MỤC LỤCMỞ ĐẦU11. Lí do chọn đề tài12. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu22.1. Mục đích22.2. Nhiệm vụ23. Đối tuợng và phạm vi nghiên cứu24. Phương pháp nghiên cứu25. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài36. Bố cục của bài tập lớn3CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUAN HỆ BIỆN CHỨNG NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ.41.1. Khái niệm nguyên nhân và kết quả41.2. Nội dung quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả41.3. Ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả6CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG.82.1. Khái niệm môi trường82.2. Khái niệm ô nhiễm môi trường82.3. Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay82.4. Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại Việt Nam hiện nay10CHƯƠNG 3 : PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP CẢI THIỆN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM, TRÊN CƠ SỞ VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ143.1. Đối với công tác quản lý143.2. Nâng cao ý thức tự giác của nhân dân153.3. Đối với các trường hợp doanh ghiệp, công ty gây ô nhiễm môi trường163.4. Đối với biến đổi khí hậu toàn cầu17KẾT LUẬN18DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO192. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu2.1. Mục đíchNghiên cứu lí luận về cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả và sự vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong việc giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay, trên cơ sở tìm hiểu thực trạng môi trường ở Việt Nam bước đầu đề xuất một số biện pháp thiết thực để bảo vệ môi trường ở nước ta.2.2. Nhiệm vụ Trình bày những lí luận cơ bản về nguyên nhân và kết quả Chỉ ra thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay. Chỉ ra được nguyên nhân của thực trạng trên, từ đó đề xuất một số biệnpháp khắc phục.3. Đối tuợng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu : Tập trung nghiên cứu và đưa ra giải pháp xử lý vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay Phạm vi nghiên cứu : Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả.4. Phương pháp nghiên cứu Việc nghiên cứu đề tài được thực hiện bằng nhiều phương pháp nghiên cứu khoa học khác nhau: phương pháp tổng hợp và phân tích, phương pháp thống kê, phương pháp so sánh và đối chiếu, phương pháp kết hợp nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Các phương pháp nghiên cứu trong luận văn được thực hiện trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, dựa trên các quan điểm, đường lối về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng và Nhà nước trong xây dựng nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa. 5. Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài Ý nghĩa ý luận: góp phần giới thiệu đến người đọc quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả, phân tích vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay từ đó có quan điểm đúng đắn trong suy nghĩ lý luận của bản thân Ý nghĩa thực tiễn: bài tập lớn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo cho người học trong quá trình học tập học phần những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin 1.6. Bố cục của bài tập lớnChương 1: Tổng quan về quan hệ biện chứng nguyên nhân và kết quả.Chương 2 : Thực trạng vấn đề ô nhiễm môi trường ở việt nam hiện nay và nguyên nhân thực trạng ô nhiễm môi trường.Chương 3 : Phương hướng và một số biện pháp cải thiện và bảo vệ môi trường ở việt nam trên cơ sở vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUAN HỆ BIỆN CHỨNG NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ.1.1. Khái niệm nguyên nhân và kết quảNguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong phép biện chứng duy vật và là một trong những nội dung của nguyên lí về mối liên hệ phổ biến, dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả. Nguyên nhân dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau, từ đó tạo ra sự biến