Pương pháp dạy học đại học tích cực đề tài phương pháp chậu cá

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC Các phương pháp dạy học tích cực hiện nay:  Phương pháp vấn đáp  Phương pháp dựa vào vấn đề  Phương pháp thảo luận nhóm  Phương pháp đóng vai  Phương p

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC ĐẠI HỌC

TÍCH CỰC

5 Nguyễn Thị Thu Thuỷ CH1101142

6 Lương Trí Quân CH1101125 Nhóm trưởng

1 Nguyễn Trọng Ngân CH1101107

2 Trần Trung Dũng CH1101009

3 Trịnh Xuân Đạt CH1101072 Thư kí

4 Trịnh Duy Sâm CH1101035

5 Nguyễn Thị Thu Thuỷ CH1101142

6 Lương Trí Quân CH1101125 Nhóm trưởng

NỘI DUNG TRÌNH BÀY

Ứng dụng phương pháp này trong thực tế Triển khai phương pháp “chậu cá”

Giới thiệu về phương pháp “chậu cá”

Một số phương pháp dạy học tích cực Giới thiệu đề tài

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

 Phương pháp dạy học truyền thống: giáo viên độc

thoại, chủ động truyền đạt kỹ năng cho sinh viên, nội dung học từ những cuốn sách giáo khoa và giáo viên

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

 Phương pháp dạy học tích cực: giáo dục, dạy học

theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học, hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóa hoạt động nhận thức của người học

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

 So sánh PP dạy học truyền thống và PP dạy học tích cực

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

 So sánh PP dạy học truyền thống và PP dạy học tích cực

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC

 Các phương pháp dạy học tích cực hiện nay:

 Phương pháp vấn đáp

 Phương pháp dựa vào vấn đề

 Phương pháp thảo luận nhóm

 Phương pháp đóng vai

 Phương pháp động não

 Phương pháp chậu cá

 Phương pháp tia chớp

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC “CHẬU

CÁ”

 Phương pháp dạy học chậu cá là một trong những

phương pháp dạy học tích cực

 Là một kỹ thuật dùng trong khi giáo viên tiến hành

cho học sinh thảo luận nhóm cụ thể:

 Một nhóm học sinh ngồi ở giữa lớp và thảo luận với nhau

 Những học sinh còn lại ngồi xung quanh ở vòng ngoài theo dõi cuộc thảo luận đó

 Kết thúc cuộc thảo luận thì đưa ra những lời nhận xét về kết quả làm việc của nhóm thảo luận

PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC “CHẬU

CÁ”

 Phương pháp dạy học “Chậu cá”:

 Người cho cá ăn

Thức ăn

Chậu kính

Nước

Cá

CÁC BIẾN THỂ CỦA PHƯƠNG PHÁP

 Một số mục thường được thay đổi cho phù hợp với

nhu cầu:

 Số lượng người trong bể cá

 Cách thức thay đổi người

 Số lượng nhóm con

MỘT SỐ CÁCH ÁP DỤNG ĐẶC TRƯNG

 Phương pháp chuẩn

MỘT SỐ CÁCH ÁP DỤNG ĐẶC TRƯNG

 Phương pháp đối thoại trực tiếp

MỘT SỐ CÁCH ÁP DỤNG ĐẶC TRƯNG

 Phương pháp nhóm đối thoại trực tiếp

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Hoàn cảnh, điều kiện, nào thì có thể áp dụng

 Giảng viên phải có năng hòa giải một cách tế nhị, sâu sắc nếu cuộc tranh luận diễn ra gay gắt

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Hoàn cảnh, điều kiện, nào thì có thể áp dụng

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Hoàn cảnh, điều kiện, nào thì có thể áp dụng

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Những môn học nào thích hợp áp dụng phương pháp

chậu cá? Tại sao?

 Áp dụng cho những môn học đòi hỏi sinh viên phát triển kĩ năng (Chẳng hạn kĩ năng làm việc nhóm, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng đàm phán)

 Áp dụng cho những môn học khá nặng nề về nội dung lí thuyết để sinh viên không thấy môn học nhàm chán

 Áp dụng cho những môn học đòi hỏi phát huy sự sáng tạo, đòi hỏi các sinh viên phải trao đổi quan điểm, tranh luận để khám phá tìm ra tri thức mới

 Áp dụng cho những môn học làm đồ án (project)

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Chuẩn bị của giảng viên, sinh viên

