Vận dụng kiến thức về cặp phạm trù Nội dung hình thức; cái riêng – cái chung; bản chất hiện tượng; và bản chất con người “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” hãy đưa ra những bài học trong giao tiếp và giải quyết các mối quan hệ xã hội của bản t

Nêu bài học vận dụng cho bản thân rút ra từ việc nghiên cứu quy luật sự thay đổi về lượng sẽ làm dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại? Vận dụng kiến thức về cặp phạm trù Nội dung hình thức; cái riêng – cái chung; bản chất hiện tượng; và bản chất con người “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” hãy đưa ra những bài học trong giao tiếp và giải quyết các mối quan hệ xã hội của bản thân?

Họ và tên : Lớp : Kinh tế Đầu tư

Mã sinh viên : Môn học : Triết học Giảng viên : Võ Thị Hồng Hạnh

BÀI TẬP LỚN

Câu 1:

a, Nêu bài học vận dụng cho bản thân rút ra từ việc nghiên cứu quy luật sự thay đổi về lượng sẽ làm dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại?

b, Vận dụng kiến thức về cặp phạm trù Nội dung- hình thức; cái riêng – cái chung; bản chất- hiện tượng; và bản chất con người “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” hãy đưa ra những bài học trong giao tiếp và giải quyết các mối quan hệ xã hội của bản thân?

Bài làm:

a, Triết học Mac-Lênin là bộ phận lý luận nghiên cứu những qui luật vận động, phát triển

chung nhất của tự nhiên, xã hội và tư duy; xây dựng thế giới quan và phương pháp luận chung nhất của nhận thức khoa học và thực tiễn cách mạng Theo triết học Mác thì qui luật là những mối liên hệ khách quan, bản chất, tất nhiên, phổ biến và lặp lại giữa các mặt, các yếu tố, các thuộc tính bên trong mỗi một sự vật, hay giữa các sự vật, hiện tượng với nhau Với tư cách là khoa học về mối liên hệ phổ biến và sự phát triển, phép biện chứng duy vật nghiên cứu những qui luật chung nhất, tác động trong toàn bộ các lĩnh vực tự nhiên, xã hội và tư duy con người Trong đó quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất

và ngược lại là một vấn đề cơ bản của phép biện chứng duy vật triết học Mác Để hiểu được cặn kẽ quy luật này thì trước tiên chúng ta cần phải tìm hiểu những khái niệm liên quan đến nó Bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng là một thể thống nhất giữa hai mặt chất và lượng Hai mặt

đó không tách rời nhau mà tác động lẫn nhau một cách biện chứng.Chất là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định khách quan vốn có của sự vật,là sự thống nhất hữu cơ các thuộc tính cấu thành nó, cái làm nên sự vật, để phân biệt nó với vô vàn các sự vật, hiện tượng khác cùng tồn tại trong thế giới Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ tính quy định vốn có của sự vật

về mặt số lượng, quy mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động và phát triển cũng như các thuộc tính của sự vật Lượng và chất thống nhất với nhau trong mỗi sự vật tồn tại khách quan, do đó lượng cũng mang tính khách quan, phong phú như chất Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn tới

sự chuyển hóa về chất của sự vật, hiện tượng Tuy nhiên, không phải sự thay đổi về lượng bất

kỳ nào cũng dẫn đến sự thay đổi về chất Ở một giới hạn nhất định, sự thay đổi về lượng chưa dẫn tới sự thay đổi về chất Giới hạn mà sự thay đổi về lượng chưa làm chất thay đổi được gọi

là độ Độ là khoảng giới hạn mà trong đó sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi căn bản chất của sự vật, hiện tượng Vì vậy, trong giới hạn của độ, sự vật, hiện tượng vẫn là nó, chứ chưa chuyển hóa thành sự vật và hiện tượng khác Còn sự vận động, biến đổi của sự vật, hiện tượng thường bắt đầu từ sự thay đổi về lượng Khi lượng thay đổi đến một giới hạn nhất định thì sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất Giới hạn đó chính là điểm nút Và sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút, với những điều kiện xác định tất yếu sẽ dẫn đến sự ra đời của chất mới Đây chính là bước nhảy trong quá trình vận động, phát triển của sự vật Bước nhảy là sự kết thúc một giai đoạn vận động, phát triển đồng thời đó cũng là điểm khởi đầu cho một giai đoạn mới, là sự gián

đoạn trong quá trình vận động, phát triển liên tục của sự vật Vì vậy mà, bất kỳ sự vật, hiện tượng nào cũng có sự thống nhất biện chứng giữa hai mặt chất và lượng Sự thay đổi dần về lượng tới điểm nút sẽ dẫn đến sự thay đổi về chất thông qua bước nhảy Chất mới ra đời sẽ tác động trở lại với lượng dẫn đến sự thay đổi của lượng mới Quá trình đó liên tục diễn ra, tạo thành phương thức phổ biến của các quá trình vận động, phát triển của sự vật, hiện tượng trong

tự nhiên, xã hội và tư duy

Quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại này có rất nhiều ứng dụng trong đời sống xã hội hiện nay Ở ví dụ này, tôi chỉ xin giới hạn việc làm rõ quy luật lượng chất thông qua quá trình tích lũy tiền bạc của mỗi cá nhân Số tiền

