KẾ HOẠCH SỬ DỤNG BẢN đồ TRONG DẠY HỌC GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN LỊCH SỬ

Hoạt động của GV Hoạt động của HS* Nhiệm vụ 1: Gv trình chiếu lược đồ lên màn hình: Gv cho học sinh quan sát lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng và yêu cầu nêu diễn biến của khởi nghĩa, cho

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH KHOA SƯ PHẠM LỊCH SỬ

- -Tiểu Luận Nhóm Ngành sư phạm Lịch Sử TÊN ĐỀ TÀI: KẾ HOẠCH SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG DẠY

HỌC GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN LỊCH SỬ

Giáo viên hướng dẫn: TS Đậu Khắc Tài

Sinh viên thực hiện: Đỗ Lê Đức Hiền; Vang Thị Kim Yến; Lê Thị Khánh Huyền; Nguyễn Gia Bảo Khánh.

Nhóm: 4- SPLS.

Lớp: Bản đồ Giáo Khoa.

Khóa 60A.

MỤC LỤC:

A Mở đầu:………3

1 Lý do chọn đề tài:………3

2 Nội dung SGK lớp 10_11_12: 3

B Nội dung:……….5

1 Lịch sử lớp 10:……….5

Bài 11: Tây Âu thời kỳ Trung đại……… 5

Bài 14: Các quốc gia cổ đại trên nước Việt Nam 7

Bài 16: Thời kỳ Bắc thuộc và các cuộc đấu tranh……… 8

Bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ X-XV………11

Bài 30: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ……… 12

2 Lịch Sử lớp 11:……… 15

Bài 1: Nhật Bản……… 15

Bài 6: Chiến tranh thế giới thứ I……… 18

Bài 16: Các nước ĐNA giữa hai cuộc chiến tranh………22

Bài 19: Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống Pháp xâm lược… 25

Bài 21: Phong trào yêu nước của nhân dân Việt Nam……… …… 31

3 Lịch sử lớp 12:……… ….38

Bài 1: Sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ II……….38

Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu (1945-2000) Liên Bang Nga (1991-2000)… 39

Bài 4: Các nước Đông Nam Á và Ấn Độ……….………42

Bài 5: Các nước Châu Phi và Mỹ La Tinh ………44

Bài 20: Các cuộc kháng chiến chông thực dân pháp kết thúc…… 46

Bài 6: Nước Mỹ……… 49

Bài 7: Tây Âu……….56

Bài 14: Phong trào cách mạng 1930-1935………53

Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa Tháng Tám (1939-1945) Nước Việt Nam DCCH ra đời……… 59

Bài 18: Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn Quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)………66

C Kết luận:……… 71

1 Tổng kết:……….71

2 Đánh giá thành viên:…… ……72

A MỞ ĐẦU:

1 Lý do chọn đề tài:

Trong giảng dạy môn Lịch sử; việc sử dụng hệ thống bản đồ và lược đồ rất quan trọng Chính vì vậy là những sinh viên thuộc nghành sư phạm Lịch sử; chúng em nhận thấy cần xác định làm thế nào để khai thác có hiệu quả bản đồ; lược đồ trong giảng dạy môn Lịch sử giúp học sinh phát huy theo hướng tích cực

Với đề tài này chúng em đã lựa chọn một số trong chương trình Trung học phổ thông: với nội dung bài đã được xác định sẵn và số lượng bản đồ được biên tập theo từng bài, từng nội dung; thì sẽ được xác định mỗi bản đồ trong giảng dạy sẽ được sử dụng vào bài học như thế nào nhằm tăng hiệu quả cho bài học; đồng thời thúc đấy tinh thần học tập môn Lịch sử cho học sinh

đồ trong giảng dạy

Các bài được chọn vào tiểu

luận.

Thành viên đảm nhận.

- Bài 16: Thời kỳ Bắc thuộc

và các cuộc đấu tranh

- Bài 19: Những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm từ thế

kỷ X-XV

- Bài 30: Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ

Nguyễn GiaBảo Khánh

kháng chiến chống Pháp xâm lược (từ năm 1858-trước năm1873).

