàn thành báo cáo thực tập này. Em xin chân thành cảm ơn ! Báo cáo thực tập gồm 3 phần : Chương 1: Tổng quan về đơn vị thực tập Chương 2: Hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị Chương 3: Một số vấn đề tồn tại và đề xuất vấn đề nghiên cứu

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA KINH TẾ &KINH DOANH QUỐC TẾ

BÁO CÁO THỰC TẬP TỔNG HỢP

Đơn vị thực tập:

NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN PHƯƠNG ĐÔNG (OCB) – PGD TRÀNG AN

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

TS MAI THANH HUYỀN HÀ THỊ THẢO CHI Lớp: K54E2

Mã sinh viên : 18D130078

HÀ NỘI – 2021

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP 1

1 Giới thiệu tổng quan về công ty : 1

2 Quá trình hình thành và phát triển : 1

3 Lĩnh vực kinh doanh : 2

4 Cơ cấu tổ chức tại OCB, phòng giao dịch Tràng An 3

5 Nhân lực của PGD Tràng An (Trung tâm CIB 2) 3

6 Cơ sở vật chất kỹ thuật 4

7 Tài chính của đơn vị - phòng giao dịch Tràng An (đơn vị tính : triệu đồng) 4

CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ 4

1 Hoạt động giao dịch chủ chốt của đơn vị 4

1.1 Tài trợ thương mại (Tài trợ xuất khẩu trước giao hàng) 4

1.2 Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu 6

2 Doanh thu của PGD 3 năm gần nhất (Đơn vị tính : triệu đồng) 7

3 Đối tác chính của đơn vị trong 3 năm gần đây 8

4 Hoạt động thương mại quốc tế của đơn vị (Bộ phận thanh toán quốc tế) 8

4.1 Bộ phận thanh toán quốc tế 8

4.2 Nghiệp vụ của bộ phận thanh toán trong quy trình tài trợ hàng xuất khẩu trước khi giao hàng 8

4.2.2 Kiểm tra L/C và NHPH/NHXN 11

4.2.3 Theo dõi thu nợ 11

4.2.4 Kiểm tra việc thanh toán của NHTT khi đến hạn 11

4.2.5 Cơ hội/thách thức 12

4.3 Nghiệp vụ của bộ phận thanh toán quốc tế trong quy trình dịch vụ nhận và chi trả ngoại tệ qua trung tâm kiều hối 12

4.3.1 Quyền hạn và trách nhiệm của bộ phận thanh toán quốc tế 12

4.3.2 Cơ hội/thách thức 13

5 Tác động của hiệp định FTA 13

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ TỒN TẠI VÀ ĐỀ XUẤT VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 14

1 Nhận xét thành công, tồn tại, nguyên nhân của hoạt động tại đơn vị 14

1.1 Thành công 14

1.2 Tồn tại & nguyên nhân 14

2 Vấn đề đặt ra trong hoạt động kinh doanh quốc tế 15

3 Đề xuất vấn đề nghiên cứu 15

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Chương 1 :

Bảng 3.1 Các dịch vụ tài chính dành cho cả khách hàng cá nhân & khách khàng doanh nghiệp 2Bảng 5.1 Sơ đồ nhân lực của đơn vị (Trung tâm CIB Tràng An 2) 3

Chương 2 :

Bảng 1.1.1 Tỷ lệ tài trợ tối đa theo phân khúc khách hàng doanh nghiệp 5Bảng 1.2.1 Bảng chi tiết bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu 6-7Bảng 2.1 Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 3 năm gần nhất của đơn vị (năm 2018-2020) 7

Tài sản bảo đảmHợp đồng xuất khẩu

Sở giao dịch/Chi nhánh Ngân hàng phát hành Ngân hàng xác nhận Ngân hàng thanh toán Ngân hàng thu hộ

Tổ chức tín dụng

Bộ chứng từ xuất khẩu

Bộ phận thanh toánTài khoản

Từ viết tắt Nghĩa tiếng anh Nghĩa tiếng việt

Documents against Acceptance

Cash against DocumentsBill Lading

Telegraphic TransferTelegraphic Transfer Reimbursement

khách hàng Thư tín dụngNhờ thu trả ngayNhờ thu trả chậm

Giao chứng từ trả tiềnVận đơn

Chuyển tiền bằng điệnChuyển tiền bằng điện cóbồi hoàn

LỜI MỞ ĐẦU :

Trong thời gian thực tập em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các anh chị trong

bộ phận thanh toán quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần Phương Đông (OCB)

và sự hướng dẫn tận tình của cô Mai Thanh Huyền để em có thể hoàn thành báo cáothực tập này Em xin chân thành cảm ơn !