để quy định người giàu và người nghèo tùy vào cách mà mỗi người nghĩ Có người nghĩ 100 triệu đủ giàu, có người nghĩ 1 tỷ đủ giàu, nhưng lại có những người nghĩ số đó là không thể đủ

để cho cuộc sống của họ sung túc cả đời, do vậy họ nghĩ phải có thật nhiều tỷ thì mới giàu Tùy vào địa vị và hoàn cảnh mỗi người thì lại có những quan điểm về tiền khác nhau Nhưng ở đây, xét về một ví dụ chung nhất cho mọi người thì ta có thể quy định tạm là với số tiền 10 tỷ thì chúng ta sẽ có một cuộc sống sung túc, không cần lo nghĩ nhiều về chuyện tiền bạc Nhưng để

có số tiền này thì cần phải trải qua một quá trình đầu tư, tích lũy lâu dài về tiền Mà giả sử rằng ban đầu bạn chỉ có 10 triệu trong tay Và quy luật lượng chất sẽ thể hiện rõ trong quá trình tích lũy tiền bạc để có thể chuyển từ người không có nhiều tiền thành người giàu có, sung túc trong cuộc sống Với 10 triệu đồng trong tay ban đầu, bạn không thể mua một căn nhà mình thích hay thoải mái làm bất cứ thứ gì mình muốn bởi nguồn vốn bạn có không cho phép bạn thoải mái trong chi tiêu Còn nếu bạn có 10 tỷ đồng thì lúc đấy bạn có thể làm bất cứ thứ gì mình muốn như mua căn nhà hiện đại phù hợp với sở thích của mình, hay đi du lịch đến Châu Âu, mua những món hàng hiệu mà không cần bận tâm nhiều về giá của nó, cho con cái học ở những trường quốc tế có môi trường học tập và phát triển tốt nhất, lúc đó bạn có thể nâng cao chất lượng cuộc sống của mình hơn Do vậy mà để nhân bản số tiền này thì bạn cần phải đầu tư vào một lĩnh vực sinh lời nào đó, song song với đó bạn cần phải tích cực đi làm, đi kiếm tiền, tích lũy, gửi tiết kiệm để tăng số tiền vốn này lên Qua đây ta có thể thấy chất ở đây chính là chất lượng cuộc sống mà mình có thể đạt tới như sung túc, không cần lo nghĩ nhiều về việc chi tiêu, được làm những việc mình thích Còn lượng chính là số lượng tiền bạc mà mình có, tích lũy được trong cuộc sống Trạng thái cuộc sống giàu, nghèo luôn tương ứng với số tiền mà mình có được Thời gian tích lũy thì tùy năng lực của mỗi người Khoảng tiền tích lũy có thể tăng lên

100 triệu, 200 triệu, 1 tỷ , 2 tỷ, … rồi đạt đến 10 tỷ tùy vào sự cố gắng, nỗ lực của mỗi người

mà nó có thể nhanh hay chậm Dù ít hay nhiều, nhanh hay chậm thì sự tích lũy về lượng này đều ít nhiều ảnh hưởng đến sự thay đổi về chất Cha ông ta có câu “ Tích tiểu thành đại”, mỗi ngày bạn tiết kiệm được một khoản tiền nhỏ, mỗi tháng bạn chia tiền lương đi gửi tiết kiệm và đầu tư sinh lời thì số tiền đó sẽ tăng lên cấp số nhân sau 1 năm, 2 năm, 10 năm, … và sẽ đến lúc bạn đạt được số tiền mà mình mong muốn Do vậy mà chúng ta cần phải tôn trọng sự tích lũy về lượng dù là nhỏ nhất Và quá trình tích lũy tiền từ 10 triệu đến 10 tỷ này chính là độ của

tiền Đây là khoảng giới hạn mà lượng tiền đựơc tích lũy nhưng không làm thay đổi trạng thái của cuộc sống Đến khi đầu tư, tích lũy được 10 tỷ thì sự thay đổi về chất diễn ra, như vậy, 10

tỷ chính là điểm nút mà ở đó, sự tích lũy về lượng của tiền đã đủ để làm cho có sự thay đổi về chất trong chất lượng cuộc sống Từ 10 tỷ, thì điều kiện vật chất, tiền bạc ta không còn cần phải

lo nghĩ, thắt chặt về chi tiêu nữa mà chuyển hoàn toàn sang dư giả, chi tiêu thoải mái, vì vậy, đây chính là bước nhảy của chất lượng cuộc sống trong quá trình chuyển từ chi tiêu tiết kiệm sang chi tiêu thoải mái Chất mới được sinh ra lại tiếp tục quay trở lại tác động đến lượng mới, điều này thể hiện qua việc mình có thể chi tiêu hợp lí và tiếp tục tích lũy, đầu tư tiền như thế nào bởi qua quá trình chúng ta sử dụng, nếu dừng mãi ở con số 10 tỷ thì chất sẽ bị hao mòn và sụt giảm dần Lúc đó chất sẽ thay đổi và nó sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống chúng ta

