Sile tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại ở việt nam

Khái niệm tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại 1.1 Tái cơ cấu nói chung 1.2 Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là sắp xếp lại hệ thống ngân hàng hiện tại nhằm mục đích: + Khắc phục các k

TÁI CƠ CẤU HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG

MẠI Ở VIỆT NAM

GVHD: TS THÂN THỊ THU THỦY

• NHÓM 1: NGÂN HÀNG NGÀY 2_K21

1 Hoàng T Bích Thuần 8 Trần Thị Mai Khanh

2 Lâm T Oanh Thùy 9 Đặng Thị Mỹ Lệ

3 Nguyễn T Bích Trâm 10 Nguyễn T Hồng Hiệp

4 Vũ T Huyền Trinh 11 Phạm Thanh Truyền

5 Nguyễn Trần Thái Ngân 12 Hồ T Thanh Danh

6 Trần Phụng Thùy Chi 13 Nguyễn Thị Hà

7 Nguyễn T Phương Nhung 14 Lê Ngọc Bảo Châu

Chương 1: Các vấn đề cơ bản về tái cơ cấu hệ thống ngân hàng

1 Khái niệm tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại 1.1 Tái cơ cấu nói chung

1.2 Tái cơ cấu hệ thống ngân hàng là sắp xếp lại hệ thống

ngân hàng hiện tại nhằm mục đích:

+ Khắc phục các khiếm khuyết của hệ thống ngân hàng;

+ Nhằm nâng cao khả năng quản trị điều hành của ngân hàng thương mại, mở rộng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng

để đảm bảo an toàn hệ thống;

+ Nâng cao hiệu quả hoạt động của các NHTM, qua đó, đưa nền kinh tế phát triển theo hướng ổn định, hiệu quả

và bền vững.

Nguyên nhân việc tái cơ cấu hệ thống NHTM

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc tái cơ cấu hệ thống ngân hàng

Các yếu tố bên ngoài

c Các vấn đề về kế toán, công nghệ thông tin

d Quan hệ sở hữu chồng chéo giữa các ngân hàng

1.4 Mục tiêu tái cơ cấu hệ thống ngân hàng

• Phát triển được hệ thống các tổ chức tín dụng đa năng theo hướng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả;

• Tập trung lành mạnh hóa tình trạng tài chính và củng cố năng lực hoạt động của các tổ chức tín dụng; cải thiện mức độ an toàn và hiệu quả hoạt động của các tổ chức tín dụng;

• Nâng cao trật tự, kỷ cương và nguyên tắc thị trường trong hoạt động ngân hàng

• Phải cơ cấu hoạt động của hệ thống ngân hàng để đảm bảo giữa cấp tín dụng và cung ứng dịch vụ cho nền kinh

tế một cách hợp lý.

• Phải làm sao đáp ứng được hệ thống ngân hàng của chúng ta phải hòa nhập và có sức cạnh tranh với quốc tế.

1.5 Quan điểm cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng

- Thứ nhất, cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng và từng tổ

chức tín dụng là một quá trình thường xuyên, liên tục

- Thứ hai, củng cố, phát triển hệ thống các tổ chức tín dụng đa

dạng về sở hữu, quy mô và loại hình phù hợp với đặc điểm và trình độ phát triển của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

- Thứ ba, khuyến khích việc sáp nhập, hợp nhất, mua lại các tổ

chức tín dụng theo nguyên tắc tự nguyện, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và các quyền, nghĩa vụ kinh tế của các bên có liên quan theo quy định của pháp luật

- Thứ tư, thực hiện cơ cấu lại toàn diện về tài chính, hoạt động,

quản trị của các tổ chức tín dụng theo các hình thức, biện pháp

và lộ trình thích hợp

- Thứ năm, không để xảy ra đổ vỡ và mất an toàn hoạt động ngân

hàng ngoài tầm kiểm soát của Nhà nước

Chương 2: Thực trạng tái cơ cấu hệ thống

 Tình hình hoạt động

 Tình hình quản trị

• Thiếu khuôn khổ cho hoạt động quản trị

• Mô hình tổ chức và quản lý hiện tại bộ lộ một

số nhược điểm

• Vấn đề quản trị nội bộ chưa được quan tâm

đúng mực

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

• Hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR)

Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu của các nhóm tổ chức tín dụng đến

31/12/2012

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

• Nợ xấu

Nguồn: Tổng hơp BCTC từ Vietstock

Nguồn: Cafef.vn

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

NH Liên doanh,

nước ngoài -1,25 -3,70 -2,03 100,70 93,21 90,07 Công ty tài chính,

cho thuê 21,85 21.22 17,59 142,15 131.74 126,28 TCTD Hợp tác -7,18 -1,18 -1,01 97,04 97,80 94,58

Toàn hệ thống 7,58 16,81 17,16 94,73 90,91 89,35

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

* Tín dụng

Tỷ lệ tín dụng/GDP

Nguồn: cafef

Tăng trưởng tín dụng của một số ngân hàng

2.2 HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

STT Chỉ tiêu 10/2012 Tháng

(Tỷ đồng)

Tỷ trọng (%) Tốc độ tăng (giảm)

so với tháng 12/2011

(%)

1 Nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản 294.688 10,02% 17,39

2 Công nghiệp và xây dựng 1.143.672 38,90% 3,22

Dư nợ tín dụng đối với nền kinh tế (tháng 10/2012)

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

HOẠT ĐỘNG KINH DOANH

Nguồn vốn huy động là nguồn vốn chính trong tổng nguồn vốn hoạt động của hệ thống ngân hàng Vốn huy động của hệ thống NHTM tăng trưởng trong những năm gần đây cao hơn nhiều so với tín dụng, do các kênh đầu tư khác nhau như bất động sản, vàng, chứng khoán đều không thuận lợi hoặc bị kiểm soát chặt, đồng thời lạm phát được giữ ổn định ở mức thấp.

TÌNH HÌNH QUẢN TRỊ

* Thiếu khuôn khổ cho hoạt động quản trị

Các bộ luật liên quan trực tiếp tới các hoạt động tín dụng, hay tổ chức tín dụng lại không hề có mục nào đề cập cụ thể tới các vấn đề tổ chức và quản trị

* Mô hình tổ chức và quản lý hiện tại bộ lộ một số nhược điểm

• Vai trò của HĐQT và Ban điều hành ở một số NHTM chưa được phân tách rõ ràng

• Vẫn còn tình trạng các phòng ban nghiệp vụ từ trụ sở chính và chi nhánh được phân nhiệm theo nghiệp vụ và cắt khúc theo địa giới hành chính, chưa chú trọng phân nhiệm theo nhóm khách hàng và loại dịch vụ như thông

lệ quốc tế

TÌNH HÌNH QUẢN TRỊ

•Cơ sở dữ liệu về phân tích, dự báo môi trường kinh

doanh, đánh gía nguồn lực và xác định tầm nhìn trung, dài hạn vốn là công cụ quản lý cơ bản của các NHTM hiện đại vẫn còn thiếu

* Vấn đề quản trị nội bộ chưa được quan tâm đúng

mực

Quản trị nội bộ bao gồm nhiều mảng liên quan từ quản trị nguồn nhân lực, quản trị tài chính đến quản trị khách hàng, quản trị rủi ro, quản trị thương hiệu, quản trị thị trường Nói chung là tất cả các hoạt động trong phạm

vi nội bộ liên quan đến các dịch vụ mà ngân hàng cung cấp cho khách hàng.

2.4 TÁI CÂU TRÚC NGÂN HÀNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

* Tái cấu trúc ngân hàng các nước Đông Á

Hàn Quốc: xác định được 12 trong tổng số 24 ngân hàng Hàn

Quốc không đủ khả năng tồn tại, yêu cầu 5 ngân hàng bị đình chỉ giấy phép, sau đó được các ngân hàng còn khả năng hoạt động mua lại 7 ngân hàng còn lại phải hợp nhất với nhau hoặc tự tìm đối tác nước ngoài có khả năng về vốn và kinh nghiệm trong quản

lý ngân hàng để hợp tác Chính phủ Hàn Quốc còn cấp thêm vốn cho các ngân hàng được cơ cấu lại thông qua bảo lãnh trái phiếu chính phủ do Cơ quan Bảo hiểm tiền gửi Hàn Quốc phát hành