Báo cáo thực tập gồm 3 phần :

Chương 1: Tổng quan về đơn vị thực tập

Chương 2: Hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị

Chương 3: Một số vấn đề tồn tại và đề xuất vấn đề nghiên cứu

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP

1 Giới thiệu tổng quan về công ty :

 Tên giao dịch tiếng Việt: Ngân hàng Thương mại Cổ phần (TMCP) Phương Đông

 Tên giao dịch tiếng Anh: Orient Commercial Joint Stock Bank

 Tên viết tắt: Ngân hàng Phương Đông (OCB)

 Logo:

 Địa chỉ trụ sở chính: 41-45 Lê Duẩn, Phường Bến Nghé, Quận 1, TP Hồ ChíMinh

 Địa chỉ Phòng giao dịch (PGD) Tràng An: Một phần tòa nhà Sông Hồng, số

165 Thái Hà, Phường Láng Hạ, Quận Đống Đa, Thành phố Hà Nội

 Loại hình: Ngân hàng thương mại

- OCB được Ngân hàng Nhà nước công nhận là một trong ba ngân hàng đầu tiên hoàn thành các hạng mục quản trị rủi ro theo tiêu chuẩn quốc tế Basel II vào cuối

năm 2018 Moody’s Investors Service, một trong 3 tổ chức xếp hạng tín nhiệm uy tín nhất thế giới, tăng bậc xếp hạng đánh giá rủi ro đối tác (CRA) và xếp hạng rủi rođối tác (CRR) lên mức 3 vào tháng 7/2019 Đây là mức xếp hạng thuộc Top cao nhất tại Việt Nam hiện nay.

- Vốn chủ sở hữu của OCB hiện đã tăng gần 8 lần, lợi nhuận tăng hơn 16 lần và tổng tài sản tăng 12 lần Qua đó, OCB trở thành ngân hàng thương mại cổ phần giữ

vị trí số 1 về tốc độ tăng trưởng lợi nhuận, số 3 về hiệu quả lợi nhuận trên vốn.Với những thành quả trên, OCB liên tục nhận được nhiều giải thưởng, chứng nhận từ các tổ chức trong nước và quốc tế

- Giai đoạn 5 năm 2021 – 2025, OCB kỳ vọng tiếp tục tăng trưởng lợi nhuận, tổng tài sản và vốn điều lệ tăng từ 20 - 25%/năm, mục tiêu là đưa OCB trở thành ngân hàng trong Top 5 các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân tốt nhất Việt Nam về doanh thu

- Vào ngày 28/1/2021 vừa qua, OCB đã chính thức niêm yết cổ phiếu tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM, từng bước hiện thực hóa mục tiêu, mang đến các giá trị thịnh vượng cho nhà đầu tư đại chúng lẫn thị trường

3 Lĩnh vực kinh doanh :

Các dịch vụ dành cho khách hàng cá

nhân bao gồm:

Các dịch vụ dành cho khách hàng doanh nghiệp bao gồm:

 Tiền gửi - Tiền vay

 Tài trợ thương mại

 Thanh toán quốc tế

 Bảo hiểm

 Mua bán ngoại tệ

Bảng 3.1 Các dịch vụ tài chính dành cho cả khách hàng cá nhân & khách khàng doanh nghiệp.

4 Cơ cấu tổ chức tại OCB, phòng giao dịch Tràng An

2

- PGD đặc thù gồm : Trung tâm CIB (Tràng An 1+2), Trung tâm bán lẻ (Dịch vụ

khách hàng & kho quỹ), Trung tâm RP & dịch vụ khách hàng

5 Nhân lực của PGD Tràng An (Trung tâm CIB Tràng An 2)

Bảng 5.1 Sơ đồ nhân lực của đơn vị (Trung tâm CIB Tràng An 2)

- Đặc điểm nhân lực của PGD :

 Giám đốc sẽ không nhất định phải có mặt tại PGD Nhân viên sẽ tự tổng hợpcông việc báo cáo trưởng phòng và trưởng phòng báo cáo lại với giám đốc

Điều này sẽ giúp thông tin được sàng lọc kĩ càng, những nội dung đáng chú

ý, cần thiết được xem xét cẩn trọng, ưu tiên những việc quan trọng cần phải hoàn thành

 Sự chênh lệch tuổi tác giữa các cấp không nhiều, chú trọng vào kinh

nghiệm, nhân sự trẻ, liên tục đào tạo và làm mới nhân sự Khoảng cách thế

hệ và sự chênh lệch về tuổi tác sẽ khiến mỗi nhóm tuổi có cách suy nghĩ, tâm lý, cách tiếp cận và nhìn nhận vấn đề khác nhau Vì thế để “vững vàng”

trong một môi trường có nhiều khác biệt và thách thức như vậy buộc mỗi cá nhân phải trở nên linh hoạt và thích nghi