Vì vậy mà khi có sự thay đổi về chất rồi thì chúng ta cũng không nên lơ là về sự thay đổi về lượng Bởi cuộc sống có dư giả, sung túc mãi mãi thì còn tùy thuộc vào lượng tiền mà mình có như thế nào Bên cạnh đó, có một vấn đề thế này: trong quá trình tích lũy tiền bạc này bạn cũng

sẽ gặp những trở ngại thực tế như phải trả tiền thuê nhà, tiền sinh hoạt phí, tiền bảo hiểm ,… và các khoản phí phát sinh khác hay những cám dỗ xã hội như cờ bạc, nghiện hút, những thất bại trong công việc khiến bạn thua lỗ,… Lúc đó bạn sẽ thấy chán nản và không muốn thay đổi nữa

và khi ấy những sự cố gắng, nỗ lực kiếm tiền ban đầu, sự thay đổi về lượng ban đầu thì đều không có tác dụng đến sự thay đổi về chất sau này, sự thay đổi về lượng chưa đạt tới giới hạn nên không thể có sự thay đổi về chất.Cuộc sống của bạn sẽ đi vào bế tắc Do vậy mà chúng ta không nên chủ quan vì khi thay đổi lượng mà chưa vượt qua cái giới hạn của nó thì chưa làm thay đổi về chất Qua đây ta cần phải hiểu thêm là khi có sự thay đổi về lượng rồi thì chưa chắc

có sự thay đổi về chất bởi nó phải vượt qua được những giới hạn quy định đó chính là điểm nút

và bước nhảy Song song với nó thì nếu có sự thay đổi về chất thì chắc chắn có sự thay đổi về lượng bởi để có được thành công trong cuộc sống, có nhiều tiền, cuộc sống sung túc thì đều phải trải qua những khó khăn, nỗ lực để tích lũy, đầu tư và kiếm tiền Ai cũng vậy từ tỷ phú Bill Gates, Jack Ma hay Donald Trump ai cũng cần phải có sự tích lũy về lượng rồi thay đổi được về chất Bất kì ai, dù sinh ra đã ngậm thìa vàng thì để có được điều đó thì cha ông của họ

đã đánh đổi, cố gắng đầu tư, tích lũy tiền rất nhiều thì mới có thể khiến cho cuộc sống của con cháu mình sung túc

Ví dụ về việc tích lũy tiền bạc để có sự thay đổi chất lượng cuộc sống chỉ là một trong vô vàn

ví dụ về quy luật lượng chất trong tự nhiên.Việc áp dụng đúng đắn quy luật chuyển hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay đổi về chất và ngược lại vào các hoạt động trong đời sống là vô cùng quan trọng Nó giúp chúng ta có thể hiểu sâu hơn thế giới tự nhiên và

có thể vận dụng quy luật vào thực tế cuộc sống để đạt được những thành tựu nhất định, góp phần phát triển xã hội hơn và nâng cao chất lượng cuộc sống

b, Phạm trù của phép biện chứng duy vật là những khái niệm chung nhất phản ánh những mặt,

những thuộc tính, những mối liên hệ cơ bản và phổ biến nhất không phải chỉ của một lĩnh vực

nhất định nào đấy của hiện thực, mà của toàn bộ thế giới hiện thực, bao gồm cả tự nhiên, xã hội

và tư duy Dựa trên các mối quan hệ giao tiếp, ta cũng có thể nhận thấy rõ ràng những ứng dụng của phạm trù phép biện chứng duy vật thể hiện qua các cặp phạm trù nội dung – hình thức, cái riêng – cái chung, bản chất - hiện tượng ,…hay bản chất con người “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” Để hiểu rõ hơn về tính ứng dụng các cặp phạm trù này, trước tiên chúng ta cần phải hiểu khái niệm về nó

Nội dung là tổng hợp tất cả những mặt, những yếu tố, những quá trình tạo nên sự vật, hiện tượng Hình thức là phương thức tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng đó, là hệ thống các mối liên hệ tương đối bền vững giữa các yếu tố của nó Nội dung và hình thức gắn bó chặt chẽ, thống nhất biện chứng với nhau, không có một hình thức nào không chứa dựng nội dung, đồng thời không có nội dung nào lại không tồn tại trong một hình thức nhất định Vì nội dung gồm những yếu tố, quá trình tạo nên sự vật còn hình thức lại chính là mối liên hệ liên kết các yếu tố

