Sản phẩm khoa học xã hội hành vi Học sinh với phương pháp học trực tuyến (rất hot mùa covid)Đại dịch COVID19 là một đại dịch truyền nhiễm với tác nhân là virus SARSCoV2, hiện đang ảnh hưởng và gây thiệt hại rất lớn trên phạm vi toàn cầu. Cho đến ngày 24112020, thế giới đã ghi nhận trên 59 triệu trường hợp nhiễm virus SARSCoV2 và trên 1,3 triệu người đã tử vong. Hội nghị Liên hiệp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cảnh báo, dịch COVID19 có thể sẽ khiến nền kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 1.000 tỉ USD trong năm 2020. Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến giáo dục toàn cầu. Theo tổ chức UNESCO, tính đến tháng 112020, trên thế giới có gần 1,6 tỉ học sinh và sinh viên bị ảnh hưởng; 188 quốc gia buộc phải đóng cửa các trường học trên toàn quốc, gây tác động đến 91.3% tổng số học sinh, sinh viên trên toàn thế giới. Việc đóng cửa đột ngột các trường học, cao đẳng, và đại học đã làm gián đoạn các hoạt động giảng dạy và học tập. Trong thời gian đại dịch Covid – 19 hoành hành, tất cả các học sinh, học sinh Việt Nam đều phải nghỉ dịch tại nhà. Thầy cô giáo và các bạn học sinh đã bắt đầu làm quen với những phương pháp dạy và học mới qua màn hình máy tính. Việc học dần được số hóa, cách dạy được chia ra trên nhiều nền tảng nhằm “thích nghi” để vượt qua đại dịch. Học sinh dần mày mò cách sử dụng các ứng dụng học trực tuyến và hiểu được nguyên tắc vận hành của lớp học online. Biết bao thế hệ học sinh lâu nay vẫn lớn lên với những lớp học truyền thống, tuổi học trò vẫn xoay quanh chiếc bảng đen – phấn trắng. Biến cố lớn đột nhiên xảy ra khiến cho vai trò độc tôn của việc học truyền thống tưởng chừng không thể nào thay đổi, bỗng chốc trở nên vô giá trị trong hoàn cảnh khó khăn này. Đại dịch Covid19 không chỉ là một thử thách chúng ta phải vượt qua, mà còn là cơ hội cho chúng ta nhận ra bản chất việc học đang cần được thay đổi. Không nên đợi đến khi đất nước đối mặt với đại dịch chúng ta mới nhận ra sự tiện lợi của việc dạy và học trực tuyến – điều đáng ra đã nên áp dụng từ lâu. Học trực tuyến là hình thức đã được du nhập vào Việt Nam từ lâu, nhưng vốn dĩ chỉ là học thêm chứ không thể thay thế được việc đến trường và tiếp thu kiến thức trực tiếp. Cách dạy quá mới khiến nhiều người chưa kịp làm quen hay những vấn đề như mạng nghẽn, kĩ thuật sử dụng phức tạp, tài liệu chưa đa dạng, phần mềm học tập chưa phù hớp… cũng là trở ngại lớn với rất nhiều học sinh, học sinh, khiến cho chất lượng của việc học chưa cao. Trường THCS Lý Tự Trọng nơi chúng em đang theo học thuộc khu vực miền núi của thành phố Uông Bí, trong thời gian nghỉ dịch Covid – 19, các thầy cô giáo trong trường đã rất nỗ lực tổ chức cho chúng em tham gia học tập các môn học qua hình thức dạy học trực tuyến thông qua phần mềm Zoom, giao bài tập qua nhóm Zalo, Facebook, học các bài giảng trên truyền hình, Youtube...điều này khiến cho chúng em vô cùng hào hứng phấn khởi, và tích cực tham gia học tập với tỉ lệ sĩ số trong các tiết học tương đối cao (7080%). Tuy nhiên, do mới tiếp xúc với phương pháp học tập này nên chúng em còn nhiều bỡ ngỡ khiến cho hiệu quả học tập chưa cao. Tuy hiện tại, chúng em đã được quay trở lại trường học bình thường, nhưng không ai dám khẳng định Covid19 sẽ không càn quyét trên đất nước ta lần nữa. Xuất phát từ thực tế đó, chúng em đã này ra ý tưởng nghiên cứu dự án: Học sinh THCS với phương pháp học trực tuyến. Để tìm hiểu thực trạng về nhận thức, hành vi, kĩ năng học trực tuyến của bạn học sinh cấp THCS và đề ra những biện pháp học trực tuyến hiệu quả, khoa học để bắt kịp với yêu cầu tất yếu của của thời đại, cũng như góp phần vào cuộc chiến chống đại dịch Covid – 19 vẫn chưa đến hồi kết của đất nước cũng như của toàn nhân loại.