 Hỗ trợ lẫn nhau: Yếu tố này có thể nói là khá quan trọng bởi kinh nghiệm

lâu năm của sự “kỳ cựu” sẽ giúp ích rất nhiều cho nhân viên nhỏ tuổi học hỏi trau dồi kiến thức chuyên ngành cũng khả năng tổ chức, thảo luận nhóm,

Giám đốc trung tâm : Phạm Quang Hưng (1982) Học vấn : Thạc sỹ chuyên ngành quản trị kinh doanh

Nhân viên QHKH:

Trịnh Lê Minh (1996)

Học vấn : Cử nhân

đại học

Trưởng phòng : Ngô Tiến Hưng (1981)

Học vấn : Cử nhân đại học Trưởng phòng : Trần Tuấn Anh (1988)

Học vấn : Cử nhân đại học

nhìn người đoán được khả năng… Và ngược lại những kiến thức mới của lớp trẻ được học gần đây sẽ “cập nhật” cho đồng nghiệp lớn tuổi bắt kịp xu thế thời đại mới Ngoài ra, nhân viên trẻ sẽ “phổ cập” cho đồng nghiệp “lão làng” kiến thức về mặt công nghệ, những thiết bị phục vụ cho công việc với nhiều chức năng mà trước đây họ chưa từng biết đến, giúp mọi việc trở nên thuận lợi và dễ dàng hơn.

6 Cơ sở vật chất kỹ thuật

- Quầy giao dịch được bố trí đảm bảo an toàn tài sản và thuận tiện cho việc giám sáthoạt động thu - chi tiền của giao dịch viên Có nội quy và thông báo công khai cho khách hàng

- Hệ thống trang thiết bị được kết nối hoàn chỉnh thành mạng để cập nhật, xử lý, kiểm tra, kiểm soát, khai thác và lưu trữ các dữ liệu một cách an toàn, chính xác, nhanh chóng và thuận tiện Có hệ thống máy tính và trung tâm lưu giữ số liệu dự phòng

- Có chương trình giao dịch thích hợp xây dựng trên nguyên tắc tuân thủ các quy định hiện hành đối với từng loại hình nghiệp vụ của tổ chức tín dụng, đồng thời tương thích và phù hợp với các chương trình phần mềm khác

- Có biện pháp bảo mật để đảm bảo an toàn và bí mật các dữ liệu trong chương trình, mã khóa truy cập hệ thống và chữ ký điện tử Hệ thống kiểm soát chung và hệthống kiểm soát thông qua mạng máy tính phải có đủ khả năng để kiểm soát các thao tác nghiệp vụ trong giao dịch một cửa, bảo đảm thực hiện đúng quy định, chống lợi dụng tham ô, chiếm đoạt tài sản

- Các thiết bị văn phòng được đảm bảo đầy đủ đáp ứng nhu cầu của nhân viên cũng như phục vụ khách hàng khi đến giao dịch

7 Tài chính của đơn vị - phòng giao dịch Tràng An (đơn vị tính : triệu đồng)

- Tổng tài sản : 60.328.045 (Tính đến ngày 30/6/2021)

- Nguồn vốn : Mua vốn từ hội sở, lãi suất 3.7% - 4.2%

- Cơ cấu vốn : Muan bán vốn từ hội sở, 60-70% vốn cho vay dài hạn, 30-40% cho vay ngắn hạn

- Khả năng trả nợ : Tỉ lệ nợ xấu của đơn vị là 0.2%, khả năng trả nợ (ngắn hạn-dài hạn) cao

- Hệ số thanh toán : Ở mức ổn định cho các hoạt động kinh doanh của đơn vị

CHƯƠNG 2: HOẠT ĐỘNG CỦA ĐƠN VỊ

1 Hoạt động giao dịch chủ chốt của đơn vị

4

1.1 Tài trợ thương mại (Tài trợ xuất khẩu trước giao hàng)

- Tài trợ xuất khẩu trước giao hàng là hình thức mà ngân hàng sẽ tài trợ vốn lưuđộng cho Khách hàng đã ký Hợp đồng xuất khẩu và có nhu cầu được ngân hàng tàitrợ vốn để thu mua hàng hóa, nguyên vật liệu, các chi phí sản xuất chế biến, đónggói, vận chuyển, kho bãi, nhân công và các chi phí khác nhằm phục vụ cho việchoàn thành hợp đồng xuất khẩu đã ký kết