đổi nhất định. Kết quả dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện do sự tác động giữa các mặt, các yếu tố trong một sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng.Ví dụ: Khói bụi từ các nhà máy, các khu công nghiệp là nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí. Hay phá rừng là nguyên nhân dẫn đến tài nguyên rừng bị can kiệt, suy thoái, lũ lụt, hạn hán…1.2. Nội dung quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quảMối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả là mối quan hệ khách quan, bao hàm tính tất yếu. Nguyên nhân xuất hiện trước và sinh ra kết quả. Nguyên nhân là cái có trước sinh ra kết quả; còn kết quả là cái có sau và chỉ xuất hiện sau khi có nguyên nhân tác động. Tuy nhiên không phải cứ hai hiện tượng nào nối tiếp nhau về thời gian cũng là quan hệ nhân quả. Mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả thể hiện ở chỗ, một kết quả có thể do một hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau sinh ra và một nguyên nhân có thể sinh ra một hoặc nhiều kết quả khác nhau:+ Sự tác động của nhiều nguyên nhân dẫn đến sự hình thành một kết quả có thể diễn ra theo các hướng thuận, nghịch khác nhau và đều có ảnh hưởng đến sự hình thành kết quả nhưng vị trí, vai trò của chúng là khác nhau: có nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gián tiếp, nguyên nhân bên trong, nguyên nhân bên ngoài…+ Một nguyên nhân có thể dẫn đến nhiều kết quả, trong đó có kết quả chính, kết quả phụ, trực tiếp và gián tiếp, cơ bản và không cơ bản… Nếu nhiều nguyên nhân cùng tồn tại và tác động cùng chiều trong một sự vật thì chúng sẽ gây ảnh hưởng cùng chiều dẫn đến sự hình thành kết quả, làm cho kết quả xuất hiện nhanh hơn. Ngược lại, nếu những nguyên nhân tác động đồng thời theo các hướng khác nhau, thì sẽ cản trở tác dụng của nhau, thậm chí triệt tiêu tác dụng của nhau. Điều đó sẽ ngăn cản sự xuất hiện của kết quả. Khi các nguyên nhân tác động cùng lúc lên sự vật thì hiệu quả tác động của từng nguyên nhân dẫn đến việc hình thành kết quả sẽ khác nhau, tùy thuộc vào hướng tác động của nó. Nguyên nhân sinh ra kết quả, song kết quả có thể tác động trở lại nguyên nhân đã sinh ra nó, nếu nguyên nhân đó chưa mất đi. Sự ảnh hưởng tác động trở lại theo hai hướng: Hướng tích cực (tức là thúc đẩy sự hoạt động của nguyên nhân), hướng tiêu cực (tức là cản trở sự hoạt động của nguyên nhân). Trong sự vận động của thế giới vật chất, không có nguyên nhân đầu tiên và không có kết quả cuối cùng. Nguyên nhân và kết quả có thể chuyến hóa cho nhau. Một sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này là kết quả, song trong mối quan hệ khác lại là nguyên nhân. Trong thế giới chuỗi quan hệ nhân quả là vô cùng, vô tận, không có điểm bắt đầu và không có điểm kết thúc. Một hiện tượng nào đó được coi là nguyên nhân hay kết quả bao giờ cũng được xét trong mối quan hệ xác định, ở một không gian, thời gian cụ thể. Tính chấtPhép biện chứng duy vật của Triết học Mac Lênin khẳng định mối liên hệ nhân quả có tính khách quan, tính phổ biến và tính tất yếu. Cụ thể:Tính khách quan: Mối liên hệ nhân quả là cái vốn có của bản thân sự vật, hiện tượng, không phụ thuộc vào ý thức con người. Dù con người biết hay không biết thì các sự vật vẫn tác động lẫn nhau và tác động đó tất yếu gây nên những biến đổi nhất định. Con người chỉ phản ánh vào trong đầu óc mình những tác động và những biến đổi, tức là mối liên hệ nhân quả của hiện thực chứ không sáng tạo ra mối liên hệ nhân quả hiện thực từ trong đầu óc mình.Tính phổ biếnMọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều có nguyên nhân nhất định gây ra. Không có hiện
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ NGUỒN NHÂN LỰC
TÊN ĐỀ TÀI:
QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ TRONG VIỆC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở
VIỆT NAM HIỆN NAY
BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
Học phần: Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa
Mác-Lênin 1
Mã phách: ……….