ấy để tạo nên một sự vật hoàn chỉnh Ta có thể thấy nội dung quyết định đến hình thức còn hình thức tác động trở lại đến nội dung nên trong nhận thức và hành động chúng ta không được xem nhẹ nội dung và hình thức Tuy nhiên, không phải lúc nào nội dung và hình thức đều có mối quan hệ hiệu quả với nhau Nội dung quyết định hình thức nhưng hình thức có tính độc lập tương đối và tác động trở lại nội dung Hình thức phù hợp với nội dung thì sẽ thúc đẩy nội dung phát triển Nếu hình thức không phù hợp thì sẽ kìm hãm sự phát triển của nội dung Ví dụ như trong tuyển dụng công việc, dù bạn là người có tài năng, hiểu rộng nhưng những cử chỉ rụt

rè, tác phong không nhanh nhẹn và cách ứng xử trong giao tiếp không thân thiện, bạn không thể hiện cho họ thấy được năng lực của mình thì dù bạn có giỏi, nhiều bằng cấp đi chăng nữa thì nhà tuyển dụng cũng không muốn bạn bởi bạn không đáp ứng được yêu cầu cơ bản của họ

Do vậy mà bên cạnh việc có nội dung tốt thì hình thức phù hợp cũng đóng vai trò rất quan trọng để góp phần phát triển nội dung Có nhiều kinh nghiệm, hiểu biết rộng và năng lực giỏi trong công việc rồi thì bạn cũng cần phải có thêm những kỹ năng mềm như ứng xử khôn khéo trong giao tiếp, thân thiện với mọi người và tự tin thể hiên bản thân để tạo ấn tượng tốt với nhà tuyển dụng, cấp trên Từ đó, họ sẽ trao cho bạn nhiều cơ hội để phát triển tài năng của bản thân hơn, giúp bạn tiến xa hơn trong công việc và cuộc sống Qua đây ta thấy được mối tương quan chặt chẽ của cặp phạm trù nội dung – hình thức ảnh hưởng tới việc giao tiếp trong xã hội Bên cạnh nội dung – hình thức, cặp phạm trù cái riêng – cái chung cũng cho ta thấy được tầm ảnh hưởng của nó trong các mối quan hệ giao tiếp Cái riêng dùng để chỉ một sự vật, một hiện tượng, một quá trình riêng lẻ nhất định Cái chung dùng để chỉ những mặt, những thuộc tính, những yếu tố, những quan hệ,…tồn tại phổ biến ở nhiều sự vật, hiện tượng Ví dụ như mỗi người chúng ta đều là những cá thể riêng biệt, có tính cách, đặc điểm khác nhau nhưng chúng

ta đều là người và có cấu trúc cơ thể, những cách thức ăn uống, vận động giống nhau Cái riêng

và cái chung đều tồn tại khách quan, vì nó là biểu hiện tính hiện thực tất yếu, độc lập với ý thức con người Cái chung chỉ tồn tại trong cái riêng, thông qua cái riêng mà biểu hiện sự tồn tại của

mình Cái riêng chỉ tồn tại trong mối quan hệ với cái chung; không có cái riêng tồn tại độc lập tuyệt đối tách rời cái chung, mà tất yếu nó phải tồn tại trong mối liên hệ với cái chung Ta có thể thấy cái chung nói lên bản chất còn cái riêng nói lên sự đa dạng, phong phú của sự vật, hiện tượng Ngoài ra ta còn có cái đơn nhất để phân biệt sự vật này với sự vật khác Cái đơn nhất dùng để chỉ những đặc tính, những tính chất,…chỉ tồn tại ở một sự vật, một hiện tượng nào đó

mà không lặp lại ở các sự vật, hiện tượng khác Có thể hiểu cái đơn nhất là bộ phận nhỏ của cái riêng, nó chính là thuộc tính còn lại của các riêng khi đã loại bỏ đi những thuộc tính chung Áp dụng vào trong các mối quan hệ giao tiếp, thật dễ dàng khi nói chuyện với một người mà bạn

có nhiều điểm chung như chung sở thích, đam mê Từ đó sẽ dễ dàng lấy được thiện cảm và sự yêu mến của họ Một kinh nghiệm thực tế của tôi như này: Bởi vì là sinh viên năm nhất, thuộc tỉnh lẻ, lúc mới nhận lớp đại học, tôi không quen một bạn nào Ban đầu khá rụt rè và không biết cách hòa nhập thế nào Rồi tôi hỏi bạn ngồi cùng bàn là bạn ở đâu và bạn có hay nghe nhạc không? Khi hỏi như vậy thì trùng hợp thay, tôi và bạn ấy đều thích K-pop và cùng thích một nhóm nhạc Rồi hai đứa bắt đầu làm thân và nói chuyện thoải mái với nhau hơn Từ kinh nghiệm này ta có thể rút ra được là khi giao tiếp mà mọi người có điểm chung thì sẽ làm cho mối quan hệ của họ sát lại gần nhau hơn, thân thiết và cởi mở hơn Tuy nhiên trong giao tiếp và giải quyết các mối quan hệ, bên cạnh việc có nhiều điểm chung với đối phương thì chúng ta cũng không được quên cái đơn nhất của mình Cái đơn nhất ở đây chính là cái nhân cách, cái cá tính, sự sáng tạo và khả năng tư duy của mình Khi đánh mất cái đơn nhất này thì bạn sẽ có thể vẫn gây được thiện cảm với người đối diện bởi những điểm chung nhưng lại không thể tạo ra được ấn tượng lâu dài với họ và họ sẽ không thể phân biệt mình với những người khác do vậy