Trang 1PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài
Đại dịch COVID-19 là một đại dịch truyền nhiễm với tác nhân là virus SARS-CoV-2, hiện đang ảnh hưởng và gây thiệt hại rất lớn trên phạm vi toàn cầu Cho đến ngày 24/11/2020, thế giới đã ghi nhận trên 59 triệu trường hợp nhiễm virus SARS-CoV-2 và trên 1,3 triệu người đã tử vong
Hội nghị Liên hiệp quốc về Thương mại và Phát triển (UNCTAD) cảnh báo, dịch COVID-19 có thể sẽ khiến nền kinh tế toàn cầu thiệt hại khoảng 1.000 tỉ USD trong năm 2020 Ngoài ra, nó còn ảnh hưởng mạnh mẽ đến giáo dục toàn cầu Theo tổ chức UNESCO, tính đến tháng 11/2020, trên thế giới có gần 1,6 tỉ học sinh
và sinh viên bị ảnh hưởng; 188 quốc gia buộc phải đóng cửa các trường học trên toàn quốc, gây tác động đến 91.3% tổng số học sinh, sinh viên trên toàn thế giới Việc đóng cửa đột ngột các trường học, cao đẳng, và đại học đã làm gián đoạn các hoạt động giảng dạy và học tập
Trong thời gian đại dịch Covid – 19 hoành hành, tất cả các học sinh, học sinh Việt Nam đều phải nghỉ dịch tại nhà Thầy cô giáo và các bạn học sinh đã bắt đầu làm quen với những phương pháp dạy và học mới qua màn hình máy tính Việc học dần được số hóa, cách dạy được chia ra trên nhiều nền tảng nhằm “thích nghi” để vượt qua đại dịch Học sinh dần mày mò cách sử dụng các ứng dụng học trực tuyến và hiểu được nguyên tắc vận hành của lớp học online Biết bao thế hệ học sinh lâu nay vẫn lớn lên với những lớp học truyền thống, tuổi học trò vẫn xoay quanh chiếc bảng đen – phấn trắng Biến cố lớn đột nhiên xảy ra khiến cho vai trò độc tôn của việc học truyền thống tưởng chừng không thể nào thay đổi, bỗng chốc trở nên vô giá trị trong hoàn cảnh khó khăn này Đại dịch Covid-19 không chỉ là một thử thách chúng ta phải vượt qua, mà còn là cơ hội cho chúng ta nhận ra bản chất việc học đang cần được thay đổi Không nên đợi đến khi đất nước đối mặt với đại dịch chúng ta mới nhận ra
sự tiện lợi của việc dạy và học trực tuyến – điều đáng ra đã nên áp dụng từ lâu
Học trực tuyến là hình thức đã được du nhập vào Việt Nam từ lâu, nhưng vốn dĩ chỉ là học thêm chứ không thể thay thế được việc đến trường và tiếp thu kiến thức trực tiếp Cách dạy quá mới khiến nhiều người chưa kịp làm quen hay những vấn đề như mạng nghẽn, kĩ thuật sử dụng phức tạp, tài liệu chưa đa dạng, phần mềm học tập chưa phù hớp… cũng là trở ngại lớn với rất nhiều học sinh, học sinh, khiến cho chất lượng của việc học chưa cao
Trường THCS Lý Tự Trọng nơi chúng em đang theo học thuộc khu vực miền núi của thành phố Uông Bí, trong thời gian nghỉ dịch Covid – 19, các thầy cô giáo trong trường đã rất nỗ lực tổ chức cho chúng em tham gia học tập các môn học qua hình thức dạy học trực tuyến thông qua phần mềm Zoom, giao bài tập qua nhóm Zalo, Facebook, học các bài giảng trên truyền hình, Youtube điều này khiến cho chúng em vô cùng hào hứng phấn khởi, và tích cực tham gia học tập với tỉ lệ sĩ số trong các tiết học tương đối cao (70-80%) Tuy nhiên, do mới tiếp xúc với phương pháp học tập này nên chúng em còn nhiều bỡ ngỡ khiến cho hiệu quả học tập chưa cao Tuy hiện tại, chúng em đã được quay trở lại trường học bình thường, nhưng không ai dám khẳng định Covid-19 sẽ không càn quyét trên đất nước ta lần nữa
Xuất phát từ thực tế đó, chúng em đã này ra ý tưởng nghiên cứu dự án: Học sinh
THCS với phương pháp học trực tuyến Để tìm hiểu thực trạng về nhận thức, hành
Trang 2vi, kĩ năng học trực tuyến của bạn học sinh cấp THCS và đề ra những biện pháp học trực tuyến hiệu quả, khoa học để bắt kịp với yêu cầu tất yếu của của thời đại, cũng như góp phần vào cuộc chiến chống đại dịch Covid – 19 vẫn chưa đến hồi kết của đất nước cũng như của toàn nhân loại
2 Câu hỏi nghiên cứu
? Các bạn học sinh THCS trên địa bàn thành phố Uông Bí có sử dụng phương pháp học trực tuyến hay không? Sử dụng bằng hình thức nào? Phương tiện học tập là gì?