Thái Lan: Sau một năm thực hiện giải pháp khẩn cấp, Thái Lan vẫn

chìm trong khủng hoảng Do đó, BOT đã đưa ra giải pháp tái cấu trúc ngân hàng có hệ thống dựa theo cơ chế thị trường,gồm 4 phần: (i) Tiêu chuẩn hóa tỷ lệ an toàn vốn (CAR), (ii) Thực hiện các công cụ

hỗ trợ về vốn (iii) Thành lập các công ty quản lý tài sản tư hữu (iv) Giải quyết các tổ chức tài chính yếu kém

Chỉ tiêu Indonesia Hàn Quốc Philippines Thái Lan M2/GDP (%) 59  54 127  125 62  56 105  96

TD NH/GDP (%) 31  20,5 72  90 48  35 103  77

Nợ quá hạn/Dư nợ (%) 37  8,5 13  2,4 12,6  13,5 33  11

ROA (%) -3,4  1,7 -2,3  0,75 0,6  1 -4  0,3

Nguồn: Luc Can and M.Ariff (2009

So sánh hoạt động của hệ thống NHTM trước (1998-2000) và sau khi tái cấu trúc (2001-2005)

* Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

2.2 TÁI CÂU TRÚC NGÂN HÀNG VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM

 Tái cơ cấu ngân hàng cần được hoàn thành một cách nhanh chóng và rộng khắp

 Cần giảm thiểu rủi ro đạo đức khi giải quyết các ngân hàng có vấn đề

 Tái cơ cấu ngân hàng cần được thực hiện đồng thời với việc minh bạch

và công khai hóa thông tin

 Trong quá trình tái cơ cấu, vai trò của NHTƯ sẽ tác động tới cả hệ thống các đơn vị tổ chức kinh doanh qua việc điều hành chính sách tiền tệ theo nguyên tắc thị trường

 Cần kết hợp các biện pháp tài chính với những cải cách về quy định và luật pháp

 Cải cách trong quản trị đóng vai trò quan trọng trong tái cơ cấu

 Tái cơ cấu ngân hàng nên đi đôi với tái cơ cấu doanh nghiệp

 Chế độ xã hội và đặc điểm của tổ chức kinh tế, chính trị của mỗi quốc gia

có ảnh hưởng tới cách tiếp cận trong cải cách và tái cơ cấu, qua đó ảnh hưởng tói hiệu quả và tốc độ của tái cơ cấu

2.3 CÁC THƯƠNG VỤ TÁI CƠ CẤU DIỄN RA TẠI VIỆT NAM

* Tái cấu trúc ngân hàng lần thứ nhất

Những biến động lớn do các cơ sở sản xuất, kinh doanh có huy động vốn bị vỡ nợ như: Nước hoa Thanh Hương, Đại Thành, Xacogiva lại đến cơn khủng hoảng các hợp tác xã (HTX) tín dụng, quỹ tín dụng kéo dài từ những năm 1989-1990, làm hàng trăm HTX tín dụng phá sản và giải thể

Trước tình thế đó và cũng để phù hợp với yêu cầu tổ chức lại các

tổ chức tín dụng theo khuôn khổ các quy định của các pháp lệnh về

NH, một số HTX tín dụng còn lại đã hợp nhất hình thành nên những NH thương mại cổ phần đầu tiên trên địa bàn TP.HCM (ngoại trừ Eximbank, Saigon Bank và HDB) Đó là các ngân hàng: Nam Á, Đại Nam, Mê Kông, Nam Đô, Việt Hoa, Quế Đô, Phương Nam, Đệ Nhất, Gia Định, Tân Việt, Sài Gòn Thương Tín và Nông Thôn An Bình

2.3 CÁC THƯƠNG VỤ TÁI CƠ CẤU DIỄN RA TẠI VIỆT NAM

* Tái cấu trúc ngân hàng lần thứ hai

Trước giai đoạn 2005:

1997: NHTMCP Phương Nam sáp nhập với NHTMCP Nông thôn Đồng Tháp 1999: NHTMCP Phương Nam sáp nhập với NHTMCP Đại Nam

2001 : NHTMCP Phương Nam tiếp tục sáp nhập với NHTMCP Châu Phú

NHTMCP Đông Á mua NHTMCP nông thôn Tứ Giác Long Xuyên

(An Giang)

2002 : NHTMCP Phương Nam mua QTDND Định Công (Hà Nội)

NHTMCP Sài Gòn Thương Tín sáp nhập với NHTMCP Thạnh Thắng (Cần Thơ)

2003 : NHTMCP Phương Nam sáp nhập với NHTMCP Nông Thôn Cái Sắn

(Cần Thơ) Sau khi sáp nhập, các ngân hàng bị sáp nhập trở thành chi nhánh

của ngân hàng Phương Nam, chính vì vậy, mạng lưới chi nhánh của ngân

hàng Phương Nam rộng lớn và đều hoạt động có hiệu quả.