HÀ NỘI - 2021
Trang 2MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lí do chọn đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2
2.1 Mục đích 2
2.2 Nhiệm vụ 2
3 Đối tuợng và phạm vi nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài 3
6 Bố cục của bài tập lớn 3
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ QUAN HỆ BIỆN CHỨNG NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ 4
1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả 4
1.2 Nội dung quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 4
1.3 Ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả 6
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG 8
2.1 Khái niệm môi trường 8
2.2 Khái niệm ô nhiễm môi trường 8
2.3 Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay 8
2.4 Nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường tại Việt Nam hiện nay 10
CHƯƠNG 3 : PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP CẢI THIỆN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM, TRÊN CƠ SỞ VẬN DỤNG MỐI QUAN HỆ BIỆN CHỨNG GIỮA NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ 14
3.1 Đối với công tác quản lý 14
3.2 Nâng cao ý thức tự giác của nhân dân 15
3.3 Đối với các trường hợp doanh ghiệp, công ty gây ô nhiễm môi trường 16
3.4 Đối với biến đổi khí hậu toàn cầu 17
KẾT LUẬN 18
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 19
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Những năm qua, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn trên mọilĩnh vực, nhất là nền kinh tế tăng trưởng nhanh, đời sống vật chất và tinh thầncủa người dân không ngừng được nâng cao Tuy nhiên, quá trình phát triểnkinh tế - xã hội đã bộc lộ nhiều bất cập và tạo ra nhiều áp lực lớn lên môitrường, các hệ sinh thái và đa dạng sinh học của đất nước Tình trạng ô nhiễmmôi trường tiếp tục diễn biến phức tạp, với nhiều điểm nóng, chất lượng môitrường nhiều nơi suy giảm mạnh Đáng lo ngại, các sự cố môi trường tiếp tụcgia tăng nghiêm trọng, nhiều vụ ảnh hưởng trên phạm vi rộng, diễn biến phứctạp, gây khó khăn cho công tác quản lý và khắc phục hậu quả Hầu hết các sự
cố môi trường xảy ra do chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh đổ thải trộm hoặc docông trình xử lý, lưu trữ chất thải gặp sự cố, cháy nổ, rò rỉ hóa chất, tràndầu… dẫn đến lượng lớn chất thải chưa qua xử lý xả thải ra môi trường Điểnhình như sự cố môi trường biển tại bốn tỉnh miền trung liên quan đến Công tyTNHH Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS); sự cố cháy nổ tại Công ty cổphần Bóng đèn phích nước Rạng Đông… không những ảnh hưởng trực tiếpđến môi trường, sức khỏe của người dân, mà còn đe dọa đến trật tự an ninh xãhội của đất nước
Do vậy, bảo vệ môi trờng là một trong những vấn đề quan trọng đượcĐảng và nhà nước ta rất quan tâm trong chiến lược phát triển chung về kinh tế
xã hội trong giai đoạn công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Để có một
sự phát triển bền vững cần phải có một chương trình hành động thống nhất và
có thể bổ sung hỗ trợ lẫn nhau giữa phát triển sản xuất với công tác bảo vệ vàkiểm soát môi trường Nếu không có một chính sách đúng đắn về bảo vệ môitrường, nền kinh tế sẽ bị thiệt hại trước mắt cũng như lâu dài Đồng thời sựphát triển của đất nước cũng thiếu bền vững Từ đó trong khuôn khổ bài tiểu
Trang 4luận triết học này em xin dựa vào “Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân
và kết quả trong việc giải quyết vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay”.
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
2.1 Mục đích
Nghiên cứu lí luận về cặp phạm trù nguyên nhân và kết quả và sự vậndụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả trong việc giảiquyết vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay, trên cơ sở tìm hiểuthực trạng môi trường ở Việt Nam bước đầu đề xuất một số biện pháp thiếtthực để bảo vệ môi trường ở nước ta
2.2 Nhiệm vụ
- Trình bày những lí luận cơ bản về nguyên nhân và kết quả
- Chỉ ra thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay
- Chỉ ra được nguyên nhân của thực trạng trên, từ đó đề xuất một sốbiện
pháp khắc phục
3 Đối tuợng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu : Tập trung nghiên cứu và đưa ra giải pháp xử
lý vấn đề ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay
- Phạm vi nghiên cứu : Quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kếtquả
4 Phương pháp nghiên cứu
Việc nghiên cứu đề tài được thực hiện bằng nhiều phương pháp nghiêncứu khoa học khác nhau: phương pháp tổng hợp và phân tích, phương phápthống kê, phương pháp so sánh và đối chiếu, phương pháp kết hợp nghiêncứu lý luận và thực tiễn Các phương pháp nghiên cứu trong luận văn được
Trang 5thực hiện trên nền tảng của chủ nghĩa duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, dựatrên các quan điểm, đường lối về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của Đảng
và Nhà nước trong xây dựng nền kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa
5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu đề tài
- Ý nghĩa ý luận: góp phần giới thiệu đến người đọc quan hệ biệnchứng giữa nguyên nhân và kết quả, phân tích vấn đề ô nhiễm môi trường ởViệt Nam hiện nay từ đó có quan điểm đúng đắn trong suy nghĩ lý luận củabản thân
- Ý nghĩa thực tiễn: bài tập lớn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảocho người học trong quá trình học tập học phần những nguyên lý cơ bản củachủ nghĩa Mác Lê-nin 1
6 Bố cục của bài tập lớn
Chương 1: Tổng quan về quan hệ biện chứng nguyên nhân và kết quả.Chương 2 : Thực trạng vấn đề ô nhiễm môi trường ở việt nam hiện nay
và nguyên nhân thực trạng ô nhiễm môi trường
Chương 3 : Phương hướng và một số biện pháp cải thiện và bảo vệ môitrường ở việt nam trên cơ sở vận dụng mối quan hệ biện chứng giữa nguyênnhân và kết quả
Trang 6CHƯƠNG 1:
TỔNG QUAN VỀ QUAN HỆ BIỆN CHỨNG NGUYÊN NHÂN VÀ
KẾT QUẢ.