- Bài 21: Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam

12 27 bài 16 bài sử

dụng bản đồ

Gồm 10 bài:

- Bài 1: Sự hình thành trật tự thế giới mới sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945-1949)

- Bài 2: Liên Xô và các nước Đông Âu (1945-2000); Liên Bang Nga (1991-2000)

- Bài 4: Các nước ĐNA và

Ấn Độ

- Bài 5: Các nước Châu Phi

và Mỹ La Tinh

- Bài 6: Nước Mỹ

- Bài 7: Tây Âu

- Bài 14: Phong trào cách mạng 1930-1935

- Bài 16: Phong trào giải phóng dân tộc và tổng khởi nghĩa Tháng Tám (1939-1945) Nước Việt Nam DCCH ra đời

- Bài 18: Những năm đầu củacuộc kháng chiến toàn Quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)

- Bài 20: Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1953-1954)

Đỗ Lê ĐứcHiền

Lê Thị KhánhHuyền

3 Đánh giá chung thái độ làm việc nhóm:

Nhìn chung trong quá trình làm bài, sửa bài, tất cả các thành viên đều nghiêm túc, luôn chủ động nhận nhiệm vụ và hoàn thành nhiệm vụ được giao đúng thời hạn Hầu hết các thành viên trong nhóm đều lắng nghe và có nhiều ý kiến bổ sung cho nhau để bài tiểu luận của nhóm được hoàn thiện hơn

B NỘI DUNG:

1 LỊCH SỬ 10: (Nguyễn Gia Bảo Khánh).

BÀI 11: TÂY ÂU THỜI KỲ TRUNG ĐẠI:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+ Tìm hiểu những cuộc phát kiến địa lý

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài: Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lý, các con đường phát kiến địa lý,…

3 Bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài học:

Lược đồ những cuộc phát kiến địa lý

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Chia lớp thành 4 nhóm, đưa ra câu hỏi

nhiệm vụ:

- Em hãy cho biết nguyên nhân nào dẫn

đến các cuộc phát kiến địa lí?

- Hãy nêu các cuộc phát kiến địa lí lớn?

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk, làm việc theo nhóm và trả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhận trên lược đồ

+Nguyên Nhân-Do yêu cầu phát triển của sản xuất, các thương nhân châu Âu cần nhiều vàng bạc, nguyên liệu và thị trường mới

- Họ muốn tìm những con đường biển

để sang buôn bán với Ấn Độ và các nước phương Đông

- Những tiến bộ về kĩ thuật hàng hải: labàn, kĩ thuật đóng tàu là điều kiện để thực hiện các cuộc phát kiến địa lý.+Các cuộc phát kiến địa lí lớn-Năm 1487, B Đi-a-xơ đi vòng quanh điểm cực Nam châu Phi, tìm ra mũi Hảo Vọng

- Năm 1497, Va-xcô đơ Ga-ma chỉ huyđoàn tàu từ Lisbon đến mũi Hảo Vọng Đến năm 1498, cập bến Ca-li-cút ở phía tây nam Ấn Độ

- Năm 1492, C.Cô-lôm-bô “tìm ra” châu Mĩ

- Từ 1519 - 1522, Ph.Ma-gien-lan thực hiện chuyến đi vòng quanh Trái đất

BÀI 14: CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI TRÊN NƯỚC VIỆT NAM.

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+Các quốc gia cổ đại trên đất nước Việt Nam

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài: nhận biết được lịch sử hình thành của đất nước Việt Nam

3 Bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài học:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Yêu cầu HS quan sát lược đồ và tài liệu

SGK trả lời câu hỏi: Có bao nhiêu quốc

gia cổ đại hình thành trên đất nước VN?

Hãy kể tên các quốc gia trên?