? Các bạn học sinh THCS nhận thấy phương pháp học trực tuyến có những ưu, nhược điểm gì?
? Suy nghĩ của các bạn học sinh với phương pháp học này như thế nào?
? Làm thế nào nào để nâng cao hiệu quả phương pháp học trực tuyến cho các bạn học sinh trường THCS Lý Tự Trọng
3 Mục đích nghiên cứu
Thứ nhất, khảo sát được thực trạng về ý thức, hành vi, kĩ năng và suy nghĩ của các bạn học sinh THCS về phương pháp học trực tuyến
Thứ hai, khái quát những ưu điểm và nhược điểm của phương pháp học trực tuyến đối với học sinh THCS
Thứ ba, đưa ra các giải pháp giúp các bạn học sinh nâng cao nhận thức của mình
về vai trò quan trọng của việc học trực tuyến trong thời đại 4.0, qua đó xây dựng được những kĩ năng học trực tuyến hiệu quả
4 Đối tượng – phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: 300 học sinh cấp THCS ở thành phố Uông Bí
- Nghiên cứu được tiến hành tại ba trường: THCS Lý Tự Trọng, THCS Trưng Vương, THCS Phương Nam, thành phố Uông Bí với sự tham gia của 300 học sinh từ lớp 6 đến lớp 9 đến từ 3 khu vực cơ bản của thành phố là: miền núi, nông thôn, thành thị
5 Đóng góp của đề tài
Trên cơ sở nghiên cứu, sẽ đánh giá được thực trạng về nhận thức của học sinh lứa tuổi THCS thành phố Uông Bí về thực trạng về ý thức, hành vi, kĩ năng và suy nghĩ của các bạn học sinh THCS về phương pháp học trực tuyến, những ưu điểm và nhược điểm của phương pháp học trực tuyến đối với học sinh THCS, đưa ra các giải pháp giúp các bạn học sinh nâng cao nhận thức của mình về vai trò quan trọng của việc học trực tuyến trong thời đại 4.0, qua đó xây dựng được những kĩ năng học trực tuyến hiệu quả
6 Phương pháp nghiên cứu
-Phương pháp thu thập, nghiên cứu tài liệu
-Phương pháp điều tra khảo sát , thu thập số liệu
-Phương pháp xử lí và phân tích tài liệu, số liệu, thông tin
7 Quy trình nghiên cứu.
Trang 38 Kế hoạch nghiên cứu
a, Giai đoạn chuẩn bị: Từ tháng 4/2020 đến 6/2020
- Chọn đề tài, xác định đối tượng, nhiệm vụ và mục đích nghiên cứu
- Xây dựng đề cương nghiên cứu
- Lập kế hoạch sơ bộ cho công tác nghiên cứu
- Tiến hành thử một số công việc (ví dụ: điều tra thăm dò, phỏng vấn, tham quan trải nghiệm )
b Giai đoạn thực hiện nghiên cứu: Từ tháng 6/2020 đến 8/2020
- Tìm hiểu thực tế địa phương và nêu rõ thực trạng của vấn đề tài nghiên cứu
- Thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu đã được đặt ra trong kế hoạch:
- Sưu tầm tài liệu liên quan đến đề tài
- Tổ chức thu thập tư liệu (qua điều tra, sưu tầm, đi thực tế )
c Hoàn thiện công việc và hoàn thành kế hoạch nghiên cứu: Từ tháng 8/2020 đến 9/2020
- Tiến hành tập hợp, xử lý các kết quả nghiên cứu
- Lập dàn bài - cấu trúc của báo cáo kết quả nghiên cứu
d Giai đoạn viết dự án: Từ tháng 9/2020 đến 10/2020
- Viết dự án
- Viết báo cáo tóm tắt của dự án
e Giai đoạn trình bày dự án: Tháng 10/2020
- Thực nghiệm các giải pháp
- Khảo sát, đánh giá hiệu quả của việc thực hiện giải pháp
f Giai đoạn trình bày dự án: Tháng 11/2020
- Tiến hành trình bày trong hội thi, giới thiệu dự án trước ban giám khảo
PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Định nghĩa về học tập trực tuyến
Internet và khả năng tiếp cận của công nghệ đã tạo ra một sự đột biến trong nhu cầu về giảng dạy dựa trên Internet Học tập từ xa là một môi trường mở rộng cho phép người dùng hoạt động linh hoạt bất chấp thời gian và địa điểm Học trực tuyến
có thể được định nghĩa là “học tập diễn ra một phần hoặc hoàn toàn qua Internet” (Bộ Giáo dục Hoa Kì, 2010)
Theo PGS.TS Lê Huy Hoàng: “E-learning (dạy và học trực tuyến) là một loại hình đào tạo chính qui hay không chính qui hướng tới thực hiện tốt mục tiêu học tập, trong
đó có sự tương tác trực tiếp giữa người dạy với người học cũng như giữa cộng đồng học tập một cách thuận lợi thông qua công nghệ thông tin và truyền thống.”