1.1 Khái niệm nguyên nhân và kết quả
Nguyên nhân và kết quả là một cặp phạm trù trong phép biện chứngduy vật và là một trong những nội dung của nguyên lí về mối liên hệ phổbiến, dùng để chỉ mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả.Nguyên nhân dùng để chỉ sự tác động lẫn nhau giữa các mặt trong một sự vật,hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiện tượng với nhau, từ đó tạo ra sự biến đổinhất định Kết quả dùng để chỉ những biến đổi xuất hiện do sự tác động giữacác mặt, các yếu tố trong một sự vật, hiện tượng hoặc giữa các sự vật, hiệntượng
Ví dụ: Khói bụi từ các nhà máy, các khu công nghiệp là nguyên nhângây ra ô nhiễm không khí Hay phá rừng là nguyên nhân dẫn đến tài nguyênrừng bị can kiệt, suy thoái, lũ lụt, hạn hán…
1.2 Nội dung quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả
Mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả là mối quan hệ khách quan,bao hàm tính tất yếu Nguyên nhân xuất hiện trước và sinh ra kết quả
- Nguyên nhân là cái có trước sinh ra kết quả; còn kết quả là cái có sau
và chỉ xuất hiện sau khi có nguyên nhân tác động Tuy nhiên không phải cứhai hiện tượng nào nối tiếp nhau về thời gian cũng là quan hệ nhân quả
- Mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả thể hiện ở chỗ, một kết quả
có thể do một hoặc nhiều nguyên nhân khác nhau sinh ra và một nguyên nhân
có thể sinh ra một hoặc nhiều kết quả khác nhau:
+ Sự tác động của nhiều nguyên nhân dẫn đến sự hình thành một kếtquả có thể diễn ra theo các hướng thuận, nghịch khác nhau và đều có ảnh
Trang 7hưởng đến sự hình thành kết quả nhưng vị trí, vai trò của chúng là khác nhau:
có nguyên nhân trực tiếp, nguyên nhân gián tiếp, nguyên nhân bên trong,nguyên nhân bên ngoài…
+ Một nguyên nhân có thể dẫn đến nhiều kết quả, trong đó có kết quảchính, kết quả phụ, trực tiếp và gián tiếp, cơ bản và không cơ bản…
- Nếu nhiều nguyên nhân cùng tồn tại và tác động cùng chiều trong một
sự vật thì chúng sẽ gây ảnh hưởng cùng chiều dẫn đến sự hình thành kết quả,làm cho kết quả xuất hiện nhanh hơn Ngược lại, nếu những nguyên nhân tácđộng đồng thời theo các hướng khác nhau, thì sẽ cản trở tác dụng của nhau,thậm chí triệt tiêu tác dụng của nhau Điều đó sẽ ngăn cản sự xuất hiện củakết quả
- Khi các nguyên nhân tác động cùng lúc lên sự vật thì hiệu quả tácđộng của từng nguyên nhân dẫn đến việc hình thành kết quả sẽ khác nhau, tùythuộc vào hướng tác động của nó
- Nguyên nhân sinh ra kết quả, song kết quả có thể tác động trở lạinguyên nhân đã sinh ra nó, nếu nguyên nhân đó chưa mất đi Sự ảnh hưởngtác động trở lại theo hai hướng: Hướng tích cực (tức là thúc đẩy sự hoạt độngcủa nguyên nhân), hướng tiêu cực (tức là cản trở sự hoạt động của nguyênnhân)
- Trong sự vận động của thế giới vật chất, không có nguyên nhân đầutiên và không có kết quả cuối cùng Nguyên nhân và kết quả có thể chuyếnhóa cho nhau Một sự vật, hiện tượng nào đó trong mối quan hệ này là kếtquả, song trong mối quan hệ khác lại là nguyên nhân Trong thế giới chuỗiquan hệ nhân - quả là vô cùng, vô tận, không có điểm bắt đầu và không cóđiểm kết thúc Một hiện tượng nào đó được coi là nguyên nhân hay kết quảbao giờ cũng được xét trong mối quan hệ xác định, ở một không gian, thờigian cụ thể
- Tính chất
Trang 8Phép biện chứng duy vật của Triết học Mac- Lênin khẳng định mối liên