 Chuẩn bị của giảng viên

 Chọn nội dung, chủ đề thảo luận; Xác định mục tiêu của chủ đề thảo luận

 Chuẩn bị những câu hỏi định hướng cho sinh viên

và hướng dẫn sinh viên tìm kiếm và thu thập thông tin

 Dự đoán những tình huống bất ngờ xảy ra và chuẩn bị cách giải quyết các tình huống đó, lên kế hoạch để dẫn dắt buổi thảo luận

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Chuẩn bị của giảng viên, sinh viên

 Chuẩn bị của sinh viên

 Tìm thông tin, tài liệu liên quan đến chủ đề thảo luận dựa trên những câu hỏi định hướng của giảng viên để đảm bảo đi đúng hướng

 Chuẩn bị những ý kiến, quan điểm mình sẽ trình bày và những căn cứ chứng minh ý kiến, quan điểm đó

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai

Bố trí phòng học triển khai phương pháp chậu cá

http://www.brainpop.co.uk/blog/2010/02/through-the-looking-bowl-TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

 Bước 3: Chuẩn bị

Sinh viên được dành một vài phút để xem xét lại tài liệu, kiểm tra lại các nội dung mình đã chuẩn bị cho thảo luận

 Bước 4: Trình bày nguyên tắc thảo luận và bắt

đầu buổi thảo luận

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

Nguyên tắc cho sinh viên thảo luận và sinh viên quan sát:

- Sinh viên thảo luận:

+ Trình bày ý kiến của mình và những căn cứ cho ý kiến đó

+ Đồng ý với ý kiến của người khác và đưa ra những căn cứ bổ sung cho ý kiến đó

+ Không đồng ý với ý kiến của người khác và đưa

ra căn cứ để chứng minh

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

- Sinh viên quan sát:

+ Lắng nghe trình bày của nhóm thảo luận

+ Ghi chép những đóng góp của nhóm thảo luận đối với chủ đề

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

Nguyên tắc của hoạt động thảo luận:

- Đối với chậu cá mở: Một ghế ở vòng trong được

bỏ trống Vào thời điểm bất kỳ của cuộc thảo luận, một sinh viên trong nhóm quan sát có thể gia nhập vào vòng trong tham gia thảo luận, đồng thời một trong những thành viên của nhóm thảo luận phải tình nguyện rời khỏi vòng trong để gia nhập nhóm quan sát Các sinh viên sẽ tiếp tục tiến trình như vậy cho đến khi buổi thảo luận kết thúc

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

- Đối với chậu cá đóng: Tất cả các ghế của vòng trong đều có người ngồi Nhóm thảo luận sẽ thảo luận trong một khoảng thời gian quy định, sau đó nhóm thảo luận rời vòng trong gia nhập nhóm quan sát nhường chỗ cho các sinh viên quan sát chưa tham gia thảo luận Quá trình tiếp tục đến khi tất cả các sinh viên đều đã được tham gia thảo luận

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

- Ngoài ra còn các biến thể khác như:

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

 Bước 5: Kết thúc, tổng kết buổi thảo luận

Đánh giá kết quả của buổi thảo luận, nhận xét sự tham gia thảo luận của các sinh viên

Về phía người dạy:

 Giảng viên tóm tắt lại tất cả các điểm chính và làm rõ bất kì điểm nào còn khác nhau về ý kiến

và chỉ ra những khía cạnh mà sinh viên đã bỏ qua chưa đề cập đến trong thảo luận

 Ngoài ra, giảng viên trao đổi với sinh viên để biết

họ nghĩ gì về buổi thảo luận? Họ đã học được những gì?

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

Quy trình triển khai (tt)

 Bước 5: Kết thúc, tổng kết buổi thảo luận

Về phía người học:

 Sinh viên có thể tham gia đánh giá về những thành viên đã tham gia thảo luận Ví dụ: ai là người có nhiều ý kiến nhất? Những ý kiến nào là hay nhất?

 Bên cạnh đó, sinh viên cũng có thể đưa ra những kiến nghị để nâng cao chất lượng thảo luận trong tương lai

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Giảng viên cần lưu ý gì để kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp này ?

Trong các cuộc thảo luận theo phương pháp chậu cá thì giảng viên không phải là một thành viên tích cực tham gia vào quá trình thảo luận ấy, mà giảng viên là người biết lắng nghe, giám sát duy trì và là người điều hành chung cho cuộc thảo luận Chính vì vậy vai trò của giảng viên là quan trọng và quyết định rất nhiều đến sự thành công của cuộc thảo luận Giảng viên mà muốn kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp chậu cá này thì cần lưu ý những vấn đề sau:

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Giảng viên cần lưu ý gì để kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp này ?