mà bạn sẽ rất dễ bị thay thế Đặc biệt trong việc cạnh tranh ứng tuyển vào vị trí nhân viên của một công ty, khi bạn đáp ứng được đầy đủ những yêu cầu mà công ty đó đề ra nhưng tất cả mọi người tham gia ứng tuyển lúc đó đều cũng có đủ những yêu cầu này và bạn lại không thể hiện được cho họ thấy cái đơn nhất, cái đặc biệt, nổi trội của mình so với những người khác thì sẽ rất khó để bạn trúng tuyển vào vị trí này, bởi bạn không khác biệt với những người xung quanh

và thay vì chọn bạn, họ cũng có thể chọn những người khác Vì vậy cơ hội là rất thấp nếu không thể hiện được nét đặc sắc, cá tính đặc biệt của bản thân mình Trong tình yêu hay tình bạn cũng vậy, bên cạnh những cái chung để giúp mối quan hệ thêm thân thiết thì nếu không có điểm khác biệt nào so với những cô gái khác hay những người bạn khác, bạn không thể hiện được cái đơn nhất của mình với họ thì ấn tượng của họ về bạn sẽ rất mờ nhạt và bạn sẽ không bao giờ có được lợi thế cạnh tranh khi là bất cứ một việc gì Do vậy trong các mối quan hệ giao tiếp, bên cạnh việc tạo ra nhiều điểm chung thì chúng ta cũng cần phải chú ý, trân trọng đến cái đơn nhất của chính mình để giúp phân biệt mình với những người khác, giúp tạo ấn tượng với người xung quanh để từ đó mối quan hệ giao tiếp được hiệu quả hơn

Ngoài ra cặp phạm trù bản chất – hiện tượng cũng có ứng dụng hết sức thực tế trong quan hệ giao tiếp Bản chất dùng để chỉ sự tổng hợp tất cả những mặt, những mối liên hệ tất nhiên, tương đối ổn định ở bên trong, qui định sự vận động và phát triển của sự vật, hiện tượng đó

Hiện tượng dùng để chỉ sự biểu hiện của những mặt, những mối liên hệ đó trong những điều kiện xác định Bản chất và hiện tượng đều tồn tại khách quan, là hai mặt vừa thống nhất, vừa đối lập với nhau.Bản chất bao giờ cũng bộc lộ ra qua hiện tượng, còn hiện tượng bao giờ cũng

là sự biểu hiện của một bản chất nhất định Bản chất là cái bên trong, hiện tượng là cái bên ngoài Bản chất là cái tương đối ổn định, còn hiện tượng là cái thường xuyên biến đổi Từ một hiện tượng ta có thể nói lên một phần bản chất nhưng không thể nói lên toàn bản chất Do vậy

mà một hiện tượng thì không thể xét được cả bản chất nào vì nó sẽ rất dễ gặp phải sai lầm, phán đoán sai nhưng chúng ta cũng không nên bỏ qua bất kỳ một hiện tượng nào Ví dụ như trong mối quan hệ với gia đình, khi bạn và em bạn cãi nhau và bố mẹ đều bênh em bạn do vậy bạn quy xét bố mẹ ghét bạn, không thương bạn là sai Bởi tùy vào hoàn cảnh, bạn là anh chị trong nhà nên họ thường có xu hướng bênh em nhỏ hơn nhưng bản chất của họ thì đều rất thương con cái và mong chị em có thể giảng hòa và đoàn kết với nhau chứ không phải họ ghét bạn Hay đi trên đường, bạn bắt gặp một người bạn của mình hút thuốc rồi bạn cho rằng bạn ý

hư hỏng, đua đòi Đó chỉ là những nhận xét cảm tính của bạn, nếu không tìm hiểu kỹ thì nó sẽ

là những nhận định sai lầm của bạn Bởi có thể người bạn này vì quá áp lực trong cuộc sống và muốn giải tỏa stress nên mới học hút thuốc chứ bản chất của bạn này là người hòa đồng, tốt bụng, luôn giúp đỡ bạn bè Những nhận định về bản chất thì không thể thông qua một hiện tượng mà có thể nói lên được Cho nên chúng ta cần phải cân nhắc, xem xét kỹ trước đi đánh giá về bản chất của một người để tránh những sai lầm không đáng có Song song với nó thì chúng ta cũng không nên coi nhẹ bất kỳ một hiện tượng nào bởi nó có thể là manh mối để biết được bản chất thực sự của một người Những kẻ lừa đảo đều có những mánh khóe tinh vi để lừa lọc nhưng chúng cũng có nhiều sơ hở nhưng chính chúng ta, nạn nhân lại bỏ qua những sơ