+ Cuộc đấu tranh giành độc lập (thế kỉ I - đầu thế kỉ X)

+ Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS thông qua bản đồ rèn luyện được kỹ năng quan sát bản đồ, lược đồ

- Qua bản đồ, lược đồ được sử dụng HS nắm được kiến thức trọng tâm của bài:

+ Hs nắm được cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và nơi diễn ra khởi nghĩa, biết được vị tríđịa danh Mê Linh, Hát Môn,…

+ Hs nắm được cuộc khởi nghĩa tiêu biểu và nơi diễn ra khởi nghĩa, vị trí địa lí của sông Bạch Đằng, lí giải được vì sao ta lại đóng cọc được trên sông Bạch Đằng, nêuđược diễn biến cuộc khởi nghĩa…

3 Các loại bản đồ, lược đồ được sử dụng:

* Có 2 loại bản đồ cần sử dụng:

- Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán 40-43

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

* Nhiệm vụ 1: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Gv cho học sinh quan sát lược đồ khởi

nghĩa Hai Bà Trưng và yêu cầu nêu diễn

biến của khởi nghĩa, cho biết khởi nghĩa

chống triều đại đô hộ nào…

*Nhiệm vụ 2: Gv cho học sinh quan sát

lược đồ khởi nghĩa:

Giải thích vì sao ta lại đóng cọc trên sông

Bạch Đằng mà không bị địch phát hiện, nêu

diễn biến của cuộc chiến

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk

và trả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhận trên lược đồ

- Khởi nghĩa Hai Bà Trưng:

+ Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Nội)

+ Cuộc khởi nghĩa nhanh chóng được nhân dân khắp nơi ủng hộ + Nghĩa quân nhanh chóng đánh bại

kẻ thù, làm chủ Mê Linh, rồi từ Mê Linh tiến đánh Cổ Loa và Luy Lâu + Tô Định hoảng hốt bỏ chạy về nước

+ Khởi nghĩa chống triều đại đô hộ Đông Hán

sĩ hai bên bờ bất ngờ tiến công địch, thuyền chiến của quân sĩ mai phục

cũng tung ra đánh đuổi, khiến quân của Hoằng Tháo phải quay đầu bỏ chạy.

+ Thủy triều càng rút nhanh, thuyền chiến của Nam Hán càng sợ mắc cạncàng chạy thục mạng và bị những cọc gỗ dưới lòng sông nhô lên đâm thủng thuyền, quân sĩ chết đầy sông, Lưu Hoằng Tháo bị bắt sống và bị giết tại Bạch Đằng giang Trận Bạch Đằng chỉ diễn ra trong vòng một ngày đã kết thúc thắng lợi, phá tan

âm mưu xâm lược của quân Nam Hán

BÀI 19: NHỮNG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG NGOẠI XÂM TỪ X-XV.

1 Nội dụng sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ trong phần nội dung:

+ Phong trào đấu tranh chống quân xâm lược Minh và khởi nghĩa Lam Sơn

2 Mục đích sử dụng bản đồ:

- Giúp HS phát triển kỹ năng quan sát bản đồ, dựa vào bản đồ, lược đồ để nêu diễn biến và nhận xét các sự kiện

- Hs nắm được các cuộc khởi nghĩa lớn và nơi diễn ra các trận đánh lớn

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

4 Nội dung hoạt đông sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Quan sát lược đồ hình 37 so sánh sự

khác nhau giữa cuộc khởi nghĩa Lam

Sơn và các cuộc kháng chiến thời Lí,

Trần?

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk và trả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhận trên lược đồ

-Sự khác nhau:

+Cuộc kháng chiến thời Lý, Trần đã diễn ra trong hoàn cảnh đất nước đã được độc lập, nhân dân cùng nhà nước chăm lo xây dựng đất nước Còn cuộc khởi nghĩa Lam Sơn diễn ra trong lúc đất nước bị quân Minh xâm lược và đô

hộ Nhiều cuộc khởi nghĩa của nông dân nổ ra nhưng bị đàn áp

+Các cuộc kháng chiến thời Lý, Trần sức dân đã được chuẩn bị ngay từ đầu còn khởi nghĩa Lam Sơn vừa khởi nghĩa vừa huy động lực lượng nghĩa quân, vừa đánh vừa gây căn cứ cho quân khởi nghĩa

BÀI 30: CHIẾN TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP CỦA CÁC THUỘC ĐỊA ANH Ở BẮC MỸ:

1 Nội dung sử dụng bản đồ:

- Chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

2 Mục đích sử dụng bản đồ:

- Giúp hs nắm được tình hình các thuộc địa của Anh tại Bắc Mĩ => Nguyên nhân dẫn đến cuộc chiến.