- Giảng viên cần phải chú ý quan sát và bao quát cuộc thảo luận để có thể nắm bắt được tất cả mọi hoạt động của sinh viên Khi đó giảng viên có thể điều chỉnh kịp thời nếu có sinh viên nào không tham gia thảo luận, hoặc sinh viên bị đi lạc đề để có thể kịp thời hướng sinh viên đó tham gia thảo luận hoặc đi đúng chủ đề Cũng có thể thay đổi vị trí của sinh viên để thêm được các ý tưởng mới và cuộc thảo luận

đỡ nhàm chán

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Giảng viên cần lưu ý gì để kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp này ?

- Trong khi sinh viên đang tham gia thảo luận thì giảng viên vẫn phải chú ý đến các hoạt động mà mình đã đưa ra

và yêu cầu sinh viên làm, đồng thời đưa ra những câu hỏi

để có thể hướng sinh viên chú ý thảo luận theo hướng nào

đó Giảng viên cũng tuyệt đối không làm việc riêng và lơ là việc thảo luận của sinh viên để tránh tình trạng sinh viên thấy cuộc thảo luận này không có ý nghĩa gì với giảng viên nên họ cũng làm việc lơ là và không có trách nhiệm

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Giảng viên cần lưu ý gì để kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp này ?

 Nếu thấy không khí của cuộc thảo luận trở lên buồn tẻ

thì giáo viên cần phải có trách nhiệm làm tươi mát cho cuộc thảo luận, đồng thời khích lệ cho sinh viên cảm thấy hứng thú với việc thảo luận

 Giảng viên cũng cần lưu ý đến vấn đề số lượng người

tham gia vì nếu quá nhiều sẽ khó kiểm soát, và ít quá thì chất lượng cuộc thảo luận cũng không cao vì sẽ ít có ý tưởng và còn làm mất thời gian

TRIỂN KHAI PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

 Giảng viên cần lưu ý gì để kiểm soát tốt tình hình trong khi triển khai phương pháp này ?

 Việc kiểm soát thời gian và hướng cho sinh viên thảo

luận đúng thời gian dự định của thảo luận là vấn đề rất cần quan tâm mà giảng viên cũng cần phải chú ý

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

TRONG THỰC TẾ

 Đối tượng nào thì nên áp dụng?

Bể cá là một phương pháp để tổ chức một nhóm thảo

luận với quy mô trung bình đến lớn nhằm thúc đẩy

sự tham gia của sinh viên, học sinh và thậm chí có thể được sử dụng cho mô hình hoạt động theo nhóm nhỏ và các cuộc hội thảo mà tất cả các đối tượng trên đều cần có tính sáng tạo, muốn biết ý kiến của từng cá nhân

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

TRONG THỰC TẾ

 Đối tượng nào thì nên áp dụng?

Đối tượng học ở đây cần phải là những người biết xác

định trước là đang thực hiện một tiến trình học mới, không phải là nghe giảng một chiều Họ cần được chuẩn bị tinh thần và tâm lý để tham gia vào một lớp học tích cực Để lớp học có thể áp dụng phương pháp có hiệu quả thì sinh viên, học sinh cần rõ ràng trách nhiệm, nhiệm vụ của mình thì mới có thể áp dụng được phương pháp này

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

TRONG THỰC TẾ

 Đối tượng nào thì nên áp dụng?

• Thực hiện việc chuẩn bị cho học tập ở lớp học, chủ động

tìm hiểu thông tin, dữ liệu theo bài giao nhiệm vụ trước khi đến lớp học Như vậy sinh viên cần bố trí thời gian biểu cho hoạt động này, nó là rất quan trọng để lớp học thành công Khác trước đây, sinh viên chỉ chờ đến buổi học đến tiếp thụ kiến thức mới

ỨNG DỤNG PHƯƠNG PHÁP CHẬU CÁ

TRONG THỰC TẾ

 Đối tượng nào thì nên áp dụng?