- Đối tượng khách hàng: Doanh nghiệp đáp ứng các điều kiện sau : khách hàng có

đủ tư cách pháp nhân, đáp ứng điều kiện sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu theo quyđịnh của Pháp luật, và có xếp hạng tín dụng nội bộ thuộc hạng xem xét cấp tín dụngtheo quy định hiện hành của OCB

- Điều kiện tài trợ :

a Hàng hóa xuất khẩu phù hợp với phạm vi kinh doanh theo giấy chứng nhận đăng

ký kinh doanh của KH Đối với những loại hàng hóa theo quy định của Pháp luậthoặc cơ quan Nhà nước có yêu cầu về hạn ngạch hoặc giấy phép xuất khẩu thìdoanh nghiệp phải đáp ứng các quy định này

b Phương thức thanh toán được chấp nhận: L/C, D/P, D/A, CAD, T/T

c Thị trường: Không nằm trong danh sách các quốc gia cấm giao dịch theo quy định PCRT từng thời kỳ (hiện hành theo thông báo của Tổng Giám đốc số401/2021TB-TGĐ ngày 06/07/2021), và không nằm trong danh sách các quốc gia

có cảnh báo rủi ro (rủi ro chính trị, ) do Khối KHDN thông báo trong từng thời

kỳ

 Trường hợp thị trường xuất khẩu thuộc danh sách các quốc gia có rủi ro rửatiền cao, hạn chế giao dịch ĐVKD phải thu thập thông tin bổ sung theo Thôngbáo của Phòng Kiểm soát tuân thủ trong từng thời kỳ

d Loại tiền tài trợ: VNĐ hoặc ngoại tệ Trường hợp cho vay bằng ngoại tệ, ĐVKD

thực hiện theo quy định của Ngân hàng Nhà nước và quy định hiện hành của OCB

về cho vay ngoại tệ trong từng thời kỳ

e Phương thức tài trợ : Theo hạn mức hoặc từng lần (món)

f Thời hạn tài trợ : Căn cứ theo nhu cầu tài trợ của KH nhưng tối đa không quá 6tháng

g Tài sản bảo đảm : KH có TSBĐ hoặc không có TSBĐ theo quy định tại Chínhsách tín dụng cho KHDN theo xếp hạng tín dụng nội bộ trong từng thời kỳ Trườnghợp cấp tín dụng không có TSBĐ, biện pháp đảm bảo bổ sung là quyền đòi nợ hìnhthành trong tương lai phát sinh từ HĐXK/L/C mà OCB tài trợ Việc quản lý đượcthực hiện bằng cách ký hợp đồng thế chấp song phương và đăng ký giao dịch bảođảm theo quy định trừ khi có phê duyệt khác của Cấp phê duyệt

h Trường hợp khoản tài trợ được đảm bảo 100% bằng TSBĐ khác (ngoài quyềnđòi nợ hình thành trong tương lai), tỷ lệ tài trợ tối đa lên đến 100% giá trị thanh toáncòn lại của HĐXK/L/C

Bảng 1.1.1 Tỷ lệ tài trợ tối đa theo phân khúc khách hàng doanh nghiệp

- Tỷ lệ tài trợ tối đa được tính trên giá trị thanh toán còn lại của HĐXK/L/C sau khitrừ phần ứng trước, chiết khấu, giữ lại (nếu có) và không quá 100% tổng chi phíthực hiện HĐXK/L/C

1.2 Bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu

Đối tượng bảo hiểm Là hàng hóa được bảo hiểm trong quá trình vận chuyển

bằng đường thủy, đường bộ, đường sắt và đường hàng không trên phạm vi toàn thế giới

Phạm vi bảo hiểm a) Tổn thất được quy hợp lý cho:

• Nước cuốn hàng khỏi tàu

• Động đất, núi lửa phun, sét đánh

• Nước biển, sông, hồ tràn vào tàu thuyền, phương tiện vận chuyển, container, nơi chứa hàng

• Tổn thất toàn bộ kiện hàng do bị rơi trong khi xếp lên hay dỡ hàng khỏi tàu hoặc xà lan

• Cướp biển

• Các rủi ro đặc biệt

Phí bảo hiểm Công thức tính phí bảo hiểm như sau: (Trong đó, I: Phí

bảo hiểm, C: Giá hàng, F: Giá cước phí vận chuyển, R:

Tỷ lệ phí bảo hiểm)

6

CIF = (C+F) / (1-R)

I = CIF x R

Tỷ lệ phí bảo hiểm phụ thuộc vào loại hàng hóa, phương thức đóng gói, phương tiện vận chuyển, tuyến đường điều kiện bảo hiểm