- HS nắm được diễn biến cuộc chiến và nơi diễn ra cuộc chiến, vị trí, địa lý và kết quả của cuộc chiến

3 Các bản đồ, lược đồ được sử dụng trong bài:

- Lược đồ (1):

- Lược đồ (2):

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: Gv trình chiếu lược đồ lên

màn hình:

Quan sát lược đồ (1) hãy kể tên 13 thuộc

địa của Anh tại Bắc Mĩ

* HS theo dõi lược đồ, kết hợp sgk và trả lời câu hỏi dưới sự nhìn nhận trên lược đồ

-13 thuộc địa Bắc Mỹ :+Rốt Ai – Len

+Con – nếch – ti – cớt+Niu giơ – Xi

+Đơ – La – oa+Mê – ri – len+Niu hăm – sai+Xa – Chu – Xét+Xa – ra – tô – ga+Pen – xin – va – ni – A+Viếc – Gi – ni – a+Ca- Rô -lin- na Bắc+Ca – Rô – Lin – Na Nam+ Gooc-gi-a

* Nhiệm vụ 2: Quan sát lược đồ (2) kết

hợp nội dung SGK hãy kẻ bảng nêu diễn

biến cuộc chiến tranh giành độc lập của 13

thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ

* Diễn biến cuộc chiến tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ:

Tháng 10-1773: Nhân dân cảng xton tấn công 3 tàu chở chè của Anh

Bô Đầu tháng 9Bô 1774, Đại hội lục địalần thứ nhất được triệu tập ở Phi-la-đen-phi-a

- Tháng 4-1775, chiến tranh giữa cácthuộc địa với chính quốc bùng nổ

- Nghĩa quân đã chiến đấu rất dũngcảm, song do lực lượng yếu và tổchức kém nên không thắng nổi độiquân chính quy của vua Anh

- Tháng 5-1775, Đại hội lục địa lầnthứ hai được triệu tập, thànhlập "Quân đội thuộc địa” do Gioóc-giơ Oa-sinh-tơn làm tổng chỉ huy

- Cuộc đấu tranh giành độc lập không ngừng phát triển Các thuộc địa lần lượt tuyên bố tách khỏi nước Anh.-Ngày 4-7-1776, Thông qua bản Tuyên ngôn Độc lập, Hợp chúng quốc Mĩ ra đời

- Ngày 17-10-1777: Quân khởi nghĩa thắng lớn ở Xa-ra-tô-ga, tạo nên bước ngoặt của cuộc chiến tranh

- Năm 1781, Chiến thắng I-ooc-tao, chiến tranh kết thúc

- Năm 1783, Anh kí hiệp ước Vec-xaichính thức công nhận nền độc lập của

13 thuộc địa ở Bắc Mĩ

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở phần nội dung:

+ Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:+ Nguyên nhân Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa

+ Quá trình Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa: các cuộc xâm lượcbành trướng lãnh thổ

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ về sự bành trướng của đế quốc Nhật Bản từ cuối thế kỷ XIX- đầu thế kỷ XX:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: GV chiếu lược đồ (1):

* Nhiệm vụ 2: GV phát phiếu học tập

cá nhân có hình lược đồ (2):

Yêu cầu HS: Dựa vào lược đồ (1) và

nội dung SGK em hãy ghi tên các khu

vực, các nước và tô màu khác nhau thể

hiện sự xâm chiếm các vùng lãnh thổ

của Nhật Bản qua từng giai đoạn. 