hở ấy khiến cho chúng dễ dàng thực hiện hành vi hơn Ví dụ như những tin nhắn lừa đảo trên mạng như “ Chúc mừng bạn đã giành được một phần thưởng là một chiếc xe SH trị giá 70 triệu đồng thông qua chương trình khuyến mãi ưu đãi khách hàng” và “để nhận được phần thưởng này vui lòng nộp 300 nghìn tiền phí giao dịch”,… dù đã nghe qua rất nhiều về hình thức lừa đảo này nhưng khi gặp phải thì vì những lời nói ngon ngọt, phần thưởng hấp dẫn mà nhiều người vẫn dễ dàng tin tưởng và nộp tiền cho những tổ chức này để nhận được phần quà mình muốn nhưng để rồi họ nhận ra đây chỉ là một giao dịch lừa đảo và không có phần quà nào hết Lúc đấy người thiệt hại chỉ có họ Hay trong quan hệ đồng nghiệp, xã hội, có những người bảo quý bạn, mua quà cho bạn, rủ bạn đi chơi và bạn cho là họ muốn trở thành bạn tốt của bạn nhưng thực chất họ muốn lại muốn lợi dụng bạn Vì vậy ta cần phải xem xét tùy vào từng đối tượng cụ thể để gắn với bản chất của con người

Bản chất con người “con người là tổng hòa các mối quan hệ xã hội” Tổng hòa ở đây không phải là tổng tất cả các vấn đề, hiện tượng hay cũng không phải là trung bình cộng mà nó được hiểu là sự phù hợp, hòa hợp của các mối quan hệ xã hội với nhau bao gồm các mối quan hệ trong hiện taị và cả trong quá khứ Ví dụ như trong mối quan hệ của bản thân mình với gia đình thì tôi luôn quan tâm, lo lắng cho bố mẹ mình, luôn muốn báo đáp bố mẹ và mong muốn tạo

cho họ những điều tốt nhất Có thể thấy trong mối quan hệ gia đình, tôi là người có bản chất tốt Với bạn bè thì luôn cởi mở, chia sẻ, quan tâm giúp đỡ họ, chơi hết mình vì bạn bè Do vậy

mà trong quan hệ bạn bè cũng có bản chất tốt Trong mối quan hệ xã hội thì tôi luôn quan tâm đến các vấn đề xã hội như ô nhiễm môi trường nên luôn có ý thức bảo vệ môi trường sống xung quanh ,hay thường xuyên tham gia vào các hoạt động tình nguyện để giúp đỡ cộng đồng và những người có hoàn cảnh khó khăn,… Trước mắt, tôi tự thấy mình là một người có bản chất tốt bởi trong các mối quan hệ của mình, tôi luôn cân bằng được nó, có sự hòa hợp giữa các mối quan hệ này và đặc biệt tôi chưa có hành động tiêu cực xảy ra Qua đây mà bản chất con người

sẽ thể hiện qua sự tổng hòa các mối quan hệ xã hội và trong tất cả các mối quan hệ này thì đều phải hòa hợp với nhau và không có một chút tiêu cực nào cho dù nó rất nhỏ Bởi giả sử rằng trong tất cả các mối quan hệ gia đình, học đường, xã hội bạn đều thể hiện mình là người con có hiếu, là người học trò ngoan và tích cực đóng góp cho xã hội nhưng trong mối quan hệ bạn bè, bạn lại không tin tưởng họ, lừa gạt, lợi dụng họ thì bạn vẫn được định nghĩa là người giả tạo, người xấu Hay mọi người luôn tin bạn là người tốt nhưng lại chưa bao giờ thấy bạn nhặt được tiền rồi không trả người đánh mất để thấy lòng tham của bạn cho nên vẫn tin tưởng bạn

Vì vây mà để đánh giá bản chất đúng nhất của một người thì chúng ta phải đặt vào những hoàn cảnh đặc biệt thì mới có thể thấy được bản chất của họ chứ không nên dựa vào những đánh giá chủ quan, cảm tính của bản thân để đánh giá một người khi không có những sự thật, dẫn chứng cụ thể chứng minh bản chất thật của họ

Câu 2 : Phân tích mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội, lấy ví dụ minh họa Từ việc

nghiên cứu Tồn tại xã hội và Ý thức xã hội, hãy liên hệ với vấn đề Covid19 dưới góc nhìn triết học

Bài làm:

Tồn tại xã hội là khái niệm dùng để chỉ sinh hoạt vật chất và những điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, là những mối quan hệ vật chất – xã hội giữa con người với tự nhiên và giữa con người với nhau; trong đó, quan hệ giữa con người với tự nhiên và quan hệ vật chất, kinh tế giữa con người với nhau là hai quan hệ cơ bản Những mối quan hệ này xuất hiện trong quá trình hình thành xã hội loài người và tồn tại không phụ thuộc vào ý thức xã hội Các yếu tố cơ bản tạo thành tồn tại xã hội bao gồm: phương thức sản xuất vật chất, các yếu tố thuộc điều kiện

tự nhiên – hoàn cảnh địa lý và dân cư Các yếu tố đó tồn tại trong mối thống nhất biện chứng, tác động lẫn nhau, tạo thành điều kiện sinh tồn và phát triển của xã hội Ý thức xã hội dùng để chỉ toàn bộ phương diện sinh hoạt tinh thần của xã hội, nảy sinh từ tồn tại xã hội và phản ánh tồn tại xã hội trong những giai đoạn phát triển nhất định.Lĩnh vực tinh thần của đời sống xã hội

có cấu trúc hết sức phức tạp Nên từ những phương diện khác nhau ta có thể tiếp cận được cấu trúc của ý thức xã hội Như theo nội dung và lĩnh vực phản ánh đời sống xã hội, ý thức xã hội bao gồm các hình thái khác nhau, đó là ý thức chính trị, ý thức pháp quyền, ý thức đạo đức, ý

thức tôn giáo, ý thức thẩm mỹ, ý thức khoa học,…Haytheo trình độ phản ánh của ý thức xã hội đối với tồn tại xã hội có thể phân biệt ý thức xã hội thông thường và ý thức lý luận: Ý thức

xã hội thông thường là toàn bộ những tri thức, những quan niệm…của những con người trong một cộng đồng người nhất định, được hình thành một cách trực tiếp từ hoạt động thực tiễn hàng ngày, chưa được hệ thống hóa, khái quát hóa thành lý luận, còn Ý thức lý luận là những tư tưởng, quan điểm đã được hệ thống hóa, khái quát hóa thành các học thuyết xã hội, được trình bày dưới dạng những khái niệm, phạm trù, qui luật Hay cũng có thể phân tích ý thức xã hội theo hai trình độ và hai phương thức phản ánh đối với tồn tại xã hội, đó là tâm lý xã hội và hệ

tư tưởng xã hội Tâm lý xã hội là toàn bộ đời sống tình cảm, tâm trạng, khát vọng, ý chí,…của những cộng đồng người nhất định; là sự phản ánh trực tiếp và tự phát đối với hoàn cảnh sống của họ Hệ tư tưởng xã hội là toàn bộ các hệ thống quan niệm, quan điểm xã hội như: chính trị, triết học, đạo đức, tôn giáo,…; là sự phản ánh gián tiếp và tự giác đối với tồn tại xã hội

Ta có thể thấy được mối quan hệ biện chứng giữa tồn tại xã hội với ý thức xã hội.Tồn tại xã hội quy định ý thức xã hội Tồn tại xã hội quy định nội dung, bản chất, xu hướng vận động của

ý thức xã hội; ý thức xã hội phản ánh cái logic khách quan của tồn tại xã hội Mỗi khi tồn tại xã hội đặc biệt là phương thức sản xuất biến đổi thì những tư tưởng và lý luận xã hội, những quan điểm về chính trị, pháp quyển, triết học, đạo đức,văn hóa, nghệ thuật,… tất yếu sẽ biến đổi theo Cho nên tồn tại xã hội thay đổi là điều kiện quyết định để ý thức xã hội thay đổi Tuy nhiên tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội không phải một cách giản đơn trực tiếp mà thường thông qua các khâu trung gian Không phải bất cứ tư tưởng, quan niệm, lý luận hình thái ý thức

xã hội nào cũng phản ánh rõ ràng và trực tiếp những quan hệ kinh tế của thời đại, mà chỉ khi nào xét đến cùng thì chúng ta mới thấy rõ những mối quan hệ kinh tế được phản ánh bằng cách này hay cách khác trong các tư tưởng ấy Do vậy mà trước khi phản ánh tồn tại xã hội của ý

thức xã hội phải được xem xét một cách biện chứng Ngoài ra thì tính độc lập tương đối và sự

tác động ngược trở lại của ý thức xã hội được thể hiện qua : Ý thức xã hội thường lạc hậu so

với tồn tại xã hội vì không phản ánh kịp được những thay đổi của tồn tại xã hội do sức mạnh của thói quen, truyền thống, tập quán cũng như tính lạc hậu, bảo thủ của một số hình thái ý thức xã hội Ý thức xã hội có thể vượt trước tồn tại xã hội Trong những điều kiện nhất định, tư tưởng của con người, đặc biệt là những tư tưởng khoa học tiên tiến có thể vượt trước sự phát triển của tồn tại xã hội, dự báo được tương lai và có tác dụng tổ chức, chỉ đạo hoạt động thực tiễn của con người,Ý thức xã hội có tính kế thừa Quan điểm, lý luận của mỗi thời đại được tạo

ra trên cơ sở kế thừa những thành tựu lý luận của các thời đại trước Kế thừa có tính khách

quan; chọn lọc và sáng tạo; theo quan điểm lợi ích; theo truyền thống và đổi mới Sự tác động

qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội cũng gây ảnh hưởng tới tồn tại xã hội cũng chứng

minh được mối quan hệ biện chứng này.Lịch sử phát triển của ý thức xã hội cho thấy, thông thường ở mỗi thời đại, tùy theo những hoàn cảnh lịch sử cụ thể có những hình thái ý thức nào