Môi trường học tập trực tuyến có thể được phân loại thành 3 nhóm chính: nhóm thứ nhất là học hoàn toàn trên Internet; nhóm thứ hai là kết hợp học trực tiếp và trực tuyến; nhóm thứ ba là học theo cách truyền thống và có hỗ trợ trực tuyến Khóa học trực tuyến hoàn toàn trên Internet là khóa học không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa GV
và HS mà tất cả các khía cạnh của khóa học được tiến hành trong một môi trường học tập trực tuyến
“Học trực tuyến” đề cập môi trường giảng dạy thông qua mạng Internet, bao gồm một loạt các chương trình sử dụng Internet trong và ngoài trường để cung cấp truy cập vào tài liệu giảng dạy cũng như tạo điều kiện tương tác giữa các GV và HS Học
Trang 4trực tuyến có thể được thực hiện hoàn toàn trực tuyến hoặc kết hợp tương tác trực tiếp
2 Khảo sát thực trạng học trực tuyến của các bạn học sinh THCS
a Mục đích khảo sát
Chúng em tiến hành khảo sát nhằm thu thập các số liệu thực tế và khách quan về thực trạng nhận thức và kĩ năng của việc học trực tuyến của học sinh THCS trên địa bàn thành phố Uông Bí hiện nay
b Nội dung khảo sát
Nhóm chúng em tiến hành thực hiện khảo sát bằng phiếu điều tra 300 bạn học sinh trường THCS Lý Tự Trọng, THCS Phương Nam, THCS Trưng Vương – Uông Bí Theo đó, chúng em chia các câu hỏi thành 3 nội dung chính:
Khảo sát thực trạng ý thức, hành vi học tập trực tuyến của các bạn học sinh THCS Khảo sát thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến việc học trực tuyến của các bạn học sinh
Khảo sát về quan điểm của các bạn học sinh THCS trên địa bàn thành phố Uông Bí
về việc học trực tuyến
Chúng em chia bài khảo sát ra làm 3 phần như vậy với mục đích giúp nắm rõ các thông tin về tình hình học trực tuyến của các bạn học sinh THCS
c Phương pháp khảo sát
Dự án sử dụng phương pháp khảo sát bằng phiếu điều tra, kết hợp với phỏng vấn
sâu trên các nhóm đối tượng đã được xác định (Phụ lục)
d Các bước để tiến hành khảo sát:
Thiết kế công cụ khảo sát
Thực hiện điều tra, phỏng vấn
Tổng hợp kết quả khảo sát
e Phương pháp xử lí số liệu
Sử dụng các công thức toán học
Tính phần trăm % =
Trong đó: m là số khách thể trả lời
n là tổng số khách thể được nghiên cứu
Công thức tính giá trị trung bình của thang Likert 5 về ý kiến của các bạn học sinh THCS về phương pháp học trực tuyến.
Ý nghĩa của từng giá trị trung bình đối với thang đo khoảng (Interval Scale)
Mức độ Rất khôngđồng ý Không đồng ý Bình thường Đồng ý Rất đồng ý
Giá trị khoảng cách = (Maximum - Minimum) /n = (5 -1) / 5 = 0.8
Giá trị trung bình được tính bằng cách:
[(Số người chọn “rất không đồng ý” x 1) + (Số người chọn “không đồng ý” x 2) + (Số người chọn “Bình thường” x 3) + (Số người chọn “đồng ý” x 4) + (Số người chọn
“rất đồng ý” x 5)] / Tổng số người bình chọn = Điểm trung bình
Ý nghĩa của giá trị trung bình: Điểm trung bình nằm trong các khoảng tương ứng với ý nghĩa như sau:
1.00 - 1.80: Rất không đồng ý
Trang 51.81 - 2.60: Không đồng ý
2.61 - 3.40: Bình thường
3.41 - 4.20: Đồng ý
4.21 - 5.00: Rất đồng ý
3 Kết quả khảo sát.
Sau khi tổng hợp các phiếu khảo sát và tính toán số liệu, chúng em có những bảng, biểu đồ và nhận xét sau về vấn đề tình hình sử dụng hình thức học trực tuyến của học sinh THCS:
a Thực trạng học trực tuyến của học sinh THCS
Thực trạng
học trực tuyến
Đã và đang học 100 100 100 100 100 100 100 100 300 100
Bảng 1.1 Tỷ lệ học trực tuyến của học sinh THCS
Dựa vào bảng thống kê, ta có thể thấy số lượng học sinh THCS đã và đang học trực tuyến chiếm rất lớn 300/300 học sinh Qua đó, ta biết được tất cả các bạn học sinh THCS được khảo sát đều đã biết đến và sử dụng phương pháp này, một lần nữa khẳng định sự phổ biến của việc học trực tuyến ngày nay
Thời gian
tiếp xúc
lần đầu
SL(75) % SL(75) % SL(75) % SL(75) % SL(300) %
Bảng 1.2 Tỷ lệ thời gian tiếp xúc lần đầu với phương pháp học trực tuyến của học sinh THCS
Dựa vào bảng 1.2, ta thấy số lượng các bạn học sinh THCS tiếp xúc với phương pháp học trực tuyến chủ yếu là trong khoảng thời gian dưới 1 năm mà cụ thể là trong thời gian nghỉ dịch Covid – 19 Tỉ lệ này gần như trùng khớp với các trường điều tra theo từng khu vực nông thôn, thành thị và miền núi của thành phố Uông Bí (tương ứng với 3 trường có khách thể điều tra) Điều này cho chúng ta thấy việc học trực tuyến là một phương pháp mới mẻ đối với các bạn học sinh, các bạn chỉ được học trực tuyến khi Bộ Giáo dục quyết định cho học sinh nghỉ học để cách li phòng chống dịch Covid
Thời gian
học trực
tuyến
Học sinh trường THCS
Lý Tự Trọng Phương Nam Trưng Vương Tổng số
Biểu đồ 1.3 Thời gian học trực tuyến mỗi ngày của học sinh THCS
Theo khảo sát của chúng em, câu trả lời của hầu hết các học sinh THCS về thời
gian giành cho việc học trực tuyến đa phần là đáp án a) không còn học trực tuyến
nữa, chiếm đến 86,7% (260/300 phiếu) con số này cho thấy việc học trực tuyến chỉ được các bạn học sinh sử dụng như là phương pháp chữa cháy cho việc không thể
Trang 6đến trường trong mùa dịch Covid chứ chưa coi đây là một phương pháp học tập hiệu quả phù hợp với trình độ học sinh THCS và thời đại công nghệ 4.0 ngày nay Có 8%
các bạn lựa chọn đáp án b (không cố định) điều này có thể dễ dàng lý giải bởi đặc
trưng cơ bản của việc học trực tuyến là tính linh động, cho phép người học có thể học bất cứ lúc nào khi có thời gian Một bộ phận rất nhỏ dành thời gian một cách cố định cho việc học trực tuyến từ 1-2h/ngày, chiếm khoảng 4,3% (13/300 phiếu) hoặc từ 2-3h/ngày, chiếm 1% (3/300 phiếu) Trong bảng điều tra cũng cho ta thấy sự chênh lệch
dù không đáng kể của các bạn học sinh ở khu vực thành thị (THCS Trưng Vương) với các bạn nông thôn(THCS Phương Nam), miền núi (THCS Lý Tự Trọng) điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi vì các bạn học sinh ở khu vực thành thị có điều kiện cơ sở vật chất về CNTT và sư quan tâm đến việc học của cha mẹ hơn các bạn ở khu vực nông thôn và miền núi nên một bộ phận các bạn học sinh ở khu vực thành thị đã được tiếp xúc sớm và sử dụng phương pháp học trực tuyến để bổ sung kiến thức hàng ngày
Theo như khảo sát, 71% các học sinh chọn đáp án là “ Có” cho câu hỏi “ giáo viên
có khuyến khích các bạn học trực tuyến hay không ?” là giáo viên có khuyến khích các bạn học sinh học qua mạng Cụ thể các thầy cô đã có nhiều chia sẻ hướng dẫn các bạn học sinh nhiều hình thức học trực tuyến khác nhau như tìm tại liệu cho môn học hoặc đang kí trang web học trực tuyến khi thời lượng giảng dạy trên lớp quá ít, không