hệ nhân quả có tính khách quan, tính phổ biến và tính tất yếu Cụ thể:
Mối liên hệ nhân quả là cái vốn có của bản thân sự vật, hiện tượng, không phụthuộc vào ý thức con người Dù con người biết hay không biết thì các sự vậtvẫn tác động lẫn nhau và tác động đó tất yếu gây nên những biến đổi nhấtđịnh Con người chỉ phản ánh vào trong đầu óc mình những tác động vànhững biến đổi, tức là mối liên hệ nhân quả của hiện thực chứ không sáng tạo
ra mối liên hệ nhân quả hiện thực từ trong đầu óc mình
Mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội đều có nguyên nhânnhất định gây ra Không có hiện tượng nào mà không có nguyên nhân, chỉ cóđiều là nguyên nhân đó được nhận thức hay chưa mà thôi Không nên đồngnhất vấn đề nhận thức của con người về mối liên hệ nhân quả với vấn đề tồntại của mối liên hệ đó trong hiện thực
Cùng một nguyên nhân nhất định, trong những điều kiện giống nhau sẽgây ra kết quả như nhau Tuy nhiên trong thực tế không có sự vật nào tồn tạitrong những điều kiện, hoàn cảnh giống nhau Do tính tất yếu của mối liên hệnhân quả, trên thực tế phải hiểu được là: Nguyên nhân tác động trong nhữngđiều kiện, hoàn cảnh càng ít khác nhau bao nhiêu thì kết quả do chúng gây racàng giống nhau bấy nhiêu
1.3 Ý nghĩa phương pháp luận của mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kết quả
Từ việc phát hiện ra mối quan hệ biện chứng giữa nguyên nhân và kếtquả, Triết học Mác-Lênin nêu ra một số ý nghĩa phương pháp luận cho mốiquan hệ này để ứng dụng vào thực tiễn và tư duy, cụ thể là: Vì mối quan hệ
Trang 9nhân quả là mối quan hệ có tính khách quan, nên trong nhận thức và thực tiễnkhông thể phủ nhận quan hệ nhân - quả Trong thế giới hiện thực không thểtồn tại những sự vật, hiện tượng hay quá trình biến đổi, không có nguyênnhân nào không dẫn đến kết quả nhất định Vì mối quan hệ nhân quả rất phứctạp, đa dạng nên phải phân biệt chính các các loại nguyên nhân để có phươngpháp giải quyết đúng đắn, phù hợp với những trường hợp cụ thể trong nhậnthức và thực tiễn.
Vì một nguyên nhân có thể dẫn đến nhiều kết quả và ngược lại một kếtquả có thể do nhiều nguyên nhân tạo ra nên trong nhận thức và thực tiễn cần
có cách nhìn nhận mang tính toàn diện và lịch sử cụ thể trong phân tích, giảiquyết và ứng dụng quan hệ nhân quả Mối liên hệ nhân quả có tính kháchquan và tính phổ biến, nghĩa là không có sự vật, hiện tượng nào trong thế giớivật chất lại không có nguyên nhân, nhưng không phải con người có thể nhậnthức ngay được mọi nguyên nhân
Nhiệm vụ của nhận thức khoa học là phải tìm ra nguyên nhân củanhững hiện tượng trong tự nhiên, xã hội và tư duy để giải thích được nhữnghiện tượng đó Muốn tìm được nguyên nhân phải tìm trong thế giới hiện thực,trong bản thân các sự vật, hiện tượng tồn tại trong thế giới vật chất chứ khôngphải trong tưởng tượng của đầu óc con người tách rời thế giới hiện thực Vìnguyên nhân luôn có trước kết quả nên muốn đi tìm nguyên nhân của mộthiện tượng nào đó cần tìm trong mối liên hệ xảy ra trước khi hiện tượng đóxuất hiện
Trang 10CHƯƠNG 2:
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NGUYÊN NHÂN THỰC TRẠNG Ô NHIỄM MÔI
TRƯỜNG 2.1 Khái niệm môi trường