• Có tinh thần, thái độ học tập theo phương pháp làm

việc nhóm, biết chia sẻ, lắng nghe và tuân theo quy định của lớp học, nhóm Đóng góp vào quá trình học; không tham gia hình thức mà luôn suy nghĩ để đạt được mục tiêu học tập cùng với bạn học

• Có thái độ chủ động trong học, thay đổi cách học

truyền thống là chỉ học những gì có sẵn, mà cần tích cực tìm hiểu, phát hiện và phân tích vấn đề

Phương pháp giảng dạy tình

huống Nhận xét

1 Mục đích Phát triển tư duy

sáng tạo của sinh viên, tìm ra phương thức giả quyết các gợi ý của giáo viên thông qua thảo luận trực tiếp giữa người học với nhau

Xây dựng kỹ năng phân tích để phân biệt các thành tố có

độ ưu tiên cao với những thứ có độ ưu tiên thấp Kỹ năng làm việc tập thể

Các case cũng giúp sinh viên liên kết các thứ mà họ nghĩ

là không liên quan

Cả hai phương pháp đều tập trung giúp sinh viên phát triển tư duy sáng tạo để tìm ra được vấn đề/giải quyết tình huống được đặc ra Ngoài ra, chậu

cá còn có thể áp dụng trong các buổi hội nghị.

Phương pháp giảng dạy tình

huống Nhận xét

2 Đặc

điểm Sinh viên tự tìm tòi, thảo luận với nhau

để xác định những nguồn thông tin giúp giải quyết, tìm ra được vấn đề

Tình huống là bối cảnh trung tâm của hoạt động dạy và học

Sinh viên chủ động đặt câu hỏi đề làm sáng tỏ vấn đề Sinh viên hoàn toàn tự

do lựa chọn giải pháp và bảo vệ quan điểm cá nhân

Hướng sinh viên gần hơn với thực tế và có khả năng giải quyết các vấn đề / tình huống thực tế.

Phương pháp giảng dạy tình

huống Nhận xét

3 Phương

pháp Sinh viên được tiếp cận với vấn đề ngay

từ lúc bắt đầu của một đơn vị bài giảng hoặc được cung cấp trước

Sinh viên đã được cung cấp lý thuyết tương ứng

Phương pháp chậu cá chủ yếu là để sinh viên tự phát hiện trong quá trình giải quyết vấn đề, trong khi phương pháp dạy học theo tình huống chủ yếu hướng sinh viên vào việc vận dụng các kiến thức, lý thuyết đã được học.

Phương pháp giảng dạy tình

Giảng viên dẫn dắt sinh viên qua từng giai đoạn Sinh viên chủ động đặt câu hỏi để làm sáng tỏ vấn đề.

Phương pháp chậu cá chủ yếu tập trung nhiều vào thảo luận giữa người học Vai trò gv chỉ điều hành

Trong khi đó, phương pháp dạy học trên tình huống đòi hỏi phải có sự trao đổi liên tục giữa người học và người dạy

Phương pháp giảng dạy tình

huống Nhận xét

5 Cách

thực hiện Làm việc nhóm, thảo luận, trao đổi

trực tiếp giữa người học, tạo sự cạnh tranh, thể hiện ý kiến giữa các người học với nhau

Làm việc nhóm, thảo luận, sinh viên chủ động phát biểu

và bảo vệ ý kiến của mình

Cả hai đều hướng đến

sự chủ động giải quyết vấn đề tình huống của sinh viên.

Phương pháp giảng dạy tình

huống Nhận xét

6 Cách học

tập Vận dụng kiến thức đã có, trao đổi trực

tiếp để giải quyết vấn đề Phát triển tính sáng tạo của học viên

Sinh viên chủ động đưa ra câu hỏi, chủ động làm việc với nhau khi phân tích vấn đề Học viên tự

do thử nghiệm giả thuyết và bảo vệ giải pháp của mình

Cả hai đều hướng đến

sự chủ động sinh viên trong cách học

 Sử dụng các phần mềm hội họp trực tuyến.

DEMO THẢO LUẬN THỰC TẾ

Chủ đề: phân tích ưu khuyết điểm của phương pháp

giảng dạy chậu cá

MỘT SỐ ƯU KHUYẾT ĐIỂM CỦA

PHƯƠNG PHÁP

 Phát huy tính tích cực, chủ động trong học tập, tiếp cận, giải quyết vấn đề dựa trên các kiến thức

đã có

 Phát triển khả năng làm việc nhóm

 Rèn luyện kỹ năng biết lắng nghe, ghi chú, xem xét kỹ lưỡng trước khi phát biểu; kỹ năng trình bày các quan điểm cá nhân, Giảm tải cho giảng viên, đồng thời tạo không khí gần gũi, thân thiện hơn cho lớp học

 Sự thụ động của một cá nhân không ảnh hưởng

MỘT SỐ ƯU KHUYẾT ĐIỂM CỦA

 Vai trò của giảng viên thấp, nếu không dẫn dắt kỹ

sẽ dễ lạc đề, tranh cải, gây ra tình trạng ồn, không tập trung;

 Có thể xảy ra tình trạng lên xuống mất trật tự