+ Nguyên nhân của cuộc chiến tranh

+ Diễn biến của cuộc chiến tranh thế giới thứ I

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:

+ Nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ I: sự hình thành của hai khối đế quốc đối lập nhau Phe Liên Minh - Phe Hiệp Ước

+ Diễn biến cuộc Chiến tranh thế giới thứ I => Kết cục của chiến tranh thế giới

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ về sự phân chia thuộc địa giữa các nước đế quốc trước CTTG thứ I (1):

- Lược đồ về sự phân chia hai khối đế quốc đối lập (2):

- Lược đồ về diễn biến cuộc Chiến tranh thế giới thứ I (3):

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: GV trình chiếu lược đồ

(1) lên màn hình chiếu:

=> Yêu cầu HS nhìn vào lược đồ và

nhận xét hệ thống thuộc địa các nước

* HS nghiên cứu bài tập và trả lời vàophiếu học tập:

Anh - Pháp với Đức? Từ đó nêu ra

nguyên nhân sâu xa dẫn đến Chiến tranh

thế giới thứ I?

* Nhiệm vụ 2: GV trình chiếu lược đồ

(2):

=> Yêu cầu HS: từ lược đồ hãy chỉ ra

những nước nào thuộc phe Hiệp Ước và

nước nào thuộc phe Liên Minh? Kết hợp

với Lược đồ (1) lý giải mâu thuẫn giữa 2

phe đế quốc?

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ

(3) đồng thời phát phiếu học tập có chứa

lược đồ (4):

=> Yêu cầu HS: Từ lược đồ (3) hãy sử

dụng màu tô vào các mũi tên để thể hiện

diễn biến 2 giai đoạn của cuộc chiến

tranh vào lược đồ (4) dưới đây:

- Các nước đế quốc "già" (Anh, Pháp)

có hệ thống thuộc địa rộng lớn; các nước đế quốc "trẻ" (Đức) có ít thuộc địa

⇒ Mâu thuẫn giữa các đế quốc về vấn đề thuộc địa ngày càng sâu sắc, nhiều cuộc chiến tranh cục bộ nhằm tranh giành thuộc địa đã diễn ra- đây chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến CTTG thứ I

* HS nghiên cứu lược đồ và trả lời câu hỏi:

- Các nước thuộc phe Hiệp Ước: Anh-Pháp-Nga

- Các nước thuộc phe Liên Minh: Đức-Italya-Áo-Hung

=> Hai phe đế quốc đối lập mâu thuẫn gay gắt về vấn đề thuộc địa Cả hai khối đế quốc đều ôm mộng xâm lược, cướp đoạt lãnh thổ của nhau

* HS nghiên cứu hai lược đồ và trả lời câu hỏi nhiệm vụ vào phiếu học tập:

BÀI 16: CÁC NƯỚC ĐÔNG NAM Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH (1918-1939):

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở các phần nội dung:

+ Tình hình các nước Đông Nam Á sau CTTG thứ I

+ Khái quát chung về phong trào độc lập ở các nước Đông Nam Á

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:

+ Tình hình về chính trị-xã hội, kinh tế của các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ I

+ Phong trào đấu tranh giành độc lập của các nước Đông Nam Á, cụ thể ở một số nước: Indonesia; Lào; Campuchia; Mã Lai- Miến Điện; Xiêm

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Lược đồ các nước Đông Nam Á:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: Hoạt động khởi động:

GV trình chiếu lược đồ và đưa ra câu

hỏi tia chớp: "Nhìn vào bản đồ, lược đồ

em hãy kể tên các quốc gia Đông Nam

Brunei; Philippines; Đông Timor; Indonesia

* Nhiệm vụ 2: GV trình chiếu lược đồ:

=> Yêu cầu HS: từ lược đồ hãy chỉ ra

sau CTTG thứ I, các nước Đông Nam

Á lần lượt trở thành thuộc địa của

những đế quốc nào? Nước duy nhất

không trở thành thuộc địa của đế quốc

phương tây là nước nào?