NHTMCP Phương Đông sáp nhập với NHTMCP Nông thôn Tây Đô

NHĐT&PT Việt Nam mua lại NHTMCP Nam Đô

2004 : NHTMCP Đông Á sáp nhập với NHTMCP Nông thôn Tân Hiệp (Kiên

Giang)

2.3 CÁC THƯƠNG VỤ TÁI CƠ CẤU DIỄN RA TẠI VIỆT NAM

Sau giai đoạn 2005 đến nay

•Thương vụ sáp nhập đầu tiên trong hệ thống ngân hàng thu hút được nhiều sự

quan tâm là việc sáp nhập Công ty dịch vụ tiết kiệm Bưu điện (VPSC) với NHTMCP Liên Việt

•Thương vụ thứ hai là Ngân hàng liên doanh Shinhan Vina sáp nhập vào

Shinhan Việt Nam vào tháng 9/2011.

•Thương vụ thứ ba là, ba NH SCB, Tinnghiabank và FCB thiếu hụt thanh

khoản tạm thời do mất cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn huy động và cho vay

Trong số 9 ngân hàng thuộc diện tái cấu trúc năm 2012, 5 đơn vị gồm SCB, Đệ Nhất, Tín Nghĩa, Habubank sáp nhập vào SHB và Tienphongbank tự tái cơ cấu xem như cơ bản đã ổn thỏa Riêng 4 ngân hàng nhỏ còn lại nằm trong diện này là GPBank, Navibank, TrustBank và WesternBank đang nỗ lực tìm phương án tái cơ cấu

Chương 3: Định hướng và giải pháp cơ cấu lại Hệ thống NHTM ở Việt Nam

theo đề án 254

3.1 Định hướng và giải pháp cơ cấu lại Ngân hàng thương mại Nhà Nước (NHTMNN)

3.1.1 Định hướng

Nâng cao vai trò, vị

trí chi phối của các

• Tăng nhanh quy mô và năng lực tài chính

• Nâng cao chất lượng tài sản, kiểm soát chất lượng tín dụng và giảm

nợ xấu

• Đổi mới hệ thống quản trị ngân hàng, tăng cường hiện đại hóa hệ thống quản trị rủi ro, nâng cao hiệu quả hệ thống kiểm soát, kiểm toán nội bộ.

• Tiếp tục mở rộng mạng lưới chi nhánh, điểm giao dịch trong phạm

vi cả nước cũng như gia nhập thị trường tài chính quốc tế và khu vực;

• Tiến hành rà soát, củng cố các hoạt động kinh doanh chính của các NHTMNN

• Đa dạng hóa các phương thức huy động vốn; kiểm soát tăng trưởng tín dụng phù hợp với nguồn vốn về quy mô và cơ cấu kỳ hạn;

• Phát triển nhanh đội ngũ cán bộ quản lý, điều hành và nghiệp vụ có chất lượng cao,có đạo đức nghề nghiệp,

3.2 Định hướng và giải pháp cơ cấu lại Ngân hàng thương mại cổ phần (NHTMCP)

pháp xử lý thích hợp.