Môi trường là một tổ hợp các yếu tố tự nhiên và xã hội bao quanh bênngoài của một hệ thống hoặc một cá thể, sự vật nào đó Chúng tác động lên hệthống này, xác định xu hướng và tình trạng tồn tại của nó Môi trường có thểcoi là một tập hợp, trong đó hệ thống đang xem xét là một tập hợp con
Một định nghĩa rõ ràng hơn như: Môi trường là tập hợp tất cả các yếu
tố tự nhiên và nhân tạo bao quanh con người, ảnh hưởng tới con người và tácđộng đến các hoạt động sống của con người như: không khí, nước, độ ẩm,sinh vật, xã hội loài người và các thể chế
Nói chung, môi trường của một kháng thể bao gồm các vật chất, điềukiện hoàn cảnh, các đối tượng khác hay các điều kiện nào đó mà chúng baoquanh khách thể này hay các hoạt động của khách thể diễn ra trong chúng
2.2 Khái niệm ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi trường tự nhiên bị ô nhiễm,đồng thời các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi trường bị thay đổigây tác hại tới sức khỏe con người và các sinh vật khác Ô nhiễm môi trườngchủ yếu do hoạt động của con người gây ra Ngoài ra, ô nhiễm còn do một sốhoạt động của tự nhiên khác có tác động tới môi trường
2.3 Thực trạng ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay
- Thực trạng ô nhiễm môi trường đất
Đất là một vật vô tri vô giá, đừng nghĩ rằng chỉ cần chúng không chochúng ta ăn, hay cung cấp nguồn sống như nước Thì nó là một thứ vô giá trị
Trang 11Đất là một trong các tài nguyên quý giá của con người Tuy nhiên ngày nay,con người đã sử dụng đất trồng cây, đất gây rừng để thỏa mãn nhu cầu sống.Xây hàng tá các công trình, khu công nghiệp, nhà máy Vì vậy, từng mảngxanh của Trái Đất trở nên ít hơn trước Chưa kể, hàng loạt các công trình, khusản xuất hằng ngày xả thải nước thải, hóa chất Mà không qua xử lý, dần đểchúng ngấm vào đất Khiến đất không còn giá trị khai thác nữa.
Một số loại thuốc bảo vệ thực vật có mặt trong đất phân tích được nằmngoài danh sách quy định tiêu chuẩn tại quy chuẩn kĩ thuật quốc gia về dưlượng Các thuốc bảo vệ thực vật mặc dù không vượt quá giới hạn cho phépnhưng nhiều mẫu đất còn tồn dư các loại hóa chất độc hại khó phân hủy Điềunày làm cho tình trạng ô nhiễm đất do thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trongnông nghiệp ngày càng trầm trọng Thuốc bảo vệ thực vật có đặc điểm rất độcđối với mọi sinh vật, nó tồn dư lâu dài trong đất, nước, có tác dụng khôngphân biệt nghĩa là gây chết cả những sinh vật có hại và có lợi trong môitrường đất, làm cho đất bị ô nhiễm
Tuy vậy đã có nhiều cải thiện đáng kể, tình trạng đất bị bỏ hoang còn ít
đa phần đã được đưa vào sử dụng, đất bạc màu, chai cứng được cải tạo Hệthống thủy lợi ngày càng được chăm lo đầu tư nên nguồn nước cung cấp chohoạt động sản xuất nông nghiệp được đảm bảo, diện tích đất bị nhiễm phèn,nhiễm mặn đều được giảm xuống do được xử lý bằng vôi và rửa trôi bằngnước ngọt Nước ta đã xây dựng được mô hình hiệu quả nhằm sử dụng cóhiệu quả quỹ đất, tránh được những độc hại do canh tác nông nghiệp gây ra
- Thực trạng ô nhiễm môi trường nước
Có nước, chính là có sự sống, tuy vậy hiện nay nguồn nước Mà bạncho là sử sống đấy dần dần cạn kiệt và bị ô nhiễm nặng nề Có một vài bộphận vẫn và đang cố gắng sáng tạo, phát minh và có những hành động bảo vệmôi trường hết mức Thì lại có vài thành phần không hề nhỏ, luôn xem cácnguồn tài nguyên quý giá của chúng ta là những nơi, những bãi tập kết rác