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ

và chia lớp thành 4 nhóm Các nhóm

kết hợp thông tin SGK và lược đồ trên

bảng để hoàn thành vào bảng sự kiện

trong phiếu học tập nhóm

* HS nghiên cứu lược đồ và chỉ ra:

- Sau CTTG thứ I các nước Đông Nam

Á lần lượt trở thành thuộc địa của:+ Ba nước Đông Dương: thuộc địa của Pháp

+ Miến Điện, Mã Lai, Brunei, Singapore: thuộc địa của Anh

+ Indonesia: thuộc địa của Hà Lan.+ Đông Timor: thuộc địa của Bồ Đào Nha

+ Philippines: thuộc địa của Tây Ban Nha

- Xiêm là nước duy nhất giữ được nền độc lập mặc dù chỉ là hình thức

* Các nhóm nghiên cứu lược đồ và hoàn thành nhiệm vụ vào phiếu học tập:

BÀI 19: NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP XÂM LƯỢC (TỪ NĂM 1958- TRƯỚC NĂM 1873):

+ Cuộc kháng chiến của nhân dân Nam Kỳ sau Hiệp ước 1862

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:

+ Tình hình nước ta trước khi thực dân Pháp xâm lược: chế độ phong kiến lâm vào tình trạng suy yếu, khủng hoảng trầm trọng

+ Chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858: ngòi súng bắt đầu cho công cuộc xâm lược nước

ta của thực dân Pháp

+ Các cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Kỳ trước sự xâm lược của thực dân Pháp

=> Tinh thần nông nàn yêu nước và ý chí bất khuất của dân tộc ta

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Các cuộc khởi nghĩa của nhân dân ta trước khi thực dân Pháp xâm lược:

- Lược đồ chiến sự ở Nam Kỳ:

- Lược đồ chiến sự ở Đà Nẵng năm 1858:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: GV phát phiếu học tập cá

nhân có chứa lược đồ cho HS:

=> Yêu cầu HS điền tên các thủ lĩnh: * HS nghiên cứu bài tập và trả lời:

Phan Bá Vành, Lê Duy Lương, Lê Văn

Khôi, Nông Văn Vân, Cao Bá Quát vào

lược đồ bên sao cho đúng nơi nổ ra các

cuộc khởi nghĩa

công đầu tiên?

* HS nghiên cứu và trả lời câu hỏi:

* Nhiệm vụ 3: GV trình chiếu lược đồ:

=> Yêu cầu HS dựa vào lược đồ trên hãy

có thể tấn công được Huế

+ Nằm trên đường thiên lý Bắc - Nam,phía Tây có thể đánh sang Lào, phía Đông là Biển Đông rộng lớn, phía Nam là vùng đất Gia Định màu mỡ có vựa lúa lớn nhất nước ta

⟹ Đây chính là con đường ngắn nhất,nhanh nhất, ít hao tốn nhân lực, vật lực nhất của Pháp, tạo điều kiện thuận lợi để tiến hành kế hoạch “đánh

nhanh, thắng nhanh”

- Pháp không thể trực tiếp đánh vào cửa biển Thuận An ở Huế, vì Huế là thủ phủ của triều đình phong kiến Nguyễn, mặt khác Thuận An là cửa

mô tả ngắn gọn cuộc kháng chiến của

quân ta trên mặt trận Đà Nẵng:

* Nhiệm vụ 4: GV phát phiếu học tập cá

nhân cho mỗi HS:

=> Yêu cầu: em hãy dùng bút chì màu

hoàn thành lược đồ dưới đây bằng cách:

- Tô màu xanh xẫm vào mũi tên, thể hiện

quân Pháp đánh chiếm các tỉnh Nam Kì

- Tô màu đỏ vào lá cờ và ghi địa danh, thể

hiện căn cứ kháng chiến của nhân dân ta

- Tô màu đỏ vào ngọn lửa và ghi tên thủ

biển nhỏ, tàu chiến không thể ra vào

dễ dàng, thuận lợi như cửa biển Đà Nẵng

- Đà Nẵng có nhiều người theo đạo Thiên Chúa và nhiều giáo sĩ, gián điệpđội lốt thầy tu, con buôn,… hoạt động

ở đây từ trước, họ trở thành người đi tiên phong, vạch đường cho quân Phápxâm lược