Giải pháp cơ cấu lại các NHTMCP lành

mạnh

-NHTMCP xây dựng và triển khai phương án tự củng cố, chấn chỉnh hoạt động và nâng cao năng lực cạnh tranh theo các giải pháp nêu tại 2.2.5 để phát triển nhanh về quy mô, hoạt động, tài chính và có trình độ quản trị, công nghệ tiên tiến

-Khuyến khích và tạo điều kiện các NHTMCP sáp nhập, hợp nhất, mua lại theo nguyên tắc tự nguyện để tăng quy mô hoạt động và khả năng cạnh tranh

-Mở rộng quy mô và phạm vi hoạt động; tích cực gia nhập các thị trường tài chính trong khu vực và trên thế giới

-Tham gia xử lý các NHTMCP yếu kém và thiếu hụt thanh khoản: Cho vay hỗ trợ thanh khoản đối với các NHTMCP yếu kém và mất khả năng chi trả tạm thời; mua lại, sáp nhập NHTMCP yếu kém

Giải pháp cơ cấu lại các NHTMCP thiếu

thanh khoản tạm thời

• NHNN Việt Nam tái cấp vốn đối với NHTMCP thiếu hụt thanh khoản tạm thời

• NHTMCP xây dựng và thực hiện phương án phục hồi khả năng chi trả, phải hạn chế tăng trưởng tín dụng, tích cực huy động vốn.

• NHNN Việt Nam giám sát chặt chẽ tình hình tài chính và hoạt

động của NHTMCP được tái cấp vốn.

• NHTMCP phải thực hiện chấn chỉnh, củng cố tài chính, hoạt động

và quản trị, xử lý nợ xấu, cải thiện khả năng chi trả, giảm hệ số nợ

và hệ số sử dụng vốn.

• Khuyến khích và tạo điều kiện cho các NHTMCP thuộc nhóm này sáp nhập, hợp nhất với nhau và sáp nhập, hợp nhất với NTHTMCP lành mạnh.

Giải pháp cơ cấu lại các NH yếu kém

• NHNN Việt Nam tái cấp vốn cho NHTMCP thiếu thanh khoản tối đa bằng vốn điều lệ của NHTM CP đó.

• NHNN sẽ giám sát đặc biệt một cách chặt chẽ, toàn diện về quản trị, điều hành, tài chính và hoạt động.

• NHTMNN và NHTMCP lành mạnh mua lại các tài sản và khoản

nợ có chất lượng tốt của NHTMCP thiếu thanh khoản để thanh toán các nghĩa vụ nợ đến hạn.

• Hạn chế NHTMCP chia cổ tức, lợi nhuận; kiểm soát chặt chẽ

việc chuyển nhượng cổ phần, vốn góp và tài sản; giảm dư nợ tín dụng và hạn chế mở rộng quy mô hoạt động.

• Đình chỉ, tạm đình chỉ, miễn nhiệm chức vụ người quản lý, người điều hành của NHTMCP.

• NHNN Việt Nam và TCTD khác cho vay đặc biệt đối với

NHTMCP yếu kém theo quy định của pháp luật.

Cơ cấu lại tài chính

• Xử lý nợ xấu

• Tăng quy mô và chất lượng vốn tự có của

NHTMCP nhưng không thấp hơn quy định của pháp luật

Cơ cấu lại hoạt động

• Tập trung củng cố, phát triển các hoạt động kinh doanh

chính, tập trung tín dụng ngân hàng vào các ngành, lĩnh vực trong Chiến lược phát triển KT-XH giai đoạn 2011-2020 và loại bỏ các lĩnh vực kinh doanh rủi ro, kém hiệu quả

• Đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng, phát triển nhanh dịch vụ

Cơ cấu lại hệ thống quản trị

• Tăng tính minh bạch hóa hoạt động ngân hàng

• Niêm yết cổ phiếu các NHTMCP trên thị trường chứng khoán.

• Tăng tính đại chúng của NHTMCP và tăng số lượng các nhà đầu tư,

cổ đông trong các đợt tăng vốn điều lệ.

• Các tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước là cổ đông hoặc có vốn góp tại các NHTMCP phải có kế hoạch hợp lý thoái vốn đầu tư và chấm dứt kinh doanh trong lĩnh vực ngân hàng.

• Hạn chế sự chi phối, thao túng, kiên quyết xử lý đối với các cổ đông lớn, người có liên quan vi phạm quy định về giới hạn sở hữu cổ

phần tại NHTMCP và các NHTMCP sở hữu vốn chéo lẫn nhau.

• Nâng cao các điều kiện, tiêu chuẩn về năng lực quản trị, kinh

nghiệm công tác và trình độ chuyên môn đối với các chức danh lãnh đạo, quản lý chủ chốt của các NHTMCP