đó nổi lên hàng đầu và tác động mạnh đến các hình thái ý thức khác.Sự tác động qua lại giữa các hình thái ý thức xã hội là một nguyên nhân làm cho trong mỗi hình thái ý thức xã hội có

những mặt, những tính chất không thể giải thích được một cách trực tiếp từ tồn tại xã hội Hay

Ý thúc xã hội có khả năng tác động trở lại tồn tại xã hội Sự tác động này thể hiện mức độ phù

hợp giữa tư tưởng với hiện thực; sự xâm nhập của ý thức xã hội vào quần chúng cả chiều sâu, chiều rộng và phụ thuộc vào khả năng hiện thực hoá ý thức xã hội của giai cấp Như vậy tính độc lập tương đối của ý thức xã hội chỉ ra bức tranh phức tạp trong lịch sử phát triển của ý thức

xã hội và đời sống tinh thần xã hội nói chung; nó bác bỏ mọi quan niệm siêu hình, máy móc, tầm thường về mối quan hệ giữa tồn tại xã hội và ý thức xã hội

Để hiểu rõ hơn về mối quan hệ tồn tại xã hội và ý thức xã hội, ta có thể áp dụng vào thực tiễn như sau Trải qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta, dù bất kể trong tình huống nào thì người Việt Nam ta luôn có tinh thần dân tộc cao, truyền thống yêu nước và tinh thần đoàn kết đấu tranh chống giặc ngoại xâm Đây chính là ý thức xã hội Do Việt Nam là một quốc gia Đông Nam Á, có đường biên giới tiếp giáp với nhiều quốc gia nên được giao lưu, tiếp xúc với nhiều nền văn hóa khác nhau, có đường bờ biển dài 3260 km không

kể các đảo nên thuận lợi cho việc khai thác và đánh bắt thủy hải sản, tiếp giáp với biển Đông (là địa bàn chiến lược quan trọng đối với cả châu Á- Thái Bình Dương và châu Mỹ),… Với những tồn tại xã hội về vị trí đại lí này mà Việt Nam là con mồi béo bở cho Trung Quốc, Nhật Bản và các nước phương tây xâm chiếm trong đó có Anh, Pháp, Mỹ Họ đều là những cường quốc hung mạnh nhất trên thế giới Lực lượng của họ lớn mạnh hơn ta rất nhiều lần nên để sinh tồn, phát triển và để đủ sức chống lại giặc dân tộc Việt Nam cần phải hợp lại thành một khối thống nhất, các dân tộc Việt Nam cần đoàn kết mới chống lại được kẻ thù Cha ông ta có câu

“Đoàn kết thì sống, chia rẽ thì chết” cho nên phải đoàn kết, gắn bó với nhau mới có thể chống lại kẻ thù của mình Nếu ko đoàn kết, không gắn bó, không thống nhất thì sẽ bị các thế lực phản động tìm cách mua chuộc, lôi kéo, kích động với mục đích phá vỡ khối đại đoàn kết toàn dân tộc ta.Nếu chúng ta ko đoàn kết thì chắc chắn chúng ta không thể giữ được độc lập, chủ quyền, không thể khẳng định được bản sắc dân tộc Việt nam Thực tế đã chứng minh nhờ tinh thần đoàn kết, lòng tự hào dân tộc và truyền thống yêu nước, dân tộc ta đã kiên cường chiến đấu, đấu tranh chống giặc ngoại xâm để bảo vệ hòa bình đất nước Từ cuộc khởi nghĩa oanh liệt của Hai Bà Trưng năm 40 đến chiến thắng Bạch Đằng năm 938 rồi đánh bại thực dân Pháp, đế quốc Mỹ,… Truyền thống yêu nước, đoàn kết đó được nảy sinh trên cơ sở tồn tại xã hội, từ vị trí địa lí, từ điều kiện tự nhiên, phương thức sản xuất, dân cư Truyền thống tốt đẹp này đã được dân tộc ta kế thừa và phát huy qua hàng nghìn năm lịch sử Lần gần đây nhất chúng ta có thể thấy được niềm tự hào dân tộc, yêu nước và tinh thần đoàn kết của Việt Nam ta qua chiến thắng lịch sử của bóng đá Việt Nam khi giành giải Á quân U23 Châu Á, vô định AFF Cup, Seagames,… Những giây phút giành chiến thắng đó, hàng nghìn người dân Việt Nam trên khắp mọi miền đất nước đã đổ ra đường ăn mừng, mặc áo cờ đỏ sao vàng, miệng hô to “Việt Nam vô địch”, từ già trẻ, gái trai, nam, nữ, bất kể ai dù không quen biết nhau trên đường thì cũng đều vui vẻ trao cho nhau nụ cười và cái đập tay để thể hiện niềm vui sướng Đấy chính là niềm tự hào của dân tộc, tinh thần đoàn kết của Việt nam ta Qua đây ta có thể hiểu được cụ thể quy