đủ để làm rõ hoặc giảng cho học sinh hiều vì thế học trực tuyến là một phương pháp được ưu tiên sau phương pháp học truyền thống
b Cách thức học trực tuyến của học sinh trường THCS
* Thiết bị học trực tuyến:
Qua biểu đồ chúng ta có thể nhận thấy các bạn học sinh phần lớn sử dụng điện thoại thông minh để phục vụ cho việc học trực tuyến (57%) điều này hết sức dễ hiểu bởi điện thoại thông minh là một thiết bị vô cùng phổ biến có thể đáp ứng mọi nhu cầu học tập của các bạn học sinh Tuy nhiên, nó có nhược điểm là màn hình nhỏ, rất
dễ gây ra hiện tượng mỏi mắt, ảnh hưởng lớn tới thị lực nếu sử dụng lâu dài Các thiết
bị sử dụng tiếp theo lần lượt là máy tính, laptop (21%), máy tính bảng (9%) và ít được sử dụng nhất là tivi thông minh (7,7%)
Trang 7Tỉ lệ sử dụng thiết bị để học trực tuyến có sự khác biệt giữa khu vực miền núi (THCS Lý Tự Trọng), khu vực nông thôn (THCS Phương Nam) với khu vực thành thị (THCS Trưng Vương), điều này thể hiện qua việc các bạn thuộc khu vực thành thị
có tỉ lệ sử dụng điện thoại di động thấp hơn nhưng tỉ lệ sử dụng máy tính, laptop và các thiết bị khác cao hơn so với hai khu vực còn lại Điều này dễ hiểu bởi vì với điều kiện kinh tế tốt hơn thì các bạn học sinh ở khu vực thành thị được bố mẹ mua cho nhiều thiết bị học trực tuyến phù hợp (VD: laptop, máy tính bảng) để phục vụ tốt nhất cho nhu cầu học của con mình
Những thiết bị mà các bạn sử dụng thì qua khảo sát có tới hơn 78% các bạn sử dụng thiết bị của bản thân mình để học trực tuyến, 22% thiết bị là các bạn mượn của người khác để sử dụng Như vậy có thể thấy rằng về cơ sở hạ tầng, máy móc thì các bạn học sinh THCS của thành phố Uông Bí hoàn toàn có khả năng đáp ứng tốt những yêu cầu về thiết bị tối thiểu để học trực tuyến
* Địa điểm học trực tuyến:
Các địa điểm
học trực
tuyến
Học sinh trường THCS
Lý Tự Trọng Phương Nam Trưng Vương Tổng số
Địa điểm học trực tuyến của các bạn học sinh THCS qua khảo sát cho thấy chủ yêu các bạn học ở nhà (93,3%) điều đó cho thấy cơ sở vật chất, đường truyền internet của gia đình các bạn học sinh THCS có thể đáp ứng được tương đối tốt nhu cầu học trực tuyến, đó là điều kiện thuận lợi để phát triển phương pháp học tập này trong tương lai gần
Trang 8Biểu đồ 2.1 Các hình thức học trực tuyến của học sinh THCS
Thông qua việc khảo sát thực trạng học trực tuyến của học sinh THCS, nhóm nghiên cứu đã thống kê được số lượng các bạn học sinh học qua phần mềm (qua phỏng vấn trực tiếp thì đa số là phần mềm Zoom meeting) chiếm tỉ lệ áp đảo (hơn 98%), học qua mạng xã hội (Zalo, FB, youtube) chiếm 35% với hình thức là các cô giáo giao và giải đáp bài tập, những câu hỏi của học sinh qua nhóm zalo và nhóm
FB Hình thức học trực tuyến qua truyền hình được các bạn học sinh lựa chọn với tỉ
lệ 25% và website học trực tuyến chiếm chỉ 17%
Từ đó nhóm chúng em thấy rằng đa số các bạn học sinh THCS chọn cách thức học trực tuyến là qua phần mềm Zoom Điều này hết sức dễ hiểu vì trong kì nghỉ dịch vừa qua, Zoom là phần mềm được phần lớn các nhà trường, giáo viên chủ yếu sử dụng để dạy học trực tuyến Phần mềm này tương đối dễ sử dụng, có nhiều ưu điểm nên có số lượng người sử dụng chiếm tỉ lệ cao Còn các hình thức học trực tuyến còn lại chiếm
tỉ lệ nhỏ, được sử dụng chỉ như là phần bổ trợ cho việc học qua phần mềm Zoom Điều này cho thấy một thực trạng đó là các bạn học sinh còn bị động khi chưa biết cách phối hợp đồng đều, hiệu quả các hình thức học trực tuyến khác nhau để tạo ra hiệu quả học tập cao hơn