* HS nghiên cứu lược đồ và chỉ ra:vào phiếu học tập:

- Sau nhiều lần đưa quân tới khiêu khích, chiều 31-8-1858 liên quân Pháp

- Tây Ban Nha với khoảng

3000 binh lính và sĩ quan, bố trí trên

14 chiến thuyền, kéo tới dàn trận trướccửa biển Đà Nẵng

- Sáng 1-9-1858, địch gửi tối hậu thư, đòi Trấn thủ thành Đà Nẵng trả lời trong vòng 2 giờ Nhưng không đợi đến hết hạn, liên quân Pháp - Tây Ban Nha đã nổ súng rồi đổ bộ lên bán đảo Sơn Trà

- Quân dân ta anh dũng chống trả quânxâm lược, đẩy lùi nhiều đợt tấn công của chúng, sau đó lại tích cực thực hiện “vườn không nhà trống” gây cho quân Pháp nhiều khó khăn Liên quân Pháp - Tây Ban Nha bị cầm chân suốt

* HS nghiên cứu và trả lời:

BÀI 21: PHONG TRÀO YÊU NƯỚC CHỐNG PHÁP CỦA NHÂN DÂN VIỆT NAM TRONG NHỮNG NĂM CUỐI THẾ KỶ XIX:

1 Nội dung cần sử dụng bản đồ:

- Sử dụng bản đồ ở các phần nội dung:

+ Phong trào Cần Vương bùng nổ

+ Một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương và phong trào đấutranh tự vệ cuối thế kỷ XIX

2 Mục tiêu sử dụng bản đồ trong dạy học:

- Giúp HS bước đầu khai thác được lược đồ, bản đồ để trình bày những nét chính

cơ bản của các sử kiện lịch sử trong bài học

- HS cần nắm được các kiến thức trọng tâm của bài qua bản đồ, lược đồ GV đưa ra như:

+ Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cần Vương bùng nổ; diễn biến của phong trào Cần Vương => tính chất của phong trào này là: phong trào yêu nước chống thực dân Pháp mang ý thức hệ phong kiến, thể hiện tính dân tộc sâu sắc

+ Diễn biến, kết quả của một số cuộc khởi nghĩa tiêu biểu trong phong trào Cần Vương và phong trào đấu tranh tự vệ cuối thế kỷ XIX

3 Bản đồ, lược đồ sử dụng trong bài học:

- Các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương:

- Lược đồ khởi nghĩa Ba Đình:

- Lược đồ khởi nghĩa Hương Khê:

- Lược đồ khởi nghĩa Yên Thế:

4 Nội dung hoạt động sử dụng bản đồ:

* Nhiệm vụ 1: GV phát phiếu học tập

cá nhân có chứa lược đồ cho HS:

=> Yêu cầu HS hoàn thành lược đồ theo * HS nghiên cứu bài tập và trả lời:

vua Hàm Nghi ban chiếu Cần Vương.

- Tô màu hồng nhạt các kí hiệu ngọn

lửa, thể hiện những cuộc khởi nghĩa nhỏ

hưởng ứng chiếu Cần Vương

- Tô màu hồng đậm các kí hiệu lá cờ,

thể hiện ba cuộc khởi nghĩa lớn trong

phong trào Cần Vương Ghi tên cuộc

khởi nghĩa, người lãnh đạo và thời gian

của các cuộc khởi nghĩa đó

* Nhiệm vụ 2: Quan sát lược đồ dưới

vũ tinh thần nhân dân

* HS nghiên cứu và trả lời câu hỏi:

- Điểm mạnh, điểm yếu của căn cứ Ba Đình:

+ Điểm mạnh: dễ dàng xây dựng tuyến phòng thủ kiên cố

+ Điểm yếu: dễ bị cô lập, không thể chủ động, linh hoạt

- Tóm tắt diễn biến khởi nghĩa Ba Đình

+ Để đối phó lại, tháng 12-1886, thực dân Pháp tập trung 500 quân, mở cuộctấn công vào căn cứ Ba Đình, nhưng