Giá trị bảo hiểm 100% hoặc 110% CFR, CIF,… theo yêu cầu của người

mua bảo hiểm

Hồ sơ yêu cầu Giấy yêu cầu bảo hiểm

Bảng 1.2.1 Bảng chi tiết bảo hiểm hàng hóa xuất nhập khẩu

- Lợi ích cho khách hàng : Mua bảo hiểm được cam kết chi trả, bồi thường bởi công

ty bảo hiểm khi có những tổn thất về vật chất hay con người Để hạn chế tối đa những thiệt hại không mong muốn

2 Phân tích doanh thu của PGD

(Đơn vị tính : triệu đồng)

2 Lãi thuần từ hoạt động

dịch vụ

3 Lãi thuần từ hoạt động

4 Lãi ( lỗ ) thuần từ mua

8 Lợi nhuận thuần từ

hoạt động kinh doanh

13 Lãi cơ bản trên cổ

Bảng 2.1 Bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (năm 2018-2020)

- Thu nhập lãi thuần năm 2019 tăng trưởng hơn so với năm 2018 (3.38%) nhưng

năm 2020 lại giảm (5.5%) so với năm 2019 do năm 2018-2019 thị trường đang ở đàtăng trưởng điều này kích thích thị trường cho vay cung cấp vốn tuy nhiên năm

2020 kinh tế thị trường ảnh hưởng bởi dịch COVID-19, ngân hàng hạn chế hồ sơ cho vay tránh nợ xấu cũng như thực hiện cơ cấu nợ cho các doanh nghiệp theo chỉ định ngân hàng nhà nước tránh chịu lãi cao cho doanh nghiệp nên lãi thuần giảm

- Lãi thuần từ hoạt động dịch vụ liên tục tăng trưởng qua các năm (Năm 2019 tăng

36.62% so với năm 2018 & năm 2020 tăng 13.76% so với năm 2019) do nền kinh tế

đi vào thời kỳ 4.0, ngân hàng tăng cường giao dịch online, kích thích mở tài khoản thanh toán tiêu dùng, mua sắm, dịch vụ, chuyển tiền

- Lãi thuần từ hoạt động kinh doanh ngoại hối năm 2018-2019 tăng trưởng mạnh

mẽ (146.2%) do thị trường xuất nhập khẩu trong và ngoài nước phát triển nhưng đến năm 2020 ảnh hưởng dịch COVID-19, tình trạng nhập hàng, vận chuyển khó khăn, chi phí cao dẫn đến ngoại hối sụt giảm (11.85%)

- Lãi thuần từ chứng khoán giảm sâu từ năm 2018-2019 (46.96%) thị trường

chứng khoán không được hoạt động mạnh do ngân hàng dành nguồn tiền cho các giao dịch cho vay Nhưng đến năm 2020 thị trường chứng khoán quay trở lại, dịch COVID-19 kìm hãm các hoạt động kinh doanh, dòng tiền đẩy sang thị trường tài chính, khiến lãi thuần từ chứng khoán tăng 24.58%

- Lãi thuần từ hoạt động khác (tài trợ cho vay giữa các ngân hàng liên hết trong và

ngoài nước) năm 2018 ghi nhận lãi cao, năm 2019 lãi đa số là hợp đồng dài hạn nênchưa hoạch toán và chuyển sang năm 2020

3 Đối tác chính của đơn vị trong 3 năm gần đây

- Công ty TNHH hóa màu Việt Anh : Trụ sở tại Hà Nội có nhiều năm kinh nghiệm hoạt động trong lĩnh vực Bột màu, hạt màu, hóa chất công nghiệp Cung cấp các

loại bột màu công nghiệp, hạt màu, tinh màu, chất bôi trơn, bột tẩy trắng, chất ổn định nhiệt, chất phụ gia, trên khắp cả nước.

- Đơn vị thực hiện thanh toán cho công ty với các hợp đồng “Nhập khẩu hạt màu từ Singapore”, “Nhập khẩu bột màu từ Ấn Độ”

 Doanh số thanh toán qua ngân hàng trung bình 1 tháng : 82.000 USD

 Tháng cao điểm nhất thanh toán : 120.000 USD

 Tháng thấp nhất : 20.000 - 25.000 USD

- Số lượng giao dịch ngày càng tăng qua các năm do đơn vị có lợi thế về tỷ giá, tốc

độ thanh toán nhanh, thủ tục xử lý hiệu quả, tiết kiệm thời gian, chi phí cho công

4 Hoạt động thương mại quốc tế của đơn vị (Bộ phận thanh toán quốc tế)

8