c Quan điểm của học sinh THCS về việc học trực tuyến
Qua khảo sát và phân tích về việc học trực tuyến của học sinh THCS, nhóm chúng
em rút ra được những ưu điểm và khuyết điểm như sau:
Ưu điểm
Mức độ
Điểm TB
Rất đồng ý
Đồng ý
Bình thường
Không đồng ý
Rất không đồng ý
Không gian học tập thoải mái 62,7% 19% 9% 5,3% 4% 4,31 Thời gian học tập linh hoạt 37,7% 35% 15% 7% 4,3% 3,91
Dễ dàng lưu giữ tài liệu học tập 11% 16% 34,7% 25,3% 14% 2,88
Nâng cao kỹ năng độc lập và thành
Ưu điểm lớn nhất các bạn học sinh THCS cảm thấy không gian học tập thoải mái (ĐTB: 4,31- tương đương với mức độ rất đồng ý) Khi học trực tuyến học sinh hoàn toàn có thể chủ động lựa chọn cho mình không gian học tập phù hợp với bản thân của mình Với học trực tuyến tất cả các bài học đều được chuyển tải qua mạng, bạn có thể
Trang 9học ngay khi truy cập hay tải về máy đều được vì thế chỉ với một chiếc điện thoại hay máy tính kết nối internet thì người học có thể học ở bất cứ nơi đâ, bất kỳ lúc nào
Ưu điểm lớn thứ hai của việc học trực tuyến mà các bạn học sinh THCS nhận thấy
là người học có thể thời gian học tập linh hoạt (ĐTB:3,91 - Đồng ý) Quả thật khi học trực tuyến chúng ta có thể chủ động thời gian học tập, dễ dàng bỏ qua những nội dung đã biết, chỉ cần tập trung vào những vấn đề mà người học cho là cần thiết Hơn nữa học trực tuyến giúp chúng ta học với tốc độ hiệu quả nhất, ghi nhớ kiến thức bài học nhanh nhất Bên cạnh đó còn tiết kiệm được thời gian đi lại
Thêm vào đó người học có thể trao đổi bàn luận về bài học với thầy cô hay với thành viên khác Điều này giúp người học biết rõ khả năng hiện tại của mình và lựa chọn cấp độ học phù hợp Khi trao đổi bài học giúp tăng khả năng tư duy của người học và đạt được hiểu quả học tập cao
Thứ ba, 95/300 các bạn học sinh nhận thấy học trực tuyến giúp nâng cao kĩ năng độc lập và thành thạo Internet (3,74 – Đồng ý) Quả thực như vậy khi học trực tuyến gần như chỉ có 1 mình bạn đối diện với thiết bị, nên việc học tập độc lập sẽ được nâng cao, bên cạnh đó việc sử dụng các phần mềm học tập, các công cụ tìm kiếm trên mạng sẽ khiến bạn nâng cao rất nhiều kĩ năng công nghệ thông tin của mình
Ngoài những ưu điểm trên, khi khảo sát chúng em còn nhận được những ý kiến khác với học trực tuyến nội dung được cập nhật nhanh chóng Nội dung bài học, khóa học thường xuyên được cập nhật và đổi mới để phù hợp với thông tin, kiến thức từng giai đoạn phát triển nhằm đáp ứng tốt nhất cho học sinh Tham gia học trực tuyến người học có thể chia sẻ kinh nghiệm hay bài học của mình với mọi người và có thể theo dõi tiến trình cũng như kết quả học tập của mình mỗi ngày Bên cạnh đó tính hấp dẫn cũng được người học quan tâm Bài giảng ngày càng thu hút học sinh không chỉ bởi tài liệu mới mà còn nhờ vào giao diện web, hình ảnh minh họa, âm thanh vui nhộn, ví dụ trực quan giúp người học tiếp thu bài học hiệu quả hơn Ngoài ra việc học trực tuyến còn giúp cho các bạn học sinh có thể được học các thầy cô giáo giỏi trên khắp cả nước
Bên cạnh những ưu điểm nổi bật, học trực tuyến cũng có những hạn chế như sau:
Ưu điểm
Mức độ
Điểm ĐTB
Rất đồng ý Đồng ý thường Bình Không đồng ý
Rất không đồng ý
Mức độ tương tác giữa người học
Các bài giảng chưa thực sự ấn
Phần mềm học trực tuyến chưa
phục vụ tốt cho nhu cầu học tập 69,7% 14,3% 8% 5% 3% 4,6 Tốc độ đường truyền Internet của
Việt Nam còn chậm chưa đáp
ứng được việc học.
Ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc
Dễ bị xao nhãng, mất tập trung 47,7% 20,3% 13% 13% 6% 3,91 Cần phải có trình độ CNTT nhất
định để phục vụ cho việc học 34,3% 22% 18% 16,7% 9% 3,56
Trang 10Qua khảo sát về mức độ cảm nhận về những nhược điểm của việc học trực tuyến
đã cho chúng em thấy:
Nhược điểm lớn nhất mà các bạn học sinh nhận thấy của phương pháp học trực tuyến chính là do phần mềm học trực tuyến (Zoom meeting) chưa phục vụ tốt nhu cầu học tập của các bạn (ĐTB:4,6 – Rất đồng ý) Điều này là do các thầy cô chưa mua bản quyền sử dụng phần mềm nên nó rất hay bị nghẽn mạng, bị đăng xuất ra khỏi phần mềm bất chợt và chỉ sử dụng được tiết học trong 40 phút Điều này hoàn toàn sẽ được khắc phục nếu các thầy cô mua bản quyền 300.000đ/ tháng
Nhược điểm được các bạn đồng tình nhiều thứ hai là tốc độ đường truyền Internet của Việt Nam còn chậm chưa đáp ứng được nhu cầu học (ĐTB:4,3) Khi học trực tuyến máy tính hay điện thoại của người học cần phải kết nối Internet nên ở những nơi vùng xa, điều kiện chưa đầy đủ thì không thể học bằng hình thức này Chính vì lí
do đó các bạn học sinh khu vực miền núi, nông thông do sử dụng mạng 3G, 4G để học trực tuyến dẫn đến hiện tượng nghẽn mạng thường xuyên xảy ra, dẫn tới việc học trực tuyến rất khó khăn hay bị “lag” và “out”
Nhược điểm các bạn lựa chọn nhiều tứ 3 là dễ bị sao nhãng, mất tập trung (ĐTB : 3,91) Do không ép buộc về thời gian nên các bạn học sinh dễ bị lơ là và không thật
sự nghiêm túc trong việc học, khi học vẫn còn dành nhiều thời gian để lướt web, chơi game…
Theo khảo sát số đông các bạn học sinh cảm thấy mức độ tương tác giữa người học và giáo viên bị hạn chế (ĐTB: 3,69) Vì đây là phương pháp học trực tuyến, khả năng giao tiếp, hỗ trợ của giáo viên với học sinh rất hạn chế Các thầy cô giáo không thể hỗ trợ học sinh một cách dễ dàng nên những lúc chúng em gặp khó khăn, thắc mắc, thì nhiều khi các thầy cô cũng không được giải đáp ngay lập tức, nên làm gián đoạn quá trình học, học sinh khó hiểu bài
Người học trực tuyến phải là người có những kĩ năng cơ bản về CNTT và internet (ĐTB:3,56), vậy nên những bạn học sinh không thành thạo về CNTT sẽ phải mất một thời gian mới có thể thành thạo phương pháp học trực tuyến Thực ra đây là thử thách nhưng cũng là cơ hội cho các bạn học sinh nâng cao trình độ CNTT của mình- một
kỹ năng vô cùng cần thiết trong thời đại 4.0 ngày nay
Một hạn chế tiếp theo các bạn cảm nhận được là học trực tuyến ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là thị lực Do tỉ lệ các bạn sử dụng điện thoại để học trực tuyến chiếm tỉ lệ rất cao (ĐTB:3,76) nên các bạn rất dễ bị các triệu chứng như là mỏi mắt, đau cổ, tê tay khi học trực tuyến
Các bài giảng chưa thực sự ấn tượng và thu hút học sinh (ĐTB:3,35) Bên cạnh những thầy cô có cách thiết kế bài giảng rất đa dạng, ấn tượng và thu hút người học thì vẫn còn nhiều thầy cô còn hạn chế về vấn đề này, bài giảng thường lặp đi lặp lại khiến học sinh cảm thấy nhàm chán
Một số nhược điểm khác mà các bạn học sinh chia sẻ đó là:
+ Qúa nhiều trang web và kênh học trực tuyến: Vì học trực tuyến ngày càng phổ biến dẫn đến việc ra đời ngày càng nhiều trang khác nhau khiến người dùng khó lựa chọn, vì không biết trang nào mới thực sự uy tín và mang lại hiệu quả
+ Để đạt được hiệu quả học tập học trực tuyến cao đòi hỏi người học phải có tính
tự giác cao và phải hợp tác với giáo viên và các thành viên khác